{"id":9148,"date":"2016-05-15T13:05:50","date_gmt":"2016-05-15T11:05:50","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=9148"},"modified":"2016-05-15T13:51:43","modified_gmt":"2016-05-15T11:51:43","slug":"ulqinaket-dhe-shqiptaret-me-banim-ne-malin-e-zi-apelojne-per-te-drejta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=9148","title":{"rendered":"Ulqinak\u00ebt dhe shqiptar\u00ebt me banim n\u00eb Malin e Zi apelojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb drejta"},"content":{"rendered":"<p><em><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/Kalaja-e-Ulqinit-nga-lart.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-9149 alignleft\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/Kalaja-e-Ulqinit-nga-lart-300x163.jpg\" alt=\"Kalaja-e-Ulqinit-nga-lart\" width=\"300\" height=\"163\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/Kalaja-e-Ulqinit-nga-lart-300x163.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/Kalaja-e-Ulqinit-nga-lart.jpg 512w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Shkruan Zyhni Beqiraj<\/em><\/p>\n<p>M\u00eb 21 maj 2016, Mali Zi do t\u00eb festoj\u00eb 10 vjetorin e shpalljes s\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb nga Serbia. Gjithashtu\u00a0 q\u00eb nga 2 Djetori i vitit 2015 \u00ebsht\u00eb i ftuar t\u00eb jet\u00eb shtet an\u00ebtar\u00a0 i NATO-s me t\u00eb drejta t\u00eb plota, me kusht t\u00eb p\u00ebrmbushjes s\u00eb kritereve t\u00eb antar\u00ebsimit n\u00eb k\u00ebt\u00eb organizat\u00eb, si\u00e7 jan\u00eb dhe ato tw garantimit dhe t\u00eb realizimit t\u00eb t\u00eb drejtave dhe lirive t\u00eb pupojve pakic\u00eb.<\/p>\n<p>Po cili \u00ebsht\u00eb shteti i Malit Zi dhe historia e tij? Mali Zi si nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb teritoriale nd\u00ebrmjet Liqenit t\u00eb Shkodr\u00ebs dhe Llovqenit, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb njihet n\u00eb shekullin XIII, duke qen\u00eb pjes\u00eb e Dukl\u00ebs dhe Zet\u00ebs. Po thuaj dy shekuj m\u00eb pas, n\u00eb gjysm\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb shekullit XV, formohet si shtet i em\u00ebrtuar, Mali Zi me sip\u00ebrfaqe 1500 km\/katror. Nga fundi i shekullit XVIII forcohet si shtet dhe dyfishon sip\u00ebrfaqen e tij, nd\u00ebrsa pas fitor\u00ebs n\u00eb betej\u00ebn e Grahov\u00ebs kundra turq\u00ebve m\u00eb 1858 i zmadhon m\u00eb tej kufijt\u00eb e tij. Pas Kongresit t\u00eb Berlinit n\u00eb 1878, me aneksimin edhe t\u00eb mjaft trojeve shqiptare si Ulqini me rrethin\u00eb, sip\u00ebfaqia e tij arrin n\u00eb 9475 km\/katror.<\/p>\n<p>Kjo sip\u00ebrfaqe rritet edhe m\u00eb, deri n\u00eb 14000 km\/katror, n\u00eb fillim t\u00eb shekullit XX dhe pik\u00ebrisht pas luft\u00ebs par\u00eb bot\u00ebrore, kur aneksoi edhe troje t\u00eb tjera shqiptare si Plava, Gucia, K\u00eblmendi, Hoti Gruda etj.\u00a0 Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb zmadhonte kufijt\u00eb, Mali\u00a0 Zi ndryshon edhe statusin e tij juridik si shtet. N\u00eb vitin 1918 b\u00ebhet pjes\u00eb e Mbret\u00ebris\u00eb Serbo-Kroato-Sllovene, q\u00eb m\u00eb pas em\u00ebrtohet Mbret\u00ebria e Jugosllavis\u00eb. Mbas luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore m\u00eb 7 korrik 1945, b\u00ebhet pjes\u00eb e Republik\u00ebs Federative Demokratike t\u00eb\u00a0 Jugosllavis\u00eb , duke qen\u00eb nj\u00ebher\u00ebsh, nj\u00eb nga gjasht\u00eb republikat e saj. Pas r\u00ebnies s\u00eb murit t\u00eb Berlinit dhe fillimit t\u00eb shp\u00ebrb\u00ebrjes s\u00eb RFD Jugosllavis\u00eb, mbetet n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb RF Jugosllavis\u00eb p\u00ebr periudh\u00ebn 1992-2003. Me thellimin e k\u00ebsaj shp\u00ebrb\u00ebrjeje, p\u00ebr periudh\u00ebn 2003-2006 b\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb Bashk\u00ebsin\u00eb Serbi-Mali Zi, deri\u00a0 m\u00eb 21 Maj 2006, kur n\u00ebp\u00ebrmjet\u00a0 referendumit popullor, si dhe me ndihm\u00ebn e vot\u00ebs s\u00eb shqiptar\u00ebve me banim atje, fiton Pavar\u00ebsin\u00eb duke u shpallur Republik\u00eb Parlamentare.<\/p>\n<p>Shkurtimisht kjo \u00ebsht\u00eb historia e shtetit\u00a0 t\u00eb Malit Zi, sot Republik\u00eb Parlamentare, i themeluar 500 vite m\u00eb par\u00eb, i cili n\u00eb afro 140 vite t\u00eb historis\u00eb s\u00eb tij, tashm\u00eb edhe t\u00eb koh\u00ebve moderne, mban t\u00eb aneksuara teritore t\u00eb t\u00ebra, troje etnike shqiptare si dhurat\u00eb e fuqive t\u00eb m\u00ebdha.\u00a0 Bashk\u00eb me k\u00ebto troje, si\u00e7 trajtova m\u00eb lart, \u00ebsht\u00eb edhe Ulqini i lasht\u00eb\u00a0 mbi 2500-vje\u00e7ar, i cili pas periudh\u00ebs 169-167 p.e.re. periudha e luftrave iliro-romake e deri n\u00eb shekullin XI, pra p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se 12 shekuj,\u00a0 g\u00ebzoi statusin e autonomis\u00eb s\u00eb konsiderueshme dhe m\u00eb von\u00eb si Republik\u00eb e vog\u00ebl me statutin e saj.<\/p>\n<p>Tashm\u00eb jan\u00eb t\u00eb qarta paradokset q\u00eb percjell historia. Ulqini, qyteti sup\u00ebr i lasht\u00eb, trev\u00eb e past\u00ebr shqiptare, \u00ebsht\u00eb i gllab\u00ebruar jo vet\u00ebm ai, por edhe si t\u00ebr\u00ebsi trojesh t\u00eb tjera t\u00eb pastra etnike shqiptare nga Mali Zi. Por jo vet\u00ebm kaq. Edhe politika e tij prej afro 140 vitesh,\u00a0 \u00ebsht\u00eb tejet jo shqiptare dhe asimiluese. Sot ulqinak\u00ebt dhe shqiptar\u00ebt q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb Malin e Zi, jan\u00eb pre e politikave q\u00eb kan\u00eb n\u00eb themel cenimin si edhe mos respektimin e t\u00eb drejtave dhe lirive themelore t\u00eb tyre. Edhe pse pro\u00e7eset demokratizuese krijuan mund\u00ebsin\u00eb e organizimit t\u00eb shqipatr\u00ebve atje n\u00eb partit\u00eb politike, t\u00eb cilat p\u00ebr hir t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs nuk jan\u00eb pak, pra p\u00ebr t\u00eb realizuar demokratikisht\u00a0 t\u00eb drejtat dhe lirit\u00eb e tyre, kjo nuk po ndodh.<\/p>\n<p>Shqiptar\u00ebt p\u00ebr shkak t\u00eb etnis\u00eb s\u00eb tyre ndjehen t\u00eb diskriminuar. M\u00eb konkrtisht t\u00eb diskriminuar ndjehen sepse ata nuk g\u00ebzojn\u00eb:<br \/>\n-P\u00ebrfaq\u00ebsimin n\u00eb administrat\u00ebn e lart\u00eb, sistemin gjyq\u00ebsor, polici, sh\u00ebndet\u00ebsi etj, sipas nivelit t\u00eb p\u00ebrcaktuar shifror n\u00eb\u00a0 %, t\u00eb arritur n\u00eb zgjedhjet e p\u00ebrgjithshme politike.<br \/>\n-Decentralizimin e pushtetit, q\u00eb mund\u00ebson rritje t\u00eb kompetencave n\u00eb qeverisjen lokale n\u00eb p\u00ebrputhje me Kart\u00ebn Europiane t\u00eb Autonomis\u00eb Lokale.<br \/>\n-P\u00ebrdorimin e lir\u00eb t\u00eb Simboleve Komb\u00ebtare n\u00eb raste festash komb\u00ebtare gjer tek ato familjare.<br \/>\n-Dh\u00ebnien e statusit t\u00eb Komun\u00ebs Tuzit n\u00eb Mal\u00ebsi, si n\u00eb komuna t\u00eb tjera.<br \/>\nNdryshimin dhe p\u00ebrmir\u00ebsimin e ligjit zgjedhor q\u00eb t\u00eb mund\u00ebsoj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsim t\u00eb garantuar t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb parlamentin e Malit Zi, n\u00eb p\u00ebrputhje me vot\u00ebn popullore sipas numrit t\u00eb popull\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>-Respektimin i t\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb pron\u00ebs\u00a0 dhe t\u00eb zhvillimit t\u00eb saj, si\u00e7 jan\u00eb ullishtat mij\u00ebra vje\u00e7are t\u00eb Valldanosit, n\u00eb Shtoj, Shas, n\u00eb Mal\u00ebsi, plav\u00eb Guci, n\u00eb parqet Naciunale, liqenin e Shkodr\u00ebs etj.<\/p>\n<p>-Dh\u00ebnien e kompetencave t\u00eb plota Komun\u00ebs Ulqin,\u00a0 ashtu si komunave t\u00eb tjera me shumic\u00eb malazeze.<br \/>\n-Mbeshtetjen me politika standarte e favorizuese, q\u00eb garantojn\u00eb zhvillim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm edhe n\u00eb zona ku jetojn\u00eb shqiptar\u00ebt, si n\u00eb ato me shumic\u00eb malazeze.<br \/>\n-N\u00eb fush\u00ebn e arsimit, p\u00ebrdorimin zyrtar t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe, avancimin e t\u00eb drejtave t\u00eb informimit n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb drejt\u00ebs kushtetuese t\u00eb garantuar, me mb\u00ebshtetje me fonde p\u00ebr median e shkruar, elektronike, at\u00eb vizive etj.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb prag Jubileu, 10 vjet t\u00eb shpalljes s\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb nga Serbia, si edhe t\u00eb statusit si Republik\u00eb Parlamentare, k\u00ebrkesa dhe lufta p\u00ebr t\u00eb garantuar k\u00ebto t\u00eb drejta, marrin nj\u00eb pesh\u00eb dhe force t\u00eb madhe. N\u00eb kuadrin edhe t\u00eb lirive t\u00eb realizuara q\u00eb mund\u00ebsojn\u00eb dhe g\u00ebzojn\u00eb popujt n\u00eb vendet me orientim evropiano-per\u00ebndimor, kur p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr Mali Zi aspiron t\u00eb jet\u00eb edhe vend an\u00ebtar i NATO-s me t\u00eb drejta t\u00eb plota, k\u00ebto m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb imperativin e pun\u00ebs dhe t\u00eb luft\u00ebs politike, q\u00eb duhet t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb dimension t\u00eb ri. Kjo realizohet s\u00eb pari nga vet\u00eb forcat p\u00ebrparimtare dhe partit\u00eb politike nacionale shqiptare, t\u00eb cilat kan\u00eb treguar dhe po tregojne vullnet t\u00eb plot\u00eb p\u00ebr t\u00eb ecur n\u00eb k\u00ebt\u00eb rrug\u00eb.<\/p>\n<p>Zhvillimet e fundi e kan\u00eb treguar p\u00eb pjekurin\u00eb e duhur t\u00eb subjekteve politike e partive nacinale shqiptare. Koalicioni qeveris\u00ebs i krijuar me\u00a0 rreth 82% p\u00ebrfaq\u00ebsimi t\u00eb tij n\u00eb k\u00ebshillin komunal, si dhe me spekt\u00ebr t\u00eb gj\u00ebr\u00eb, po e tregon k\u00ebt\u00eb pjekuri t\u00eb\u00a0 faktorit politik shqiptar. Vet\u00eb puna, politikat vendim marr\u00ebse zhv\u00ebllimore n\u00eb interest \u00eb zhvillimit t\u00eb Ulqinit dhe t\u00eb uljes s\u00eb frym\u00ebs s\u00eb konfliktualitetit atje flasin shum\u00eb. Ulqinak\u00ebt edhe nj\u00eb here po tregojn\u00eb se jan\u00eb dhe se din\u00eb t\u00eb sillen si europian\u00eb t\u00eb vertet\u00eb, t\u00eb bahk\u00ebpunojn\u00eb e t\u00eb b\u00ebjn\u00eb edhe kompromise dobiprur\u00ebse, n\u00eb interes t\u00eb tyre dhe zhvillimeve demokratike.<\/p>\n<p>Por kjo nuk mjafton. Shqiptar\u00ebt n\u00eb Malin e Zi, e n\u00eb ve\u00e7anti ulqinak\u00ebt kan\u00eb nevoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb p\u00ebr mb\u00ebshtetje, e cila duhet t\u00eb realizohet n\u00eb dimesione t\u00eb tjera nga vendet e p\u00ebrparuara e organizmat nd\u00ebrkomb\u00ebtare, q\u00eb i garantojne ato. Mbi t\u00eb gjitha n\u00eb k\u00ebto momente tejet specifike zhvillimesh rajonale, mb\u00ebshtetja nga shteti Am\u00eb, Shqip\u00ebria, p\u00ebrb\u00ebn m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb detyrim komb\u00ebtar. \u00cbsht\u00eb momenti q\u00eb edhe n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Mbledhjes s\u00eb Asambles\u00eb Parlamentare t\u00eb vendeve an\u00ebtare t\u00eb NATO-s n\u00eb Tiran\u00eb po n\u00eb k\u00ebt\u00eb muaj, nga p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e Shtetit Shqiptar t\u00eb k\u00ebrkohet, krijimi dhe fermentimi i nj\u00eb klime imponuese tek vendet an\u00ebtare t\u00eb NATO-s ndaj Malit Zi, q\u00eb me me \u00e7do kusht t\u00eb arrihet sanksionimi, garantimi si dhe realizimi sipas t\u00eb gjitha standarteve europiane i t\u00eb drejtave t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb Malin e Zi.<\/p>\n<p>Ky \u00ebsht\u00eb momenti q\u00eb mund\u00ebson m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb realizimin e tyre, pasi edhe kujdesi i Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb drejtat e shqiptar\u00ebve t\u00eb Malit Zi, deri tani disi t\u00eb harruar, si rrall\u00eb her\u00eb duket se \u00ebsht\u00eb n\u00eb rritje. Politika shqiptare n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb gjitha Instiitucioneve p\u00ebrfaq\u00ebsuese t\u00eb shtetit si, Presidenca. Parlamenti, Qeveria, duhet ta realizoj\u00eb jo vet\u00ebm si detyrim komb\u00ebtar t\u00eb shtetit Am\u00eb, por edhe si detyrim moral. Qenia e Kryeministrit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, z. Edi Rama, \u201cQytetar Nderi\u201d i Ulqinit, e obligon at\u00eb dhe Qeverin\u00eb q\u00eb drejton, me m\u00eb shum\u00eb detyrime e p\u00ebrgjegj\u00ebsi, p\u00ebr t\u00eb punuar dhe luftuar p\u00ebr t\u00eb drejtat dhe lirit\u00eb e \u201cbashkvendasve\u201d t\u00eb tij ulqinak\u00eb si\u00e7 thon\u00eb atje, duke qen\u00eb nj\u00ebher\u00ebsh edhe Kryeministri i nj\u00eb vendi An\u00ebtar i NATO-s me t\u00eb drejta t\u00eb plota.<\/p>\n<p>Por jo vet\u00ebm Shqip\u00ebria.\u00a0 Edhe Kosova, tashm\u00eb si shtet i pavarur m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb ka detyrimin q\u00eb, v\u00ebllaz\u00ebrisht dhe shqiptar\u00e7e jo vet\u00ebm t\u2019u gjindet pran\u00eb ulqinak\u00ebve n\u00eb respekt edhe t\u00eb ndihm\u00ebs gjat\u00eb kriz\u00ebs kosovare, por edhe si detyrim komb\u00ebtar. Kosova dhe kosovar\u00ebt, t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuar edhe nga Presidenti Republik\u00ebs, Z. Hashim Tha\u00e7i, edhe ky \u201cQytetar Nderi\u201d i Ulqinit, e din\u00eb dhe e njohin m\u00eb mir\u00eb s\u00eb kushdo vuajtjen, represionin, munges\u00ebn e lirive dhe t\u00eb drejtave, pasi pak m\u00eb shum\u00eb se para 15 vitesh, pra para se t\u00eb \u00e7liroheshin edhe me kontributin e shteteve demokratike me n\u00eb krye SHBA, kan\u00eb qen\u00eb objekt i shtypjes, represionit dhe dhun\u00ebs sllav-serbe p\u00ebr vite, dekada dhe shekuj.<\/p>\n<p>Ndaj n\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e tyre europiane, shqiptar\u00ebt n\u00eb Ulqin, n\u00eb rrethinat e tij, si dhe n\u00eb trojet e tjera etnike shqiptare ku jetojn\u00eb si autokton\u00eb, apelojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb siguruar t\u00eb drejtat dhe lirit\u00eb e tyre. T\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuar simbolikisht edhe nga Kalaja e Ulqinit, e st\u00ebrlasht\u00eb mbi 2500-vje\u00e7are, e cila sipas gazetarit Marin Mema i ngjan nj\u00eb anije q\u00eb lundron n\u00eb det, si gjithmon\u00eb do t\u00eb tregojn\u00eb sipas tradit\u00ebs ulqinake t\u00eb detaris\u00eb, se n\u00eb detin e trazuar plot dallg\u00eb e furtun\u00eb, dijn\u00eb ta drejtojn\u00eb \u201canijen\u201d e tyre q\u00eb t\u00eb vazhdoj\u00eb lundrimin sipas \u201ckodit detar komb\u00ebtar\u201d, t\u00eb ruajtjes s\u00eb vlerave dhe identit komb\u00ebtar si deri m\u00eb sot.<\/p>\n<p>Burimi:<br \/>\n<em>redaksia online<\/em><br \/>\n<em>a.n shqpitarja.com\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan Zyhni Beqiraj M\u00eb 21 maj 2016, Mali Zi do t\u00eb festoj\u00eb 10 vjetorin e shpalljes s\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb nga Serbia. Gjithashtu\u00a0 q\u00eb nga 2 Djetori i vitit 2015 \u00ebsht\u00eb i ftuar t\u00eb jet\u00eb shtet an\u00ebtar\u00a0 i NATO-s me t\u00eb drejta t\u00eb plota, me kusht t\u00eb p\u00ebrmbushjes s\u00eb kritereve t\u00eb antar\u00ebsimit n\u00eb k\u00ebt\u00eb organizat\u00eb, si\u00e7 jan\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9149,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-9148","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9148","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9148"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9148\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9150,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9148\/revisions\/9150"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}