{"id":41440,"date":"2026-05-29T08:49:42","date_gmt":"2026-05-29T06:49:42","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=41440"},"modified":"2026-05-29T08:51:44","modified_gmt":"2026-05-29T06:51:44","slug":"vazhdimesia-e-gjate-e-vetedijes-shqiptare-nje-vleresim-mbi-zanafilla-e-mendimit-kombetar-te-albert-bikajt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=41440","title":{"rendered":"Vazhdim\u00ebsia e gjat\u00eb e vet\u00ebdijes shqiptare: Nj\u00eb vler\u00ebsim mbi\u00a0zanafilla e mendimit komb\u00ebtar\u00a0t\u00eb Albert Bikajt"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Albert_Bikaj_Libri_Zanafilla_e_mendimit_kombetar.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"391\" height=\"600\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Albert_Bikaj_Libri_Zanafilla_e_mendimit_kombetar.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-41441\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Albert_Bikaj_Libri_Zanafilla_e_mendimit_kombetar.jpg 391w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Albert_Bikaj_Libri_Zanafilla_e_mendimit_kombetar-196x300.jpg 196w\" sizes=\"auto, (max-width: 391px) 100vw, 391px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nga Edon Alibegu, MS, LAC, MHC<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Leximi i vepr\u00ebs&nbsp;<em>Zanafilla e Mendimit Komb\u00ebtar<\/em>&nbsp;t\u00eb Albert Bikajt m\u00eb ofroi nj\u00eb kuptim shum\u00eb m\u00eb t\u00eb nuancuar t\u00eb evolucionit historik t\u00eb identitetit shqiptar sesa ai q\u00eb zakonisht paraqitet n\u00eb historiografin\u00eb komb\u00ebtare tradicionale. Nj\u00eb nga kontributet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb librit q\u00ebndron n\u00eb aft\u00ebsin\u00eb e tij p\u00ebr ta vendosur vet\u00ebdijen kolektive shqiptare brenda nj\u00eb vazhdim\u00ebsie historike shum\u00eb m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, n\u00eb vend q\u00eb ta reduktoj\u00eb at\u00eb ekskluzivisht n\u00eb nacionalizmin politik t\u00eb shekullit XIX. Bikaj argumenton bindsh\u00ebm se themelet intelektuale dhe kulturore t\u00eb identitetit shqiptar artikuloheshin q\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn e von\u00eb mesjetare dhe gjat\u00eb Rilindjes Evropiane p\u00ebrmes shkrimeve t\u00eb humanist\u00ebve shqiptar\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt vepronin brenda rrymave m\u00eb t\u00eb gjera intelektuale evropiane.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ajo q\u00eb e dallon k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr n\u00eb aspektin akademik \u00ebsht\u00eb balanca e saj metodologjike. Bikaj shmang si nacionalizmin romantik, ashtu edhe reduksionizmin rigid modernist. N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, ai e trajton identitetin shqiptar si nj\u00eb proces historik t\u00eb form\u00ebsuar p\u00ebrmes kujtes\u00ebs kolektive, vazhdim\u00ebsis\u00eb simbolike, vet\u00ebdijes fetare, rezistenc\u00ebs politike dhe p\u00ebrfaq\u00ebsimit letrar. Angazhimi i tij me humanist\u00ebt e Rilindjes, si Marin Barleti, Dhimit\u00ebr Frangu, Marin Be\u00e7ikemi dhe Pal Engj\u00eblli, d\u00ebshmon se k\u00ebto figura nuk ishin thjesht kronikan\u00eb t\u00eb konflikteve ushtarake, por pjes\u00ebmarr\u00ebs aktiv\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtimin e nj\u00eb diskursi mbi ve\u00e7antin\u00eb historike shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ve\u00e7an\u00ebrisht bind\u00ebs \u00ebsht\u00eb trajtimi q\u00eb Bikaj i b\u00ebn kujtes\u00ebs historike si mekaniz\u00ebm i ruajtjes s\u00eb identitetit. Narrativat q\u00eb lidhen me Gjergj Kastrioti Skanderbeg, rrethimet e Kruj\u00eb dhe Shkod\u00ebr, si dhe rezistenca m\u00eb e gjer\u00eb anti-osmane, analizohen jo thjesht si ngjarje historike, por si struktura simbolike p\u00ebrmes t\u00eb cilave artikulohej dhe transmetohej vet\u00ebdija e hershme kolektive shqiptare. Bikaj demonstron n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb bind\u00ebse se k\u00ebta humanist\u00eb e transformuan p\u00ebrvoj\u00ebn historike n\u00eb nj\u00eb narrativ\u00eb qytet\u00ebruese t\u00eb rr\u00ebnjosur n\u00eb vazhdim\u00ebsi, sakrific\u00eb, besim dhe autonomi politike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00eb tjet\u00ebr forc\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e librit \u00ebsht\u00eb rikthimi i dimensionit fetar brenda historis\u00eb intelektuale shqiptare. N\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb historiografis\u00eb shqiptare t\u00eb shekullit XX, ve\u00e7an\u00ebrisht gjat\u00eb periudh\u00ebs komuniste, roli i krishterimit n\u00eb form\u00ebsimin e identitetit t\u00eb hersh\u00ebm shqiptar shpesh \u00ebsht\u00eb margjinalizuar ose interpretuar ekskluzivisht p\u00ebrmes kategorive politike. Bikaj, p\u00ebrkundrazi, demonstron se p\u00ebr shum\u00eb humanist\u00eb shqiptar\u00eb t\u00eb Rilindjes, identiteti fetar dhe ai kolektiv ishin t\u00eb pandash\u00ebm. Paraqitja e p\u00ebrs\u00ebritur e Shqip\u00ebris\u00eb si&nbsp;<em>antemurale Christianitatis<\/em>&nbsp;zbulon m\u00ebnyr\u00ebn se si k\u00ebta autor\u00eb e vendosnin rezistenc\u00ebn shqiptare brenda nj\u00eb konteksti m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb qytet\u00ebrues evropian dhe t\u00eb krishter\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po aq e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra se si Bikaj e pozicionon humanizmin shqiptar brenda korniz\u00ebs m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb Evrop\u00ebs s\u00eb Rilindjes. Libri ilustron me sukses se intelektual\u00ebt shqiptar\u00eb nuk vepronin n\u00eb izolim, por merrnin pjes\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat tradita humaniste q\u00eb form\u00ebsuan mendimin politik italian, dalmat dhe evropian t\u00eb koh\u00ebs. Duke b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb, Bikaj sfidon paraqitjet e vjetruara t\u00eb shqiptar\u00ebve mesjetar\u00eb si historikisht periferik\u00eb dhe, n\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, e vendos Arb\u00ebrin\u00eb brenda dinamikave intelektuale dhe kulturore t\u00eb Evrop\u00ebs s\u00eb Rilindjes.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ajo q\u00eb e b\u00ebn p\u00ebrfundimisht&nbsp;<em>Zanafilla e Mendimit Komb\u00ebtar<\/em>&nbsp;nj\u00eb kontribut kaq t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm \u00ebsht\u00eb fakti se i detyron shqiptar\u00ebt modern\u00eb t\u00eb rishqyrtojn\u00eb thell\u00ebsin\u00eb dhe vazhdim\u00ebsin\u00eb historike t\u00eb identitetit t\u00eb tyre. Bikaj demonstron se vet\u00ebdija shqiptare nuk u krijua papritur n\u00eb epok\u00ebn moderne, por evoluoi gradualisht p\u00ebrgjat\u00eb shekujve p\u00ebrmes kujtes\u00ebs, let\u00ebrsis\u00eb, luft\u00ebs, migrimit, fes\u00eb dhe p\u00ebrvoj\u00ebs s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt historike. Libri ofron nj\u00eb interpretim t\u00eb sofistikuar dhe historikisht t\u00eb mb\u00ebshtetur mbi m\u00ebnyr\u00ebn se si zhvillohet identiteti kolektiv me kalimin e koh\u00ebs, duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb nj\u00eb nga studimet bashk\u00ebkohore m\u00eb t\u00eb vlefshme mbi origjin\u00ebn intelektuale t\u00eb vet\u00ebdijes komb\u00ebtare shqiptare.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Edon Alibegu, MS, LAC, MHC Leximi i vepr\u00ebs&nbsp;Zanafilla e Mendimit Komb\u00ebtar&nbsp;t\u00eb Albert Bikajt m\u00eb ofroi nj\u00eb kuptim shum\u00eb m\u00eb t\u00eb nuancuar t\u00eb evolucionit historik t\u00eb identitetit shqiptar sesa ai q\u00eb zakonisht paraqitet n\u00eb historiografin\u00eb komb\u00ebtare tradicionale. Nj\u00eb nga kontributet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb librit q\u00ebndron n\u00eb aft\u00ebsin\u00eb e tij p\u00ebr ta vendosur vet\u00ebdijen kolektive [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41441,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-41440","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41440","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41440"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41440\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41443,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41440\/revisions\/41443"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/41441"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41440"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41440"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41440"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}