{"id":8773,"date":"2016-04-22T08:25:38","date_gmt":"2016-04-22T06:25:38","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=8773"},"modified":"2016-04-22T08:25:38","modified_gmt":"2016-04-22T06:25:38","slug":"gazeta-amerikane-new-york-herald-ka-botuar-dokumenta-te-rralla-qe-flasin-mbi-numerin-e-shqiptareve-ne-amerike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=8773","title":{"rendered":"Gazeta amerikane New York Herald ka botuar dokumenta t\u00eb rralla q\u00eb flasin mbi num\u00ebrin e shqiptar\u00ebve n\u00eb Amerik\u00eb"},"content":{"rendered":"

\"This<\/a>\u00a0“Lufta” mes Vatr\u00ebs, dhe Lobit grek, mbi num\u00ebrin e shqiptar\u00ebve n\u00eb Amerik\u00eb<\/strong><\/p>\n

Beqir SINA – Ellis Island New York<\/em><\/p>\n

“Lufta” mes Vatr\u00ebs, dhe Lobit grek n\u00eb Amerik\u00eb, simbas dokumentave t\u00eb asaj kohe n\u00eb p\u00ebr p\u00ebrpjekje t\u00eb m\u00ebdha, t\u00eb grek\u00ebrve p\u00ebr t\u00eb minimizuar numrin e shqiptar\u00ebve n\u00eb Shtetet e Bashkuara, nj\u00eb shekull m\u00eb par\u00eb<\/p>\n

ELLIS ISLAND NEW YORK : Nj\u00eb shkrim t\u00eb saj, New York Herald – nj\u00ebra prej gazetave m\u00eb m\u00ebdha n\u00eb Shtetet e Bashkuara, kryeqendr\u00ebs s\u00eb emigrant\u00ebve t\u00eb asaj kohe, New Yorkut, me an\u00eb t\u00eb nj\u00eb shkrimi – tregon se si \u201cluftonin\u201d at\u00ebhere emigrant\u00ebt e par\u00eb shqiptar\u00eb t\u00eb pakt\u00eb n\u00eb numb\u00ebr, me emigrant\u00ebt e shumt\u00eb n\u00eb numb\u00ebr, nga Greqia n\u00eb Amerik\u00eb.<\/p>\n

P\u00ebrplasjet, simbas k\u00ebtij shkrimi t\u00eb gazet\u00ebs m\u00eb t\u00eb shitur dhe m\u00eb t\u00eb lexuar t\u00eb koh\u00ebs, New York Herald – ishin rreth asaj mbi numb\u00ebrin e emigrant\u00ebve shqiptar\u00eb, q\u00eb po vinin aso koh\u00eb n\u00eb Amerik\u00eb, p\u00ebr nj\u00eb jet\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb, sidomos para Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore, kur shqiptar\u00ebt, nga Jugu i Shqip\u00ebris\u00eb, m\u00eb s\u00eb shum\u00ebti ia m\u00ebsyn \u201cTok\u00ebs s\u00eb Premtuar\u201d.<\/p>\n

Nuk ishte kjo ndonj\u00eb p\u00ebrplasje verbale, por nj\u00eb p\u00ebrplasje mediatike dhe n\u00eb disatanc\u00eb, ku emingrant\u00ebt, shqiptar\u00eb nxirrnin n\u00eb pah\u00eb simbas tyre numb\u00ebrin e shqiptar\u00ebve, q\u00eb sapo kishin mbrritur, at\u00ebhere n\u00eb Amerik\u00eb, kryesisht\u00eb me anije q\u00eb u merrte m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb muaj p\u00ebr t\u00eb ardhur n\u00eb Amerik\u00eb.<\/p>\n

Grek\u00ebrit, q\u00eb e kishin ardhur m\u00eb par\u00eb se Shqiptar\u00ebt, dhe e \u201ckishin gjetur Amerik\u00ebn”, paksa m\u00eb par\u00eb se shqiptar\u00ebt, me t\u00eb gjitha m\u00ebnyrat b\u00ebnin p\u00ebrpjekjet e tyre, p\u00ebr t\u2019a ulur sa m\u00eb shum\u00eb num\u00ebrin e shqiptar\u00ebve, duke shfryt\u00ebzuar shtypin amerikan t\u00eb asaj kohe.<\/p>\n

Madje qysh n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, emigrant\u00ebt grek, t\u00eb nxitur edhe nga qarqet shoviniste, n\u00eb Greqi, k\u00ebrkonin me an\u00eb t\u00eb propogand\u00ebs s\u00eb koh\u00ebs aneksimin e Jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, duke e ulur num\u00ebrin e emigrant\u00ebve shqiptar\u00ebve, dhe shtuar num\u00ebrin e emigrant\u00ebve Grek n\u00eb Amerik\u00eb.<\/p>\n

Mbasi, simbas tyre, thuhet se Lobi grek, i cili \u00ebsht\u00eb i pari i krijuar n\u00eb SHBA, pretendonin se t\u00eb gjith\u00eb emigrant\u00ebt, q\u00eb vinin n\u00eb Amerik\u00eb, dhe ishin me prejardhje nga zonat e Jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, ishin Vorio – Epiriot, dhe ata duhej t\u00eb regjistroheshin si Grek.<\/p>\n

K\u00ebshtu, ata jo vet\u00ebm q\u00eb po minimizonin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb tmerrshme num\u00ebrin e emigrant\u00ebve shqiptar\u00eb, n\u00eb Amerik\u00eb, por ata hapnin edhe orekset e tyre t\u00eb vjetra p\u00ebr aneksimin e Jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, me at\u00eb q\u00eb edhe sot ata pretendojn\u00eb se \u00ebsht\u00eb Vorio Epir\u00eb.<\/p>\n

M\u00eb 1 prill 1919 gazeta tribun\u00eb n\u00eb SHBA, New York Herald, gazeta e New Yorkut, thuhet se do t\u00eb postonte nj\u00eb telegram t\u00eb atdhetarit kor\u00e7ar Kol Tromara shkruar nga Bostoni dhe i drejtohej Mehmet Konices n\u00eb Paris gjat\u00eb zhvillimeve t\u00eb Konferenc\u00ebs s\u00eb Paqes, n\u00eb em\u00ebr komunitetit Shqip\u00ebtaro Amerkan, t\u00eb asaj kohe, ku i tregonte disa Fakte historike nga: Diaspora e vjet\u00ebr Shqip\u00ebtaro – Amerikane, e cila ishte at\u00ebhere si nj\u00eb \u201cbebe\u201d e vog\u00ebl, p\u00ebr nga numb\u00ebri, krahasur me diaspor\u00ebn greke, t\u00eb cilin kishin krijuar edhe Lobin Grek , dhe Diaspor\u00ebn greke n\u00eb SHBA.<\/p>\n

N\u00eb vitin 1910, gr\u00ebk\u00ebri e Amerik\u00ebs, pretendonin se numb\u00ebri i shqiptar\u00ebve q\u00eb kishin emigruar n\u00eb Shtetet e Bashkuara, nuk i kalonte simbas tyre t\u00eb 2235, dhe k\u00ebta asnjeri nuk kishte marr\u00eb grat\u00eb e tyre me vete , p\u00ebr tu \u201cshtuar\u201d, simbas tyre.<\/p>\n

\u00c7ka nuk u jepte p\u00ebrparsi atyre t\u00eb \u201cshtoheshin\u201d duke rritur numb\u00ebrin e tyre, n\u00eb Grubet, si\u00e7 thirrje at\u00ebhere emigrimi i shqiptar\u00ebve.<\/p>\n

Por, Shoqata Vatra, e sapo krijuar, kur sapo kishte mbushur shtat\u00eb vje\u00e7 e po rritej, n\u00eb regjistrimin e saj\u00eb m\u00eb von\u00eb, shkroi n\u00eb New York Herald se n\u00eb Amerik\u00eb, kishte ne vitet 1919 rreth 70.000 Shqip\u00ebtar, grubetaqar, q\u00eb kishin hyr\u00eb n\u00eb Amerik\u00eb, me anije nga Bostoni dhe New Yorku.<\/p>\n

Aty theksohej se megjith\u00ebse nj\u00eb num\u00ebr i madh prej tyre kishin hyr\u00eb me pashaporta t\u00eb shteteve si Greqia dhe Turqia, por ishin shqiptar\u00eb q\u00eb flisnin vet\u00ebm Shqip, gjuh\u00ebn e n\u00ebn\u00ebs, por ishin regjistrur si grek apo turq p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb dokumentave t\u00eb emigrimit, mbasi shteti Shqiptar\u00eb, ende nuk ishte profilizuar si Greqia dhe Turqia.<\/p>\n

Nj\u00eb fakt si shkruan New York Herald, n\u00eb at\u00eb periudh\u00eb, si shtetas turq p\u00ebr periudh\u00ebn 1912-1919 ishin regjistruar 5188 shqiptar\u00eb, q\u00eb flisnin vet\u00ebm shqip, dhe nuk dinin gjuh\u00eb tjet\u00ebr.<\/p>\n

Vatra, shkrunate n\u00eb New York Herald duke i b\u00ebr\u00eb me dije popullit Amerikan, se gjithashtu prej masakrave greke ne Jug t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, n\u00eb vitet 1912-1914 deri n\u00eb 1918 kishte, nj\u00eb numb\u00ebr t\u00eb madh Shqip\u00ebtar\u00ebsh, t\u00eb cil\u00ebt po iknin p\u00ebr t\u2019i shp\u00ebtuar dhun\u00ebs s\u00eb shtetit t\u00eb athersh\u00ebm Grek, kund\u00ebr shqip\u00ebtar\u00ebve, n\u00eb orekset e tyre shoviniste p\u00ebr aneksimin e Jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n

Ishte koha kur n\u00eb Paris zhvillonte punimet Konferenca e Paqes dhe shqipetar\u00ebt e Amerik\u00ebs b\u00ebn\u00eb p\u00ebrpjekje titanike p\u00ebr mbrojtjen e interesave komb\u00ebtare si dhe ruajtjen e territoreve Shqip\u00ebtare, nga fqinj\u00eb grabitqar\u00eb,
\nku….n\u00eb rrezik\u00eb ishin qytetet e Jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, p\u00ebr t\u2019u gllab\u00ebruar nga shteti fqinj\u00eb grek, sidomos Kor\u00e7a, Kolonja, P\u00ebrmeti, Gjirokastra, dhe Saranda dhe q\u00eb ishin n\u00eb luft\u00eb p\u00ebr jet a vdekje, se kujt do t\u2019i takonin Shqip\u00ebtareve a grek\u00ebve !<\/p>\n

N\u00eb nj\u00eb editorial t\u00eb saj New York Herald i p\u00ebrgjigjet lexuesve t\u00eb saj, se \u201cNe jemi t\u00eb akuzuar, se me nj\u00eb shkrim me autor\u00eb Lobin grek n\u00eb Amerik\u00eb, p\u00ebr p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb minimizuar numrin e shqiptar\u00ebve n\u00eb Shtetet e Bashkuara,\u201d kemi disinformuar opoininin Amerikan, pra lexuesin e shumt\u00eb t\u00eb gazet\u00ebs New York Herald.<\/p>\n

Andaj jemi t\u00eb \u201cdetyruar\u201d t\u00eb botojm\u00eb shkruan New York Herald , edhe fatktet e d\u00ebrguar n\u00eb at\u00eb koh\u00eb nga Federata PanShqiptare e Amerik\u00ebs Vatra, e cila prtendon\u00eb , gjithmon\u00eb simbas saj :\u201dN\u00eb t\u00eb gjitha memorandumet e saj t\u00eb cilat kan\u00eb ardhur n\u00eb v\u00ebmendjen ton\u00eb, thot\u00eb se numri i shqiptar\u00ebve n\u00eb Shtetet e Bashkuara \u00ebsht\u00eb nga 60.000 n\u00eb 70.000\u201d.<\/p>\n

Ata shkruan kjo gazet\u00eb, kan\u00eb nj\u00eb dokument nga zot\u00ebri Cosat Chekrezi, redaktor i librit “Shqip\u00ebria”, i cili thot\u00eb se numri i shqiptar\u00ebve n\u00eb Shtetet e Bashkuara \u00ebsht\u00eb mbi 40.000 qysh n\u00eb 1914-t\u00ebn.<\/p>\n

Z. Chekrezi, ishte n\u00eb at\u00eb koh\u00eb nj\u00eb oficer ekzekutiv i Federat\u00ebs s\u00eb Shqiptare Vatra n\u00eb Amerik\u00eb, shkruan New York Herald.<\/p>\n

Mir\u00ebpo, diaspora greke , i \u00ebsht\u00eb kund\u00ebrp\u00ebrgjigjur me nj\u00eb shkrim tjet\u00ebr, ku ata pretendojn\u00eb se shifrat e dh\u00ebna nga Federata Shqiptare Vatra, si dhe nga z Cherkezi, jan\u00eb t\u00eb ekzagjeruar s\u00eb bashku, simbas tyre, n\u00eb baz\u00eb deklarat\u00ebn mbi informacionit zyrtar:<\/p>\n

Madje lobi grek ka botuar n\u00eb New York Herald nj\u00eb \u201cCensus\u201d Regjistrimi i 1910, n\u00eb deklarimin e numrit t\u00eb t\u00eb huajve n\u00eb vend, i cili jep vet\u00ebm 2235, shqiptar\u00eb. Deke e pranuar edhe vet\u00eb se regjistrimi \u00ebsht\u00eb marr\u00eb mbi baz\u00ebn e dokumentave e jo mbi baz\u00ebn e gjuh\u00ebs amtare.<\/p>\n

New York Herald , shkruan se ne kemi b\u00ebr\u00eb studime dhe e dim\u00eb se gjuha Shqipe, \u00ebsht\u00eb praktikisht ajo q\u00eb flitet nga t\u00eb gjith\u00eb Epiriot\u00ebt e Veriut, t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrdorin \u201cpalois\u201d gjuh\u00ebn shqipe si gjuh\u00eb amtare. \u00cbsht\u00eb, pra, jo unike q\u00eb shum\u00eb Epiriots, \u201cgrek\u00eb” jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb edhe n\u00eb numb\u00ebrin 2,235, dhe q\u00eb raportohet t\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb shtet\u00ebsin\u00eb shqiptare n\u00eb Shtetet e Bashkuara n\u00eb vitin 1910.<\/p>\n

Regjistrimi i i emigrant\u00ebve shqiptar\u00eb simbas studimit t\u00eb New York Herald , thuhet se nga Zyra e Emigracionit ka ka t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb nacionalitetit shqiptar q\u00eb ka hyr\u00eb n\u00eb Shtetet e Bashkuara, ka filluar t\u00eb mbaj regjsitrim qysh nga 1910.<\/p>\n

Kurse, Federata Vatra Shqiptare, n\u00eb shkrimin e saj p\u00ebr New York Herald ka d\u00ebrguar fakte nga nj\u00eb memorandumin e saj, t\u00eb mbajtur n\u00eb at\u00eb periudh\u00eb n\u00eb shqyrtim, ku shpjegon munges\u00ebn e sakt\u00ebsis\u00eb, n\u00eb p\u00ebrcaktimin e shtet\u00ebsis\u00eb shqiptare n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e Byros\u00eb Emigracionit n\u00eb SHBA, n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb;<\/p>\n

“Numri m\u00eb i madh i emigrant\u00ebve shqiptar\u00eb erdhi n\u00eb Shtetet e Bashkuara q\u00eb nga pushtimi i Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Jugut, duke p\u00ebrfshir\u00eb Epirin e Veriut, nga trupat greke, n\u00eb vitin 1912, dhe sidomos pas vitit fatal t\u00eb vitit 1914, kur arratisurit dhe refugjat\u00ebt arrit\u00ebn n\u00eb Amerik\u00eb.”<\/p>\n

“P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, raporti i Zyr\u00ebs s\u00eb Emigracionit t\u00eb SHBA, n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e saj nuk ka n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb shqiptare, ( por, at\u00eb greke dhe truke) shpjegohet leht\u00eb me faktin se autoritetet e emigracionit t\u00eb listuara, n\u00eb dokumentat e athershme kan qen\u00eb ende me subjektet otomane t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, dhe Greqis\u00eb, p\u00ebr t\u00eb emigruar n\u00eb Shtetet e Bashkuara. SHBA, nuk kishn pasur asnj\u00eb nj\u00eb rast, deri at\u00ebhere t\u00eb njohjes s\u00eb shtetit t\u00eb pavarur e Shtetit Shqiptar ”<\/p>\n

New York Herald , shkruan se :\u201dMe fjal\u00eb t\u00eb tjera, Federata Vatra Shqiptare n\u00eb Amerik\u00eb, pranon se deri n\u00eb vitin 1910 nuk ka pasur m\u00eb shum\u00eb 2235 shqiptar n\u00eb Shtetet e Bashkuara, por se kemi nj\u00eb shtes\u00eb me 68.000, Shqiptar\u00ebt, q\u00eb tashm\u00eb k\u00ebtu kan\u00eb hyr\u00eb n\u00eb Amerik\u00eb q\u00eb nga viti 1912, dhe se ata jan\u00eb “t\u00eb listuara si subjekte osmane e greke\u201d por q\u00eb jan\u00eb shqiptar\u00eb q\u00eb flasin vet\u00ebm shqip, mbasi nuk din\u00eb gjuh\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebrve\u00e7se gjuh\u00ebn e N\u00ebn\u00ebs s\u00eb tyre, prej edhe nga kan ardhur n\u00eb Amerik\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0“Lufta” mes Vatr\u00ebs, dhe Lobit grek, mbi num\u00ebrin e shqiptar\u00ebve n\u00eb Amerik\u00eb Beqir SINA – Ellis Island New York “Lufta” mes Vatr\u00ebs, dhe Lobit grek n\u00eb Amerik\u00eb, simbas dokumentave t\u00eb asaj kohe n\u00eb p\u00ebr p\u00ebrpjekje t\u00eb m\u00ebdha, t\u00eb grek\u00ebrve p\u00ebr t\u00eb minimizuar numrin e shqiptar\u00ebve n\u00eb Shtetet e Bashkuara, nj\u00eb shekull m\u00eb par\u00eb ELLIS ISLAND […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3000,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-8773","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diaspora"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8773","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8773"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8773\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8774,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8773\/revisions\/8774"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3000"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8773"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8773"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8773"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}