{"id":40839,"date":"2025-12-27T16:07:00","date_gmt":"2025-12-27T15:07:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=40839"},"modified":"2026-01-25T16:16:45","modified_gmt":"2026-01-25T15:16:45","slug":"toponimia-sipas-mjeshterise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=40839","title":{"rendered":"Toponimia sipas mjesht\u00ebris\u00eb"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Shtresimet historiko &#8211; legjendare lidhur me Kraj\u00ebn e Sip\u00ebrme (3)<\/strong><\/p>\n\n\n<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"622\" height=\"350\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/ublat-kraje.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/ublat-kraje.jpg 622w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/ublat-kraje-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 622px) 100vw, 622px\" \/><\/figure>\n\n\n<p>Prof. Dr. Bahri Brisku<\/p>\n\n\n\n<p>Me k\u00ebt\u00eb rast ne po cekim edhe disa shembuj q\u00eb gjenden n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn ton\u00eb tnike, t\u00eb cil\u00ebt e kan\u00eb marr\u00eb em\u00ebrtimin e tyre sipas zanatit.<\/p>\n\n\n\n<p>Priftaj (Popoviq) n\u00eb Arbnesh t\u00eb Kraj\u00ebs. Hoxha sipas zejes s\u00eb besimit islam &#8211; hoxh\u00eb. Bibaj, katundi af\u00ebr Ferizajit n\u00eb Kosov\u00eb; Mu\u00e7aj sipas zejes s\u00eb detaris\u00eb; Pula n\u00eb Kosov\u00eb, sipas pularis\u00eb q\u00eb kan\u00eb patur dikur; mbiemri Sahat\u00e7iu, sipas mjesht\u00ebris\u00eb s\u00eb sahatave; P\u00ebllumbaj, merreshin me kultivimin e P\u00ebllumbave; Molla dhe katundet me em\u00ebrtim Moll\u00eb etj.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr katundin Brisk dikur \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb q\u00eb em\u00ebrtimi i tij rrjedh nga termi brij\u00eb &#8211; brinj\u00eb toke, rrip i ngusht\u00eb! Sikur t\u00eb v\u00ebrehet mir\u00eb, konfigurimi i katundeve t\u00eb t\u00ebr\u00eb Kraj\u00ebs \u00ebsht\u00eb i sajuar me brinja tokash. Pra, nuk p\u00ebrthekon logjik\u00eb e domosdoshme q\u00eb Brisku, em\u00ebrtimin e vet, ta ket\u00eb nga Brinjat e tok\u00ebs n\u00eb t\u00eb cilat ndodhet ky katund e q\u00eb jan\u00eb t\u00eb njinjishme me konfigurimin e t\u00ebr\u00ebsish\u00ebm t\u00eb Kraj\u00ebs s\u00eb Sip\u00ebrme! P\u00ebrve\u00e7 arm\u00ebve t\u00eb ftohta si heshta, shpata etj., \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmuar q\u00eb n\u00eb furkatoret e Briskut jan\u00eb krijuar edhe mjetet m\u00eb t\u00eb lashta t\u00eb mbrojtjes \u2013 shigjetat. Ky lloj farkimi ka mbetur n\u00eb kujtes\u00ebn e popullit, t\u00eb cil\u00ebn gjer\u00ebsisht na tregoi veprimtari i k\u00ebsaj ane \u2013 Zef Brisku, i cili aktualisht banon n\u00eb Ulqin. Ne k\u00ebsaj radhe nuk do t\u00eb merreshim me k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje sikur t\u00eb mos t\u00eb hasnim n\u00eb nj\u00eb t\u00eb dh\u00ebn\u00eb interesante historike.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vepr\u00ebn \u201cCrnogorsko Primorje i Krajina\u201d t\u00eb studiuesit Andrija Joviqeviq, i cili n\u00eb faqen 68 t\u00eb k\u00ebtij studimi shkruan q\u00eb m\u00eb 1959 m\u00ebrkoviqasit sipas historianit t\u00eb njohur \u2013 Jeri\u00e7ekut gjat\u00eb luft\u00ebs kund\u00ebr venedikasve, si arm\u00eb t\u00eb tyre kan\u00eb p\u00ebrdorur edhe shigjetat e prodhuara nga metali adekuat. N\u00eb vazhdim t\u00eb k\u00ebtij teksti thuhet q\u00eb p\u00ebr efikasitet t\u00eb suksessh\u00ebm p\u00ebr zhdukjen e armiqve me an\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre, gjilp\u00ebrat e shigjetave vendasit i helmonin me nj\u00eb lloj helmi q\u00eb e p\u00ebrfitonin nga barishtet e vendit.<\/p>\n\n\n\n<p>Supozojm\u00eb pasi q\u00eb M\u00ebrkoviqi gjendet n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb Briskut e Shestanit, n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb Rumis\u00eb, nuk p\u00ebrjashtohet fakti q\u00eb shigjetat e tilla do t\u00eb jen\u00eb farkuar n\u00eb furkatoren e Briskut. K\u00ebt\u00eb fakt e begaton rasti i gjetjes s\u00eb nj\u00eb pjese t\u00eb nj\u00eb lloj shigjete n\u00eb rajonin e Briskut.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke u nisur nga llojllojshm\u00ebria e eksponateve q\u00eb jan\u00eb gjetur deri m\u00eb tani n\u00eb rajonin e Kraj\u00ebs s\u00eb Sip\u00ebrme, n\u00ebse krijohen mund\u00ebsit\u00eb materiale q\u00eb t\u00eb b\u00ebhen g\u00ebrmime arkeologjike n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb nj\u00eb mori rr\u00ebnojave, edhe n\u00eb em\u00ebrtimet e qytezave t\u00eb k\u00ebsaj hap\u00ebsire etnografike do t\u00eb hasim n\u00eb eksponate kualitative, me t\u00eb cilat do t\u00eb ndri\u00e7ohen fuqimisht rrezatimet e etnosit ton\u00eb shqiptar n\u00eb k\u00ebt\u00eb an\u00eb. Gjithsesi pasi nj\u00eb lagje e t\u00ebr\u00eb e Briskut \u00ebsht\u00eb marr\u00eb edhe me prodhimin masiv t\u00eb brisqeve, mbetet \u00e7\u00ebshtje e p\u00ebrfunduar e zanafill\u00ebs, prejardhjes s\u00eb mikrotoponimit Brisku nga prodhimi i k\u00ebtij mjetit preh\u00ebs, i cili prodhohej me dorez\u00eb t\u00eb drurit dhe nga brir\u00ebt e dhive dhe t\u00eb edhave t\u00eb rritur. Lidhur me mjeshtrin\u00eb e fark\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Briskut, kemi gjetur te nj\u00eb pronar i familjes Farkaj (Kova\u00e7i) nj\u00eb kull\u00eb hekuri n\u00eb t\u00eb cilin fark\u00ebtar\u00ebt i jepnin vegl\u00ebs form\u00ebn e saj. Kulla n\u00eb fjal\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb eksponat shum\u00eb i lart\u00eb. M\u00eb q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb caktohet koha e prodhimit t\u00eb saj, pronari e ka d\u00ebrguar n\u00eb analiz\u00eb shkencore. Sipas form\u00ebs, gjendjes fizike dhe legjend\u00ebs lidhur me k\u00ebt\u00eb veg\u00ebl par\u00ebsore t\u00eb fark\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Briskut, \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr nj\u00eb eksponat muzeal shum\u00eb t\u00eb lasht\u00eb. Atje nj\u00eb rrugic\u00eb quhet Rruga e Farkajve.<\/p>\n\n\n\n<p>Supozojm\u00eb q\u00eb edhe ky objekt plot\u00ebson tez\u00ebn q\u00eb Brisku \u00ebsht\u00eb katund me tradit\u00eb t\u00eb lasht\u00eb t\u00eb p\u00ebrpunimit t\u00eb hekurit dhe se em\u00ebrtimi i tij na vjen nga nj\u00eb veg\u00ebl prodhuese e tyre q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me prodhimin e thikave dhe brisqeve. K\u00ebshtu edhe katundi G\u00ebshtenj\u00eb e ka marr\u00eb k\u00ebt\u00eb toponim n\u00eb baz\u00eb t\u00eb prodhimit masiv t\u00eb k\u00ebsaj peme &#8211; g\u00ebshtenj\u00ebs. Ashtu si Brisku q\u00eb u em\u00ebrua me emrin e prodhimit t\u00eb vet &#8211; brisqeve dhe derivateve t\u00eb tjera lidhur me k\u00ebt\u00eb, k\u00ebshtu e<br>kan\u00eb marr\u00eb emrin edhe shum\u00eb katunde t\u00eb Kraj\u00ebs. Nj\u00eb veti e till\u00eb tradicionale hedh drit\u00eb n\u00eb faktin q\u00eb ky rajon etnik shqiptar merrej me shum\u00eb mjeshtri q\u00eb ishin t\u00eb shp\u00ebrndara n\u00eb t\u00ebr\u00eb Kraj\u00ebn. Me k\u00ebt\u00eb rast po i cekim dy katunde t\u00eb tilla q\u00eb e kan\u00eb marr\u00eb em\u00ebrtimin ashtu si Brisku, sipas prodhimit t\u00eb zejes s\u00eb vet.<\/p>\n\n\n\n<p>Katundi i Kacajve, t\u00eb cil\u00ebt prodhonin kaca, sheke vere dhe djathi. T\u00eb gjith\u00eb banor\u00ebt e katundit mbajn\u00eb mbiemrin Kacaj. Gjithashtu n\u00eb Kraj\u00ebn e Poshtme, n\u00eb Arbnesh gjendet lagja e \u00c7ekajve \u2013 \u00c7ekan\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt merreshin me fark\u00ebtari si ata t\u00eb Briskut. Kjo lagje e ka marr\u00eb em\u00ebrtimin sipas \u00e7ekan\u00ebve me t\u00eb cil\u00ebt farkonin hekurin. T\u00ebr\u00eb familjet e k\u00ebsaj lagjeje edhe sot e mbajn\u00eb emrin \u00c7ekaj \u2013 \u00c7ekan\u00eb, ashtu si Brisku nga farkimi i brisqeve. N\u00eb bjeshk\u00eb mbi Ljare gjendet nj\u00eb toponim me em\u00ebrtimin Shpella e Harush\u00ebs q\u00eb v\u00ebrteton se dikur n\u00eb k\u00ebto bjeshk\u00eb ka patur arinj, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn ekzistenc\u00eb na flet edhe poeti Don Ndre Mjeda, ku p\u00ebr veshjen kranjane thot\u00eb se ishte \u201cVesh e njesh me l\u00ebkur\u00eb harushe\u2026!\u201d N\u00eb koh\u00ebn e lasht\u00eb, Kraja me popullsi ka qen\u00eb m\u00eb e madhe se Tivari e Cetina e at\u00ebhershme. Dispononte me 30 kish\u00eb. Ekzistimi i tyre si tempuj t\u00eb besimit t\u00eb vjet\u00ebr &#8211; katolik shqiptar hedh posht\u00eb tezat e disa pansllavist\u00ebve p\u00ebr ekzistimin e etnosit sllav n\u00eb k\u00ebt\u00eb hap\u00ebsir\u00eb arb\u00ebrore.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Tem\u00eb nga projekti\u00a0<\/em>\u201cFol, shkruaj dhe p\u00ebrdore gjuh\u00ebn t\u00ebnde, gjuh\u00ebn shqipe\u201d \u2013 \u00a0Informimi n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe i shqiptar\u00ebve n\u00eb Mal t\u00eb Zi dhe diaspor\u00eb p\u00ebrmes faqes s\u00eb internetit 2025<em>\u201d, pjes\u00eb e t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkrahur nga Fondi p\u00ebr mbrojtjen dhe realizimin e t\u00eb drejtave t\u00eb pakicave n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<\/em><\/strong>\u00a0<strong><em>P\u00ebrmbajtja \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi e vetme e projektit dhe nuk pasqyron domosdoshm\u00ebrisht pik\u00ebpamjet e Fondit p\u00ebr mbrojtjen dhe realizimin e t\u00eb drejtave t\u00eb pakicave n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<\/em><\/strong><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fulqini-online.com%2Fsajti%2F%3Fp%3D40784\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shtresimet historiko &#8211; legjendare lidhur me Kraj\u00ebn e Sip\u00ebrme (3) Prof. Dr. Bahri Brisku Me k\u00ebt\u00eb rast ne po cekim edhe disa shembuj q\u00eb gjenden n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn ton\u00eb tnike, t\u00eb cil\u00ebt e kan\u00eb marr\u00eb em\u00ebrtimin e tyre sipas zanatit. Priftaj (Popoviq) n\u00eb Arbnesh t\u00eb Kraj\u00ebs. Hoxha sipas zejes s\u00eb besimit islam &#8211; hoxh\u00eb. Bibaj, katundi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12988,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,18],"tags":[],"class_list":["post-40839","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-histori"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40839","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40839"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40839\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40844,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40839\/revisions\/40844"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12988"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}