{"id":40371,"date":"2025-10-30T17:04:16","date_gmt":"2025-10-30T16:04:16","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=40371"},"modified":"2025-10-30T17:11:13","modified_gmt":"2025-10-30T16:11:13","slug":"kthimi-ne-shqiperi-per-te-perjetesuar-familjen-ivanaj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=40371","title":{"rendered":"Kthimi n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsuar familjen Ivanaj"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"469\" height=\"313\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Drita-Ivanaj-1.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Drita-Ivanaj-1.jpg 469w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Drita-Ivanaj-1-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 469px) 100vw, 469px\" \/><\/figure>\n\n\n<p><strong>Rruga\u00a0\u00a0 jet\u00ebsore, arsimimi dhe\u00a0 aktivitetet e Drita Ivanajt-Ujkaj (1933-2025) nga B\u00ebkajt e Trieshit ( 3)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nga Gjek\u00eb Gjonaj<\/p>\n\n\n\n<p><em><br><\/em>Drita Ivanaj ishte nj\u00eb grua fisnike mal\u00ebsore shqiptare, nj\u00eb figur\u00eb e njohur e kultur\u00ebs dhe arsimit shqiptar, e arsimuar n\u00eb universitete t\u00eb famshme n\u00eb Itali dhe Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs. Ajo e donte shum\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb, nga e cila, s\u00eb bashku me n\u00ebn\u00ebn e saj italiane, u detyrua padrejt\u00ebsisht t\u00eb largohej dit\u00ebn e pushtimit fashist t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, m\u00eb 7 prill 1939. Gjat\u00eb 55 viteve t\u00eb saj n\u00eb m\u00ebrgim, ajo gjithmon\u00eb e kishte vendlindjen n\u00eb mendje dhe n\u00eb zem\u00ebr, ku kaloi pes\u00eb vjet. Ajo nuk mendonte se do t\u00eb kthehej ndonj\u00ebher\u00eb, por kur Shqip\u00ebria u hap n\u00eb vitet \u201990, pasi protestuesit studentor\u00eb p\u00ebrmbys\u00ebn regjimin komunist t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs, mendimi i saj i par\u00eb ishte: \u201c\u00cbsht\u00eb koha t\u00eb kthehem\u201d. Kthimi i saj n\u00eb atdhe u b\u00eb i mundur pas jet\u00ebs s\u00eb kaluar n\u00eb Itali dhe Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, n\u00eb maj t\u00eb vitit 1993. Ajo e puthi tok\u00ebn shqiptare sapo shkeli mbi t\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Habi dhe zhg\u00ebnjim<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kur Drita Ivanaj u kthye n\u00eb Shqip\u00ebri, autoritetet e qeveris\u00eb s\u00eb at\u00ebhershme demokratike, t\u00eb njohura p\u00ebr rivendosjen e nderit t\u00eb patriot\u00ebve t\u00eb persekutuar nga regjimi komunist, e prit\u00ebn me nderime t\u00eb m\u00ebdha. Ajo u habit se sa shum\u00eb njer\u00ebz e njihnin dhe e respektonin shum\u00eb familjen e saj.<br>At\u00eb vit, president i Shqip\u00ebris\u00eb ishte Prof. Dr. Sali Berisha, nj\u00ebher\u00ebsh president i Partis\u00eb Demokratike, i cili n\u00eb n\u00ebntor t\u00eb vitit 1992 nderoi pas vdekjes shum\u00eb martir\u00eb p\u00ebr demokracin\u00eb e vendit, nd\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt ishte edhe Mirash Ivanaj.<br>N\u00eb at\u00eb koh\u00eb, qeveria shqiptare organizoi nj\u00eb ceremoni p\u00ebr dh\u00ebnien e k\u00ebtyre \u00e7mimeve n\u00eb Shkod\u00ebr. Si\u00e7 zbuloi m\u00eb von\u00eb Drita, Mirash Ivanaj ishte i pari n\u00eb list\u00ebn e fituesve t\u00eb k\u00ebtij \u00e7mimi t\u00eb lart\u00eb, si babai i sistemit arsimor publik shqiptar. Trash\u00ebgimtarja e tij e vetme e gjall\u00eb, Drita Ivanaj, e cila jetonte n\u00eb Nju-Jork, nuk u informua p\u00ebr \u00e7mimin. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, asnj\u00eb an\u00ebtar i familjes nuk ishte i pranish\u00ebm p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb \u00e7mimin.<br>Drita kujton me mir\u00ebnjohje: \u201cN\u00eb vitin 1993, dikush erdhi t\u00eb m\u00eb k\u00ebrkonte n\u00eb Nju-Jork, duke e ditur se ekzistoja, por askush nuk e dinte se ku isha. Kur erdha n\u00eb Shqip\u00ebri, ata riorganizuan t\u00eb gjith\u00eb ceremonin\u00eb e dh\u00ebnies s\u00eb \u00e7mimit t\u00eb xhaxhait tim p\u00ebr mua n\u00eb Shkod\u00ebr, n\u00eb vjesht\u00ebn e atij viti. Atje pata k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb e madhe dhe nderin e papritur t\u00eb takoja disa nga ish-student\u00ebt e xhaxhait tim, t\u00eb cil\u00ebt at\u00ebher\u00eb ishin 85 vje\u00e7. U mahnita nga ajo q\u00eb ata kujtonin nga jeta e tyre si student\u00eb gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb tij.\u201d<br>Ish-student\u00ebt e xhaxhait t\u00eb saj gjat\u00eb ceremonis\u00eb s\u00eb mbajtur n\u00eb Shkod\u00ebr ndan\u00eb kujtimet e tyre me t\u00eb. Ajo m\u00ebsoi shum\u00eb detaje prej tyre p\u00ebr t\u00eb cilat nuk ishte n\u00eb dijeni. Ajo gjithashtu m\u00ebsoi se si xhaxhai i saj nd\u00ebrtoi fush\u00ebn e par\u00eb sportive n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n\n\n\n<p>Drita Ivanaj u zhg\u00ebnjye me kalimin e viteve, kur m\u00ebsoi se sa shum\u00eb njer\u00ebz i p\u00ebrdornin dokumentet e ruajtura t\u00eb familjes s\u00eb saj p\u00ebr q\u00ebllime politike, disa prej t\u00eb cilave, pohon ajo, ishin vjedhur nga arkivat shtet\u00ebrore. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, si\u00e7 thot\u00eb Drita, sh\u00ebnimi i shkruar me dor\u00eb i xhaxhait t\u00eb saj, i bashk\u00ebngjitur dokumenteve private, u injorua dhe u keqp\u00ebrdor: \u201cAto nuk duhet t\u00eb publikohen p\u00ebrve\u00e7 n\u00ebse autorizohen posa\u00e7\u00ebrisht nga mbesa ime Drita\u201d. Si\u00e7 raportuan mediat shqiptare, ajo pati guximin t\u00eb p\u00ebrballej me k\u00ebto situata dhe zbuloi se kush kishte t\u00eb drejt\u00eb p\u00ebr nj\u00eb keqp\u00ebrdorim t\u00eb till\u00eb dhe kush e p\u00ebrdori emrin Ivanaj p\u00ebr q\u00ebllimet e tyre politike.<br>Nj\u00eb mik i hersh\u00ebm i familjes Ivanaj, historiani Sherif Delvina, pasi m\u00ebsoi se Drita ishte kthyer n\u00eb Shqip\u00ebri, kreu k\u00ebrkimet e tij n\u00eb arkivat komb\u00ebtare dhe mblodhi disa qindra vendime dhe dokumente ligjore t\u00eb n\u00ebnshkruara nga Martin Ivanaj, t\u00eb cilat ia vuri n\u00eb dispozicion Drit\u00ebs, duke i k\u00ebrkuar asaj t\u2019i botonte nj\u00eb dit\u00eb. K\u00ebto p\u00ebrvoja zhg\u00ebnjyese dhe t\u00eb papranueshme kan\u00eb nxjerr\u00eb n\u00eb drit\u00eb disa probleme dhe faktin se student\u00ebt e drejt\u00ebsis\u00eb, n\u00eb ve\u00e7anti, nuk kan\u00eb shum\u00eb dokumentacion nga e kaluara p\u00ebr t\u00eb studiuar dhe p\u00ebrdorur si referenc\u00eb n\u00eb zgjidhjen e \u00e7\u00ebshtjeve ligjore t\u00eb sotme. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se ata nuk kan\u00eb arkiv t\u00eb rasteve t\u00eb ngjashme nga e kaluara dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye nuk kan\u00eb precedent mbi t\u00eb cilin t\u00eb mb\u00ebshteten. Dhe kjo iu konfirmua asaj nga avokat\u00ebt me t\u00eb cil\u00ebt punoi dhe student\u00ebt e drejt\u00ebsis\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt pranojn\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb n\u00eb arritjen e k\u00ebtij q\u00ebllimi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Themeluese dhe drejtoresh\u00eb e dy fondacioneve \u201cMirash &amp; Martin Ivanaj\u201d<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br><\/strong>Drita Ivanaj shprehet se, me kthimin e saj n\u00eb Shqip\u00ebri, pas 55 vitesh munges\u00eb, sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb saj iu propozua t\u00eb b\u00ebhej muze historik fal\u00eb interesit dhe ndihm\u00ebs financiare t\u00eb huaj. Ajo nuk ishte e lumtur p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, por i mbetet besnike kontributit dhe misionit t\u00eb babait dhe xhaxhait t\u00eb saj p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar t\u00eb ardhmen e t\u00eb rinjve shqiptar\u00eb p\u00ebrmes arsimit dhe kultur\u00ebs. V\u00ebmendja e saj ishte vazhdimisht e p\u00ebrqendruar n\u00eb pasurin\u00eb kulturore dhe historike t\u00eb shqiptar\u00ebve dhe ngritjen e familjes Ivanaj n\u00eb piedestalin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb kultur\u00ebs komb\u00ebtare. P\u00ebr t\u00eb arritur k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim t\u00eb shenjt\u00eb kryesor t\u00eb saj, ajo doli n\u00eb pension para kohe dhe n\u00eb vitin 1995 themeloi Fondacionin \u201cMirash &amp; Martin Ivanaj\u201d n\u00eb Nju-Jork, i cili sh\u00ebrben p\u00ebr t\u00eb mbledhur fonde midis donator\u00ebve t\u00eb huaj dhe shqiptar\u00ebve etnik\u00eb, t\u00eb lindur dhe t\u00eb rritur n\u00eb SHBA p\u00ebr breza, p\u00ebr zbatimin e programeve dhe projekteve n\u00eb Shqip\u00ebri dhe vendet fqinje.<\/p>\n\n\n\n<p>Pasi u kthye n\u00eb Shqip\u00ebri, n\u00eb zon\u00ebn e Tiran\u00ebs s\u00eb Re, n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb ish-Bllokut, mbi themelet e vil\u00ebs dykat\u00ebshe t\u00eb familjes s\u00eb saj, ku i kaloi vitet e para, Drita themeloi Institutin e Fondacionit Ivanaj n\u00eb Tiran\u00eb n\u00eb vitin 1996, p\u00ebr p\u00ebrparimin e arsimit dhe kultur\u00ebs shqipe. Ky vend \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr e gjall\u00eb kulturore dhe arsimore p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb. Fondacioni \u201cMartin &amp; Mirash Ivanaj\u201d n\u00eb Nju Jork \u2013 SHBA dhe Instituti i Fondacionit \u201cMartin &amp; Mirash Ivanaj\u201d n\u00eb Tiran\u00eb jan\u00eb fondacione simotra q\u00eb ndajn\u00eb nj\u00eb mision t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt. T\u00eb dyja jan\u00eb organizata jofitimprur\u00ebse t\u00eb regjistruara n\u00eb vendet e tyre dhe kombinojn\u00eb pun\u00ebn dhe p\u00ebrpjekjet e tyre p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur m\u00eb mir\u00eb q\u00ebllimet e tyre t\u00eb deklaruara. Asaj iu desh m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb \u00e7erek shekulli pun\u00eb e palodhur dhe besim i vazhduesh\u00ebm n\u00eb vizionin e saj p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar k\u00ebto institucione q\u00eb vazhdojn\u00eb trash\u00ebgimin\u00eb e l\u00ebn\u00eb nga familja e saj. ( vazhdim)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rruga\u00a0\u00a0 jet\u00ebsore, arsimimi dhe\u00a0 aktivitetet e Drita Ivanajt-Ujkaj (1933-2025) nga B\u00ebkajt e Trieshit ( 3) Nga Gjek\u00eb Gjonaj Drita Ivanaj ishte nj\u00eb grua fisnike mal\u00ebsore shqiptare, nj\u00eb figur\u00eb e njohur e kultur\u00ebs dhe arsimit shqiptar, e arsimuar n\u00eb universitete t\u00eb famshme n\u00eb Itali dhe Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs. Ajo e donte shum\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb, nga [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40374,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,15],"tags":[],"class_list":["post-40371","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-portrete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40371","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40371"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40371\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40383,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40371\/revisions\/40383"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/40374"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40371"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40371"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40371"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}