{"id":41605,"date":"2026-07-30T15:44:17","date_gmt":"2026-07-30T13:44:17","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=41605"},"modified":"2026-07-30T15:44:17","modified_gmt":"2026-07-30T13:44:17","slug":"pertej-vijave-ne-harte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=41605","title":{"rendered":"\u00a0P\u00ebrtej vijave n\u00eb hart\u00eb"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/figure>\n\n\n

V\u00ebshtrim mbi vepr\u00ebn “Zhb\u00ebrja e kufirit etnik” e Dr. Martin Brishajt<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

Nga Gjek\u00eb Gjonaj<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

N\u00eb fondin e literatur\u00ebs bashk\u00ebkohore shqiptare q\u00eb trajton \u00e7\u00ebshtjet e kufijve, identitetit, territorit dhe marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrmjet shtetit, kombit dhe etnis\u00eb, studimi \u201cZhb\u00ebrja e kufirit etnik\u201d i Dr. Martin Berishajt z\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Kjo vep\u00ebr  prej 343 faqesh, botuar n\u00eb Tiran\u00eb  m\u00eb 2017,  p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb nd\u00ebr p\u00ebrpjekjet m\u00eb serioze dhe m\u00eb t\u00eb argumentuara p\u00ebr ta trajtuar fenomenin e kufirit jo vet\u00ebm si kategori gjeografike dhe juridiko-politike, por edhe si kategori kulturore, historike, sociologjike, antropologjike dhe psikologjike.<\/p>\n\n\n\n

Q\u00eb n\u00eb hyrje t\u00eb librit autori e p\u00ebrcakton qart\u00eb misionin e tij shkencor, duke theksuar se studimi synon t\u00eb hap\u00eb nj\u00eb dritare t\u00eb re n\u00eb studimet kufitare shqiptare dhe t\u00eb zgjeroj\u00eb gam\u00ebn e qasjeve tradicionale ndaj kufirit. Kjo qasje e re e zhvendos v\u00ebmendjen nga koncepti klasik i kufirit si vij\u00eb ndar\u00ebse territoriale drejt kuptimit t\u00eb tij si proces shoq\u00ebror, diskurs kulturor dhe mekaniz\u00ebm i prodhimit t\u00eb identiteteve kolektive.<\/p>\n\n\n\n

N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur kufijt\u00eb shtet\u00ebror\u00eb n\u00eb Evrop\u00ebn e bashkuar po humbin gradualisht funksionin e tyre tradicional ndar\u00ebs, nd\u00ebrsa n\u00eb Ballkan vazhdojn\u00eb t\u00eb mbeten burim debatesh, kontestesh dhe tensionesh politike, ky studim fiton nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Berishaj e vendos \u00e7\u00ebshtjen shqiptare brenda kontekstit m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb evropian, duke trajtuar jo vet\u00ebm kufijt\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb politike, por edhe hap\u00ebsirat shqiptare n\u00eb Kosov\u00eb, Maqedonin\u00eb e Veriut, Mal t\u00eb Zi, Lugin\u00ebn e Preshev\u00ebs dhe Greqi. Nj\u00eb v\u00ebmendje e ve\u00e7ant\u00eb i kushtohet edhe fenomenit t\u00eb asimilimit dhe tjet\u00ebrsimit komb\u00ebtar t\u00eb nj\u00eb pjese t\u00eb popullsis\u00eb shqiptare, t\u00eb cil\u00ebn autori e trajton p\u00ebrmes konceptit t\u00eb \u201cjoshqiptarizmit ideologjik\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Vlera themelore e k\u00ebtij libri q\u00ebndron n\u00eb faktin se ai nuk kufizohet n\u00eb analiz\u00ebn e kufijve fizik\u00eb. P\u00ebrkundrazi, autori p\u00ebrpiqet t\u00eb dep\u00ebrtoj\u00eb n\u00eb mekanizmat p\u00ebrmes t\u00eb cil\u00ebve kufijt\u00eb nd\u00ebrtohen, riprodhohen dhe legjitimohen n\u00eb vet\u00ebdijen kolektive t\u00eb njer\u00ebzve. Pik\u00ebrisht k\u00ebtu q\u00ebndron edhe kuptimi i nocionit \u201czhb\u00ebrje e kufirit etnik\u201d: p\u00ebrpjekja intelektuale p\u00ebr t\u00eb relativizuar dhe \u00e7montuar kufijt\u00eb mental\u00eb, ideologjik\u00eb dhe simbolik\u00eb q\u00eb shpeshher\u00eb rezultojn\u00eb m\u00eb t\u00eb fort\u00eb se vet\u00eb kufijt\u00eb shtet\u00ebror\u00eb.<\/p>\n\n\n\n

Libri \u00ebsht\u00eb i mb\u00ebshtetur mbi nj\u00eb aparat t\u00eb pasur teorik dhe metodologjik. Autori shfryt\u00ebzon nj\u00eb literatur\u00eb t\u00eb gjer\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare, duke u mb\u00ebshtetur kryesisht n\u00eb studime t\u00eb njohura evropiane dhe amerikane mbi kufijt\u00eb, nacionalizmin, sovranitetin dhe territorin. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ai e vendos problematik\u00ebn shqiptare brenda debateve moderne t\u00eb shkencave shoq\u00ebrore dhe politike, duke e nxjerr\u00eb at\u00eb nga kornizat e ngushta historiografike ose nacional-romantike.<\/p>\n\n\n\n

Tet\u00eb kapitujt e studimit nd\u00ebrtojn\u00eb nj\u00eb struktur\u00eb logjike dhe koherente q\u00eb e udh\u00ebheq lexuesin nga konceptet teorike drejt analiz\u00ebs s\u00eb rasteve konkrete historike.<\/p>\n\n\n\n

N\u00eb kapitullin e par\u00eb autori ndalet te diskurset kufitare dhe r\u00ebnd\u00ebsia e tyre, duke analizuar tipologjit\u00eb tradicionale t\u00eb kufijve dhe transformimet e tyre n\u00eb koh\u00ebn moderne. Metafora e kufirit si \u201czhveshje e k\u00ebmish\u00ebs s\u00eb gjarprit\u201d sh\u00ebrben si figur\u00eb teorike p\u00ebr t\u00eb shpjeguar karakterin dinamik dhe t\u00eb ndryshuesh\u00ebm t\u00eb kufijve.<\/p>\n\n\n\n

Kapitulli i dyt\u00eb paraqet nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb thell\u00eb konceptuale mbi raportet nd\u00ebrmjet kufirit, etnicitetit dhe identitetit. Berishaj argumenton se etniciteti nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm kategori biologjike apo historike, por edhe gjuh\u00eb simbolike, mit dhe proces shoq\u00ebror. K\u00ebtu kufiri shfaqet si instrument i prodhimit dhe riprodhimit t\u00eb identiteteve kolektive.<\/p>\n\n\n\n

N\u00eb kapitullin e tret\u00eb kufiri trajtohet si proces komunikues. Analiza e nacionalizmit si diskurs, e p\u00ebrplasjeve simbolike rreth kufirit dhe e m\u00ebnyr\u00ebs se si kufijt\u00eb p\u00ebrjetohen n\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebri p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb nga pjes\u00ebt m\u00eb origjinale t\u00eb vepr\u00ebs. Ve\u00e7an\u00ebrisht interesant \u00ebsht\u00eb trajtimi i gurit kufitar si element kulturor dhe simbolik n\u00eb jet\u00ebn e komuniteteve kufitare.<\/p>\n\n\n\n

Kapitulli i kat\u00ebrt i kushtohet krijimit t\u00eb kufijve nacional\u00eb dhe dimensionit sakral t\u00eb territorit. Autori shqyrton konceptin e \u201ctok\u00ebs s\u00eb shenjt\u00eb\u201d, ndikimin e tradit\u00ebs hebraike n\u00eb konceptimin e kufijve, si dhe raportet nd\u00ebrmjet religjionit, territorit dhe identitetit kolektiv.<\/p>\n\n\n\n

N\u00eb kapitullin e pest\u00eb trajtohen territorialiteti dhe perceptimi hap\u00ebsinor. P\u00ebrmes analiz\u00ebs s\u00eb konceptit t\u00eb nomosit t\u00eb tok\u00ebs, autori shpjegon m\u00ebnyr\u00ebn se si shoq\u00ebrit\u00eb e organizojn\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn dhe krijojn\u00eb lidhje emocionale e politike me territorin.<\/p>\n\n\n\n

Kapitulli i gjasht\u00eb fokusohet n\u00eb raportet nd\u00ebrmjet pushtetit politik, sovranitetit dhe kufirit. Berishaj demonstron se sovraniteti nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm kategori juridike, por edhe konstrukt ideologjik q\u00eb prodhon dhe legjitimon kufijt\u00eb shtet\u00ebror\u00eb.<\/p>\n\n\n\n

N\u00eb kapitullin e shtat\u00eb autori trajton aspektet teknike dhe juridike t\u00eb vij\u00ebzimit dhe demarkacionit t\u00eb kufijve, duke analizuar procedurat nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr p\u00ebrcaktimin e tyre dhe pasojat q\u00eb ato kan\u00eb n\u00eb jet\u00ebn e popullsive t\u00eb prekura.<\/p>\n\n\n\n

Kulmi i studimit arrihet n\u00eb kapitullin e tet\u00eb, ku trajtohet kufiri nd\u00ebrmjet Shqip\u00ebris\u00eb dhe Mbret\u00ebris\u00eb Serbo-Kroato-Sllovene. Kjo pjes\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb kontribut t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm dokumentar, sepse mb\u00ebshtetet n\u00eb dhjet\u00ebra dokumente arkivore t\u00eb ruajtura n\u00eb National Archives dhe Foreign Office 371, si dhe n\u00eb materialet e Komisionit t\u00eb Kufirit Shqiptar t\u00eb viteve 1922\u20131925. K\u00ebto dokumente hedhin drit\u00eb mbi proceset e nd\u00ebrlikuara diplomatike dhe politike q\u00eb shoq\u00ebruan p\u00ebrcaktimin e kufijve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb pas Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore.<\/p>\n\n\n\n

Nj\u00eb nga meritat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb autorit \u00ebsht\u00eb fakti se ai shmang qasjet emocionale dhe interpretimet e nj\u00ebanshme. Edhe pse trajton nj\u00eb nga temat m\u00eb t\u00eb ndjeshme t\u00eb historis\u00eb shqiptare, Berishaj ruan vazhdimisht distanc\u00ebn kritike t\u00eb studiuesit dhe mb\u00ebshtetet n\u00eb argumente shkencore, dokumente arkivore dhe literatur\u00eb relevante nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n\n\n\n

P\u00ebrtej vler\u00ebs historike dhe teorike, libri ka edhe nj\u00eb dimension t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm qytetar. Ai fton lexuesin t\u00eb reflektoj\u00eb mbi m\u00ebnyr\u00ebn se si kufijt\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrmjet njer\u00ebzve dhe kombeve, duke sugjeruar se e ardhmja e Ballkanit nuk mund t\u00eb nd\u00ebrtohet mbi izolimin dhe ndarjet etnike, por mbi komunikimin, bashk\u00ebjetes\u00ebn dhe kap\u00ebrcimin e kufijve mendor\u00eb.<\/p>\n\n\n\n

N\u00eb p\u00ebrfundim mund t\u00eb thuhet se \u201cZhb\u00ebrja e kufirit etnik\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr e r\u00ebnd\u00ebsishme shkencore q\u00eb pasuron duksh\u00ebm studimet shqiptare mbi kufijt\u00eb, identitetin dhe territorin. Ajo paraqet nj\u00eb sintez\u00eb t\u00eb suksesshme nd\u00ebrmjet teoris\u00eb bashk\u00ebkohore dhe materialit historik, nd\u00ebrmjet analiz\u00ebs konceptuale dhe dokumentacionit arkivor. P\u00ebr shkak t\u00eb seriozitetit metodologjik, gjer\u00ebsis\u00eb tematike dhe aktualitetit t\u00eb problematik\u00ebs q\u00eb trajton, ky studim meriton t\u00eb konsiderohet nj\u00eb nd\u00ebr kontributet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb viteve t\u00eb fundit n\u00eb fush\u00ebn e studimeve kufitare shqiptare.<\/p>\n\n\n\n

Libri i Dr. Martin Berishajt nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb analiz\u00eb e kufijve. A i \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ftes\u00eb p\u00ebr t\u00eb rimenduar raportin ton\u00eb me hap\u00ebsir\u00ebn, identitetin dhe historin\u00eb, si dhe nj\u00eb thirrje intelektuale p\u00ebr t\u00eb kuptuar se kufijt\u00eb m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019u kap\u00ebrcyer nuk jan\u00eb gjithmon\u00eb ata q\u00eb i ndajn\u00eb shtetet, por shpesh ata q\u00eb i ndajn\u00eb vet\u00ebdijet e njer\u00ebzve.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

V\u00ebshtrim mbi vepr\u00ebn “Zhb\u00ebrja e kufirit etnik” e Dr. Martin Brishajt Nga Gjek\u00eb Gjonaj N\u00eb fondin e literatur\u00ebs bashk\u00ebkohore shqiptare q\u00eb trajton \u00e7\u00ebshtjet e kufijve, identitetit, territorit dhe marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrmjet shtetit, kombit dhe etnis\u00eb, studimi \u201cZhb\u00ebrja e kufirit etnik\u201d i Dr. Martin Berishajt z\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Kjo vep\u00ebr  prej 343 faqesh, botuar n\u00eb […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41606,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[2,6],"tags":[],"class_list":["post-41605","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41605","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41605"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41605\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41607,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41605\/revisions\/41607"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/41606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41605"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41605"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41605"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}