{"id":38867,"date":"2025-03-06T14:24:01","date_gmt":"2025-03-06T13:24:01","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=38867"},"modified":"2025-03-06T17:31:58","modified_gmt":"2025-03-06T16:31:58","slug":"kenget-autoktone-permajekrahut-nje-himn-i-harruar-i-malesoreve-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=38867","title":{"rendered":"K\u00ebng\u00ebt autoktone \u00a0p\u00ebrmajekrahut, nj\u00eb himn \u00a0i harruar i mal\u00ebsor\u00ebve shqiptar\u00eb"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"334\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/Naxhije-Popi-dhe-Fadil-Velaj-gjirokaster.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/Naxhije-Popi-dhe-Fadil-Velaj-gjirokaster.jpg 500w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/Naxhije-Popi-dhe-Fadil-Velaj-gjirokaster-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/figure>\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Fadil Velaj dhe &nbsp;Naxhie Popi nga Kraja<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nga Gjek\u00eb Gjonaj<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebng\u00ebt majekrahut p\u00ebrmajekrahu ( p\u00ebrkryekrahi) , ose si\u00e7 quhen ndryshe&nbsp; k\u00ebng\u00eb mal\u00ebsor\u00e7e,&nbsp; jan\u00eb&nbsp; nd\u00ebr k\u00ebng\u00ebt m\u00eb t\u00eb&nbsp; hershme&nbsp; q\u00eb vijn\u00eb nga thell\u00ebsia e shekujve, t\u00eb cilat konsiderohen nd\u00ebr elementet&nbsp; m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb jomateriale, q\u00eb mal\u00ebsor\u00ebt i kan\u00eb k\u00ebnduar &nbsp;n\u00eb dasma,&nbsp; festa, g\u00ebzime, &nbsp;logje,&nbsp; &nbsp;bjeshk\u00eb e raste t\u00eb tjera t\u00eb ve\u00e7anta, madje&nbsp; edhe &nbsp;n\u00eb festivale t\u00eb ndryshme&nbsp; folklorike&nbsp; &nbsp;brenda dhe jasht\u00eb hap\u00ebsirave shqiptare. K\u00ebto k\u00ebng\u00eb t\u00eb mo\u00e7me t\u00eb tradit\u00ebs gojore&nbsp; radhiten nd\u00ebr visaret e pakta&nbsp; t\u00eb kombit ton\u00eb&nbsp; q\u00eb jan\u00eb trash\u00ebguar&nbsp; dhe kan\u00eb kaluar&nbsp; n\u00ebp\u00ebr&nbsp; faza&nbsp; t\u00eb reja t\u00eb zhvillimit historik. Ato, sipas muzikolog\u00ebve, &nbsp;i k\u00ebndojn\u00eb&nbsp; vet\u00ebm shqiptar\u00ebt&nbsp; e dialektit geg\u00eb ose t\u00eb Veriut, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe&nbsp; t\u00eb popullsis\u00eb shqiptare. Shtrirja e&nbsp; k\u00ebtyre k\u00ebng\u00ebve nd\u00ebr shqiptar\u00eb&nbsp; \u00ebsht\u00eb mjaft e madhe: Mal\u00ebsi e &nbsp;Madhe, zona e Mbishkodr\u00ebs, Mal\u00ebsi &nbsp;e Gjakov\u00ebs, &nbsp;Tropoj\u00eb , Dukagjin, Rugov\u00eb dhe n\u00eb disa vise t\u00eb Malit t\u00eb Zi.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo form\u00eb e k\u00ebndimit &nbsp;t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb trevat shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi&nbsp; \u00ebsht\u00eb&nbsp; p\u00ebrdorur ( interpretuar) &nbsp;n\u00eb&nbsp; disa vise&nbsp; q\u00eb jan\u00eb m\u00eb shum\u00eb kodrinore -malore: n\u00eb&nbsp; Hot, Grud\u00eb, Triesh, Plav\u00eb e Guci, por edhe&nbsp; n\u00eb zonat q\u00eb jan\u00eb m\u00eb pak rrafshinore , si\u00e7&nbsp; jan\u00eb: &nbsp;Kraja, Ana e Malit, Rrethi i Tivarit dhe Shtoji&nbsp; i Ulqinit.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Em\u00ebrtimet e k\u00ebtyre k\u00ebng\u00ebve&nbsp;&nbsp; na paraqiten t\u00eb ndryshme por t\u00eb p\u00ebraf\u00ebrta. N\u00eb Hot dhe Grud\u00eb &nbsp;p\u00ebrdoret em\u00ebrtimi \u201c K\u00ebng\u00eb p\u00ebrmajekrahu\u201d, n\u00eb Triesh \u201c K\u00ebng\u00eb p\u00ebrkryekrahi\u201d,&nbsp; n\u00eb Kraj\u00eb \u201c K\u00ebng\u00eb t\u00eb g\u2019jata, n\u00eb An\u00eb t\u00eb Malit&nbsp; \u201c Me k\u00ebnue zonisht \u201c, por&nbsp; m\u00eb t\u00eb parap\u00eblqyera ( preferuara) jan\u00eb dy em\u00ebrtimet e para.<\/p>\n\n\n\n<p>Studiuesit e fush\u00ebs s\u00eb muzik\u00ebs&nbsp; vler\u00ebsojn\u00eb se&nbsp; t\u00eb gjitha k\u00ebto k\u00ebng\u00eb&nbsp; kan\u00eb elemente t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta edhe n\u00eb fush\u00ebn&nbsp; e kultur\u00ebs materiale&nbsp; dhe shpirt\u00ebrore , e nj\u00ebkoh\u00ebsisht kan\u00eb edhe dallime midis tyre n\u00eb rite,&nbsp; doke,&nbsp; zakone dhe&nbsp; p\u00ebrgjith\u00ebsisht n\u00eb jet\u00ebn muzikore.&nbsp;&nbsp; Sipas muzikolog\u00ebve,&nbsp; kjo m\u00ebnyr\u00eb e t\u00eb k\u00ebnduarit&nbsp; \u00ebsht\u00eb tradit\u00eb e st\u00ebrgjysh\u00ebrve&nbsp; t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, p\u00ebrkund\u00ebr paraqitjeve diku m\u00eb t\u00eb hershme e diku m\u00eb&nbsp; von\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebng\u00ebtar\u00ebt&nbsp; e vjet\u00ebr mal\u00ebsor\u00eb ( shqiptar\u00eb) &nbsp;pohojn\u00eb&nbsp; se&nbsp; k\u00ebng\u00ebt p\u00ebrkryekrahi&nbsp; jan\u00eb k\u00ebnduar n\u00eb rast&nbsp; thirrjesh, kushtrimit&nbsp; dhe p\u00ebrgjigjesh&nbsp; nga zona n\u00eb zon\u00eb qysh n\u00eb koh\u00ebn e luft\u00ebrave, p\u00ebr t\u2019u marr\u00eb vesh me njeri-tjetrin, pa u kuptuar nga armiku.&nbsp; P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj&nbsp; ato, si\u00e7 theksuam m\u00eb lart, &nbsp;&nbsp;p\u00ebrcjellin lajme t\u00eb ndryshme, t\u00eb g\u00ebzimit, hidh\u00ebrimit&#8230; K\u00ebng\u00ebt e tilla kan\u00eb sh\u00ebrbyer&nbsp; si mjet komunikimi&nbsp; e sinjalizimi n\u00eb larg\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb&nbsp; dh\u00ebn\u00eb lajmin&nbsp; e rrezikut.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebng\u00ebt p\u00ebrkryekrahi, &nbsp;si form\u00eb unike e komunikimit nd\u00ebr shqiptar\u00eb, &nbsp;jan\u00eb k\u00ebng\u00eb&nbsp;&nbsp; q\u00eb k\u00ebndohen&nbsp; solo, pa shoq\u00ebrim instrumental nga nj\u00eb k\u00ebng\u00ebtar ose edhe dy sish . K\u00ebng\u00ebtari &nbsp;k\u00ebndon&nbsp; dy ose disa vargje n\u00eb k\u00ebmb\u00eb ose i ulur&nbsp; n\u00eb dy gjunj\u00eb, &nbsp;\u00e7on dor\u00ebn mbi krah, e v gishtin n\u00eb vesh ose e mbulon&nbsp; veshin me shuplak\u00eb, si nj\u00eb ritual p\u00ebr ta p\u00ebrhapur m\u00eb fort jehon\u00ebn &nbsp;e &nbsp;nj\u00eb kumti&nbsp; apo informate. Informata kishte t\u00eb b\u00ebnte me nj\u00eb njoftim a kushtrim p\u00ebr luft\u00eb, p\u00ebr ndonj\u00eb rrezik nga armiqt\u00eb, me t\u00eb cil\u00ebt banor\u00ebt e k\u00ebtyre zonave ishin ball\u00eb p\u00ebr ball\u00eb me shekuj.<\/p>\n\n\n\n<p>Edhe pse&nbsp; b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb n\u00eb grupin e k\u00ebng\u00ebve&nbsp; nj\u00ebz\u00ebshe&nbsp;&nbsp; n\u00eb interpretimin e k\u00ebtyre k\u00ebng\u00ebve&nbsp; mund t\u00eb marrin pjes\u00eb &nbsp;&nbsp;edhe dy e m\u00eb shum\u00eb k\u00ebng\u00ebtar\u00eb. Si t\u00eb tilla&nbsp; muzikolog\u00ebt mendojn\u00eb se&nbsp; jan\u00eb k\u00ebng\u00ebt m\u00eb t\u00eb vjetra&nbsp; t\u00eb fondit folklorik shqiptar q\u00eb na kan\u00eb mbetur, &nbsp;t\u00eb cilat me shekuj jan\u00eb b\u00ebr\u00eb&nbsp; himni i vet\u00ebm i &nbsp;i mal\u00ebsor\u00ebve.<\/p>\n\n\n\n<p>Dallohen&nbsp; nga k\u00ebng\u00ebt e tjera shqiptare p\u00ebr cil\u00ebsin\u00eb e z\u00ebrit ( tingullit) muzikor.&nbsp; K\u00ebng\u00ebtari q\u00eb i&nbsp; k\u00ebndon k\u00ebto k\u00ebng\u00eb duhet&nbsp; t\u2019i plot\u00ebsoj\u00eb&nbsp; t\u00eb gjitha&nbsp; k\u00ebrkesat estetike t\u00eb z\u00ebrit&nbsp; me cil\u00ebsit\u00eb m\u00eb t\u00eb larta, dometh\u00ebn\u00eb&nbsp; t\u00eb ket\u00eb&nbsp; z\u00ebrin&nbsp; &nbsp;brilant si pushka ,&nbsp;&nbsp; t\u00eb lart\u00eb&nbsp; dhe t\u00eb \u00ebmb\u00ebl q\u00eb &nbsp;e nis thirrjen dhe menj\u00ebher\u00eb p\u00ebrcillet nga k\u00ebng\u00ebtari tjet\u00ebr, duke unifikuar ( bashkuar)&nbsp; &nbsp;z\u00ebrat n\u00eb nj\u00eb t\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb&nbsp; fuqizuar&nbsp; informat\u00ebn, por edhe&nbsp; t\u00eb p\u00eblqehet nga t\u00eb gjith\u00eb q\u00eb e d\u00ebgjojn\u00eb. P\u00ebrmbajtja e k\u00ebtyre k\u00ebng\u00ebve, pohojn\u00eb specialist\u00ebt , &nbsp;\u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrmbledhje e shkurt\u00ebr n\u00eb tre ose kat\u00ebr rreshta nga tet\u00eb rrokje e nj\u00eb historie apo trim\u00ebrie t\u00eb p\u00ebrmendur. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Dr. Rexhep Munishi n\u00eb librin e tij \u201c K\u00ebng\u00eb mal\u00ebsor\u00e7e shqiptare\u201d nd\u00ebr t\u00eb tjera shkruan:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKrahas tematik\u00ebs s\u00eb transformuar dhe t\u00eb&nbsp; ndryshuar n\u00eb tradit\u00ebn e t\u00eb k\u00ebnduarit t\u00eb k\u00ebtyre k\u00ebng\u00ebve mbeti edhe nj\u00eb num\u00ebr k\u00ebng\u00ebsh t\u00eb cilat &nbsp;&nbsp;gjat\u00eb interpretimit&nbsp; nuk kan\u00eb kuptim t\u00eb qart\u00eb t\u00eb tekstit, prandaj&nbsp; edhe&nbsp; \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb thuhet ( kuptohet)&nbsp;&nbsp; me siguri se \u00e7far\u00eb ishte tematika e k\u00ebtyre k\u00ebng\u00ebve n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn e larg\u00ebt. Kjo vlen p\u00ebr t\u00eb gjitha k\u00ebng\u00ebt mal\u00ebsor\u00e7e.\u201d &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nga literatura e shfryt\u00ebzuar&nbsp; dhe gjurmimet n\u00eb terren&nbsp; kam arritur&nbsp; t\u00eb&nbsp; sh\u00ebnoj&nbsp;&nbsp; disa&nbsp;&nbsp; k\u00ebng\u00ebtar\u00eb shqiptar\u00eb nga Mali i Zi,&nbsp;&nbsp; t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb dalluar me interpretimin e k\u00ebtyre k\u00ebng\u00ebve n\u00eb periudha t\u00eb ndryshme kohore, kryesisht n\u00eb shekullin e kaluar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Interpretuesit m\u00eb t\u00eb njohur trieshian\u00eb t\u00eb shekullit nj\u00ebzet\u00eb &nbsp;&nbsp;p\u00ebr k\u00ebng\u00ebn p\u00ebrkryekrahi jan\u00eb: &nbsp;Nosh Grishi Nikprelaj, Nikoll\u00eb Noshi Nikpr\u00eblaj (bab\u00eb e djal\u00eb) , &nbsp;Nosh&nbsp; Pr\u00ebla&nbsp; Nikpr\u00eblaj, Dod\u00eb Pr\u00ebka Micakaj , &nbsp;Rrok Zefi Pr\u00ebnko\u00e7aj etj. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ja disa&nbsp; variante k\u00ebng\u00ebsh mal\u00ebsor\u00e7e shqiptare q\u00eb i kan\u00eb k\u00ebnduar n\u00eb Triesh:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>A:<\/strong> Nosh Grishi Nikprelaj nga fshati B\u00ebkaj i Trieshit&nbsp; &nbsp;e ka k\u00ebnduar&nbsp; fuqish\u00ebm k\u00ebt\u00eb k\u00ebng\u00eb, &nbsp;t\u00eb cil\u00ebn &nbsp;&nbsp;e ka transkriptuar R. Munishi:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201c (0) O, po fja &nbsp;a \u2013 le&nbsp; ka \u00e7u u -ve<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>(e) ve se thu-je&nbsp; Gja-ko-ve es o o po u<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>(e) se ke je&nbsp; e ga-buo u<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>(u) ve se , tha , thu-je&nbsp; Gja-ko o u<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>(u) ve se o po ke je e ga-bu u e ja u.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8230;. Fjal\u2019 ka \u00e7ue:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Thuj Gjakov\u00ebs : Ke gabue\u201d,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Thuj Gjakov\u00ebs: \u201cKe gabue<\/em>\u201d &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>(Burimi: &nbsp;Anton Kol\u00eb Berishaj \u201d N\u00eb nj\u00eb cep t\u00eb Iliris\u00eb\u201d, f.252)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>B.<\/strong> N\u00eb vazhdim po&nbsp; japim edhe tri k\u00ebng\u00eb p\u00ebrkryekrahi q\u00eb i mblodh\u00ebm n\u00eb Cem t\u00eb Trieshit.<\/p>\n\n\n\n<p><em>1.O po burr\u00eb i vog\u00ebl o<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>O po i hipka&nbsp; o atit o<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&nbsp;O del o&nbsp; \u00ebn Shkod\u00ebr o \u201c<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>2.O po fjal\u00eb o p\u00ebr tel o<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>O thuoj o Gjakov\u00ebs o<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>O \u00e7ou e del o \u201c<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8211;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>3. \u201cO po djal i ri o<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>O veshe&nbsp; jelekun o\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>( Tregoi: Lek\u00eb Zef Nikprelaj- Cem i Trieshit)<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebng\u00ebt \u00a0p\u00ebrmajekrahu u kan\u00eb sh\u00ebrbyer brezave p\u00ebr komunikim dhe transmetim t\u00eb \u00a0informacionit, pra ato kan\u00eb pasur brenda vetes edhe dimensionin estetik mjaft t\u00eb fuqish\u00ebm. Interpretimi i k\u00ebtyre k\u00ebng\u00ebve \u00a0realizohej me an\u00ebn e theksimeve t\u00eb rrokjeve, q\u00eb informata t\u00eb transmetohej sa m\u00eb e fort\u00eb dhe sa m\u00eb e qart\u00eb, me theksimin e emrave t\u00eb figurave q\u00eb ishin subjekt i informacionit. Ato tashm\u00eb, n\u00eb raport me proceset\u00a0 e sotme dinamike, sociale e kulturore,\u00a0 jan\u00eb shnd\u00ebrruar\u00a0 n\u00eb shenj\u00eb t\u00eb memories kolektive\u00a0 historike.\u00a0 \u00a0\/Koha Javore\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fadil Velaj dhe &nbsp;Naxhie Popi nga Kraja Nga Gjek\u00eb Gjonaj K\u00ebng\u00ebt majekrahut p\u00ebrmajekrahu ( p\u00ebrkryekrahi) , ose si\u00e7 quhen ndryshe&nbsp; k\u00ebng\u00eb mal\u00ebsor\u00e7e,&nbsp; jan\u00eb&nbsp; nd\u00ebr k\u00ebng\u00ebt m\u00eb t\u00eb&nbsp; hershme&nbsp; q\u00eb vijn\u00eb nga thell\u00ebsia e shekujve, t\u00eb cilat konsiderohen nd\u00ebr elementet&nbsp; m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb jomateriale, q\u00eb mal\u00ebsor\u00ebt i kan\u00eb k\u00ebnduar &nbsp;n\u00eb dasma,&nbsp; festa, g\u00ebzime, &nbsp;logje,&nbsp; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3431,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,6],"tags":[319,3475],"class_list":["post-38867","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-kulture","tag-kraja","tag-naxhie-popi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38867","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38867"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38867\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38877,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38867\/revisions\/38877"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3431"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38867"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}