{"id":9402,"date":"2016-05-30T23:12:47","date_gmt":"2016-05-30T21:12:47","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=9402"},"modified":"2016-05-30T23:12:47","modified_gmt":"2016-05-30T21:12:47","slug":"si-dhe-kur-erdhen-familjet-malazeze-ne-mal-te-brise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=9402","title":{"rendered":"Si dhe kur erdh\u00ebn familjet malazeze  n\u00eb  Mal t\u00eb   Bris\u00eb ?"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/mali-brise-ulqin.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-9403 size-medium alignleft\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/mali-brise-ulqin-300x225.jpg\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/mali-brise-ulqin-300x225.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/mali-brise-ulqin.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Shkruan Gjek\u00eb Gjonaj<br \/>\nMali i Bris\u00eb, bazuar n\u00eb dokumente arkivore t\u00eb Cetin\u00ebs, n\u00eb koh\u00ebn e sundimit turk ka qen\u00eb i banuar me mal\u00ebsor\u00eb nga Kelmendi, Shkreli e Kastrati, t\u00eb cil\u00ebt k\u00ebt\u00eb lokalitet e shfryt\u00ebzonin\u00a0 gjat\u00eb stin\u00ebs s\u00eb dimrit, sepse konsiderohej si vend i p\u00ebrshatsh\u00ebm p\u00ebr kullosa t\u00eb mira. Supozohej se\u00a0 n\u00eb k\u00ebt\u00eb territor, p\u00ebrve\u00e7 atyre q\u00eb vinin \u00e7do dim\u00ebr, kishte t\u00eb vendosura rreth\u00a0 70 familje mal\u00ebsor\u00ebsh\u00a0 t\u00eb p\u00ebrhershme. Mal\u00ebsor\u00ebt k\u00ebt\u00eb territor, pron\u00ebsia e t\u00eb cilit ishte e padefinuar,\u00a0 e shfryt\u00ebzonin\u00a0 edhe p\u00ebr pyje, p\u00ebr prodhimin e qymyrit dhe t\u00eb g\u00eblqeres.\u00a0 Disa nga ata, edhe pse me p\u00ebrfundimin e dimrit ktheheshin n\u00eb bjeshk\u00ebt prej nga kishin ardhur, pas disa kohe\u00a0 filluan t\u00eb\u00a0 vendosen si\u00a0 banor\u00eb t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm, duke rrethuar disa qindra rrall\u00eb tok\u00eb. Ky veprim i mal\u00ebsor\u00ebve nuk pengohej nga\u00a0 pushteti turk. Por pas marrjes s\u00eb k\u00ebtij territori nga Mali i Zi mal\u00ebsor\u00ebve\u00a0 nuk u \u00ebsht\u00eb njohur kjo e drejt\u00eb. Secili q\u00eb ka pretenduar k\u00ebt\u00eb\u00a0 \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb posedoj\u00eb\u00a0 tapin\u00eb ligjore\u00a0 p\u00ebr tok\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ka jetuar. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim\u00a0 n\u00eb vitin 1883 \u00ebsht\u00eb ngritur nj\u00eb komision sipas t\u00eb cilit vet\u00ebm nj\u00eb mal\u00ebsor ka pasur tapin\u00eb e tok\u00ebs. K\u00ebt\u00eb rrethan\u00eb Mali i Zi e ka shfryt\u00ebzuar dhe\u00a0 n\u00eb vitin 1884\u00a0 e shpall Malin e Bris\u00eb\u00a0 pron\u00eb t\u00eb shtetit. Me k\u00ebt\u00eb vendim t\u00eb qeveris\u00eb malazeze mal\u00ebsor\u00ebve u ndalohet shfryt\u00ebzimi i m\u00ebtejsh\u00ebm i\u00a0 tok\u00ebs, kullotave dhe pyjeve pa pages\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb territor.T\u00eb nj\u00ebjtin vit\u00a0 qeveria malazeze urdh\u00ebron q\u00eb \u00e7do mal\u00ebsor q\u00eb ka qen\u00eb banor\u00eb i p\u00ebrhersh\u00ebm dhe d\u00ebshiron t\u00eb shfryt\u00ebzoj\u00eb pron\u00ebn shtet\u00ebrore si kullos\u00eb duhet t\u00eb paguaj\u00eb rreth 400 napoleona n\u00eb vit. Shpallja e Malit t\u00eb Bris\u00eb pron\u00eb shtet\u00ebrore\u00a0 nga krajli\u00a0 dhe qeveria malazeze\u00a0 u b\u00eb me q\u00ebllim t\u00eb konfiskimit final t\u00eb k\u00ebsaj toke, largimit (zhvendosjes) t\u00eb mal\u00ebsor\u00ebve dhe kolonizimit me banor\u00eb malazez\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebtyre synimeve ogurzeza dhe q\u00ebllimkqia t\u00eb krajlit\u00a0 dhe qeveris\u00eb malazeze mal\u00ebsor\u00ebt u rezistuan\u00a0 deri n\u00eb vitin 1891, kur edhe largohen me luft\u00eb\u00a0 nga ky lokalitet. Malin e\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bris\u00eb pas largimit t\u00eb mal\u00ebsor\u00ebve\u00a0 krajli\u00a0 e shpall \u201c Territor t\u00eb vetin t\u00eb papreksh\u00ebm \u201d . Pas largimit\u00a0 t\u00eb mal\u00ebsor\u00ebve\u00a0 ky rajon\u00a0 u lejohet ta shfryt\u00ebzojn\u00eb ku\u00e7asit\u00a0 dimrit p\u00ebr kullosa. Ku\u00e7asit, sikurse m\u00eb par\u00eb mal\u00ebsor\u00ebt,\u00a0 vinin\u00a0 \u00e7do dim\u00ebr me bag\u00ebti, duke i shfryt\u00ebzuar\u00a0 kasollat ( dbanet) e mal\u00ebsor\u00ebve, t\u00eb cilat kan\u00eb mbetur pas tyre.\u00a0 Kolonizimi i Malit t\u00eb Bris\u00eb realizohet\u00a0 n\u00eb vitin 1902. At\u00eb vit krajli\u00a0 vendosi q\u00eb\u00a0 toka e punueshme n\u00eb k\u00ebt\u00eb territor\u00a0 t\u2019u ndahej familjeve malazeze t\u00eb cilat kishin ardhur m\u00eb par\u00eb dhe ishin vendosur n\u00eb rajonin e Ulqinit. Sipas rregullores\u00a0\u00a0 t\u00eb aprovuar nga\u00a0\u00a0 Ministria e Pun\u00ebve t\u00eb Bredshme, me 1 prill 1902, mbi ndarjen dhe kolonizimin e Mailt t\u00eb Bris\u00eb, \u00e7do familjeje malazeze i \u00ebsht\u00eb ndar\u00eb nga dy rrall\u00eb tok\u00eb dhe\u00a0 hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrtimin e sht\u00ebpis\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr numrin e familjeve koloniste malazeze n\u00eb Mal t\u00eb Bris\u00eb nuk ka t\u00eb dh\u00ebna, por n\u00eb dokumente\u00a0 historike thuhet se\u00a0 pas shp\u00ebrnguljes s\u00eb mal\u00ebsor\u00ebve kishin ardhur 100 familje ku\u00e7ase, kurse n\u00eb vitin 1898 kan\u00eb ardhur 516 frym\u00eb. Nd\u00ebrkaq gjykuar sipas nenit 2 t\u00eb Ligjit mbi kolonizimin ne Malit t\u00eb Bris\u00eb, i cili \u00ebsht\u00eb miratuar m\u00eb 9 shkurt 1910, ky num\u00ebr nuk ka mundur t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i madh se 60.\u00a0 Me k\u00ebt\u00eb ligj familjeve koloniste u \u00ebsht\u00eb njohur e drejta e shfyrt\u00ebzimit t\u00eb tok\u00ebs t\u00eb cil\u00ebn e kan\u00eb punuar deri tash ( rreth 120 rrall\u00eb). P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj u \u00ebsht\u00eb ndar\u00eb edhe nga\u00a0 4 parmend\u00eb ograj\u00eb).\u00a0 \u00c7do banor i ri, i cili\u00a0 do t\u00eb vendoset n\u00eb Malin e\u00a0 Bris\u00eb, do t\u00eb fitonte ndihm\u00eb nga shteti nj\u00eb ka dhe 150 perper\u00eb, me kusht q\u00eb aty t\u00eb jetoj\u00eb si i p\u00ebrhersh\u00ebm ose t\u00eb pakt\u00ebn tri vjet radhazi.Kolonist\u00ebt jan\u00eb b\u00ebr\u00eb pronar\u00eb t\u00eb ligjsh\u00ebm t\u00eb tok\u00ebs\u00a0 10 vjet pas hyrjes n\u00eb fuqi t\u00eb k\u00ebtij ligji, respektivisht nga dita e vendosjes s\u00eb tyre n\u00ebse jan\u00eb vendosur pas miratimit t\u00eb k\u00ebtij ligji.\u00a0 Tok\u00ebn q\u00eb e kan\u00eb fituar\u00a0 nuk ka mundur t\u2019ua marr\u00eb askush derisa\u00a0 kan\u00eb banuar aty dhe derisa e kan\u00eb punuar. N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn toka ka kaluar n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb shtetit. Secila familje ka qen\u00eb e detyruar ta rrethoj\u00eb tok\u00ebn. Pjesa tjet\u00ebr e\u00a0 hap\u00ebsir\u00ebs tok\u00ebsore t\u00eb Malit t\u00eb Bris\u00eb e cila nuk \u00ebsht\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb \u00ebsht\u00eb shpallur komun\u00eb e t\u00eb gjith\u00eb familjeve t\u00eb vendosura n\u00eb\u00a0 Mal t\u00eb Bris\u00eb. Thuhet se numri i familjeve t\u00eb vendsoura n\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon menj\u00ebher\u00eb pas p\u00ebrfundimit t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore nuk ka qen\u00eb m\u00eb i madh se 60-70.<\/p>\n<p>K\u00ebrkesat p\u00ebr t\u00eb fituar t\u00eb drejt\u00eb vendosjeje n\u00eb k\u00ebt\u00eb\u00a0 territor shtoheshin vazhdimisht. N\u00eb mesin e shum\u00eb familjar\u00ebve shqiptar\u00eb\u00a0 q\u00eb paraqit\u00ebn k\u00ebrkes\u00ebn zyrtare p\u00ebr t\u00eb jetuar n\u00eb Mal t\u00eb Bris\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe\u00a0 Luka i Tom\u00ebs ( sllavisht Lluka Tomov)\u00a0 nga Trieshi,\u00a0 e cila do t\u2019i mund\u00ebsonte atij q\u00eb ta shfryt\u00ebzonte edhe kullos\u00ebn shtet\u00ebrore p\u00ebrreth sht\u00ebpis\u00eb, ashtu si\u00e7 e shfryt\u00ebzonin edhe malazez\u00ebt e tjer\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan Gjek\u00eb Gjonaj Mali i Bris\u00eb, bazuar n\u00eb dokumente arkivore t\u00eb Cetin\u00ebs, n\u00eb koh\u00ebn e sundimit turk ka qen\u00eb i banuar me mal\u00ebsor\u00eb nga Kelmendi, Shkreli e Kastrati, t\u00eb cil\u00ebt k\u00ebt\u00eb lokalitet e shfryt\u00ebzonin\u00a0 gjat\u00eb stin\u00ebs s\u00eb dimrit, sepse konsiderohej si vend i p\u00ebrshatsh\u00ebm p\u00ebr kullosa t\u00eb mira. Supozohej se\u00a0 n\u00eb k\u00ebt\u00eb territor, p\u00ebrve\u00e7 atyre [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9403,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,18],"tags":[],"class_list":["post-9402","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-histori"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9402","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9402"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9402\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9404,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9402\/revisions\/9404"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9403"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}