Fragmenti/fotografia e faqes: skanim nga faqja e autorit Shefqet H. Kërcelli në Facebook, publikuar nga vetë autori.
Një fragment i rrallë nga libri “Antologji e Detarisë Shqiptare” i Shefqet H. Kërcellit sjell portretin e Ahmet Kapedanit, një prej figurave të detarisë shqiptare me origjinë nga Ulqini. Historia e tij është ajo e një brezi detarësh që e lidhën jetën me detin, por edhe e një intelektuali e profesionisti që i shërbeu organizimit të Marinës Shqiptare, shkruan Ulqini Online.
“Kapidani ulqinak, Ahmet Kapedani” – kështu titullohet fragmenti i shkëputur nga vepra e Shefqet H. Kërcellit, ku autori sjell jo vetëm të dhëna biografike për Kapedanin, por edhe një tablo prekëse nga vitet e fundit të jetës së tij.
Kërcelli e përshkruan Ahmet Kapedanin si një përfaqësues tipik të kapedanëve ulqinakë, një njeri që e kishte lidhur jetën me detin që në rini dhe që, edhe në pleqëri, e ruante të gjallë lidhjen shpirtërore me të.
Në një dhomë të vogël, mbi kodrat e Durrësit, pranë dritares nga ku mund të shihte detin, Kapedani kalonte vitet e fundit të jetës. Dialogu i sjellë nga autori është ndër pjesët më domethënëse të këtij portreti. Kur pyetet “si je, kapidan?”, përgjigjja e tij është e dhimbshme:
“Kapidani ka vdekë, m’u përgjigj, qysh se është mbyllur këtu brenda.”
E megjithatë, deti vazhdonte t’i jepte atij një lloj lirie. Sipas fragmentit, Kapedani shprehej se shpirti i tij qetësohej vetëm nga dritarja, kur shihte detin, sepse në ato çaste i dukej vetja përsëri në barkë. Ishte pikërisht kjo lidhje me detin që, sipas autorit, i “zgjaste jetën plakut”.
Nga Ulqini në Stamboll, Shkodër e Durrës
Ahmet Sul Kapedani lindi në Ulqin më 1886. Sipas Kërcellit, ai u diplomua në Shkollën e Detarisë në Stamboll, duke marrë një formim profesional që do ta shoqëronte gjatë gjithë jetës.
Më pas emigroi fillimisht në Shkodër e më vonë në Durrës. Autori e përshkruan si një njeri përparimtar dhe me kulturë të gjerë, jo vetëm në fushën e detarisë.
Gjatë periudhës së Mbretërisë Shqiptare, Kapedani u emërua komandant i Marinës Luftarake. Në të njëjtën kohë, ai ishte pronar i anijeve “Anjeza” dhe “Pema”, duke qenë kështu i përfshirë edhe në veprimtarinë detare private.
Jeta e tij u mbyll në Durrës, në lagjen Kala, në vitin 1957. Sipas autorit, përcjellja e tij u bë në mënyrë dinjitoze, nga detarë dhe qytetarë të shumtë.
Historia e Ahmet Kapedanit është më shumë se një biografi e një kapidani. Ajo është një copëz e historisë së detarisë shqiptare dhe të komunitetit të detarëve ulqinakë, të cilët përmes dijes, përvojës dhe traditës së tyre detare dhanë kontribut në zhvillimin e jetës detare shqiptare.
Burimi: Shefqet H. Kërcelli, Antologji e Detarisë Shqiptare, Pjesa I, “Nga lashtësia deri në vitin 1960”, Durrës, 2012.
