{"id":41520,"date":"2026-07-02T07:16:41","date_gmt":"2026-07-02T05:16:41","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=41520"},"modified":"2026-07-02T07:16:41","modified_gmt":"2026-07-02T05:16:41","slug":"historia-nuk-mund-te-zbehet-pse-ulqini-tashme-eshte-qytet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=41520","title":{"rendered":"Historia nuk mund t\u00eb zbehet: Pse Ulqini tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb qytet"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"269\" height=\"187\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/Ulqini-i-vjeter.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" \/><\/figure>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nga <em>Edon Alibegu\u00a0*<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>N\u00eb koh\u00ebn kur Mali i Zi po reformon sistemin e vet t\u00eb vet\u00ebqeverisjes lokale, historia, r\u00ebnd\u00ebsia rajonale dhe parimet demokratike duhet t\u00eb ken\u00eb po aq pesh\u00eb sa edhe kriteret fiskale.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7do shtet p\u00ebrballet, her\u00eb pas here, me momente q\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb drejtimin e s\u00eb ardhmes s\u00eb tij. P\u00ebr Malin e Zi, nd\u00ebrsa vazhdon rrug\u00ebn drejt an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb Bashkimin Evropian, ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej atyre momenteve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Projektligji p\u00ebr Vet\u00ebqeverisjen Lokale sjell nj\u00eb s\u00ebr\u00eb reformash q\u00eb meritojn\u00eb vler\u00ebsim. Rritja e transparenc\u00ebs, forcimi i p\u00ebrgjegjshm\u00ebris\u00eb, digjitalizimi i sh\u00ebrbimeve publike dhe mbrojtja m\u00eb e fuqishme e t\u00eb drejtave t\u00eb pakicave jan\u00eb hapa pozitiv\u00eb q\u00eb duhen p\u00ebrsh\u00ebndetur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Megjithat\u00eb, nj\u00eb aspekt i k\u00ebtij projektligji meriton nj\u00eb diskutim t\u00eb kujdessh\u00ebm publik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00c7far\u00eb e b\u00ebn nj\u00eb qytet t\u00eb jet\u00eb qytet?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00ebse p\u00ebrgjigjja mb\u00ebshtetet kryesisht n\u00eb tregues fiskal\u00eb dhe formula administrative, at\u00ebher\u00eb rrezikojm\u00eb t\u00eb l\u00ebm\u00eb n\u00eb hije di\u00e7ka q\u00eb asnj\u00eb ligj nuk duhet ta zvog\u00ebloj\u00eb: historin\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Askund kjo pyetje nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme sesa n\u00eb Ulqin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ulqini \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga qytetet m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb banuara pand\u00ebrprer\u00eb n\u00eb brigjet e Detit Adriatik, me nj\u00eb histori q\u00eb shtrihet p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se dy mij\u00eb vjet.<\/strong>&nbsp;I njohur n\u00eb antikitet si&nbsp;<strong>Olcinium<\/strong>, ai u zhvillua si nj\u00eb qend\u00ebr e r\u00ebnd\u00ebsishme detare dhe tregtare shum\u00eb koh\u00eb p\u00ebrpara krijimit t\u00eb shteteve moderne t\u00eb Ballkanit. Historia e tij nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm histori lokale; ajo \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e trash\u00ebgimis\u00eb s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt historike dhe kulturore t\u00eb Adriatikut dhe t\u00eb Evrop\u00ebs Juglindore.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por ky diskutim nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb, n\u00eb thelb, vet\u00ebm me historin\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me politikat publike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Projektligji krijon nj\u00eb kategori t\u00eb re juridike \u2013 \u201cqytetin\u201d \u2013 status q\u00eb nuk p\u00ebrcaktohet vet\u00ebm nga numri i banor\u00ebve, por edhe nga kapaciteti fiskal dhe administrativ. Menaxhimi i p\u00ebrgjegjsh\u00ebm financiar \u00ebsht\u00eb i domosdosh\u00ebm dhe \u00e7do komun\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si administron financat publike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pyetja \u00ebsht\u00eb n\u00ebse vet\u00ebm kapaciteti fiskal duhet t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb se cilat komuna do t\u00eb marrin kompetenca m\u00eb t\u00eb gjera dhe autonomi m\u00eb t\u00eb madhe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebr Ulqinin, kjo pyetje nuk mund t\u00eb ndahet nga realiteti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shum\u00eb prej mekanizmave q\u00eb ndikojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb kapacitetin financiar t\u00eb Ulqinit ushtrohen n\u00eb nivel shtet\u00ebror. Menaxhimi i bregdetit prej koh\u00ebsh \u00ebsht\u00eb i centralizuar. Edhe planifikimi hap\u00ebsinor dhe vendimet strategjike p\u00ebr zhvillimin jan\u00eb zhvendosur gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb nga niveli lokal drejt atij qendror. K\u00ebto realitete duhet t\u00eb merren parasysh kur vler\u00ebsohet n\u00ebse kapaciteti fiskal, i vet\u00ebm, \u00ebsht\u00eb kriteri m\u00eb i drejt\u00eb p\u00ebr dh\u00ebnien e kompetencave m\u00eb t\u00eb gjera komunale.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vet\u00eb dokumentet strategjike t\u00eb Malit t\u00eb Zi e njohin Ulqinin si qend\u00ebr me r\u00ebnd\u00ebsi rajonale dhe si nj\u00eb komun\u00eb me potencial t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm p\u00ebr zhvillimin e turizmit nd\u00ebrkomb\u00ebtar. N\u00ebse nj\u00eb dokument shtet\u00ebror e njeh k\u00ebt\u00eb rol strategjik, nd\u00ebrsa nj\u00eb ligj tjet\u00ebr vendos kritere q\u00eb mund ta pengojn\u00eb Ulqinin t\u00eb fitoj\u00eb statusin e qytetit, at\u00ebher\u00eb kjo mosp\u00ebrputhje meriton nj\u00eb debat serioz publik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kjo \u00ebsht\u00eb gjithashtu nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e qeverisjes demokratike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Karta Evropiane e Vet\u00ebqeverisjes Lokale, t\u00eb cil\u00ebn Mali i Zi e ka ratifikuar, mb\u00ebshtetet mbi nj\u00eb parim t\u00eb thjesht\u00eb: p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb publike duhet t\u00eb ushtrohen sa m\u00eb pran\u00eb qytetar\u00ebve. Vet\u00ebqeverisja e fort\u00eb lokale nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb model administrativ; ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga themelet e pjes\u00ebmarrjes demokratike, p\u00ebrgjegjshm\u00ebris\u00eb dhe besimit t\u00eb qytetar\u00ebve ndaj institucioneve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diskutimi \u00ebsht\u00eb po aq i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm edhe p\u00ebr komunitetet pakic\u00eb n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ulqini \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga qendrat kryesore kulturore, gjuh\u00ebsore dhe institucionale t\u00eb komunitetit shqiptar n\u00eb Mal t\u00eb Zi. S\u00eb bashku me komunat si Tuzi, ai luan nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb ruajtjen e gjuh\u00ebs shqipe, trash\u00ebgimis\u00eb kulturore dhe pjes\u00ebmarrjes kuptimplote t\u00eb qytetar\u00ebve n\u00eb jet\u00ebn publike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Forcimi i institucioneve lokale n\u00eb komunat ku komunitetet pakic\u00eb kan\u00eb rr\u00ebnj\u00eb t\u00eb thella historike e b\u00ebn m\u00eb t\u00eb fort\u00eb vet\u00eb Malin e Zi. Vet\u00ebqeverisja lokale u jep komuniteteve mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb ruajn\u00eb identitetin e tyre, duke kontribuar nj\u00ebkoh\u00ebsisht plot\u00ebsisht n\u00eb jet\u00ebn demokratike t\u00eb vendit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ky nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb k\u00ebrkim p\u00ebr privilegj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cbsht\u00eb nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb p\u00ebr konsistenc\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00ebse Mali i Zi e njeh Ulqinin si qend\u00ebr me r\u00ebnd\u00ebsi rajonale n\u00eb dokumentet e veta strategjike, at\u00ebher\u00eb edhe legjislacioni i tij duhet t\u00eb pasqyroj\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin vizion. Kriteret p\u00ebr statusin e qytetit duhet t\u00eb marrin parasysh jo vet\u00ebm performanc\u00ebn fiskale, por edhe vazhdim\u00ebsin\u00eb historike, r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb rajonale, kontributin ekonomik, potencialin turistik dhe rolin q\u00eb nj\u00eb qytet ka luajtur n\u00eb zhvillimin e vendit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Asnj\u00eb komun\u00eb nuk duhet t\u00eb vendoset n\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb t\u00eb pafavorshme strukturore kur kriteret me t\u00eb cilat vler\u00ebsohet varen, qoft\u00eb edhe pjes\u00ebrisht, nga faktor\u00eb q\u00eb nuk jan\u00eb n\u00ebn kontrollin e saj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00eb Mal i Zi m\u00eb i fort\u00eb nuk nd\u00ebrtohet vet\u00ebm duke p\u00ebrqendruar m\u00eb shum\u00eb kompetenca n\u00eb Podgoric\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ai nd\u00ebrtohet duke u besuar komunave t\u00eb veta, duke forcuar demokracin\u00eb lokale, duke respektuar diversitetin e tij dhe duke siguruar q\u00eb \u00e7do komunitet historik t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb z\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb form\u00ebsimin e s\u00eb ardhmes s\u00eb vet.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Pse po e ngre z\u00ebrin<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Si nj\u00eb shqiptaro-amerikan me rr\u00ebnj\u00eb n\u00eb Ulqin dhe si nj\u00eb nga pak an\u00ebtar\u00ebt shqiptar\u00eb t\u00eb K\u00ebshillit p\u00ebr Bashk\u00ebpunim me Diaspor\u00ebn\u2013Emigrant\u00ebt e Malit t\u00eb Zi, q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsoj Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, besoj se kam p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb kontribuoj kur merren vendime q\u00eb mund t\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen e vendlindjes s\u00eb t\u00eb par\u00ebve t\u00eb mi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Un\u00eb mb\u00ebshtes reformat q\u00eb forcojn\u00eb vet\u00ebqeverisjen lokale dhe rrug\u00ebn evropiane t\u00eb Malit t\u00eb Zi. Shpresa ime \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm q\u00eb ky ligj ta njoh\u00eb Ulqinin p\u00ebr at\u00eb q\u00eb ka qen\u00eb gjithmon\u00eb: nj\u00eb nga qytetet m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb Malit t\u00eb Zi, nj\u00eb qend\u00ebr me r\u00ebnd\u00ebsi rajonale, nj\u00eb kontribuues i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb ekonomin\u00eb dhe turizmin e vendit, si dhe nj\u00eb nga qendrat kryesore kulturore t\u00eb komunitetit shqiptar n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ky nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb k\u00ebrkim p\u00ebr privilegj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cbsht\u00eb nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb p\u00ebr konsistenc\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00ebse vizioni strategjik i Malit t\u00eb Zi e njeh r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e Ulqinit, at\u00ebher\u00eb edhe legjislacioni i tij duhet ta pasqyroj\u00eb k\u00ebt\u00eb realitet. Nj\u00eb demokraci moderne evropiane \u00ebsht\u00eb m\u00eb e fort\u00eb kur respekton historin\u00eb e saj, vler\u00ebson diversitetin e saj, mbron komunitetet e saj pakic\u00eb dhe fuqizon institucionet lokale.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ulqini nuk duhet t\u00eb detyrohet t\u00eb d\u00ebshmoj\u00eb se \u00ebsht\u00eb qytet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Historia k\u00ebt\u00eb e ka b\u00ebr\u00eb shum\u00eb koh\u00eb m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>* An\u00ebtar i K\u00ebshillit p\u00ebr Bashk\u00ebpunim me Diaspor\u00ebn\u2013Emigrant\u00ebt e Malit t\u00eb Zi (Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Edon Alibegu\u00a0* N\u00eb koh\u00ebn kur Mali i Zi po reformon sistemin e vet t\u00eb vet\u00ebqeverisjes lokale, historia, r\u00ebnd\u00ebsia rajonale dhe parimet demokratike duhet t\u00eb ken\u00eb po aq pesh\u00eb sa edhe kriteret fiskale. \u00c7do shtet p\u00ebrballet, her\u00eb pas here, me momente q\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb drejtimin e s\u00eb ardhmes s\u00eb tij. P\u00ebr Malin e Zi, nd\u00ebrsa vazhdon [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1539,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-41520","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41520","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41520"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41520\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41521,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41520\/revisions\/41521"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1539"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41520"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41520"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41520"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}