“Ndoshta rreziku më i madh që secili prej nesh do të marrë ndonjëherë është të na shohin për atë që jemi në të vërtetë.” – Hirushja
Të gjithë e dinë përrallën. Në një shtëpi buzë detit jeton një vajzë me bukuri të rrallë. Trembëdhjetë kilometra rërë në vend të flokëve, një ishull në grykëderdhjen e lumit në vend të një buzëqeshjeje, ullinj në Valdanos, një spektër unik mijëvjeçar kulture dhe tradite, Kalaja që pa një mijë anije të bien në dashuri edhe para se të ankoroheshin.
Në regjistrin zyrtar është i listuar si Ulcinj/Ulqin — dhe më shpesh, thjesht,
“shërbimi”. “Shërbimi” menaxhohet nga Qeveria e Podgoricës. Nuk është mizor, këmbëngul ajo – është thjesht i drejtë. Është e drejtë, për shembull, që paja e Hirushes – plazhet, zona bregdetare, fushat e krypores ku zbarkojnë flamingot dhe pelikanët – menaxhohet me përgjegjësi sociale, për familjen, nga xhepi i familjes.
Është gjithashtu e drejtë që, kur mbërrijnë ftesat për ballin e madh të turizmit dhe investimeve, fustanet provohen së pari nga të preferuarit. Budva e mori të vetën disa dekada më parë dhe ka luajtur pa ndalo — Rimelja u njollos, takat u çanë, por ajo vazhdon të kërcejë. Kotorri dhe Tivati janë të njohur me princat që zotërojnë jahte. Edhe bijave që nuk dinë të kërcejnë u janë dhënë mësime vallëzimi, të paguara nga fondi i përbashkët — i njëjti fond në të cilin plazhet e Hirushes paguajnë një fitim çdo verë, para se ajo t’i fshijë ato…
Po Hirushja? Hirushes iu tha se mund të shkonte në ballo sapo të krijoheshin kushtet e duhura. Plani hapësinor po përgatitet. Studimi u porosit. U formua një grup pune që do të shqyrtojë gjetjet e grupit të mëparshëm të punës, si dhe ofertat e rojeve të reja të plazhit.
Në përrallën klasike, gjithçka thyhet te këpuca: princi mbërrin me një këpucë qelqi, njerka shtyn këmbët e vajzave të saj në të – gishtërinjtë e përkulur, thembrat e prera — por vetëm Hirushjës i përshtatet këpuca prej qelqi. Por versioni ynë zgjat më shumë se origjinali, dhe ndërkohë këpuca humbi.
Kjo është arsyeja pse ne, fëmijët e adoptuar të kësaj përralle në diasporë, kemi vendosur ta modernizojmë procedurën. Në frymën e transparencës, ne njoftojmë:
THIRRJE PUBLIKE PËR DIZAJNIMIN DHE DORËZIMIN E NJË (1) KËPUCË, TË PERSONALIZUAR PËR HIRUSHEN, ME PROVË TË QËLLIMEVE TË SINQERTA.
Të gjitha partitë politike aktive në komunën e Ulqinit ftohen të paraqesin modelet e tyre, me një shpjegim të shkurtër pse ato — dhe jo konkurrenca — e meritojnë dashurinë e saj.
Ah! Ofertat e para kanë mbërritur tashmë, dhe po i kalojmë pa koment. Mirë. Pothuajse asnjë koment.
Koalicioni aktual qeverisës . Ajo shpreh keqardhje që këpuca nuk mundi të përfshihej në ofertë, sepse tenderi për prodhimin e saj u anulua dy herë — një herë për arsye procedurale, një herë sepse partneri i koalicionit preferonte çizmen. Dorëzimi pritet para sezonit të ardhshëm. Oferta nuk thotë se në cilin sezon.
Koalicioni me dy karrige në tryezën qeveritare . Nuk paraqiti një këpucë, por një foto të vetes në një tryezë të pasur, me mesazhin: “Tani jemi brenda në shtëpi. Sirtari është afër. Na besoni – një votë më shumë për buxhetin, ndoshta dy, dhe këpuca është praktikisht e juaja.” Bashkëngjitur është një memorandum i veçantë i dekoruar me flamur, dy herë më i gjatë se oferta, që shpjegon pse mbajtësi aktual i çelësave të bashkisë nuk është i denjë për dorën e Hirushes.
Ky argument propozimi për martesë midis dy pretendentëve ka konsumuar më shumë energji kohët e fundit sesa njerka ka pasur ndonjëherë të investojë – gjë që, duhet ta pranoni, i përshtatet asaj në mënyrë të përkryer.
Partia e Themelimit të Përjetshëm . Dorëzuan dy këpucë identike, secila me një deklaratë të certifikuar se tjetra ishte e falsifikuar. Të dyja janë të punuara me dorë, dinjitoze dhe të disponueshme ekskluzivisht në numrin e vitit 1990. Kur u pyetën nëse këmbët e Hirushes ishin rritur në tridhjetë e pesë vjet, dizajnerët u përgjigjën se ky është pikërisht problemi i rinisë së sotme.
Grupi që drejtoi shtëpinë për tre dekada. Dorëzoi të njëjtën këpucë që ka dorëzuar në çdo ballo që nga rënia e Murit të Berlinit, duke shpjeguar se i kishte qëndruar gjithmonë në mënyrë perfekte dhe se çdo shqetësim që raportonte Hirushja ishte rezultat i ndërhyrjes së huaj. Si dëshmi e mjeshtërisë, oferta përfshin foto të këpucëve madhështore të bëra për vajzat e tjera. Fakti që ato ishin qepur nga lëkura e Hirushes u hodh poshtë si një çështje teknike të mirrave detare.
Koalicioni i Reformës. Dorëzoi një këpucë të bërë nga xham shumë i pastër – aq i pastër saqë, po ta shohësh nga afër, nuk është plotësisht e qartë nëse ka ndonjë këpucë aty. Letra shoqëruese shpjegon se vetë transparenca është një këpucë dhe se Hirushja duhet të mësojë të ecë sipas parimeve.
Koalicioni është aktualisht në opozitë, Dorëzoi një këpucë të bërë nga marrëveshjet e ricikluara të koalicionit. Një mrekulli inxhinierike: ndryshon madhësinë në varësi të atij që e kërkon, i përshtatet të dyja këmbëve dhe mund të vishet majtas ose djathtas, varësisht nga rrethanat. Garancia skadon ditën e zgjedhjeve.
Të gjitha partitë së bashku (i vetmi dokument që kanë nënshkruar ndonjëherë së bashku): një premtim solemn se, sapo të vijnë në pushtet, më në fund do të dorëzojnë marinën, aeroportin, ringjalljen e Kripores dhe planin master për Plazën e Madhe — të njëjtat katër pika, duhet theksuar, që përmenden edhe në dorëshkrimet më të vjetra që kanë mbijetuar të kësaj përralle.
Ofertat iu përcollën Hirushes, e cila i lexoi ato nën llambë, për të cilat bashkia është ende duke pritur një vendim për bashkëfinancim. Përgjigja e saj ishte e shkurtër dhe po e publikojmë të plotë:
“Zotërinj, faleminderit. Por duhet t’jua kthej këpucët, sepse asnjëri prej jush nuk e kuptoi përrallën. Këpuca ime nuk është humbur. Nuk ka humbur kurrë. Është marrë. Ndodhet në një sirtar në kryeqytet, në një dosje me shënimin ‘morko dobro’, pranë pajës sime, kripores sime dhe tridhjetë vjet duke hequr faturat nga plazhet e mia. Nuk kam nevojë për këpucar. Më duhet të kthej këpucën që ka qenë gjithmonë e imja.”
Princi është këtu gjatë gjithë kohës, meqë ra fjala. Ai mbërrin çdo verë me qindra mijëra dhe bie në dashuri sipas orarit. Ai nuk është problemi. Problemi është se çdo valle që fitoj kreditohet në llogari të familjes.
Dhe dëgjova se edhe rregullorja e shtëpisë po rishkruhet. Ligji i ri për Vetëqeverisjen Vendore, kështu e quajnë. E kam lexuar draftin. Sipas tij, mund ta mbaj fshesën, por orari i fshirjes do të miratohet në Podgoricë; paratë e mia të xhepit do të varen nga qejfi i njerkës sime; dhe nëse ndonjëherë e menaxhoj dhomën time shumë mirë, mund të dërgohet një mbikëqyrës (dikush nga jashtë thonë) për ta menaxhuar atë për mua. E quajnë decentralizim evropian. Në këtë shtëpi, fjalët kanë kuptimin e asaj që Qeveria thotë se ato nënkuptojnë.
Pra, ja ku është kundëroferta ime, e hapur për të gjitha palët njëlloj: i pari prej jush që ndalon së përshkruari këpucën dhe thjesht e kthen atë — me të ardhurat, autoritetin dhe respektin që e shoqërojnë — që meriton jo vetëm dashurinë time, por edhe votën time.
Deri atëherë, më falni. Sezoni është në vazhdim, plazhet duhen pastruar, ja ku po njoftojnë përforcime nga anash, dhe siç e dini — unë fshij për të gjithë familjen.
PS: Për të mos u gabuar: çdo ngjashmëri me bashki, ministri, parti apo grupe pune aktuale është tërësisht e qëllimshme.
