{"id":40055,"date":"2025-08-23T10:07:30","date_gmt":"2025-08-23T08:07:30","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=40055"},"modified":"2025-08-23T10:07:31","modified_gmt":"2025-08-23T08:07:31","slug":"demokracia-pluraliste-dhe-partitokracia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=40055","title":{"rendered":"Demokracia pluraliste dhe\u00a0 partitokracia"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"475\" height=\"421\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Nail-draga-peticioni.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Nail-draga-peticioni.jpg 475w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Nail-draga-peticioni-300x266.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 475px) 100vw, 475px\" \/><\/figure>\n\n\n<p>Diskursi politik<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pavar\u00ebsisht deklaratave t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb pushtetit si n\u00eb nivel qendror e ate lokal, te gjith\u00eb jemi d\u00ebshmitar\u00eb,&nbsp;&nbsp; se n\u00eb pluraliz\u00ebm kemi shoq\u00ebri t\u00eb politizuar nga vet fakti se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me koalicione&nbsp; partiake, nga del se koncepti i qeverisj\u00ebs pluraliste \u00ebsht\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb partitokracis\u00eb e jo t\u00eb qytetar\u00ebve<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nail&nbsp;&nbsp; Draga<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Duke analizuar rrjedhat shoq\u00ebrore ne periudh\u00ebn e pluralizmit n\u00eb Mal t\u00eb Zi&nbsp; del qart\u00eb se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me defkete funksionale&nbsp; t\u00eb cilat jan\u00eb trash\u00ebguar nga koha e monizmit. \u00cbsht\u00eb pik\u00ebrisht psikologjia e koh\u00ebs s\u00eb shkuar moniste e cila \u00ebsht\u00eb ngulitur thell\u00eb n\u00eb qenien e individ\u00ebve t\u00eb cil\u00ebt e kan\u00eb t\u00eb pamundur t\u00eb eliminojn\u00eb qasjen e till\u00eb edhe tash n\u00eb sistemin shum\u00ebpartiak. Madje te shum\u00eb individ\u00eb ende \u00ebsht\u00eb i pranish\u00ebm koncepti i autoritarizmit duke mbetur vesi me negativ i trash\u00ebguar nga koha e monizmit.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Autoritarizmi-kulti i individit<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nga nj\u00eb qasje e till\u00eb kemi organizimin autoritar t\u00eb subjekteve politike, duke kriuar kultin e individit, ku antar\u00ebsia e tyre nuk mund t\u00eb moderohet me konceptin e zgjedhjes dhe t\u00eb nd\u00ebrrimit t\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb demokratike. Nj\u00eb dukuri e till\u00eb \u00ebsht\u00eb pothuaj identike n\u00eb t\u00ebr\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn e vendeve t\u00eb ish kampit socialist, ku as shqiptar\u00ebt nuk jan\u00eb p\u00ebrjashtim. <strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Demokracia e meritokracia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Derisa demokracia paraqet baz\u00ebn e parimeve t\u00eb rregullimit t\u00eb qeverisj\u00ebs, meritokracia paraqet sistemin e vlerave&nbsp; t\u00eb individ\u00ebve me kompetent n\u00eb aspektin profesional, t\u00eb cil\u00ebt zgjidh\u00ebn n\u00eb&nbsp; pozitat p\u00ebrkat\u00ebse, por me gjith\u00eb rastet e ve\u00e7anta nj\u00eb dukuri e till\u00eb&nbsp; ende mbetet d\u00ebshir\u00eb apo iluzion&nbsp; se sa realitet.<\/p>\n\n\n\n<p>Demokracia dhe meritokracia paraqesin nj\u00eb binom shoq\u00ebror, q\u00eb \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmi e mir\u00ebkuptimit t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb. Por, sa do funksionoj\u00eb nj\u00eb raport i till\u00eb shoq\u00ebror \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtje p\u00ebr diskutim, sepse jan\u00eb kolizion t\u00eb vazhduesh\u00ebm, ku meritokracia paraqet cil\u00ebsin\u00eb(kuadrot e d\u00ebshmuara),nd\u00ebrsa demokracia sasin\u00eb(elektorati votues), p\u00ebrkat\u00ebsisht qeverisjen e shumic\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Nuk ka dilem\u00eb se kuadrat&nbsp; e d\u00ebshmuara n\u00eb profesion, p\u00ebrve\u00e7 s\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb vet\u00ebn ata prezantojn\u00eb edhe subjektin politik, nga del se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me p\u00ebrfitime t\u00eb dyfishta. Por, n\u00eb aspektin e funksionimit t\u00eb qeverisj\u00ebs demokracia pa meritokraci ka rrezik q\u00eb t\u00eb b\u00ebh\u00ebt&nbsp; mjet manipulimi,&nbsp; sidomos p\u00ebr elektoratin votues, nd\u00ebrsa nga ana tjet\u00ebr&nbsp; meritokracia rrezikohet nga elitizmi, n\u00ebse nuk ka kontroll\u00eb dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsi n\u00eb sektor\u00ebt n\u00eb qeverisje.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pakica &#8211; pasqyra e shumic\u00ebs<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb ato mjedise ku pakicat komb\u00ebtare jan\u00eb t\u00eb pranishme dhe p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb shumic\u00ebn apo&nbsp; pjes\u00eb t\u00eb konsiderueshme t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb vendeve p\u00ebrkat\u00ebse ekzistojn\u00eb modele t\u00eb mbrojtj\u00ebs ligjore dhe institucionale t\u00eb tyre. Ndon\u00ebse \u00e7\u00ebshtjet e tilla jan\u00eb rregulluar me kushtetut\u00eb dhe ligje p\u00ebrkat\u00ebse, problemi ka qendruar t\u00eb respektimi praktik i akt\u00ebve t\u00eb tilla, nga del se pakicat nuk kan\u00eb qen\u00eb&nbsp; t\u00eb k\u00ebnaqur me pozit\u00ebn dhe statusin e tyre. Nj\u00eb qendrim i till\u00eb d\u00ebshmon n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb transparente se nuk ka qen\u00eb leht\u00eb p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb pjes\u00ebtar i pakic\u00ebs n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri autoritare, sepse nuk thuhet kot se pakica \u00ebsht\u00eb pasqyra e shumic\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Parulla e \u201cv\u00ebllaz\u00ebrim-bashkimit\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pakicat komb\u00ebtare&nbsp; n\u00eb koh\u00ebn&nbsp; e monizmit n\u00eb Mal t\u00eb Zi nuk kishin ndonj\u00eb trajtim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb legjislativ sipas standard\u00ebve nd\u00ebrkomb\u00ebtare, por, trajtoheshin p\u00ebrm\u00ebs konceptit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm qytetar, pa pasur subjektet e tyre. Ishte kjo koha e parull\u00ebs s\u00eb \u201cv\u00ebllaz\u00ebrim-bashkimit\u201d ku \u00e7do gj\u00eb projektohej ne zyrat e komiteteve duke p\u00ebrcaktuar dhe t\u00eb drejtat e pakicave. Madje, p\u00ebrcatoheshin edhe individ\u00ebt si m\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtash\u00ebm dhe t\u00eb pranuesh\u00ebm p\u00ebr pushtetin ne mjedisin p\u00ebrkat\u00ebs.&nbsp; Nd\u00ebrsa var\u00ebsisht prej rrethanave shoq\u00ebrore edhe k\u00ebrkesat m\u00eb elementare nga pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb pakicave vler\u00ebsoheshin&nbsp; si k\u00ebrkesa nacionaliste. N\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt shqiptar\u00ebt n\u00eb Mal t\u00eb Zi kan\u00eb pasur p\u00ebrvoj\u00eb t\u00eb hidhur, sidomos&nbsp; pas vitit 1981, sepse k\u00ebtu&nbsp; kishte&nbsp; marr\u00eb&nbsp; hov fushata antishqiptare e dirigjuar nga pushteti&nbsp; duke luftuar gjoja nacionalizmin shqiptar, duke pasur pasoja deri n\u00eb dit\u00ebt tona.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>P\u00ebrfaq\u00ebsimi e prezantimi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u00ebshtje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb paraqet p\u00ebrfaq\u00ebsimi me kuadra n\u00eb qeverisje&nbsp; lokale e qendrore, sepse n\u00eb shum\u00eb raste nuk kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb qelluar. Sepse n\u00eb pozita t\u00eb ndryshme nuk mjafton vet\u00ebm p\u00ebrfaq\u00ebsimi formal por pesh\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb ka prezantimi. N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje pa n\u00ebn\u00e7muar kuadrat e mbeshtet\u00ebsit partiak, p\u00ebrpar\u00ebsi duhet dh\u00ebn\u00eb kuadrave&nbsp; t\u00eb d\u00ebshmuara n\u00eb profesionin e tyre. Vet\u00ebm ne k\u00ebt\u00eb form\u00eb do t\u00eb d\u00ebshmohej respektimi i vlerave si kudo n\u00eb bot\u00ebn demokratike. N\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt shqiptar\u00ebt kan\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb nga t\u00eb tjer\u00ebt e jo duke qen\u00eb peng i koncept\u00ebve autokratike e militant\u00ebve partiak\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>N\u00eb Mal t\u00eb Zi, 59 parti politike aktive&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Edhe k\u00ebtu si n\u00eb regjion formimi i partive politike ka marr\u00eb p\u00ebrmasa t\u00eb m\u00ebdha sepse permes tyre individet e klan\u00ebt e ndryshme kan\u00eb p\u00ebrfitime jo vet\u00ebm materiale. Pik\u00ebrisht nga ky aspekt n\u00eb Mal t\u00eb Zi jan\u00eb formuar nj\u00eb num\u00ebr i madh i partive politike, q\u00eb \u00ebsht\u00eb i ve\u00e7ant\u00eb duke marr\u00eb parasysh numrin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb popullsis\u00eb n\u00eb vend.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave&nbsp; nga Drejtoria p\u00ebr regjistrimin e organizatave joqeveritare(OJQ) dhe partive politike,&nbsp; n\u00eb fillim t\u00eb korrikut, n\u00eb Mal t\u00eb Zi jan\u00eb aktive 59 parti politike, nd\u00ebrsa 39 jan\u00eb shlyer nga evidenca. N\u00eb Kuvendin shtet\u00ebror p\u00ebrfaq\u00ebsuesit i kan\u00eb 16 parti politike. N\u00eb k\u00ebt\u00eb num\u00ebr b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb edhe k\u00ebto parti politike q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb shqiptar\u00ebt: Alternativa Shqiptare, LDSH, FORCA, UDSH, Partia Demokratike, LDMZ dhe UNSH.<\/p>\n\n\n\n<p>Nga ana tjet\u00ebr n\u00ebse krahasojm\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat nga shtetet e dala nga&nbsp; ish Jugosllavia, del se Mali i Zi me&nbsp; 59 parti politike&nbsp; ka m\u00eb s\u00eb shumti parti p\u00ebr banor\u00eb, ku n\u00eb \u00e7do&nbsp; 11.000 banor\u00eb vjen nj\u00eb parti politike. N\u00eb&nbsp; Kroaci jan\u00eb t\u00eb regjistruara 157 parti, Serbi 120, B e H 96, Slloveni 87, Maqedoni t\u00eb Veriut 63 dhe n\u00eb Kosov\u00eb 50.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mali i Zi me m\u00eb shum\u00eb ministri sesa Gjermania<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pik\u00ebrisht, nga nj\u00eb num\u00ebr kaq i lart\u00eb i partive politike ka ndikuar q\u00eb&nbsp; kryeministri t\u00eb b\u00ebj\u00eb ndryshime n\u00eb qeveri,&nbsp; me 23 korrik 2024, q\u00eb&nbsp; ishte jasht\u00eb \u00e7do parashikimi. Kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me&nbsp; riorganizimin e&nbsp; qeveris\u00eb ku pas partive proserbe iu bashkangjit edhe ajo boshnjake qe ndikoj n\u00eb rritjen e ministrive(25) dhe t\u00eb z\u00ebvendkryeministrave(7), dhe nj\u00eb minist\u00ebr pa portofol, duke qen\u00eb&nbsp; &nbsp;rast i panjohur n\u00eb nivel evropian &nbsp;n\u00eb koh\u00ebn e pluralizmit. Nuk ka dilem\u00eb se nj\u00eb veprim i till\u00eb ka qen\u00eb i imponuar&nbsp; p\u00ebr t\u00eb k\u00ebnaqur shumic\u00ebn parlamentare e jo duke u bazuar n\u00eb kritere profesionale por &nbsp;kryesisht t\u00eb interesit t\u00eb individ\u00ebve &nbsp;dhe &nbsp;t\u00eb partive politike.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb veprim i till\u00eb qeveritar, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb objekt komentimesh t\u00eb ndryshme, ku Malin e Zi si vend me popullsi t\u00eb vog\u00ebl por&nbsp; ve\u00e7ohet me kabinet me t\u00eb madh se&nbsp; disa vende&nbsp; evropiane. K\u00ebshtu Gjermania ka 15 ministri,Franca 15, Britania e Madhe 21, Norvegjia 15, Finlanda 12. Duke paraqitur k\u00ebt\u00eb krahasim del qart\u00eb, se p\u00ebr k\u00ebt\u00eb p\u00ebrb\u00ebrje&nbsp; n\u00eb Mal t\u00eb Zi, nuk jan\u00eb marr\u00eb parasysh kriteret profesionale, por ato t\u00eb interesit politik, p\u00ebr t\u00eb k\u00ebnaqur t\u00ebr\u00ebsisht shumic\u00ebn parlamentare e cila&nbsp; k\u00ebsaj her\u00eb ka arritur t\u00eb jet\u00eb 2\/3 e Parlamentit, si asnj\u00eb her\u00eb deri m\u00eb tash.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Partit\u00eb &#8211; grupe t\u00eb interesit<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb saj\u00eb t\u00eb rrethanave shoq\u00ebrore e n\u00eb ve\u00e7anti ato ekonomike n\u00eb koh\u00ebn e pluralizmit partit\u00eb politike n\u00eb Mal t\u00eb Zi jan\u00eb profilizuar si subjekte t\u00eb grupeve t\u00eb interesit t\u00eb individ\u00ebve dhe klan\u00ebve t\u00eb ndryshme. Vet\u00ebm at\u00ebher\u00eb kur iu jepet mund\u00ebsia t\u00eb jen\u00eb pjes\u00eb e pushtetit partit\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsisht&nbsp; individ\u00ebt n\u00eb udh\u00ebheqje&nbsp; d\u00ebshmojn\u00eb karakterin e tyre. Jan\u00eb pik\u00ebrisht pozitat e ofruara apo t\u00eb k\u00ebrkuara p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb pjes\u00eb&nbsp; e strukturave t\u00eb qeverisj\u00ebs q\u00eb jan\u00eb par\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshmuar parimet demokratike. Po, nga nj\u00eb situat\u00eb e till\u00eb dalin n\u00eb pah interesat personale apo t\u00eb klan\u00ebve t\u00eb ndryshme. Dhe nga situata e till\u00eb jo rrall\u00eb brenda subjekt\u00ebve politike krijohen grupime p\u00ebrkat\u00ebsisht fraksione, q\u00eb m\u00eb pas jan\u00eb baz\u00eb p\u00eb formimin e partive t\u00eb reja, nga del se pluralizmin demokratik e ka z\u00ebv\u00ebndesuar partitokracia.<\/p>\n\n\n\n<p><em>(Gusht&nbsp; 2025)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Diskursi politik Pavar\u00ebsisht deklaratave t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb pushtetit si n\u00eb nivel qendror e ate lokal, te gjith\u00eb jemi d\u00ebshmitar\u00eb,&nbsp;&nbsp; se n\u00eb pluraliz\u00ebm kemi shoq\u00ebri t\u00eb politizuar nga vet fakti se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me koalicione&nbsp; partiake, nga del se koncepti i qeverisj\u00ebs pluraliste \u00ebsht\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb partitokracis\u00eb e jo t\u00eb qytetar\u00ebve Nail&nbsp;&nbsp; Draga Duke [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14017,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-40055","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40055","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40055"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40055\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40058,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40055\/revisions\/40058"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14017"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40055"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40055"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40055"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}