Vdiq Ejll Zagreda, aktivist i madh e i palodhur i çështjes shqiptare

Nga Gjekë Gjonaj

Më 1 maj  2019, në New York të SHBA-së, ndërroi jetë   një burrë fisnik, besnik, human  e atdhetar   Ejll Zagreda  në moshën 94 vjeçare  nga fshati Reç i Komunës së Ulqinit. Ky  aktivist i palodhur  e shumë i respektuar në komunitetin shqiptaro-amerikan,  dhe jo vetëm,   gjatë gjithë jetës së tij iu përkushtua me dinjitet familjes, vendlindjes  dhe kombit  të tij shqiptar të dashur.

Ejlli  jetoi me dinjitet jetën e tij në vendlindje dhe në mërgim, duke i nxitur  dhe fëmijët e tij  të bënin të njëjtën gjë. Ai me cilësitë e tij që zotëronte  është një shembull që të frymëzon për të bërë vetëm gjëra  dhe punë të mira. Si i tillë,  do të mbetet në kujtesën time  e të shokëve dhe miqve të tjerë. Motoja e tij e jetës ka qenë puna me ndershmëri në të mirë  të gjithë komunitetit pa dallim. Një burrë zotëri, me ia pasur lakmi. I   dashur. I hareshëm e miqësor me të gjithë.  

Rrugëtimin e tij të jetës e vijoi  me nder, bujari, traditë dhe mikpritje sipas zakoneve e traditave shqiptare. Ishte dëshmitar i shumë hidhërimeve, gëzimeve e ngjarjeve  si në vendlindjen ku jetoi një pjesë të jetës ashtu edhe  brenda komunitetit shqiptaro –amerikan në Shtete të Bashkuara të Amerikës.   Karakteristikë e  tij  është se  gjithnjë ka qenë i dalluar për  bujari e bamirësi të  shprehur në çdo rast, që njerëzit i kanë kërkuar ndihmë, mikpritje me zemër të pastër shqiptari për të gjithë miqtë, dashamirësit dhe bujtësit e rastit, që kanë qëndruar në shtëpinë e tij.

Ejlli qysh i ri në Reç sikurse kujtojnë shumë miq e shokë të tij, ka pasur për zemër ndjenjat e zjarrta atdhetare. Në takimet e shpeshta të përbashkëta më  fliste me pasion dhe respekt për historinë e lavdishme të burrave shquar të  Malësisë dhe trevave tjera shqiptare , heroizmin e tyre ndër shekuj, dëshirat e zjarrta për liri dhe pavarësi.

Ai si aktivist i madh e i palodhur i çështjes shqiptare, mori pjesë aktive në shumë demonstrata antikomuniste, që organizoheshin para OKB-së dhe shtëpisë së Bardhë në Washington, D.C. Po ashtu ai mori pjesë në demonstrata për çështjen e Kosovës, kundër  regjimit serb. Sa shumë e gëzoi Pavarësia e Kosovës. – Ai që nuk i përket kombit dhe  atdheut nuk i përket askujt,  më thoshte  disa herë . Një Meritë  e  madhe e Ejllit është edhe formimi  kombëtar i nipit të tij Mark Gjonaj, i cili sot konsiderohet  ndër shqiptaro-amerikanët më të nderuar. Këtë  rrugë  atdhetarie e vazhdon me shumë dashuri  edhe djali i tij Kolë Zagreda.

Falë bujarisë së madhe në shpirt Ejll Zagreda ka kontribuar shumë në ndihma financiare dhe materiale, për të  rindërtuar kisha, xhami,  rrugë e objekte tjera të infrastrukturës,  për të  ngritur  buste e përmendore figurave të shquara shqiptare,   për të ndihmuar refugjatët kosovarë në kohën e gjenocidit serb në Kosovë, sikurse dhe shumë ndihma të tjera humanitare jo vetëm në Komunën e Ulqinit, por edhe në Malësi, Shqipëri, Kosovë, Maqedoni e SHBA. Angazhimi i tij ishte i pranishëm kudo që ai gjendej, ai kontribuoi  gjithnjë nën frymën e tolerancës, mirëkuptimit e dashurisë në mes njerëzve.

Zemra e tij ishte e hapur për të gjithë, sikurse edhe shtëpia e tij  ishte gjithmonë e hapur dhe e mbushur plot me miq. Ai ishte një burrë  model , një burrë  që dinte të vinte të tjerët para vetes.  I papërkulur edhe në momente të vështira.

Ai ishte dhe mbetet njeriu i vullnetit të mirë, i sukseseve të mira i dashurisë për njerëzimin,  për shqiptarët e  Kosovës,  Shqipërisë, Maqedo0nisë, Luginës së Preshevës e Arbëreshët e Italisë  dhe të tjerët kudo që ndodhen. Thoshte:  I dua shqiptarët ,  mos më akuzoni pse i dua.
Ai e deshti vendlindjen, punoi për të dhe ia fali të gjitha ato që kishte.

Nderimi qe iu  bë mikut tim të shtrenjtë  dhe familjes së tij   në funeralin Faranga Bros në Nju-Jork, ditën e shtunë, më 4 maj, nga një numër i jashtëzakonshëm    i shqiptarëve dhe amerikanëve, në mesin e të cilëve edhe personalitete të larta politike shqiptare dhe amerikane flasin më së miri për vlerat e tij,  që familjarët e tij , fëmijët, nipat, mbesat, dhe ne të gjithëve na bëjnë krenarë. Në këtë ceremoni mortore, në të cilën  në emër të  komunitetit  shqiptaro-amerikan,  për jetën dhe veprimtarinë e tij, foli Gjekë Gjonlekaj, u dallua në mënyrë të veçantë  pjesëmarrja e Batalionit  “ Atlantiku”.

Ejll Zagreda për mua  ishte një prind i dytë, një njëri i fjalës, i besës. Do ta mbaj mend si një njeri të  rrallë. Si një njeri të qeshur e plot jetë. Si   një njëri zemër mirë, që ishte rritur në vuajtje, por që vuajtjet kurrë si duronte. Si një bir  shqiptar që diti të ruaj dhe të promovojë vlerat  e vërteta të traditës së   bijve shqiptarë , i cili do të jetë frymëzim jo vetëm për fëmijët dhe të afërmit e tij, por edhe një shembull i mirë për  të ardhmen.Si një shqiptar të  ndershëm e fisnik, me virtyte të larta njerëzore e formim  të pastër kombëtar. 

I lehtë të qoftë dheu i  vendlindjes  që aq shumë e deshti dhe që gjithçka ia fali me besnikëri dhe fisnikëri!