{"id":41835,"date":"2026-10-03T09:22:01","date_gmt":"2026-10-03T07:22:01","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=41835"},"modified":"2026-10-03T09:22:01","modified_gmt":"2026-10-03T07:22:01","slug":"nga-shkodra-ne-amerike-nga-gjuha-e-burimeve-te-historia-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=41835","title":{"rendered":"NGA SHKODRA N\u00cb AMERIK\u00cb, NGA GJUHA E\u00a0BURIMEVE TE HISTORIA SHQIPTARE"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/frank-shkreli-diaspora.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"265\" height=\"265\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/frank-shkreli-diaspora.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8412\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/frank-shkreli-diaspora.jpg 265w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/frank-shkreli-diaspora-150x150.jpg 150w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/frank-shkreli-diaspora-70x70.jpg 70w\" sizes=\"auto, (max-width: 265px) 100vw, 265px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a0Luket Hasaj \u2013 p\u00ebrkthyesi q\u00eb nd\u00ebrton ura mes kultur\u00ebs, historis\u00eb dhe kujtes\u00ebs shqiptare<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nga Frank Shkreli<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ka njer\u00ebz q\u00eb e nd\u00ebrtojn\u00eb lidhjen me atdheun p\u00ebrmes udh\u00ebtimeve, ka t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb e ruajn\u00eb at\u00eb p\u00ebrmes fjal\u00ebs. P\u00ebrkthyesi Luket Hasaj i p\u00ebrket k\u00ebsaj kategorie: njer\u00ebzve q\u00eb p\u00ebrmes gjuh\u00ebs, librit dhe dokumentit krijojn\u00eb ura nd\u00ebrmjet s\u00eb kaluar\u00ebs dhe s\u00eb tashmes, nd\u00ebrmjet Shqip\u00ebris\u00eb dhe bot\u00ebs shqiptare n\u00eb diaspor\u00eb. Rruga e tij intelektuale dhe kulturore lidhet ngusht\u00eb me Shkodr\u00ebn, nj\u00eb prej qendrave m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb kultur\u00ebs, arsimit dhe tradit\u00ebs s\u00eb shkrimit shqip. N\u00eb k\u00ebt\u00eb mjedis kulturor, ku historia e librit, tradita fetare dhe ajo komb\u00ebtare jan\u00eb nd\u00ebrthurur p\u00ebr shekuj, Hasaj ka nd\u00ebrtuar nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb veprimtaris\u00eb s\u00eb tij si p\u00ebrkthyes. Por puna e tij nuk \u00ebsht\u00eb ndalur te p\u00ebrkthimi i veprave fetare, filozofike apo shpirt\u00ebrore. Me kalimin e viteve, ajo \u00ebsht\u00eb shtrir\u00eb edhe drejt burimeve t\u00eb historis\u00eb shqiptare, duke marr\u00eb nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb p\u00ebrkthimet e dokumenteve dhe teksteve q\u00eb lidhen me Gjergj Kastriotin-Sk\u00ebnderbeun.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Emri i Luket Hasajt dokumentohet n\u00eb nj\u00eb varg botimesh t\u00eb Bibliotek\u00ebs Komb\u00ebtare t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb Botimeve Fran\u00e7eskane.&nbsp; Ai ka sjell\u00eb n\u00eb shqip vepra t\u00eb autor\u00ebve dhe mendimtar\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm, duke kontribuar n\u00eb pasurimin e fondit t\u00eb p\u00ebrkthimeve n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe. N\u00eb k\u00ebt\u00eb veprimtari p\u00ebrfshihen vepra me karakter fetar, filozofik dhe kulturor, nd\u00ebr t\u00eb cilat edhe <em>Libri i mendimeve<\/em> i Jos\u00e9 Miguel Ib\u00e1\u00f1ez Langlois, <em>Ta jetojm\u00eb jet\u00ebn \u2013 dialog me t\u00eb rinjt\u00eb<\/em> i Pietro Lombardos dhe <em>Jeta e Sh\u00ebn Fran\u00e7eskut \u2013 Legenda Major<\/em> e Sh\u00ebn Bonaventur\u00ebs.&nbsp; Kjo faz\u00eb e veprimtaris\u00eb s\u00eb tij \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme sepse tregon nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb vazhdueshme me tekstin, gjuh\u00ebn dhe tradit\u00ebn kulturore evropiane. Por vitet e fundit sjellin nj\u00eb zhvillim tjet\u00ebr.&nbsp; Hasaj \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb p\u00ebrkthimin e teksteve q\u00eb lidhen drejtp\u00ebrdrejt me historin\u00eb e shqiptar\u00ebve dhe ne figur\u00ebn e Sk\u00ebnderbeut.&nbsp; N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuad\u00ebr, ai ka sjell\u00eb n\u00eb shqip materiale nga autor\u00eb evropian\u00eb q\u00eb kan\u00eb shkruar p\u00ebr Gjergj Kastriotin, nd\u00ebr ta Paolo Giovio dhe Martin Segoni, si dhe tekste letrare kushtuar heroit shqiptar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ve\u00e7an\u00ebrisht, interesante \u00ebsht\u00eb puna me burimet e <em>Illyricum Sacrum<\/em>, nj\u00eb prej korpuseve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme dokumentare p\u00ebr historin\u00eb kishtare dhe historike t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs shqiptare.&nbsp; Hasaj nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkthyes i t\u00eb gjith\u00eb Illyricum Sacrum<strong>.<\/strong> Veprimtaria e tij lidhet me p\u00ebrkthimin e dokumenteve dhe teksteve t\u00eb ve\u00e7anta t\u00eb marra nga ky korpus.&nbsp; Por edhe kjo pun\u00eb ka r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e vet. Sepse nj\u00eb dokument historik merr jet\u00eb t\u00eb re kur b\u00ebhet i lexuesh\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb publik m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb. Dhe pik\u00ebrisht k\u00ebtu q\u00ebndron nj\u00eb prej vlerave t\u00eb veprimtaris\u00eb s\u00eb Luket Hasajt: n\u00eb p\u00ebrpjekjen p\u00ebr t\u2019i afruar lexuesit shqiptar dokumentin dhe autorin e huaj q\u00eb kan\u00eb folur p\u00ebr historin\u00eb shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nga Shkodra n\u00eb Amerika. Titulli i k\u00ebtij profili nuk \u00ebsht\u00eb rast\u00ebsor.&nbsp; Nga Shkodra n\u00eb Amerik\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb udh\u00ebtim i kultur\u00ebs shqiptare. Shkodra p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb tradit\u00eb t\u00eb fuqishme t\u00eb librit, arsimit, p\u00ebrkthimit dhe kultur\u00ebs shqiptare. Amerika, nga ana tjet\u00ebr, p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb prej hap\u00ebsirave m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb diaspor\u00ebs shqiptare, ku ruajtja e gjuh\u00ebs dhe e kujtes\u00ebs komb\u00ebtare ka marr\u00eb forma t\u00eb reja.&nbsp; N\u00eb k\u00ebt\u00eb hap\u00ebsir\u00eb, puna e p\u00ebrkthyesit fiton nj\u00eb dimension tjet\u00ebr. Nj\u00eb tekst q\u00eb p\u00ebrkthehet n\u00eb shqip nuk mbetet vet\u00ebm n\u00eb bibliotek\u00ebn e nj\u00eb studiuesi. Ai sot mund t\u00eb lexohet n\u00eb Tiran\u00eb, Shkod\u00ebr, Prishtin\u00eb, Nju Jork, Detroit, Boston apo n\u00eb \u00e7do vend ku jetojn\u00eb shqiptar\u00eb.&nbsp; K\u00ebshtu, gjuha b\u00ebhet ura q\u00eb bashkon hap\u00ebsirat shqiptare.&nbsp; Dhe kjo \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr brezat e rinj t\u00eb diaspor\u00ebs.&nbsp; Ata mund t\u00eb jen\u00eb larg vendlindjes s\u00eb prind\u00ebrve ose gjysh\u00ebrve t\u00eb tyre, por p\u00ebrmes librit dhe gjuh\u00ebs mund t\u00eb afrohen me historin\u00eb e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thon\u00eb se puna e p\u00ebrkthyesit shpesh \u00ebsht\u00eb e heshtur, por me pesh\u00eb. P\u00ebrkthyesit shpesh nuk jan\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes, pasi emri i autorit \u00ebsht\u00eb n\u00eb kopertin\u00eb. Historia mban emrin e historianit. Dokumenti mban emrin e personit q\u00eb e ka shkruar.&nbsp; Por pas gjith\u00eb k\u00ebsaj q\u00ebndron edhe puna e p\u00ebrkthyesit, nj\u00eb pun\u00eb me pesh\u00eb.&nbsp; Ai e merr tekstin nga nj\u00eb bot\u00eb gjuh\u00ebsore dhe kulturore dhe e sjell n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr.&nbsp; N\u00eb rastin e Luket Hasajt, kjo pun\u00eb ka kaluar nga veprat fetare dhe filozofike te burimet historike, duke p\u00ebrfshir\u00eb dokumente dhe d\u00ebshmi q\u00eb lidhen me figur\u00ebn e Gjergj Kastriotit-Sk\u00ebnderbeut.&nbsp; Kjo e b\u00ebn veprimtarin\u00eb e tij nj\u00eb kontribut jo vet\u00ebm p\u00ebr p\u00ebrkthimin, por edhe p\u00ebr kujtes\u00ebn kulturore shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb koh\u00ebn ton\u00eb, kur historia shpesh interpretohet nga k\u00ebndv\u00ebshtrime t\u00eb ndryshme, politike, ideologjie a fetare, r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb ka kthimi te burimet origjinale. Dokumenti, letra, kronika, d\u00ebshmia e autorit t\u00eb koh\u00ebs \u2013 t\u00eb gjitha k\u00ebto jan\u00eb pjes\u00eb e mozaikut historik.&nbsp; Sa m\u00eb shum\u00eb burime t\u00eb b\u00ebhen t\u00eb qasshme n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, aq m\u00eb shum\u00eb mund\u00ebsi ka lexuesi dhe studiuesi shqiptar p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie m\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb me t\u00eb kaluar\u00ebn.&nbsp; Kjo \u00ebsht\u00eb edhe arsyeja pse puna e p\u00ebrkthyesve si Luket Hasaj meriton v\u00ebmendje. Jo sepse p\u00ebrkthyesi z\u00eb vendin e historianit, por sepse pa p\u00ebrkthyesin shum\u00eb burime do t\u00eb mbeteshin larg lexuesit shqiptar. Nga Shkodra te Amerika, nga libri te dokumenti, nga tradita fetare e kulturore te historia e Sk\u00ebnderbeut, veprimtaria e Luket Hasajt p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb udh\u00ebtim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb bot\u00ebn e p\u00ebrkthimit &#8212; nj\u00eb ur\u00eb q\u00eb vazhdon t\u00eb nd\u00ebrtohet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cbsht\u00eb nj\u00eb udh\u00ebtim q\u00eb nuk matet vet\u00ebm me numrin e librave apo faqeve t\u00eb p\u00ebrkthyera.&nbsp; Ai matet edhe me dyert q\u00eb hapen drejt kultur\u00ebs.&nbsp; Nj\u00eb lib\u00ebr i p\u00ebrkthyer \u00ebsht\u00eb nj\u00eb der\u00eb., nj\u00eb der\u00eb e hapur.&nbsp; Nj\u00eb dokument historik i sjell\u00eb n\u00eb shqip \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr. Dhe pas k\u00ebtyre dyerve q\u00ebndron historia, kultura dhe kujtesa e nj\u00eb populli.&nbsp; N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, puna e Luket Hasajt meriton t\u00eb njihet m\u00eb gjer\u00ebsisht \u2013 n\u00eb Shqip\u00ebri, n\u00eb Kosov\u00eb, n\u00eb trojet shqiptare dhe k\u00ebtu n\u00eb diaspor\u00ebn shquptare n\u00eb Ameerik\u00eb. Sepse historia shqiptare nuk jeton, vet\u00ebm, n\u00eb arkiva.&nbsp; Ajo jeton edhe at\u00ebher\u00eb kur burimet e saj arrijn\u00eb te lexuesi n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe. Dhe kjo \u00ebsht\u00eb ura q\u00eb p\u00ebrkthyesi vazhdon t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb. Nga Shkodra n\u00eb Amerik\u00eb. Nga gjuha e burimeve te historia bashkohore shqiptare. Nga libri te kujtesa!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb proces, puna e p\u00ebrkthyesve \u00ebsht\u00eb shpesh e heshtur, por e domosdoshme.&nbsp; Dhe Luket Hasaj \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej atyre njer\u00ebzve q\u00eb, p\u00ebrmes gjuh\u00ebs, n\u00eb heshtje, po nd\u00ebrton nj\u00eb ur\u00eb nd\u00ebrmjet s\u00eb kaluar\u00ebs dhe s\u00eb tashmes, nd\u00ebrmjet burimit evropian dhe lexuesit shqiptar, nd\u00ebrmjet Shqip\u00ebris\u00eb dhe diaspor\u00ebs.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0Luket Hasaj \u2013 p\u00ebrkthyesi q\u00eb nd\u00ebrton ura mes kultur\u00ebs, historis\u00eb dhe kujtes\u00ebs shqiptare Nga Frank Shkreli Ka njer\u00ebz q\u00eb e nd\u00ebrtojn\u00eb lidhjen me atdheun p\u00ebrmes udh\u00ebtimeve, ka t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb e ruajn\u00eb at\u00eb p\u00ebrmes fjal\u00ebs. P\u00ebrkthyesi Luket Hasaj i p\u00ebrket k\u00ebsaj kategorie: njer\u00ebzve q\u00eb p\u00ebrmes gjuh\u00ebs, librit dhe dokumentit krijojn\u00eb ura nd\u00ebrmjet s\u00eb kaluar\u00ebs dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8412,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[2,5,12],"tags":[],"class_list":["post-41835","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-diaspora","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41835","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41835"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41835\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41836,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41835\/revisions\/41836"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41835"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41835"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41835"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}