{"id":41580,"date":"2026-07-27T13:17:00","date_gmt":"2026-07-27T11:17:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=41580"},"modified":"2026-07-27T13:24:46","modified_gmt":"2026-07-27T11:24:46","slug":"historia-kombetare-nje-e-drejte-ende-e-mohuar-per-nxenesit-shqiptare-ne-mal-te-zi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=41580","title":{"rendered":"Historia komb\u00ebtare &#8211; nj\u00eb e drejt\u00eb ende e mohuar p\u00ebr nx\u00ebn\u00ebsit shqiptar\u00eb n\u00eb Mal t\u00eb Zi"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"337\" height=\"212\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Libri_shkollor_historia_e_shqiptareve.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Libri_shkollor_historia_e_shqiptareve.jpg 337w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Libri_shkollor_historia_e_shqiptareve-300x189.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 337px) 100vw, 337px\" \/><\/figure>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Padrejt\u00ebsi q\u00eb vazhdon<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nga\u00a0Gjek\u00eb Gjonaj <\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">M\u00ebsimi i historis\u00eb \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb themelore<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Historia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga shtyllat kryesore mbi t\u00eb cilat nd\u00ebrtohet identiteti i nj\u00eb populli. P\u00ebrmes saj brezat e rinj njohin rr\u00ebnj\u00ebt e tyre, zhvillimet historike, figurat komb\u00ebtare, sakrificat dhe vlerat q\u00eb kan\u00eb form\u00ebsuar identitetin e tyre. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, e drejta p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar historin\u00eb komb\u00ebtare \u00ebsht\u00eb nj\u00eb e drejt\u00eb themelore arsimore, kulturore dhe njer\u00ebzore, e garantuar nga standardet dhe konventat nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr mbrojtjen e t\u00eb drejtave t\u00eb pakicave.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Megjithat\u00eb, nx\u00ebn\u00ebsit shqiptar\u00eb n\u00eb Mal t\u00eb Zi, edhe sot n\u00eb nj\u00eb sistem q\u00eb deklarohet demokratik dhe multietnik, vazhdojn\u00eb t\u00eb mos e g\u00ebzojn\u00eb plot\u00ebsisht k\u00ebt\u00eb t\u00eb drejt\u00eb. Ata nuk kan\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb njihen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb plot\u00eb dhe sistematike me historin\u00eb e popullit t\u00eb tyre, sepse tekstet m\u00ebsimore t\u00eb historis\u00eb nuk e pasqyrojn\u00eb at\u00eb n\u00eb mas\u00ebn q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb nevojat arsimore dhe identitare.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Tekstet ekzistuese dhe boshll\u00ebku i historis\u00eb komb\u00ebtare<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tekstet m\u00ebsimore t\u00eb l\u00ebnd\u00ebs s\u00eb historis\u00eb p\u00ebr klasat VI\u2013IX t\u00eb shkoll\u00ebs fillore dhe klasat I\u2013IV t\u00eb gjimnazit jan\u00eb hartuar nga autor\u00eb joshqiptar\u00eb dhe botuar nga Enti i Teksteve dhe Mjeteve M\u00ebsimore n\u00eb Podgoric\u00eb, me miratimin e Ministris\u00eb s\u00eb Arsimit t\u00eb Malit t\u00eb Zi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sipas historian\u00ebve dhe m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsve t\u00eb k\u00ebsaj l\u00ebnde, k\u00ebto tekste nuk p\u00ebrfshijn\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb konsiderueshme t\u00eb ngjarjeve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb historis\u00eb komb\u00ebtare shqiptare. Historia e shqiptar\u00ebve paraqitet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb kufizuar, fragmentare dhe shpeshher\u00eb pa kontekstin e nevojsh\u00ebm, duke l\u00ebn\u00eb jasht\u00eb shum\u00eb procese historike, personalitete dhe periudha q\u00eb kan\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr formimin e vet\u00ebdijes komb\u00ebtare t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Si rrjedhoj\u00eb, brezat e rinj shqiptar\u00eb n\u00eb Mal t\u00eb Zi diplomojn\u00eb me njohuri t\u00eb pamjaftueshme p\u00ebr historin\u00eb e popullit t\u00eb tyre, p\u00ebr luft\u00ebrat e tij shekullore, p\u00ebr ruajtjen e gjuh\u00ebs, kultur\u00ebs dhe identitetit komb\u00ebtar, si dhe p\u00ebr figurat q\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb n\u00eb historin\u00eb shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje identitare ende e pazgjidhur<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mohimi ose kufizimi i s\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar historin\u00eb komb\u00ebtare nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb problem pedagogjik. Ai prek drejtp\u00ebrdrejt t\u00eb drejt\u00ebn identitare t\u00eb nj\u00eb komuniteti autokton.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shqiptar\u00ebt n\u00eb Malin e &nbsp;Zi jan\u00eb popull autokton dhe pjes\u00eb e pandashme e historis\u00eb s\u00eb k\u00ebtij shteti. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, mungesa e p\u00ebrmbajtjeve t\u00eb mjaftueshme nga historia komb\u00ebtare n\u00eb tekstet zyrtare p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb mang\u00ebsi serioze, e cila nuk p\u00ebrputhet me standardet demokratike dhe me detyrimet q\u00eb burojn\u00eb nga konventat nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut dhe t\u00eb pakicave komb\u00ebtare.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00eb shtet demokratik nuk matet vet\u00ebm me ligjet q\u00eb miraton, por edhe me m\u00ebnyr\u00ebn se si garanton zbatimin praktik t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb tij.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Premtimi i parealizuar p\u00ebr 20 p\u00ebr qind histori komb\u00ebtare<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vite m\u00eb par\u00eb, Ministria e Arsimit e Malit t\u00eb Zi premtoi se tekstet e historis\u00eb p\u00ebr shkollat ku m\u00ebsimi zhvillohet n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe do t\u00eb p\u00ebrmbanin rreth 20 p\u00ebr qind p\u00ebrmbajtje nga historia komb\u00ebtare shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ky premtim u mir\u00ebprit si nj\u00eb hap i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm drejt korrigjimit t\u00eb nj\u00eb padrejt\u00ebsie t\u00eb kahershme. Megjithat\u00eb, sipas m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsve dhe ekspert\u00ebve t\u00eb historis\u00eb, ai nuk u realizua n\u00eb praktik\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, nuk u sqarua asnj\u00ebher\u00eb se n\u00eb \u00e7far\u00eb forme do t\u00eb realizohej ky 20 p\u00ebr qind\u00ebsh: n\u00ebse do t\u00eb integrohej n\u00eb tekstet ekzistuese, do t\u00eb zhvillohej p\u00ebrmes nj\u00ebsive fakultative apo do t\u00eb mbulohej me materiale plot\u00ebsuese?! Kjo paqart\u00ebsi b\u00ebri q\u00eb problemi t\u00eb mbetej i pazgjidhur edhe pas shum\u00eb vitesh.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nj\u00eb iniciativ\u00eb q\u00eb plot\u00ebson boshll\u00ebkun e &nbsp;madh<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pik\u00ebrisht p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb historis\u00eb komb\u00ebtare n\u00eb programet m\u00ebsimore, nj\u00eb grup historian\u00ebsh, pedagog\u00ebsh dhe ekspert\u00ebsh mor\u00ebn p\u00ebrsip\u00ebr nj\u00eb nism\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Grupi punues, i p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga Dr. Nexhat Avdiu, Mark Jun\u00e7aj, Sabit Kurti, Jetmira Sella, Endrit Cuca, Tom\u00eb Lucaj, Dom Nik Ukgjini dhe Ismet Kallaba, me mb\u00ebshtetjen e bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebve institucional\u00eb, hartoi dhe botoi dy tekste plot\u00ebsuese shkollore me titull <strong>&#8220;Historia e Shqiptar\u00ebve&#8221;<\/strong>, nj\u00eb p\u00ebr arsimin fillor dhe nj\u00eb p\u00ebr arsimin e mes\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u00ebto botime jan\u00eb rezultat i bashk\u00ebpunimit nd\u00ebrmjet K\u00ebshillit Komb\u00ebtar t\u00eb Shqiptar\u00ebve dhe Sht\u00ebpis\u00eb&nbsp; Botuese \u201c<strong>Albas\u201d<\/strong><strong>,<\/strong> me synimin p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar boshll\u00ebkun e krijuar n\u00eb programet ekzistuese t\u00eb historis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tekstet p\u00ebrmbajn\u00eb nj\u00ebsi m\u00ebsimore t\u00eb p\u00ebrzgjedhura nga historia komb\u00ebtare shqiptare dhe u ofrojn\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb njihen me ngjarjet, figurat dhe proceset historike q\u00eb deri m\u00eb tani kan\u00eb munguar ose jan\u00eb trajtuar sip\u00ebrfaq\u00ebsisht.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Vet\u00ebm fillimi i nj\u00eb procesi t\u00eb domosdosh\u00ebm<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Botimi i k\u00ebtyre dy teksteve p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb hap shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, por nuk \u00ebsht\u00eb zgjidhja p\u00ebrfundimtare. Ato nuk mund dhe nuk duhet t\u00eb mbeten vet\u00ebm materiale ndihm\u00ebse. Q\u00ebllimi i tyre duhet t\u00eb jet\u00eb integrimi institucional n\u00eb procesin m\u00ebsimor, p\u00ebrmes miratimit nga institucionet kompetente shtet\u00ebrore dhe p\u00ebrdorimit t\u00eb tyre n\u00eb shkollat ku m\u00ebsimi zhvillohet n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vet\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb nx\u00ebn\u00ebsit shqiptar\u00eb do t\u00eb ken\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb historin\u00eb q\u00eb u takon, historin\u00eb e popullit t\u00eb tyre, t\u00eb q\u00ebndres\u00ebs shekullore p\u00ebr ruajtjen e gjuh\u00ebs, kultur\u00ebs dhe identitetit komb\u00ebtar, si edhe t\u00eb njohin personalitetet q\u00eb kan\u00eb kontribuar n\u00eb historin\u00eb shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi e p\u00ebrbashk\u00ebt<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Realizimi i k\u00ebsaj t\u00eb drejte nuk mund t\u00eb mb\u00ebshtetet vet\u00ebm mbi p\u00ebrpjekjet e nj\u00eb grupi autor\u00ebsh apo t\u00eb nj\u00eb institucioni. Ai k\u00ebrkon bashk\u00ebpunimin serioz t\u00eb t\u00eb gjitha subjekteve politike shqiptare, historian\u00ebve, studiuesve, m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsve, institucioneve arsimore, K\u00ebshillit Komb\u00ebtar t\u00eb Shqiptar\u00ebve dhe, mbi t\u00eb gjitha, institucioneve shtet\u00ebrore t\u00eb Malit t\u00eb Zi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kjo nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje arsimore. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi komb\u00ebtare dhe qytetare. Vet\u00ebm p\u00ebrmes dialogut institucional dhe vullnetit politik mund t\u00eb sigurohet q\u00eb nx\u00ebn\u00ebsit shqiptar\u00eb t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb historin\u00eb komb\u00ebtare n\u00ebp\u00ebrmjet teksteve t\u00eb miratuara zyrtarisht dhe t\u00eb p\u00ebrdorura n\u00eb procesin e rregullt m\u00ebsimor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Koha p\u00ebr veprim, jo vet\u00ebm p\u00ebr premtime<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dy tekstet plot\u00ebsuese <strong>&#8220;Historia e Shqiptar\u00ebve&#8221;<\/strong> tashm\u00eb jan\u00eb botuar dhe jan\u00eb p\u00ebruruar para opinionit publik. Ato p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb pun\u00eb serioze shkencore dhe pedagogjike dhe d\u00ebshmojn\u00eb se ekzistojn\u00eb kapacitetet profesionale p\u00ebr ta plot\u00ebsuar k\u00ebt\u00eb boshll\u00ebk.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tani ka ardhur koha q\u00eb k\u00ebto botime t\u00eb mos mbeten n\u00eb raftet e bibliotekave apo n\u00eb sirtar\u00ebt e institucioneve shtet\u00ebrore. \u00cbsht\u00eb momenti q\u00eb ato t\u00eb shnd\u00ebrrohen n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb procesit t\u00eb rregullt m\u00ebsimor dhe t\u00eb hapin rrug\u00ebn p\u00ebr hartimin e teksteve t\u00eb reja, t\u00eb balancuara dhe gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse t\u00eb historis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kjo nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb politike dhe as nj\u00eb privilegj p\u00ebr shqiptar\u00ebt n\u00eb Malin e &nbsp;Zi. \u00cbsht\u00eb realizimi i nj\u00eb t\u00eb drejte elementare: q\u00eb \u00e7do f\u00ebmij\u00eb t\u00eb ket\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb historin\u00eb e popullit t\u00eb vet, t\u00eb njoh\u00eb rr\u00ebnj\u00ebt e identitetit t\u00eb tij dhe t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb t\u00eb ardhmen mbi njohjen e s\u00eb kaluar\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sepse nj\u00eb shoq\u00ebri demokratike nuk mund t\u00eb nd\u00ebrtohet mbi harres\u00ebn e historis\u00eb s\u00eb nj\u00eb pjese t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb saj. Ajo nd\u00ebrtohet mbi njohjen, respektimin dhe p\u00ebrfshirjen e barabart\u00eb t\u00eb historis\u00eb dhe identitetit t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb popujve q\u00eb e p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb at\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Padrejt\u00ebsi q\u00eb vazhdon Nga\u00a0Gjek\u00eb Gjonaj M\u00ebsimi i historis\u00eb \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb themelore Historia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga shtyllat kryesore mbi t\u00eb cilat nd\u00ebrtohet identiteti i nj\u00eb populli. P\u00ebrmes saj brezat e rinj njohin rr\u00ebnj\u00ebt e tyre, zhvillimet historike, figurat komb\u00ebtare, sakrificat dhe vlerat q\u00eb kan\u00eb form\u00ebsuar identitetin e tyre. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, e drejta p\u00ebr [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41581,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-41580","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41580","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41580"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41580\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41583,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41580\/revisions\/41583"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/41581"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}