{"id":816,"date":"2014-12-18T09:16:21","date_gmt":"2014-12-18T08:16:21","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=816"},"modified":"2014-12-18T09:16:50","modified_gmt":"2014-12-18T08:16:50","slug":"politiciteti-i-shqiptarit-duhet-te-jete-patriotizmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=816","title":{"rendered":"POLITICITETI I SHQIPTARIT DUHET T\u00cb JET\u00cb PATRIOTIZMI"},"content":{"rendered":"

\"Elvis-Hoxha\"<\/a>Intervistoi: Ismail SINANI<\/p>\n

Elvis Hoxha ka studiuar n\u00eb Universitetin Paris VIII, ku ka b\u00ebr\u00eb gjithashtu edhe studimet pasuniversitare n\u00eb filozofi, me pas ka qen\u00eb ligj\u00ebrues n\u00eb at\u00eb universitet. Prej vitit 2005 ai jep m\u00ebsim ne Universitetin e Tiranes dhe Akademin\u00eb \u201cMarubi\u201d.<\/strong><\/p>\n

N\u00eb k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb ekskluzive p\u00ebr Shenj\u00ebn, me terma filozofik\u00eb, b\u00ebn zb\u00ebrthimin e gatishm\u00ebris\u00eb s\u00eb shqiptar\u00ebve p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar shtet, flet si militant i vullnetit, b\u00ebn interpretimin e diktatur\u00ebs dhe t\u00eb gjendjes aktuale shqiptare n\u00eb lidhje me perceptimin e shtetit, flet p\u00ebr integrimin vs bashkimit komb\u00ebtar, por edhe p\u00ebr gjendjen n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn sot gjenden shqiptar\u00ebt e Maqedonis\u00eb. Nd\u00ebr t\u00eb pakt\u00ebt shqiptar\u00eb t\u00eb koh\u00ebs son\u00eb, ai me gjuh\u00eb krejt t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb b\u00ebn edhe interpretimin e vizit\u00ebs s\u00eb Ram\u00ebs n\u00eb Beograd dhe nuk ngurron t\u00eb flas\u00eb edhe p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera shqiptare.<\/strong><\/p>\n

SHENJA: Si i shihni shqiptar\u00ebt sot n\u00eb shekullin 21 dhe a mund t\u00eb thuhet se gjendemi n\u00eb determinizmin historik t\u00eb nj\u00eb shekulli m\u00eb par\u00eb?<\/p>\n

Elvis HOXHA: Po p\u00ebrgjigjem jo n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e historianit, por disi n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e militantit t\u00eb vullnetit. Determinizmi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kategori gjendjeje q\u00eb, duke kaluar nga subjekti individual tek ai kolektiv, e ul aft\u00ebsin\u00eb e vet p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb krijues nd\u00ebrgjegje. Determinizmi vler\u00ebson pra para s\u00eb gjithash munges\u00ebn e nj\u00eb subjekti. T\u00eb jesh i determinuar historikisht, sipas historis\u00eb s\u00eb nj\u00eb shekulli, do t\u00eb thot\u00eb se n\u00eb at\u00eb shekull dhe m\u00eb par\u00eb nuk ke punuar mir\u00eb n\u00eb lidhje me subjektin t\u00ebnd. Pra m\u00eb shum\u00eb se t\u00eb krijojm\u00eb premis\u00ebn e determinizmit historik, le t\u00eb flasim p\u00ebr mosp\u00ebrcaktim kolektiv tonin. Edhe sot p\u00ebrcaktimin ton\u00eb ne e gjejm\u00eb n\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsi t\u00eb huaja, t\u00ebhuaj\u00ebsuese, ashtu si dikur vlera q\u00ebndronte n\u00eb faktin se punonim p\u00ebr p\u00ebrcaktimin e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve, grek\u00ebve apo serb\u00ebve. P\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje: n\u00ebse ndjehemi shqiptar\u00eb dhe artikulojm\u00eb di\u00e7ka n\u00ebn k\u00ebt\u00eb em\u00ebr, jemi determinues. Sot fuqit\u00eb e m\u00ebdha jan\u00eb m\u00eb t\u00eb shumta dhe gjeopolitika m\u00eb agresive. Determinizmi yn\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i lart\u00eb. Ai punohet dit\u00eb p\u00ebr dit\u00eb dhe e p\u00ebrcakton mas\u00ebn e subjektivitetit ton\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Sot disponojm\u00eb dy skajet e determinues\/i determinuar. Ekziston nj\u00eb l\u00ebvizje politike si Vet\u00ebvendosje!, por edhe nj\u00eb politik\u00eb institucionale thell\u00ebsisht e korruptuar.<\/p>\n

SHENJA: N\u00ebse shprehemi me fjalorin e Hysamedin Ferajt, a jan\u00eb shqiptar\u00ebt e sot\u00ebm shqiptar\u00eb n\u00eb kuptimin sociologjik t\u00eb fjal\u00ebs apo ende n\u00eb disa pore kan\u00eb ngelur ilir\u00eb?<\/p>\n

Elvis HOXHA: Feraj na hedh n\u00eb zonat e nj\u00eb fataliteti: fatalitetit t\u00eb subjektit. Vendos nj\u00eb em\u00ebr mbi k\u00ebt\u00eb subjekt, pa th\u00ebn\u00eb shprehimisht se ku luan raporti i fatalitetit dhe subjektit. N\u00ebse ilir do t\u00eb thot\u00eb i lir\u00eb prej detyr\u00ebs s\u00eb vullnetit ose subjektivitetit, at\u00ebher\u00eb Feraj ka t\u00eb drejt\u00eb. Fakti q\u00eb historia nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pyetje p\u00ebr ne, do t\u00eb thot\u00eb se secili prej nesh ndjehet i lir\u00eb, i \u00e7liruar prej p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb s\u00eb shprehjes historike, pra lexohet si ilir n\u00eb histori. N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn, n\u00ebse duam t\u2019i lexojm\u00eb ilir\u00ebt si njer\u00ebz t\u00eb liris\u00eb, at\u00ebher\u00eb duhet t\u00eb gjejm\u00eb n\u00eb trash\u00ebgimin\u00eb dhe pedagogjin\u00eb aktuale nj\u00eb thelb politiciteti q\u00eb na ngarkon q\u00eb at\u00ebher\u00eb me pesh\u00ebn e nj\u00eb kumti, nj\u00eb kumt q\u00eb nuk na l\u00eb m\u00eb t\u00eb jemi t\u00eb lir\u00eb, por t\u00eb mbetemi ilir\u00eb. Feraj p\u00ebrs\u00ebri ka t\u00eb drejt\u00eb. Kjo tez\u00eb vlen kund\u00ebr dyzimit idiotesk: jemi lindor\u00eb apo per\u00ebndimor\u00eb. Nj\u00eb dyzim prej brenge, q\u00eb s\u2019do t\u2019i shkonte aspak Nietzsche-s. Shqiptari do t\u00eb gjendej gjithnj\u00eb n\u00eb dilem\u00ebn e gomarit t\u00eb Buridanit: pse nuk qe lindor kur ishte per\u00ebndimor dhe pse nuk qe per\u00ebndimor kur qe lindor. Edhe sot, intelektual\u00eb q\u00eb i quajm\u00eb t\u00eb ndritur, na shtyjn\u00eb n\u00eb ngasjen t\u00eb jemi di\u00e7ka m\u00eb pak se \u00e7\u2019mund t\u00eb jemi, mjaft q\u00eb t\u00eb mos jemi ne.<\/p>\n

SHENJA: Shqip\u00ebria n\u00eb raport me shqiptar\u00ebt jasht\u00eb kufijve t\u00eb saj politik\u00eb ka pasur marr\u00ebdh\u00ebnie her\u00eb intensive, her\u00eb t\u00eb heshtura e her\u00eb-her\u00eb edhe armiq\u00ebsore, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb rasti me periudh\u00ebn e (dhe pas) Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, kur Enver Hoxha \u201cv\u00ebllaz\u00ebrohet\u201d me serb\u00ebt. Ju, si njoh\u00ebs i mir\u00eb i k\u00ebtyre zhvillimeve, si e komentoni k\u00ebto ecejake me amplituda t\u00eb ndryshme?<\/p>\n

Elvis HOXHA: Mund t\u00eb themi shkurt se sjellja e PKSH-s\u00eb ishte nj\u00eb krim historik e komb\u00ebtar. Por, mund ta deklarojm\u00eb disi ndryshe: v\u00ebllaz\u00ebrimi me serb\u00ebt e hodhi nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb popullit shqiptar n\u00eb m\u00ebrgim. Hodhi n\u00eb gjendje m\u00ebrgimi nj\u00eb popull t\u00eb t\u00ebr\u00eb, madje brenda nj\u00eb shteti artificial q\u00eb donte t\u2019ia shuante ekzistenc\u00ebn autoktonit. Le ta ndjejm\u00eb mir\u00eb konfliktin e vetvetish\u00ebm mes artificialit dhe autoktonit. V\u00ebllaz\u00ebrimi me serb\u00ebt p\u00ebrligji akoma m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb shtet artificial duke r\u00ebnuar nj\u00eb l\u00ebnd\u00eb autoktone. Po nisem pra nga paradigma sipas s\u00eb cil\u00ebs n\u00eb bot\u00eb ka vet\u00ebm dy klasa: shtetas dhe m\u00ebrgimtar\u00eb, nj\u00eb tez\u00eb q\u00eb i p\u00ebrafrohet disi Arendt-it. P\u00ebr t\u00eb mos rith\u00ebn\u00eb tez\u00ebn e njohur t\u00eb tradhtis\u00eb, le t\u00eb flasim p\u00ebr nj\u00eb faj historik strukturor t\u00eb prodhuar nga Enver Hoxha dhe miqt\u00eb e tij n\u00eb shkall\u00eb Ballkani. Po flas pra p\u00ebr m\u00ebrgat\u00ebn, sepse n\u00eb k\u00ebt\u00eb status u hodh e gjith\u00eb Kosova pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb. Popullsia e saj u kthye n\u00eb minimumet e aft\u00ebsive shtetformuese. Normalisht, nj\u00eb shtet i s\u00eb drejt\u00ebs e nis standartizimin politik dhe ligjor t\u00eb vetes me p\u00ebrkufizimin e s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb m\u00ebrgat\u00ebs s\u00eb vet. Aft\u00ebsia e ul\u00ebt shtetformuese p\u00ebrputhet me madh\u00ebsin\u00eb e m\u00ebrgat\u00ebs politike dhe ekonomike. Po k\u00ebtej mund t\u00eb matet edhe e drejta nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn p\u00ebrfshihet shtetasi i tij komb\u00ebtar, kudo qoft\u00eb. Mendoj se jam n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb pyetjes suaj. Shtetin shqiptar t\u00eb pasluft\u00ebs, me nj\u00eb ngushtim t\u00eb till\u00eb ideologjik, vet\u00ebm gjuha zyrtare e b\u00ebnte t\u00eb njihej shqiptar. Ai nuk mund t\u00eb shihte te m\u00ebrgata, q\u00eb e kish prodhuar ai vet\u00eb, ve\u00e7se delokalizimin e pushtetit t\u00eb vet, vektorin komb\u00ebtar t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimit. Nuk ishte e sh\u00ebndetshme p\u00ebr t\u00eb asnj\u00eb lloj p\u00ebrmase politike e ardhur nga jasht\u00eb kufijve shtet\u00ebror\u00eb. Ishim brenda nj\u00eb ideologjie dhe joshqiptarie. Ideologjia u zbatua keq, n\u00eb p\u00ebrmasat e taktik\u00ebs s\u00eb aleancave t\u00eb domosdoshme. Kontingjenca dhe racionaliteti i nj\u00eb shteti t\u00eb till\u00eb shpinte tek aleanca me armiqt\u00eb e p\u00ebrbetuar t\u00eb shqiptaris\u00eb. Ky ishte krimi i dyt\u00eb n\u00eb lidhje me subjektin: edhe kur u p\u00ebrcaktuam si subjekt, e ndjem\u00eb se duhej t\u00eb falnim nga trupi. Nuk po e shtjelloj m\u00eb tej, sepse shpresoj se ndihet edhe sot se politika shqiptare vuan reduktimin e trupave q\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb popullin e saj t\u00eb domosdosh\u00ebm.<\/p>\n

Nj\u00eb arsye e dyt\u00eb e l\u00ebnies pas dore t\u00eb shqiptar\u00ebve jasht\u00eb kufijve \u00ebsht\u00eb mosasimilimi i tyre. Ky lloj m\u00ebrgate \u00ebsht\u00eb special, pasi \u00ebsht\u00eb kjo m\u00ebrgat\u00eb kaloi n\u00ebp\u00ebr t\u00ebr\u00eb stadet e p\u00ebrcaktimit t\u00eb autonomis\u00eb dhe n\u00eb t\u00eb gjitha format e rezistenc\u00ebs, pasive dhe luftarake. Kosova diti t\u00eb kaloj\u00eb nga stadi i popullsis\u00eb m\u00ebrgimtare n\u00eb troje t\u00eb veta, n\u00eb hartimin e akteve t\u00eb Republik\u00ebs dhe pavar\u00ebsis\u00eb. N\u00ebse ne do t\u00eb kishim historian\u00eb dhe politolog\u00eb q\u00eb e duan zanatin e tyre, sigurisht q\u00eb do t\u00eb kishim ditur t\u00eb shtronim me koh\u00eb dallimin mes politiciteteve n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb shtetin shqiptar. N\u00eb dob\u00ebsin\u00eb e tyre, studiuesit tan\u00eb flasin p\u00ebr dallime kulturore. Cekt\u00ebsia e k\u00ebtij q\u00ebndrimi \u00ebsht\u00eb tragjike. Po t\u00eb kishim qen\u00eb zot\u00ebrues t\u00eb mjeteve t\u00eb historis\u00eb dhe shkencave politike, do t\u00eb kishim kuptuar se shteti shqiptar, me themelimin negativ t\u00eb mbetjes, ende nuk di t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb fatin e vet n\u00eb lidhje me vones\u00ebn e vet t\u00eb shqiptaris\u00eb. Ende nuk di t\u00eb hartoj\u00eb ligje dhe t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb administrat\u00eb p\u00ebr t\u2019u krahasuar sado pak me aktet e kushtetimit q\u00eb kan\u00eb ndodhur n\u00eb Kosov\u00eb. Politiciteti i shqiptarit duhet t\u00eb jet\u00eb patriotizmi, kudo q\u00eb t\u00eb ndodhet ai. Nuk \u00ebsht\u00eb i kot\u00eb dallimi i fatit mes VV-s\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri dhe LSI-s\u00eb, e para l\u00ebvizje politike, e dyta pushtet pun\u00ebsimi. N\u00ebse shihni indiferentiz\u00ebm politik \u2013 padallim, pandjeshm\u00ebri politike \u2013 n\u00eb shqiptar\u00ebt e Shqip\u00ebris\u00eb, dijeni se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb i m\u00ebsuar i gjat\u00eb me turpin dhe nj\u00eb harrim i institucionalizuar i k\u00ebtij turpi. N\u00eb k\u00ebt\u00eb linj\u00eb, sipas meje, nuk zgjon interes amplituda e marr\u00ebdh\u00ebnieve mes shtetit shqiptar dhe elementit shqiptar. Shteti shqiptar nuk e ka pasur kurr\u00eb, q\u00eb pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb, n\u00eb dijen dhe aft\u00ebsin\u00eb e vet, as elementin, as momentin shqiptar. Turpi dhe indiferenca e nj\u00eb kohe t\u00eb gjat\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrputhen aq mir\u00eb sa nuk dallohet m\u00eb fajtori nga gabuesi.<\/p>\n

SHENJA: P\u00ebr shkak t\u00eb dallimeve t\u00eb pushteteve n\u00eb t\u00eb cilat kan\u00eb kaluar, por edhe sistemet ideologjike, sot shqiptar\u00ebt n\u00eb Ballkan v\u00ebrehet qartazi se kan\u00eb dallime mes vete. A jan\u00eb k\u00ebto k\u00ebto vet\u00ebm dallime sip\u00ebrfaq\u00ebsore, q\u00eb leht\u00eb rrafshohen me pak angazhim apo tashm\u00eb pun\u00ebt kan\u00eb vajtur larg dhe dallimet mes nesh jan\u00eb b\u00ebr\u00eb gati t\u00eb pariparueshme? Apo, ta shtyjm\u00eb edhe m\u00eb tej, \u00e7far\u00eb do t\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebhej, q\u00eb shqiptari t\u00eb mund t\u00eb kthehet n\u00eb fillim t\u00eb shek. 20?<\/p>\n

Elvis HOXHA: Dallimet q\u00eb v\u00ebm\u00eb re jan\u00eb t\u00eb prejardhura prej gjendjeve t\u00eb shtetformimit. Shqiptar\u00ebt kan\u00eb nj\u00eb fat, n\u00ebse duan ta v\u00ebn\u00eb re: jan\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebs n\u00eb grad\u00eb dhe natyra t\u00eb ndryshme shtetformimi. Fati yn\u00eb i keq \u00ebsht\u00eb se nuk i v\u00ebm\u00eb asnj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi k\u00ebtij momenti. Kuadri i p\u00ebrgjithsh\u00ebm \u00ebsht\u00eb ai i ndarjes n\u00eb linja q\u00eb nuk prezantojn\u00eb asgj\u00eb. Shum\u00ebsi partish, shum\u00ebsi mediash, shum\u00ebsi projektesh, shum\u00ebsi universitetesh. Privatizimi i p\u00ebrgjithsh\u00ebm \u2013 inflacioni \u2013 \u00ebsht\u00eb identiteti yn\u00eb strukturor. Pra, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb gjejm\u00eb dallime, le ta shohim k\u00ebt\u00eb virtyt t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt. Edhe n\u00eb m\u00ebrgat\u00eb, edhe n\u00eb Mal t\u00eb Zi, edhe n\u00eb Maqedoni, edhe n\u00eb Shqip\u00ebri, kudo ku shtetformimi ofrohet n\u00eb gjendje t\u00eb ndryshme, ne p\u00ebrgjigjemi nj\u00ebsoj, me shum\u00ebsi q\u00ebndrimesh. Dhe k\u00ebto q\u00ebndrime jan\u00eb fiktive. Po ta mendojm\u00eb thjesht: e v\u00ebrteta \u00ebsht\u00eb nj\u00eb, g\u00ebnjeshtrat jan\u00eb t\u00eb shumta. Duke mos iu referuar aktualitetit, pra virtytit shteformues dhe shkencitetit, politicitetit, filozofis\u00eb politike q\u00eb i takon, ne b\u00ebjm\u00eb gjith\u00e7ka t\u00eb fshehim natyr\u00ebn ton\u00eb private n\u00ebn petkun e liris\u00eb s\u00eb mendimit. Nuk \u00ebsht\u00eb se kemi shum\u00eb mendime mbi p\u00ebrfaq\u00ebsimin shtet\u00ebror, mbi format e regjimeve. Padija n\u00eb lidhet me p\u00ebrfaq\u00ebsimin \u00ebsht\u00eb burimi i shum\u00ebsis\u00eb s\u00eb privatizimeve. Nuk synojm\u00eb t\u00eb ngrem\u00eb insitucionin, por pretendojm\u00eb se ai mund t\u00eb marr\u00eb forma gjithfar\u00ebsoj. N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb prodhojm\u00eb imunitetin e institucionit, ne sigurojm\u00eb imunitetin ton\u00eb brenda institucioneve. Ajo q\u00eb na bashkon \u00ebsht\u00eb se e shohim institucionin aq jet\u00ebgjat\u00eb sa jeta e nj\u00eb njeriu, dhe njeriun aq jet\u00ebgjat\u00eb sa shpresa e nj\u00eb institucioni. P\u00ebrndryshe nuk do t\u00eb kuptohej kjo d\u00ebshir\u00eb e pakufishme p\u00ebr grabitje t\u00eb pasurive dhe t\u00eb ardhmes n\u00eb t\u00eb gjitha trojet ku kolektivizohen shqiptar\u00eb.<\/p>\n

Sa p\u00ebr fillimin e shekullit XX, p\u00ebr mua vlen e nj\u00ebjta formul\u00eb, por me nj\u00eb faktor m\u00eb tep\u00ebr: shqiptari i ardhur me nj\u00eb shpres\u00eb dhe nj\u00eb formim tjet\u00ebr nuk mund ta shp\u00ebrndaj\u00eb fjal\u00ebn nd\u00ebr shqiptar\u00eb, po si ai skllavi i Platonit q\u00eb kur kthehet nga drita n\u00eb err\u00ebsir\u00eb, p\u00ebr t\u00eb shpallur t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, b\u00ebhet objekt i talljes. K\u00ebtu q\u00ebndron forca jon\u00eb e mbijetes\u00ebs, ne nuk shtatohemi, ose shtetohemi. Ne p\u00ebrshtatemi ose mb\u00ebshtetemi.<\/p>\n

SHENJA: Sipas jush, rruga e unifikimit t\u00eb politik\u00ebs shqiptare shkon p\u00ebrmes Brukselit apo fillimisht p\u00ebrmes tri kryeqendrave: Tiran\u00ebs, Prishtin\u00ebs dhe Shkupit?<\/p>\n

Elvis HOXHA: K\u00ebtu \u00ebsht\u00eb thelbi. Asnj\u00eb perandori, sado e shprehur n\u00eb nj\u00ebsin\u00eb e vet, nuk ka mundur t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00ebsin\u00eb ton\u00eb, sepse ne nuk kemi punuar p\u00ebr nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb. Imagjinoni ta b\u00ebj\u00eb Europa e Brukselit nj\u00eb Europ\u00eb teknokrat\u00ebsh, q\u00eb njohin shum\u00eb pak nga dinjitetiti i supozuar i historis\u00eb s\u00eb Europ\u00ebs. Bashkimi i shqiptar\u00ebve do t\u00eb ishte masa m\u00eb d\u00ebftuese e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb bashkimit t\u00eb Europ\u00ebs dhe jo e anasjellta. Shpirtrat e dob\u00ebt pranojn\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn, pa kuptuar q\u00eb militojn\u00eb k\u00ebsisoj p\u00ebr nj\u00eb Europ\u00eb pa vullnet. Nj\u00eb Europ\u00eb e b\u00ebr\u00eb nga teknokrat q\u00eb mjaftohen me list\u00eb standardesh dhe nga popuj p\u00ebrtac\u00eb, q\u00eb i zbatojn\u00eb disi k\u00ebto standarde, po t\u2019u k\u00ebrkohet nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb. Fiksioni i Europ\u00ebs \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtet\u00ebsi e kozmopolitit shqiptar q\u00eb fsheh vog\u00eblsin\u00eb e vet pas nominimit bosh evropian. Nj\u00eb shqiptar q\u00eb nuk di t\u00eb jet\u00eb shqiptar, q\u00eb nuk ia mb\u00ebrrin t\u00eb jet\u00eb i till\u00eb, si mund t\u00eb shfaqet evropian brenda dit\u00ebs nga po ky peizazh? Bota krijohet nga skaji ku je dhe jo duke par\u00eb nga skaji sikur t\u00eb jesh nga qendra.<\/p>\n

SHENJA: T\u2019i kthehemi pak aktualitetit t\u00eb sot\u00ebm. Vizita e kryeministrit Rama te nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e shqiptaris\u00eb zgjoi ndjenja t\u00eb nj\u00eb ngaz\u00ebllimi t\u00eb papar\u00eb. Si e gjykoni k\u00ebt\u00eb vizit\u00eb dhe sidomos qasjen e Ram\u00ebs n\u00eb Beograd? A b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr folkloriz\u00ebm politik p\u00ebr t\u2019ia marr\u00eb primatin ish kryeministrit Berisha, p\u00ebr qasje evropiane \u2013 si\u00e7 e arsyetoi ai vet\u00eb, apo v\u00ebrtet kryeministri shqiptar vepron sipas pistave reale t\u00eb politik\u00ebs shqiptare?<\/p>\n

Elvis HOXHA: Nuk m\u00eb intereson vizita, por gjesti i fjal\u00ebs. Rama nuk foli nga Brukseli abstrakt, por nga Gjermania konkrete. Kjo e b\u00ebn fjal\u00eb me l\u00ebnd\u00eb. Jam i sigurt se udh\u00ebheq\u00ebs t\u00eb trojeve shqiptare nuk jan\u00eb ndjer\u00eb mir\u00eb at\u00eb dit\u00eb. Ju \u00ebsht\u00eb sabotuar inercia dhe keqkuptimi q\u00eb i mban n\u00eb postet nga mund t\u00eb shohin me fodull\u00ebk popullsit\u00eb shqiptare q\u00eb pretendojn\u00eb se udh\u00ebheqin. Rama krijoi nj\u00eb standard t\u00eb ri t\u00eb shprehjes s\u00eb interesave shqiptare. Nuk jam shum\u00eb partizan i retorik\u00ebs dhe emfatik\u00ebs s\u00eb tepruar, por fakti \u00ebsht\u00eb fakt: Rama e prodhoi nj\u00eb akt. Ama, \u00ebsht\u00eb nga k\u00ebta akte q\u00eb k\u00ebrkon n\u00eb vazhdim inteligjenc\u00ebn dhe imagjinat\u00ebn e substanc\u00ebs s\u00eb shqiptar\u00ebve: prodhimin e institucioneve q\u00eb e shfryt\u00ebzojn\u00eb me ndershm\u00ebri shpirtin dhe trupin disa milion\u00ebsh. Rama prodhoi nj\u00eb verdikt q\u00eb e vendos m\u00eb s\u00eb pari administrat\u00ebn e tij n\u00eb nj\u00eb vones\u00eb t\u00eb pashoqe, po ashtu dhe opozit\u00ebn. Ma lejoni nj\u00eb krahasim me luft\u00ebn. Nj\u00eb shef i luft\u00ebs nuk mund t\u00eb th\u00ebrras\u00eb kollaj \u201cSulm\u201d n\u00ebse ushtria e tij \u00ebsht\u00eb shum\u00eb prapa. Lufta nuk b\u00ebhet vet\u00ebm kur ke ushtri. Ky \u00ebsht\u00eb paradoksi i paqes. Sa p\u00ebr paqen e v\u00ebrtet\u00eb, le t\u2019ua l\u00ebm\u00eb ta b\u00ebjn\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenjve q\u00eb kan\u00eb shpikur arm\u00ebt.<\/p>\n

SHENJA: Kur e v\u00ebshtrojm\u00eb gjendjen n\u00eb Kosov\u00eb, krijohet p\u00ebrshtypja se lider\u00ebt politik\u00eb (me p\u00ebrjashtime) duket qart\u00eb se nuk e kan\u00eb hallin e nd\u00ebrtimit t\u00eb shtetit dhe as respektimin e Kushtetut\u00ebs. Si e vler\u00ebsoni faktin se pik\u00ebrisht m\u00eb t\u00eb thirrurit p\u00ebr pavar\u00ebsin\u00eb e shtetit m\u00eb t\u00eb ri n\u00eb bot\u00eb t\u00eb sillen me nj\u00eb qasje kaq joserioze n\u00eb raport me nd\u00ebrtimin e institucioneve t\u00eb shtetit?<\/p>\n

Elvis HOXHA: M\u00eb e v\u00ebshtira e njeriut \u00ebsht\u00eb politika e paqes. Paqja nuk ka p\u00ebrkufizim t\u00eb vetvetish\u00ebm. Paqja \u00ebsht\u00eb diferenca, lufta \u00ebsht\u00eb kund\u00ebrtia. Jan\u00eb dallime logjike q\u00eb nuk b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb aspak n\u00eb logjik\u00ebn ton\u00eb formale dhe normale. Lufta dhe paqja nuk jan\u00eb t\u00eb kund\u00ebrta, por diferente, t\u00eb dallueshme. T\u00eb luash diferenc\u00ebn \u00ebsht\u00eb m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb se t\u00eb luash paqen. Mendojeni kodin e luft\u00ebs si paqe dhe kodin e paqes si luft\u00eb. Njer\u00ebzit q\u00eb u shfaq\u00ebn n\u00eb institucionet e paqes menduan se \u00ebsht\u00eb gjithkund kund\u00ebrti. Ata nuk e dinin se lufta \u00ebsht\u00eb gjendje e jasht\u00ebzakonshme e s\u00eb drejt\u00ebs, nd\u00ebrsa paqja zhvillim i pandalsh\u00ebm \u2013 skandaloz \u2013 i s\u00eb drejt\u00ebs. Ajo q\u00eb e ju e quani t\u00ebr\u00ebsisht joserioze \u00ebsht\u00eb se k\u00ebta njer\u00ebz nuk kan\u00eb asnj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie mendimtare me t\u00eb drejt\u00ebn, por vet\u00ebm rudimentare me t\u00eb. P\u00ebr fat t\u00eb keq, edhe kontrollet nd\u00ebrkomb\u00ebtare vijn\u00eb e punojn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin kah: korrupsionin. Rasti i EULEX-it duhet t\u00eb v\u00ebrtetonte pohimet e VV-s\u00eb k\u00ebtu e vite p\u00ebrpara: nj\u00eb sovranitet q\u00eb kontrollon nj\u00eb tjet\u00ebr d\u00ebshmon pav\u00ebrtet\u00ebsin\u00eb e t\u00eb dyve, deligjitimimin e tyre progresiv dhe reciprok.<\/p>\n

SHENJA: Q\u00eb nga kalimi n\u00eb sistem shum\u00ebpartiak n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb tradit\u00eb q\u00eb opozita, qoft\u00eb ajo Partia Socialiste n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, qoft\u00eb Partia Demokratike tani, n\u00eb raport me shtetin t\u00eb sillet si me di\u00e7ka q\u00eb \u00ebsht\u00eb krejt e huaj. A mendoni q\u00eb kjo lidhet me \u201cgjenin politik\u201d t\u00eb shqiptar\u00ebve apo kultura demokratike te shqiptar\u00ebt ende \u00ebsht\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn e \u201cpas-revolucionit francez\u201d?<\/p>\n

Elvis HOXHA: N\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ose n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr fola p\u00ebr k\u00ebt\u00eb: p\u00ebr paqen, p\u00ebr nd\u00ebrtimin. Tek ne shteti \u00ebsht\u00eb nj\u00eb i tret\u00eb i tep\u00ebrt. Inflacioni i p\u00ebrgjith\u00ebsuar nuk krijon subjekt, por individ. K\u00ebshtu q\u00eb na shfaqet nj\u00eb shtet i tep\u00ebrt n\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsimin e vet dhe i pak\u00ebt n\u00eb burimet e tij poltike dhe ideore. Le t\u00eb shtojm\u00eb edhe mend\u00ebsin\u00eb sipas s\u00eb cil\u00ebs konceptimet ideologjike dhe politike jan\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb jet\u00ebs private dhe ja q\u00eb e keni n\u00eb dor\u00eb t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb dh\u00ebn\u00ebn p\u00ebr t\u00ebhuaj\u00ebsimin e p\u00ebrhersh\u00ebm. Duhet t\u00eb drejtoheshim nga nj\u00eb koh\u00ebsi e re p\u00ebr subjektin: e tashmja \u00ebsht\u00eb publike, e shkuara \u00ebsht\u00eb private, e ardhmja \u00ebsht\u00eb absolute. Po t\u00eb ndjejm\u00eb rrjedhojat e k\u00ebtij tipi koh\u00ebsie, e kuptojm\u00eb pse-n\u00eb e metafizik\u00ebs son\u00eb politike n\u00eb shekuj. Ne e kemi pretenduar gjithnj\u00eb t\u00eb shkuar\u00ebn absolute dhe nuk kemi nd\u00ebrhyr\u00eb n\u00eb t\u00eb. T\u00eb tashmen e kemi quajtur partikulare, private, koh\u00eb t\u00eb trupit, ndaj privatizojm\u00eb gjith\u00e7ka. N\u00ebse nuk b\u00ebjm\u00eb pjes\u00eb n\u00eb qeverisje, shteti \u00ebsht\u00eb gj\u00eb e huaj p\u00ebr ne, nuk kemi trup n\u00eb t\u00eb, jemi thjesht pa trup. T\u00eb ardhmen e kemi quajtur koh\u00eb publike, duke menduar p\u00ebr pasoj\u00eb se ajo nuk \u00ebsht\u00eb detyra jon\u00eb, por e brezave q\u00eb do t\u00eb vijn\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb \u00e7do pun\u00eb e luft\u00eb u p\u00ebrket atyre. \u00c7do akt nd\u00ebrtimi \u00ebsht\u00eb l\u00ebn\u00eb p\u00ebr m\u00eb von\u00eb. N\u00ebse duam q\u00eb gj\u00ebrat t\u00eb rrjedhin ndryshe, duhet t\u00eb mendojm\u00eb, pra, se e shkuara \u00ebsht\u00eb private, e tashmja pubike dhe e ardhmja absolute.<\/p>\n

Sa p\u00ebr pyetjen mbi revolucionin francez, nuk di t\u00eb vendosem n\u00eb ndonj\u00eb krahasim mes nesh dhe gjendjes son\u00eb. Ai u parapri nga nj\u00eb Kontrat\u00eb shoq\u00ebrore, nga nj\u00eb revolucion teoriko-politiko q\u00eb shihte sovranitetin e nj\u00eb populli n\u00eb baz\u00ebn e \u00e7do arritjeje. Mesa di un\u00eb, ne nuk mendojm\u00eb n\u00eb terma t\u00eb till\u00eb, por vet\u00ebm t\u00eb ligjit q\u00eb nd\u00ebshkon k\u00eb nuk mundet t\u2019i shp\u00ebtoj\u00eb ligjit. Ne kemi pra nj\u00eb kontrat\u00eb policore dhe jo shoq\u00ebrore. Duke qen\u00eb pra trup n\u00eb t\u00eb tashmen, shqiptar\u00ebt formojn\u00eb qeveri dhe pushtet, por jo kushtetut\u00eb dhe shtet. Qeveria \u00ebsht\u00eb tepri e shtetit, gjendje e jasht\u00ebzakonshme e tij. Mendoj se duhet t\u00eb reflektojm\u00eb n\u00eb k\u00ebto terma. Trupi i shtetit \u00ebsht\u00eb qeveria, por shpirti i tij \u00ebsht\u00eb prania efektive e nj\u00eb populli n\u00eb akt.<\/p>\n

SHENJA: Shqiptar\u00ebt e Maqedonis\u00eb ndon\u00ebse prej 23 vitesh numerikisht jan\u00eb pjes\u00eb e ekzekutivit, nd\u00ebrsa n\u00eb terren, aty ku shijohet jeta reale, prezenca e tyre thuajse nuk v\u00ebrehet aspak. N\u00ebse e marrin parasysh se p\u00ebr rritjen e t\u00eb drejtave t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb k\u00ebt\u00eb shtet u zhvillua edhe nj\u00eb konflikt i armatosur, si e vler\u00ebsoni faktin q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesit politik\u00eb shqiptar\u00eb assesi nuk po arrijn\u00eb t\u00eb b\u00ebhet pjes\u00eb e vendimmarrjes? A \u00ebsht\u00eb kjo si rezultat i shantazheve q\u00eb ua b\u00ebn Gruevski sot dhe C\u00ebrvenkovski dje apo kjo \u00ebsht\u00eb pasoj\u00eb e emancipimit t\u00eb pamjaftuesh\u00ebm intelektual, kulturor e politik?<\/p>\n

Elvis HOXHA: Po e them thjesht: numerikisht shqiptar\u00ebt nuk jan\u00eb ekzekutiv\u00eb n\u00eb vetvete, por vet\u00ebm prezantohen n\u00eb institucionet maqedone prej sekser\u00ebve \u2013 dy shefave t\u00eb partive kryesore politike. M\u00eb falni n\u00ebse ju shqet\u00ebsoj me k\u00ebt\u00eb konstatim, por ju nuk keni p\u00ebrfaq\u00ebsi ekzekutive t\u00eb pranis\u00eb shqiptare, por vet\u00ebm sekser\u00eb t\u00eb nj\u00eb malli q\u00eb e japin me qera: l\u00ebnda shqiptare.<\/p>\n

SHENJA: Shqiptar\u00ebt e Lugin\u00ebs s\u00eb Preshev\u00ebs dhe ato t\u00eb Malit t\u00eb Zi, gjithashtu duken konfuz n\u00eb raport me veprimin politik komb\u00ebtar. Me nj\u00eb p\u00ebrqindje aq t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb ato vende, ato kan\u00eb themeluar gati pafund subjekte politike. Si e shihni k\u00ebt\u00eb dukuri n\u00eb k\u00ebto troje shqiptare nga dimensioni i organizimit politik?<\/p>\n

Elvis HOXHA: Pyetjet tuaja m\u00eb shtyjn\u00eb drejt konstatimit regresiv t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsimeve shqiptare. Por, sa m\u00eb shum\u00eb konstatoj, aq m\u00eb e dhimbshme b\u00ebhet t\u00eb shprehem. Po e rezervoj p\u00ebrgjigjen e k\u00ebsaj pyetjej p\u00ebr nj\u00eb her\u00eb tjet\u00ebr. Nj\u00eb lloj respekti m\u00eb mban t\u00eb mos p\u00ebrgjigjem nga leht\u00ebsia e pozicionit tim si shtetas i t\u00eb vetmit shtet shqiptar me sovranitet. I lejova vetes t\u00eb konstatoja grad\u00ebn e politicitetit shqiptar\u00ebve t\u00eb Maqedonis\u00eb, sepse pritet me vet\u00ebdije dhe pa durim q\u00eb ky grup t\u00eb prodhoj\u00eb v\u00ebrtet\u00ebsi politike t\u00eb momentit shqiptar.<\/p>\n

SHENJA: N\u00ebse konsiderojm\u00eb se kemi munges\u00eb vizioni afatgjat\u00eb p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen shqiptare n\u00eb Ballkan, cila mendoni ju se duhej t\u00eb ishte kauza e v\u00ebrtet\u00eb e jona, nj\u00eb platform\u00eb rreth s\u00eb cil\u00ebs do t\u00eb duhej t\u2019i bashk\u00ebrendonin aktivitetet e tyre t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt?<\/p>\n

Elvis HOXHA: T\u00eb nd\u00ebrtojm\u00eb institucione shpreh\u00ebse t\u00eb shqiptar\u00ebve pa kufij, institucione cil\u00ebsor\u00eb, shpreh\u00ebse t\u00eb kushtetimit t\u00eb nj\u00eb populli si shprehje e nj\u00eb diference n\u00eb bot\u00eb \u2013 universiteti \u2013 dhe institucione cil\u00ebsor\u00eb t\u00eb shprehjes s\u00eb nj\u00eb populli n\u00eb akte nd\u00ebrtimi \u2013 puna e s\u00eb drejt\u00ebs, e s\u00eb tashmes dhe e shpirtit. \/shenja.mk\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Intervistoi: Ismail SINANI Elvis Hoxha ka studiuar n\u00eb Universitetin Paris VIII, ku ka b\u00ebr\u00eb gjithashtu edhe studimet pasuniversitare n\u00eb filozofi, me pas ka qen\u00eb ligj\u00ebrues n\u00eb at\u00eb universitet. Prej vitit 2005 ai jep m\u00ebsim ne Universitetin e Tiranes dhe Akademin\u00eb \u201cMarubi\u201d. N\u00eb k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb ekskluzive p\u00ebr Shenj\u00ebn, me terma filozofik\u00eb, b\u00ebn zb\u00ebrthimin e gatishm\u00ebris\u00eb s\u00eb […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":817,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-816","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/816","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=816"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/816\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":819,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/816\/revisions\/819"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/817"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=816"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=816"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=816"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}