{"id":41404,"date":"2026-05-20T08:29:21","date_gmt":"2026-05-20T06:29:21","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=41404"},"modified":"2026-05-20T08:29:21","modified_gmt":"2026-05-20T06:29:21","slug":"botim-bibliografik-per-arbneshet-e-zares","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=41404","title":{"rendered":"BOTIM BIBLIOGRAFIK P\u00cbR ARBNESH\u00cbT E ZAR\u00cbS"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"440\" height=\"600\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/SHQIPTARET_PER_ARBENESHET_E_ZARES.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/SHQIPTARET_PER_ARBENESHET_E_ZARES.jpg 440w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/SHQIPTARET_PER_ARBENESHET_E_ZARES-220x300.jpg 220w\" sizes=\"auto, (max-width: 440px) 100vw, 440px\" \/><\/figure>\n\n\n<p><strong>Me rastin e 300-vjetorit t\u00eb vendosj\u00ebs s\u00eb&nbsp; Arbnesh\u00ebve n\u00eb Zar\u00eb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Prof.dr.Aleksandar Stip\u00e7eviq, SHQIPTAR\u00cbT P\u00cbR ARB\u00cbNESH\u00cbT E ZAR\u00cbS, Botoi: Kisha Katolike-Bratic\u00eb, Ulqin, 2016<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Trajtimi i temava n\u00eb lidhje me diaspor\u00ebn shqiptare paraqet \u00e7\u00ebshtje me interes shum\u00ebdimensional, nga vet fakti se ata jan\u00eb pjes\u00eb e pa ndar\u00eb e&nbsp; kujtes\u00ebs son\u00eb komb\u00ebtare. N\u00eb kuadrin e diaspor\u00ebs historike b\u00ebn pjes\u00eb edhe ajo e Arbnesh\u00ebve t\u00eb Zar\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb vendosur n\u00eb ket\u00eb mjedis n\u00eb dekad\u00ebn e tret\u00eb t\u00eb shekullit XVIII, p\u00ebrkat\u00ebsisht n\u00eb vitin 1726, duke kriuar vendbanimin e tyre me emrin <em>Arbanasi<\/em>, n\u00eb Zemunik t\u00eb Zar\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nga Nail\u00a0 Draga<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Por, ndon\u00ebse kan\u00eb kaluar rreth tre shekuj, t\u00eb popullsia arbneshe e Zar\u00ebs, ndon\u00ebse e vog\u00ebl n\u00eb num\u00ebr dhe e shk\u00ebputur nga vendi am\u00eb, Kraja e Shkodr\u00ebs, p\u00ebrkat\u00ebsisht Shqip\u00ebria veriore, ata nuk e kan\u00eb humbur identitetin e tyre komb\u00ebtar. Ata si t\u00eb shp\u00ebrngulur&nbsp; &nbsp;nga zona e Shestanit, Ljar\u00ebs, Briskut,Pin\u00e7it, Muriqit etj., n\u00eb pjes\u00ebn veri-perendimore t\u00eb Kraj\u00ebs, me plot sakrifica mbijetuan dhe sfiduan rrethanat e koh\u00ebs, duke b\u00ebr\u00eb em\u00ebr n\u00eb mjedisin e ri p\u00ebrmes kuadrove t\u00eb njohura n\u00eb veprimtari t\u00eb ndryshme shoq\u00ebrore.<\/p>\n\n\n\n<p>Interesimi p\u00ebr Arbnesh\u00ebt sipas informacioneve q\u00eb disponojm\u00eb \u00ebsht\u00eb i duksh\u00ebm nga fundi i shek.XIX, e m\u00eb pas, nga del se nga ajo koh\u00eb jan\u00eb shkruar artikuj dhe studime t\u00eb ndryshme p\u00ebr k\u00ebt\u00eb diaspor\u00eb shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb gam\u00ebn e gjer\u00eb t\u00eb studiuesve vend kryesor z\u00ebn\u00eb gjuh\u00ebtar\u00ebt, sepse e folmja arbneshe, \u00ebsht\u00eb arkaike dhe me shum\u00eb interes p\u00ebr zhvillimin historik t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe dhe t\u00eb leksikut t\u00eb saj. Madje p\u00ebr ket\u00eb t\u00eb folme jan\u00eb mbrojtur edhe disertacione nga autoritete shkencore si\u00e7 \u00ebsht\u00eb &nbsp;psh. dr.I.Ajeti etj.<\/p>\n\n\n\n<p>Arbnesh\u00ebt e Zar\u00ebs kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrsonalitete nga fusha e let\u00ebrsis\u00eb si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Josip Rela, artit muzikor Shime Deshpali, shkenc\u00ebs Kruno K\u00ebrstiqi, Aleksand\u00ebr Stip\u00e7eviqi, sportit Josip Gjergja etj. P\u00ebr &nbsp;k\u00ebto veprimtari por edhe t\u00eb tjera, autori i k\u00ebtij botimi sjell t\u00eb dh\u00ebna m\u00eb interes, q\u00eb japin mund\u00ebsi p\u00ebr&nbsp; hulumtime t\u00eb metutjeshme.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Stip\u00e7eviqi erudit me pr\u00ebmasa nd\u00ebrkomb\u00ebtare<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nuk ka dilem\u00eb se personaliteti m\u00eb madhor i Arbnesh\u00ebve t\u00eb Zar\u00ebs, ishte akademiku Aleksand\u00ebr Stip\u00e7eviqi(1930-2015)&nbsp; q\u00eb ishte studiues shum\u00ebplan\u00ebsh si n\u00eb arkeologji, ilirologji, albanologji, histori, etnologji, bibliologji &nbsp;&nbsp;e socilogji t\u00eb librit &nbsp;i pranuar &nbsp;ne p\u00ebrmasa komb\u00ebtare dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb saj\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitj\u00ebs profesionale dhe njoh\u00ebs i disa gjuh\u00ebve t\u00eb huaja veprimtaria shkencore e A.Stip\u00e7eviqit zhvillohet n\u00eb disa drejtime, nd\u00ebrsa dy prej tyre mbesin kryesore, arkeologjia dhe bibliologjia. Ka botuar n\u00eb publikimet nacionale dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare rreth 40 libra dhe m\u00eb shum\u00eb se 200 punime shkencore dhe profesionale&nbsp; n\u00eb gjuh\u00ebn kroate, italiane, shqipe, angleze, franceze, arabe e perse.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebr botimet kryesore ve\u00e7ojm\u00eb: <em>\u201dArti dhe religjioni i Ilir\u00ebve\u201d, \u201cIlir\u00ebt\u201d, \u201cBibliografia e Ilir\u00ebve\u201d, \u201cIlir\u00ebt-historia, kultura, jeta\u201d, \u201cSimbolet e kultit t\u00eb Ilir\u00ebt\u201d, \u201cHistoria e librit\u201d, \u201cCensori i p\u00ebrsosur\u201d, \u201cHistoria sociale\u201d, \u201cTradita kulturore e arb\u00ebnesh\u00ebve t\u00eb Zar\u00ebs\u201d<\/em> etj.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dekorime nga&nbsp; Shqip\u00ebria<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr veprimtarin\u00eb e tij shkencore \u00ebsht\u00eb dekortuar me tituj t\u00eb ndrysh\u00ebm, ku n\u00eb mes tjerash edhe nga Presidenti i Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb Rexhep Mejdani&nbsp; n\u00eb vitin 2001, me dekorat\u00ebn \u201c<em>Naim Frash\u00ebri i Art\u00eb<\/em>\u201d me motivacion <em>\u201dp\u00ebr kontribut n\u00eb zbardhjen e historis\u00eb s\u00eb Ilir\u00ebve\u201d<\/em> , si dhe me dekorat\u00ebn <em>\u201cGjergj Katstrioti-Sk\u00ebnderbeu\u201d<\/em> nga presidenti Bujar Nishani n\u00eb vitin 2015, \u201c<em>p\u00ebr meritat shkencore, publicistike dhe komb\u00ebtare<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Nga opusi i gjer\u00eb kriues&nbsp; i A.Stip\u00e7eviqit ka mbetur emblematike th\u00ebnia e tij se \u201c<em>historia e Ballkanit &nbsp;fillon me Ilir\u00ebt<\/em>\u201d, duke u b\u00ebr\u00eb testament p\u00ebr studiuesit serioz nga fusha e historis\u00eb s\u00eb koh\u00ebs &nbsp;vjet\u00ebr.<\/p>\n\n\n\n<p>Autori n\u00eb k\u00ebt\u00eb studim bibliografik na paraqet nj\u00eb regjist\u00ebr t\u00eb gjer\u00eb autor\u00ebve shqiptar\u00eb t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb trajtuar tema t\u00eb ndryshme n\u00eb lidhje me Arbneshet e Zar\u00ebs. T\u00eb dh\u00ebnat m\u00eb t\u00eb num\u00ebrta nga kjo gam\u00eb jan\u00eb nga botimet n\u00eb Prishtin\u00eb, Shkup, Tiran\u00eb dhe Ulqin.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Roli i revist\u00ebs BUZUKU<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Me k\u00ebt\u00eb rast duhet ve\u00e7uar revist\u00ebn <strong><em>BUZUKU<\/em> <\/strong>n\u00eb Ulqin, t\u00eb drejtuar nga dr.Sim\u00eb Dobreci e cila n\u00eb disa numra ka botuar materiale q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb enkas p\u00ebr&nbsp; Arbneshet e Zar\u00ebs. Dhe nuk ka si t\u00eb jet\u00eb ndryshe, sepse \u00ebsht\u00eb e origjina e p\u00ebrbashk\u00ebt e k\u00ebsaj popullsie e cila \u00ebsht\u00eb prezantuar p\u00ebrmes let\u00ebrsis\u00eb popullore por edhe artikujve t\u00eb ndrysh\u00ebm &nbsp;nga profile t\u00eb ndryshme studimore.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke shfletuar k\u00ebt\u00eb botim bibliografik bie n\u00eb sy &nbsp;se m\u00eb i madh \u00ebsht\u00eb numri i autor\u00ebve nga Kosova, Maqedonia e Mali i Zi, nd\u00ebrsa m\u00eb i vog\u00ebl &nbsp;i atyre nga Shqip\u00ebria. Duke marr\u00eb parasysh&nbsp; se gjysma e popullit shqiptar\u00eb ishte n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb ish-Jugosllavis\u00eb, ka edhe logjik\u00eb q\u00eb shqiptar\u00ebt n\u00eb k\u00ebt\u00eb shtet e kan\u00eb pasur m\u00eb l\u00ebht\u00eb mund\u00ebsin\u00eb e komunikimit me Arbnesh\u00ebt e Zar\u00ebs. Por, nga ana tjet\u00ebr qendrimi pasiv apo m\u00eb mir\u00eb t\u00eb themi indiferent i Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb e pasoj\u00eb e rrethanave politike n\u00eb koh\u00ebn e diktatur\u00ebs moniste &nbsp;ku n\u00eb rend t\u00eb par\u00eb ishte qasja ideologjike e jo ajo komb\u00ebtare, \u00e7\u00ebshtje kjo e cila ishte me pasoja p\u00ebr kombin shqiptar\u00eb n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi, q\u00eb jan\u00eb t\u00eb pranishme deri n\u00eb dit\u00ebt tona.<\/p>\n\n\n\n<p>Por, \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhur keq se Shqip\u00ebria, p\u00ebrkat\u00ebsisht institucionet p\u00ebrkat\u00ebse nuk jan\u00eb duke luajtur rolin e tyre q\u00eb iu takon edhe me Kushtet\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb edhe tash n\u00eb pluraliz\u00ebm. Sepse duhet t\u00eb jet\u00eb detyr\u00eb par\u00ebsore e shtetit shqiptar, p\u00ebrkat\u00ebsisht institucion\u00ebve t\u00eb tij, p\u00ebr tu interesuar p\u00ebr pjes\u00ebtar\u00ebt e popullit shqiptar\u00eb kudo q\u00eb jan\u00eb ata, sikurse veprojn\u00eb shtetet tjera an\u00eb e k\u00ebnd bot\u00ebs. Qendrimi indiferent n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb nuk mund t\u00eb arsyetohet me asgj\u00eb, sepse edhe kjo diaspor\u00eb \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e pandar\u00eb e kujtes\u00ebs son\u00eb historike.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Botim me vler\u00eb jo vet\u00ebm bibliografik<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Botimi i k\u00ebtij libri bibliografik, n\u00eb dy gjuh\u00eb kroatisht dhe n\u00eb shqip p\u00ebrkthyer nga dr.Sim\u00eb Dobreci, paraqet nj\u00eb nism\u00eb me vler\u00eb sa kulturore e shkencore dhe si e till\u00eb &nbsp;do t\u00eb jet\u00eb i domosdosh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb do t\u00eb trajtojn\u00eb tema t\u00eb ndryshme p\u00ebr &nbsp;Arbnesh\u00ebt e Zar\u00ebs,&nbsp; sepse bibliografia paraqet faz\u00ebn par\u00ebsore p\u00ebr \u00e7do qasje t\u00eb punimeve shkencore.<\/p>\n\n\n\n<p>Edhe pse kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb botim t\u00eb tipit t\u00eb broshur\u00ebs t\u00eb dh\u00ebnat e&nbsp; prezantuara &nbsp;&nbsp;n\u00eb t\u00eb ardhm\u00ebn&nbsp; &nbsp;duhet t\u00eb plot\u00ebsohen, sepse indeksi i regjistrit &nbsp;bibliografik duhet t\u00eb jet\u00eb me i lart\u00eb, detyr\u00eb kjo qe mbetet t\u00eb realizohet nga autor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Nuk ka dilem\u00eb se nj\u00eb &nbsp;veprim i till\u00eb do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb favor t\u00eb botimeve dhe hulumtimeve shkencore nga fusha e bibliografis\u00eb&nbsp; n\u00eb ve\u00e7anti dhe kultur\u00ebs son\u00eb komb\u00ebtare n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, ku Arbnesh\u00ebt e Zar\u00ebs do t\u00eb mbesin nj\u00eb pik\u00eb pozitive referimi n\u00eb historin\u00eb ton\u00eb kombetare.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Me rastin e 300-vjetorit t\u00eb vendosj\u00ebs s\u00eb&nbsp; Arbnesh\u00ebve n\u00eb Zar\u00eb Prof.dr.Aleksandar Stip\u00e7eviq, SHQIPTAR\u00cbT P\u00cbR ARB\u00cbNESH\u00cbT E ZAR\u00cbS, Botoi: Kisha Katolike-Bratic\u00eb, Ulqin, 2016 Trajtimi i temava n\u00eb lidhje me diaspor\u00ebn shqiptare paraqet \u00e7\u00ebshtje me interes shum\u00ebdimensional, nga vet fakti se ata jan\u00eb pjes\u00eb e pa ndar\u00eb e&nbsp; kujtes\u00ebs son\u00eb komb\u00ebtare. N\u00eb kuadrin e diaspor\u00ebs historike b\u00ebn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41405,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[6,12],"tags":[],"class_list":["post-41404","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kulture","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41404","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41404"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41404\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41406,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41404\/revisions\/41406"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/41405"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41404"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}