{"id":8663,"date":"2016-04-14T22:55:24","date_gmt":"2016-04-14T20:55:24","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=8663"},"modified":"2016-04-14T22:55:45","modified_gmt":"2016-04-14T20:55:45","slug":"kisha-e-trieshit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=8663","title":{"rendered":"KISHA E TRIESHIT"},"content":{"rendered":"<p><em><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/kisha-triesh.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-8664 alignleft\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/kisha-triesh-300x212.jpg\" alt=\"kisha-triesh\" width=\"300\" height=\"212\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/kisha-triesh-300x212.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/kisha-triesh.jpg 495w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Nga Gjergj Nikprelaj<\/em><\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 kuvendit popullor q\u00eb mbahej gjithmon\u00eb p\u00ebrpara Kish\u00ebs s\u00eb Trieshit e cila ishte krahu i djatht\u00eb i jet\u00ebs popullore, i bashkimit fisnor, si n\u00eb malet tjera, po ashtu edhe n\u00eb Triesh. Kisha kurr\u00eb prej ekzistimit t\u00eb saj, edhe n\u00eb rrethanat m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira t\u00eb luft\u00ebs nuk ka pushuar me pun\u00ebn e vet\u00eb, t\u00eb shejt\u00eb. Dihet historikisht, se kisha\u00a0 nuk ka q\u00ebn\u00eb vet\u00ebm faltore, por edhe q\u00ebndra kryesore e takimeve dhe e kuvendeve t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme. N\u00eb\u00a0 at koh\u00eb n\u00eb kish\u00eb\u00a0 jan\u00eb miratuar vendimet m\u00eb kryesore t\u00eb fiseve, bile edhe \u00e7\u00ebshtjet e luft\u00ebs e t\u00eb\u00a0 paq\u00ebs, dhe\u00a0 pajtimet e gjaqeve, pastaj n\u00eb kish\u00eb jan\u00eb zgjidhur konfliktet nd\u00ebrfisnore t\u00eb natyrave t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>Kisha e Trieshit deri n\u00eb Kongresin e Berlinit m\u00eb 1878, ishte n\u00eb p\u00ebrb\u00ebrjen dhe n\u00ebn jurisdiksionin e Arqipeshk\u00ebvis\u00eb s\u00eb Shkodr\u00ebs, por pas pushtimit t\u00eb Trieshit nga Mali i Zi, famullia e k\u00ebsaj treve detyrimisht kaloi n\u00ebn jurisdiksionin e Arqipeshk\u00ebvis\u00eb s\u00eb Tivarit. Neni 27\u00a0 i Traktatit t\u00eb Kongresit t\u00eb Berlinit thot\u00eb: \u201cPal\u00ebt n\u00eb Marr\u00ebvreshje jan\u00eb dakord p\u00ebr disa kushte vijuese: n\u00eb Mal t\u00eb Zi dallimi n\u00eb baz\u00eb fetare dhe ceremonialit konfensional nuk do t\u00eb ket\u00eb rast q\u00eb ndokush t\u00eb p\u00ebrjashtohet ose t\u00eb\u00a0 shpallet i paaft\u00eb q\u00eb t\u00eb g\u00ebzoj\u00eb t\u00eb drejtat e veta qytetare dhe politike, pranimin n\u00eb sh\u00ebrbimin publik, pozit\u00eb e nderim, kryerje t\u00eb pun\u00ebve t\u00eb ndryshme profesionale n\u00eb \u00e7do vend q\u00eb t\u00eb jet\u00eb. Do t\u2019u sigurohet kryerja e riteve fetare n\u00ebnshtetas\u00ebve t\u00eb Malit t\u00eb Zi dhe t\u00eb huaj\u00ebve dhe\u00a0 nuk do te ket\u00eb kurr\u00ebfar\u00eb p\u00ebngesash n\u00eb hirarkin\u00eb dhe n\u00eb organizimin e bashkive t\u00eb ndryshme kishtare qoft\u00eb edhe n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet e tyre me epror\u00ebt shpirt\u00ebror\u201d. P\u00ebr fat t\u00eb keq Mali i Zi qysh nga viti 1912 nuk i ka zbatuar k\u00ebto norma, por i ka shkelur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb flagrante.<br \/>\nP\u00ebr themelimin e famullis\u00eb s\u00eb Trieshit ende nuk kemi relacione t\u00eb sakta. N\u00eb raportin e Arqipeshk\u00ebvit A. Zmajeviq, n\u00eb vitin 1702, kur kjo famulli gj\u00ebndej n\u00eb p\u00ebrb\u00ebrjen e famullis\u00eb s\u00eb Grud\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebn e administronin fran\u00e7eskan\u00ebt, famullia e Trieshit kishte 74 sht\u00ebpi. Ndoshta n\u00eb at\u00eb koh\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe mund t\u00eb jet\u00eb themeluar kjo famulli? Sipas burimeve kishtare jot t\u00eb mjaftueshme, vihet n\u00eb dukje se n\u00eb fillim, n\u00eb k\u00ebt\u00eb lokalitet sh\u00ebrbenin misionar\u00ebt fran\u00e7eskan\u00eb nga Selca e Kelmendit dhe m\u00eb von\u00eb ata t\u00eb Grud\u00ebs. N\u00eb librin \u201cBaptisatorum\u201dAt. Teodozie nga Parma e Italis\u00eb shkruante: \u201cSecondo copmut da me fatti, per che detta Chiesa, fjala \u00ebsht\u00eb p\u00ebr kish\u00ebn e Trieshit da 100 anni da che edificata\u201d q\u00eb p\u00ebrputhet me fillimin e Librit t\u00eb Pagizmeve. Mendohet se at\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb themeluar famullia e Trieshit e cila m\u00eb von\u00eb i p\u00ebrkushtohet Zoj\u00ebs Rruzare. Sipas sh\u00ebnimeve t\u00eb At. Teodozie n\u00eb vitin 1855 Trieshi kishte 111 sht\u00ebpi. Disa sh\u00ebnime tregojn\u00eb se k\u00ebt\u00eb famulli e kishte themeluar misionari At. Joannes Bellegrino da Bologna n\u00eb vitin 1763.<\/p>\n<p>Sipas mendimit tim koha e themelimit t\u00eb famullis\u00eb s\u00eb Trieshit \u00ebsht\u00eb e diskutueshme. Arqipeshk\u00ebvi i Tivarit A. Zmajeviq, m\u00eb 3 dhjetor 1682 i kishte d\u00ebrguar regjistrin e misionar\u00ebve t\u00eb Arqipeshk\u00ebvis\u00eb s\u00eb Shkodr\u00ebs-Kongregacionit t\u00eb Vatikanit n\u00eb Rom\u00eb, ku gj\u00ebndej edhe Mark Buzolla frat n\u00eb Triesh. (Propaganda Fide, SC, Albania, vol.3, fol 749). Ky fakt tregon se kjo famulli ka ekzistuar 8 dekada m\u00eb par\u00eb kur Trieshi duhet t\u00eb ket\u00eb pasur kish\u00ebn e vjet\u00ebr e cila ishte mbuluar me rrasa guri n\u00eb vitin 1734. Dihet se t\u00eb par\u00ebt kishin ardhur n\u00eb Triesh misionar\u00ebt nga Italia At. Bonaventura Pallzolo dhe At. Georgie Novariensu dhe Kerbin da Vllebona, t\u00eb cil\u00ebt predikonin n\u00ebp\u00ebr famullit\u00eb e ndryshme t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe rreth vitit 1640. N\u00eb raportin q\u00eb kishte d\u00ebrguar At. Carli dela Mirandela nga Gruda, p\u00ebrfektit t\u00eb At Kurbinit m\u00eb 16 prill 1643, pohonte se Ku\u00e7i sizmatik ishte p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb n\u00eb konflikt me Hotin katolik. Ai mburrej se i kishte pajtuar misionar\u00ebt e tij. Ai mburrej gjithashtu se kishte pajtuar Hotin dhe Grud\u00ebn, bile edhe Ku\u00e7in e Kelmendin dhe se k\u00ebto pajtime ishin b\u00ebr\u00eb n\u00eb Podgoric\u00eb.<\/p>\n<p>Hulumtuesi i historis\u00eb kishtare n\u00eb teritorin e Shqip\u00ebris\u00eb At. Lovro Mihaceviq, shkruante n\u00eb punimin e tij \u201cPo Albaniji-Dojmovi s\u2019 puta\u201d. N\u00eb shekullin XVII fran\u00e7eskan\u00ebt kishin filluar t\u00eb vijn\u00eb n\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh, n\u00eb tokat shqiptare. Ata themeluan famullin\u00eb fran\u00e7eskane n\u00eb Traboin n\u00eb vitin 1648 dhe vazhduan k\u00ebt\u00eb mision n\u00eb 9 fshatra tjera t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe, bile n\u00eb Vuk\u00ebl dhe n\u00eb Selc\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb ekzistonte shkolla popullore. M\u00eb von\u00eb \u00ebshte themeluar famullia n\u00eb Vuksanlekaj t\u00eb Hotit.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave historike fran\u00e7eskan\u00ebt kishin arritur n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb vitin 1248. K\u00ebta misionar\u00eb fran\u00e7eskan\u00eb i drejtonte misionari i mir\u00ebnjohur Ivan da Pian del Carpine, p\u00ebrndryshe n\u00eb k\u00ebt\u00eb vit \u00ebsht\u00eb zgjedhur arqipeshk\u00ebv i Tivarit. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb gj\u00ebndja e besimtar\u00ebve dhe e klerik\u00ebve ishte tep\u00ebr e v\u00ebshtir\u00eb. K\u00ebt\u00eb gj\u00ebndje e keq\u00ebsonte edhe m\u00eb shum\u00eb konflikti midis Arqipeshk\u00ebvis\u00eb s\u00eb Tivarit dhe Dubrovnikut.\u2026\u2026.<\/p>\n<p>Si\u00e7\u00a0 \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb, Trieshi deri n\u00eb vitin 1761 nuk kishte misionar\u00eb, por nuk kishte as kish\u00eb, as qel\u00eb. Meshtari i Trieshit jetonte n\u00eb Grud\u00eb. N\u00eb Triesh e \u00e7onte mesh\u00ebn n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi me mure t\u00eb thata. Kjo gj\u00ebndje e veshtir\u00eb vazhdoi deri kur Prek\u00eb Lepuri Dedivanaj dhuroi token e tij p\u00ebr nd\u00ebrtimin e Kish\u00ebs s\u00eb Trieshit, ku gjendet edhe sot e k\u00ebsaj dite. Kish\u00ebn dhe qel\u00ebn i kishte nd\u00ebrtuar At. Lorenco. Ata kishin marr\u00eb edhe pak tok\u00eb nga nj\u00eb fshatar q\u00eb ishte d\u00ebbuar nga vendi p\u00ebr sjellje jo t\u00eb mira. Meshtari i Trieshit n\u00eb at\u00eb koh\u00eb At. Secondiana ishte nga qyteti italian Ancona.\u00a0 Ai kishte q\u00ebn\u00eb arkitekt dhe piktor, bile ai kishte b\u00ebr\u00eb nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh pikturash me p\u00ebrmbajtje fetare. Ato piktura u ruajt\u00ebn si nj\u00eb pasuri e madhe arstisitike e k\u00ebsaj kishe t\u00eb mrekullueshme.<\/p>\n<p>N\u00eb famulline e Trieshit n\u00eb vitin 1697, Edigjio d\u2019Aremnto kishte informuar Kongregacionin p\u00ebr Propagand\u00ebn Fetare, se Trieshi kishte 103 sht\u00ebpi t\u00eb gjitha katolike. Kisha m\u00eb e vjet\u00ebr e Trieshit gj\u00ebndej n\u00eb vorre t\u00eb Stjepohit. \u00c7do katund i Trieshit ka vorret e veta, n\u00eb disa katunde ata kan\u00eb nd\u00ebrtuar kapela t\u00eb vog\u00ebla. Ata kan\u00eb vorre edhe ne bjeshk\u00eb: n\u00eb Korit\u00eb dhe n\u00eb Koshtic\u00eb. Kisha e sotme e Trieshit \u00ebsht\u00eb moderne. \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar me ndihm\u00ebn e diaspor\u00ebs. Merita kryesore p\u00ebr nd\u00ebrtimin e kish\u00ebs s\u00eb re t\u00eb Trieshit i takon t\u00eb ndjerit Pat\u00ebr Zef Jankaj, famullitar shum\u00ebvje\u00e7ar i Trieshit i lindur n\u00eb Shestan.<\/p>\n<p>N\u00eb Triesh kishte lindur edhe Pat\u00ebr Andre Luli Gjurashaj i cili ishte vrar\u00eb n\u00eb luft\u00eb kund\u00ebr Turqis\u00eb. Disa shkrime tregojn\u00eb se Pat\u00ebr Andrea kishte marr\u00eb pjes\u00eb ne Luft\u00ebn e Lemaj\u00ebs dhe t\u00eb Grabomit n\u00eb vitin 1907.\u00a0 At.\u00a0 Zef Valentini duke u mb\u00ebshtetur n\u00eb shkrimet e S. Gobceviqit thot\u00eb se n\u00eb vitin 1881 Trieshi kishte 111 sht\u00ebpi me m\u00eb shum\u00eb se 600 banor\u00eb. Trieshi kishte 6 katunde me nje sip\u00ebrfaqe prej 30 kilometrash kat\u00ebrore. Trieshi pavar\u00ebsisht se \u00ebsht\u00eb n\u00eb Mal t\u00eb Zi e konsideron veten bajrak.<\/p>\n<p>Kapiteni i Trieshit e kishte informuar Ministrin\u00eb e Pun\u00ebve t\u00eb Br\u00ebndshme n\u00eb Cetin\u00eb se famullitari i k\u00ebsaj treve At. Gjulian Pinto kishte ikur nga Trieshi dhe ishte vendosur n\u00eb Shkod\u00ebr. M\u00eb von\u00eb ishte kthyer p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb Triesh. Ai jepte m\u00ebsime fetare n\u00eb shkoll\u00ebn fillore t\u00eb Trieshit. Deri n\u00eb gjysm\u00ebn e shekullit XIX,\u00a0 nj\u00eb pjes\u00eb e Trieshit festonte Sh\u00ebn Gjonin, ndersa pjesa tjet\u00ebr Krishtlindjet. Por m\u00eb n\u00eb fund arrit\u00ebn nj\u00eb marr\u00ebveshje q\u00eb i gjith\u00eb Trieshi t\u00eb festonte t\u00eb diel\u00ebn e par\u00eb t\u00eb tetorit\u00a0 me miq\u00eb e bija \u201cDit\u00ebn e Zoj\u00ebs Rruzare, duke i\u00a0 q\u00ebndruar besnik k\u00ebtij vendimi p\u00ebr pothujase nj\u00eb shekull e gjysm\u00eb.<\/p>\n<p>Shum\u00eb interesant \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkrimi i famullitarit t\u00eb Trieshit Pat\u00ebr Mirash Marinaj n\u00eb lidhje me fest\u00ebn e Trieshit kushtuar \u201cZoj\u00ebs Rruzare\u201d\u2026.N\u00eb Luft\u00ebn e Lepantos shum\u00eb popuj t\u00eb Evrop\u00ebs shp\u00ebtuan prej pushtimeve turke. Shqiptar\u00ebt q\u00ebndruan p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb n\u00ebn pushtimin turk. Pavar\u00ebsisht se ky pushtim ishte shum\u00eb i gjat\u00eb, shum\u00eb shqiptar\u00eb i q\u00ebndruan besnik fes\u00eb s\u00eb krisht\u00ebn\u00eb edhe pse hoq\u00ebn shum\u00eb mundime nd\u00ebr shekuj. Nd\u00ebr ata q\u00eb i mbet\u00ebn besnik Krishtit dhe Kish\u00ebs s\u00eb Rom\u00ebs ishin edhe trieshian\u00ebt. Ishte forca e tradit\u00ebs s\u00eb tyne si t\u00eb krisht\u00ebn\u00eb q\u00eb i bani t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm n\u00eb fe nd\u00ebr shekuj. Por me siguri ata k\u00ebt\u00eb fe e ruajt\u00ebn me urat\u00eb. Urata ma e p\u00ebrhapun ishte \u201cZoja Rruzare\u201d, t\u00eb cil\u00ebn \u00e7do familje e thonte n\u00eb mbramje. Nuk e dijm\u00eb se kur e mori Kisha e Trieshit k\u00ebt\u00eb em\u00ebn. Dijm\u00eb se famullia e Trieshit asht themelua n\u00eb vitin 1763. Asht nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb vjetrat n\u00eb Dio\u00e7ezin e Tivarit. Kjo kish\u00eb u ka shp\u00ebtua kohnave t\u00eb v\u00ebshtira.<\/p>\n<p><em>\u00a0SH\u00cbNIM: Kapitulli \u201cKisha e Trieshit\u201d \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb studimi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb por t\u00eb pabotuar t\u00eb Gjergj Nikprelajt p\u00ebr k\u00ebt\u00eb krahin\u00eb.(Gjek\u00eb Gjonlekaj)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Gjergj Nikprelaj P\u00ebrve\u00e7 kuvendit popullor q\u00eb mbahej gjithmon\u00eb p\u00ebrpara Kish\u00ebs s\u00eb Trieshit e cila ishte krahu i djatht\u00eb i jet\u00ebs popullore, i bashkimit fisnor, si n\u00eb malet tjera, po ashtu edhe n\u00eb Triesh. Kisha kurr\u00eb prej ekzistimit t\u00eb saj, edhe n\u00eb rrethanat m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira t\u00eb luft\u00ebs nuk ka pushuar me pun\u00ebn e vet\u00eb, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8664,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-8663","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8663"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8665,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8663\/revisions\/8665"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}