{"id":5662,"date":"2015-09-14T09:43:07","date_gmt":"2015-09-14T07:43:07","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=5662"},"modified":"2015-09-14T09:43:07","modified_gmt":"2015-09-14T07:43:07","slug":"ekspozita-e-fotografive-ekspozite-e-deshmive-te-shpetimit-te-hebrejve-ne-kosove","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=5662","title":{"rendered":"EKSPOZITA E FOTOGRAFIVE, EKSPOZIT\u00cb E D\u00cbSHMIVE T\u00cb SHP\u00cbTIMIT T\u00cb HEBREJVE N\u00cb KOSOV\u00cb"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Nail-draga.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-805 alignleft\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Nail-draga-248x300.jpg\" alt=\"Nail-draga\" width=\"248\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Nail-draga-248x300.jpg 248w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Nail-draga.jpg 305w\" sizes=\"auto, (max-width: 248px) 100vw, 248px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Shkruan Nail Draga<\/p>\n<p>Ekspozitat e ndryshme\u00a0 artistike\u00a0 paraqesin\u00a0 nj\u00eb moment t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr autorin dhe mjedisin p\u00ebrkat\u00ebs. Por, kur\u00a0 kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me ekspozita t\u00eb ve\u00e7anta tematike p\u00ebrkat\u00ebsisht\u00a0 fotografike, del qart\u00eb se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb qasje specifike, qoft\u00eb p\u00ebr nj\u00eb mjedis t\u00eb caktuar apo ngjarjet q\u00eb lidh\u00ebn me rrethanat e koh\u00ebs t\u00eb cilat ata pasqyrojn\u00eb.<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht e till\u00eb \u00ebsht\u00eb ekspozita e fotografive e cila po hapet sot nga Qendra Kulturore n\u00eb bashk\u00ebpunim me Shoqat\u00ebn e Miq\u00ebsis\u00eb Kosov\u00eb-Izrael \u201cDr. Haim Abravanel\u201d nga Prishtina me titull \u201cShp\u00ebtimi i Hebrejve n\u00eb Kosov\u00eb gjat\u00eb Holokaustit\u201d. Nj\u00eb ekspozit\u00eb e till\u00eb \u00ebsht\u00eb hapur\u00a0\u00a0 n\u00eb disa qytete t\u00eb Kosov\u00ebs e po ashtu edhe n\u00eb Shqip\u00ebri dhe ja s\u00eb fundit edhe n\u00eb Ulqin.<\/p>\n<p>Shqiptar\u00ebt si nj\u00eb nd\u00ebr popujt m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb Europ\u00ebs, kontaktet e para me popullin hebre i kan\u00eb pasur\u00a0 q\u00eb n\u00eb koh\u00ebn antike, p\u00ebrkat\u00ebsisht\u00a0 n\u00eb shekullin e par\u00eb t\u00eb er\u00ebs son\u00eb, n\u00eb brigjet e Iliris\u00eb pik\u00ebrisht ne regjionin e Vlor\u00ebs. Ishte ky kontakti par\u00eb i cili ka vazhduar m\u00eb pas edhe n\u00eb Mesjet\u00eb(shek.XV), kur u b\u00eb ndjekja e tyre nga Siujdhesa Iberike, ku nj\u00eb num\u00ebr i konsideruar i tyre \u00ebsht\u00eb vendosur n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Perandoris\u00eb Osmane e n\u00eb ve\u00e7anti n\u00eb trojet shqiptare.<\/p>\n<p>Por, me ket\u00eb rast dua t\u00eb ceki se n\u00eb shek.XVII, p\u00ebrkat\u00ebsisht n\u00eb vitin 1666 n\u00eb Ulqin vendoset Sabataj Zevi i\u00a0 njohur si reformator i Talmudit por i detyruar t\u00eb emigroj\u00eb nga qyteti i Izmirit, i cili n\u00eb Ulqin u vendos n\u00eb Kala n\u00eb Kull\u00ebn e Balshajve, pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb objekt ku po hapim ket\u00eb ekspozit\u00eb. Duhet cekur se ai\u00a0 k\u00ebtu u vendos me 30 familje ku qendroj dhjet\u00eb vite deri sa vdiq n\u00eb vitin 1676.<\/p>\n<p>Por, historia e marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb shqiptar\u00ebve me hebrejt \u00ebsht\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb, ne mes t\u00eb dy luft\u00ebrave bot\u00ebrore e sidomos gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, ku Shqip\u00ebria u b\u00eb atdheu i dyt\u00eb, sepse k\u00ebtu ata gjet\u00ebn shp\u00ebtimin e tyre. Ishte kjo koha e shfarosj\u00ebs s\u00eb tyre nga nazist\u00ebt ku llogaritet se kan\u00eb humbur jet\u00ebn rreth 7\u00a0 milion\u00eb hebrej. Por, di\u00e7ka e till\u00eb nuk ka ndodhur n\u00eb Shqip\u00ebri dhe n\u00eb trojet tjera shqiptare, sepse shqiptar\u00ebt vepruan mbi baz\u00ebn e Kodit moral t\u00eb bes\u00ebs q\u00eb ka qen\u00eb vlera themelore e tyre q\u00eb n\u00ebnkupton ndihm\u00ebn p\u00ebr tjetrin. Shqiptar\u00ebt t\u00eb p\u00ebrndjekurve hebrej\u00a0 iu ofruan \u201cbuk\u00eb, krip\u00eb e\u00a0 zem\u00ebr\u201d, sipas traditave t\u00eb tyre shekullore. Gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe hebrejt bashk\u00ebjetuan gjat\u00eb\u00a0 me shqiptar\u00ebt n\u00eb shum\u00eb qytete t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb viseve t\u00eb tjera shqiptare, duke dh\u00ebn\u00eb kontribut n\u00eb shum\u00eb fusha t\u00eb veprimtarive shoq\u00ebrore. Jan\u00eb t\u00eb njohur persona t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb k\u00ebtij komuniteti q\u00eb nderohen me respekt edhe n\u00eb dit\u00ebt tona.<\/p>\n<p>Shqiptar\u00ebt si askush tjet\u00ebr kan\u00eb rrezikuar vet\u00ebn dhe nuk kan\u00eb dor\u00ebzuar asnj\u00eb hebre t\u00eb nazist\u00ebt. Dhe nga nj\u00eb veprim i till\u00eb shpjegohet fakti se n\u00eb fund t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore n\u00eb Shqip\u00ebri kishte m\u00eb shum\u00eb hebrej se sa n\u00eb fillim t\u00eb saj. Ishte ky nj\u00eb mison human i shqiptar\u00ebve qe nuk ishte i till\u00eb me popujt tjer\u00eb ballkanik t\u00eb cil\u00ebt kishin sjellje\u00a0 t\u00eb kund\u00ebrt ndaj tyre.<\/p>\n<p>Identike\u00a0 ishte situata edhe n\u00eb Kosov\u00eb, ku nj\u00eb num\u00ebr i konsideruar i familjeve shqiptare edhe k\u00ebtu kan\u00eb rrezikuar vet\u00ebn p\u00ebr t\u00eb mbrojtur hebrejt. Nj\u00eb d\u00ebshmi e till\u00eb autentike na paraqitet edhe p\u00ebrmes k\u00ebsaj ekspozite fotografike. Jan\u00eb t\u00eb prezantuar pik\u00ebrisht kryefamiljar\u00ebt e familjeve p\u00ebrkat\u00ebse t\u00eb cilat kan\u00eb sakrifikuar shum\u00eb p\u00ebr kodin e bes\u00ebs shqiptare\u00a0 p\u00ebr t\u00eb mbrojtur t\u00eb rrezikuarit.<\/p>\n<p>Duhet cekur m\u00eb ket\u00eb rast familjen Rezniqi por edhe t\u00eb tjerat an\u00eb e k\u00ebnd Kosov\u00ebs si nga De\u00e7ani, Peja, Gjakova, Gjilani etj. Secila nga to ka nj\u00eb histori n\u00eb vete, p\u00ebr rrethanat e koh\u00ebs q\u00eb kan\u00eb mbetur n\u00eb kujtes\u00ebn\u00a0 e popullit ton\u00eb.<\/p>\n<p>Pas r\u00ebnies s\u00eb sistemit komunist n\u00eb Evrop\u00ebn Juglindore, e m\u00eb te edhe n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn shqiptare u fillua t\u00eb flitet dhe t\u00eb shkruhet haptazi p\u00ebr k\u00ebto veprime dinjitoze t\u00eb familjeve shqiptare.<\/p>\n<p>\u00c7\u00ebshtja e shp\u00ebtimit t\u00eb hebrejve n\u00eb Shqip\u00ebri e viset tjera shqiptare \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb e njohur nga institucioni \u201cYad Vashem\u201d, q\u00eb \u00ebsht\u00eb autoriteti qendror i p\u00ebrkujtimit t\u00eb martir\u00ebve\u00a0 dhe heronjve t\u00eb Holokaustit, me seli ne Jerusalem. Duhet cekur me ket\u00eb rast se qendrimi i familjeve shqiptare dhe humanizmi i treguar \u00ebsht\u00eb vler\u00ebsuar nga popullli izraelit sepse jan\u00eb njohur zyrtarisht dhe dekoruar\u00a0 70 shqiptar\u00eb me titullin\u00a0 \u201cFisnik mes kombeve\u201d.<\/p>\n<p>Edhe hapja e k\u00ebsaj ekspozite sot n\u00eb Ulqin, ka misionin e saj njoh\u00ebs me vlerat etike t\u00eb\u00a0 popullit ton\u00eb duke njoftuar opinionin e gjer\u00eb p\u00ebr sakrificat n\u00eb strehimin\u00a0 dhe shp\u00ebtimin e familjeve hebreje gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb Holokaustit n\u00eb Kosov\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e Luft\u00ebs\u00a0 s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, si askush tjet\u00ebr n\u00eb regjion dhe m\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n<p><em>Dr.Nail\u00a0 Draga<\/em><br \/>\n<em>(Fjala e\u00a0 mbajtur me rastin e hapjes s\u00eb ekspozit\u00ebs n\u00eb Galerin\u00eb e art\u00ebve n\u00eb Kull\u00ebn e Balshajve &#8211; Ulqin me 12.9.2015)<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan Nail Draga Ekspozitat e ndryshme\u00a0 artistike\u00a0 paraqesin\u00a0 nj\u00eb moment t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr autorin dhe mjedisin p\u00ebrkat\u00ebs. Por, kur\u00a0 kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me ekspozita t\u00eb ve\u00e7anta tematike p\u00ebrkat\u00ebsisht\u00a0 fotografike, del qart\u00eb se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb qasje specifike, qoft\u00eb p\u00ebr nj\u00eb mjedis t\u00eb caktuar apo ngjarjet q\u00eb lidh\u00ebn me rrethanat e koh\u00ebs t\u00eb cilat [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":805,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-5662","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5662","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5662"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5662\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5663,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5662\/revisions\/5663"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/805"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5662"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5662"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5662"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}