{"id":38715,"date":"2025-02-04T15:01:52","date_gmt":"2025-02-04T14:01:52","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=38715"},"modified":"2025-02-04T15:02:06","modified_gmt":"2025-02-04T14:02:06","slug":"odiseada-mergimtare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=38715","title":{"rendered":"Odiseada m\u00ebrgimtare"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"632\" height=\"369\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Kadare-dhe-Kundera.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Kadare-dhe-Kundera.jpg 632w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Kadare-dhe-Kundera-300x175.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 632px) 100vw, 632px\" \/><\/figure>\n\n\n<p><strong><em>Pjesa e dyt\u00eb e shkrimit T\u00eb m\u00ebrguarit<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nga Bernard \u00c7obja<\/p>\n\n\n\n<p>Odiseu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga t\u00eb par\u00ebt t\u00eb m\u00ebrguar n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb per\u00ebndimore. M\u00ebrgimi \u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb kontekstin e let\u00ebrsis\u00eb dhe mitologjis\u00eb greke. Udh\u00ebtimi i Odiseut \u00ebsht\u00eb boshti i form\u00ebsimit t\u00eb &nbsp;tem\u00ebs s\u00eb m\u00ebrgimit n\u00eb hitorin\u00eb e let\u00ebrsis\u00eb. &nbsp;Emri latin &#8220;Ulysses&#8221; rrjedh nga &#8220;Ulixes&#8221;, p\u00ebrkthimi latin i &#8220;Odysseus&#8221;, i b\u00ebr\u00eb nga skllavi i liruar grek Livius Andronicus rreth vitit 240 para Krishtit. Ky ishte shembulli i par\u00eb i njohur i p\u00ebrkthimit artistik n\u00eb histori (nga ky p\u00ebrkthim jan\u00eb ruajtur vet\u00ebm 50 rreshta). M\u00eb pas, duke iu afruar pjes\u00ebrisht origjinalit grek, Ulixes u shnd\u00ebrrua n\u00eb Ulysses dhe kjo form\u00eb e emrit u p\u00ebrvet\u00ebsua n\u00eb anglishte.tjer\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb shekullin e nj\u00ebzet\u00eb, let\u00ebrsia kryesisht ishte nj\u00eb lloj odisejad\u00eb e m\u00ebrgimit. James Joyce, i larguar nga Irlanda, q\u00ebndron n\u00eb krye t\u00eb nj\u00eb kolone t\u00eb shkrimtar\u00ebve t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb m\u00ebrgimit. Emra t\u00eb till\u00eb si Thomas Mann, Vladimir Nabokov, Amin Maalouf, Edward Said, Ernest Hemingway, Milan Kundera dhe Ismail Kadare, ndoq\u00ebn rrug\u00ebn e largimit nga atdheu, p\u00ebrfshir\u00eb shum\u00eb shkrimtar\u00eb t\u00eb<\/p>\n\n\n\n<p>Shum\u00eb kryevepra letrare u krijuan n\u00eb m\u00ebrgim. Romani &#8220;<em>Uliksi<\/em>&#8221; i James Joyce, kurora e let\u00ebrsis\u00eb &nbsp;moderniste dhe romani i par\u00eb i postmodernizmit, \u00ebsht\u00eb fryt i shtat\u00eb viteve pune n\u00eb m\u00ebrgim, mes Triestes, Cyrihut dhe Parisit. Joyce ishte i vet\u00ebdijsh\u00ebm se, p\u00ebr t&#8217;i sh\u00ebrbyer artit dhe, n\u00ebp\u00ebrmjet tij, Irland\u00ebs dhe njer\u00ebzimit, duhej t\u00eb p\u00ebrballej me ndarjen e dhimbshme nga atdheu.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00eb <strong>2 shkurt 1922<\/strong> (dat\u00eb interesante kjo p\u00ebr numerologjist\u00ebt), n\u00eb dit\u00eblindjen e tij t\u00eb 40-t\u00eb, Sylvia Beach, drejtuesja e libraris\u00eb &#8220;Shakespeare and Company&#8221; n\u00eb Paris, ekspozoi n\u00eb vitrin\u00ebn e saj &#8220;Uliksin&#8221; e Joyce-it, me kopertin\u00eb blu dhe let\u00ebr t\u00eb bardh\u00eb. Libri u botua n\u00eb 1000 kopje. Titulli nuk p\u00ebrmendet n\u00eb tekst, por mban lidhje tematike me &#8220;Odiseun&#8221; e Homerit.<\/p>\n\n\n\n<p>Sot, n\u00eb 103-vjetorin e botimit t\u00eb vepr\u00ebs \u201cUliksi\u201d, do t\u00eb ndalemi tek v\u00ebshtrimi q\u00eb i hodh\u00ebn k\u00ebtij romani dy shkrimtar\u00eb m\u00ebrgimtar\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar n\u00eb Paris: Milan Kundera (1975) dhe Ismail Kadare (1990). T\u00eb dy, Kundera dhe Kadare, nuk u shp\u00ebrblyen me \u00e7mimin Nobel p\u00ebr let\u00ebrsi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7mimin Nobel nuk e morri as James Joyce.&nbsp; Jeta m\u00ebrgimtare n\u00eb Paris, mosfitimi i \u00e7mimit Nobel i lidh\u00eb k\u00ebto tre autor\u00eb si dhe ndikimi i mjeshtrit t\u00eb madh Joyce n\u00eb to.<\/p>\n\n\n\n<p>Kadare e ka cil\u00ebsuar &#8220;Uliksin&#8221; si nj\u00eb nga arritjet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb moderne, nj\u00eb udh\u00ebtim filozofik dhe letrar q\u00eb thellon kuptimin e nd\u00ebrgjegjes njer\u00ebzore. Ai e vler\u00ebson eksperimentimin dhe transformimin e form\u00ebs narrative n\u00eb k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr, duke theksuar ndikimin e saj n\u00eb lindjen e rrym\u00ebs s\u00eb postmodernizmit. Kadare e farkoi termin &#8220;p\u00ebrroi i nd\u00ebrdijes&#8221; p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshkruar teknik\u00ebn e &#8220;stream of consciousness&#8221; n\u00eb romanin modernist dhe postmodernist.<\/p>\n\n\n\n<p>Megjithat\u00eb, Kadare ka shprehur kritika ndaj p\u00ebrdorimit t\u00eb tepruar t\u00eb k\u00ebsaj teknike, duke argumentuar se mund t\u00eb krijoj\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr lexuesit q\u00eb duan nj\u00eb struktur\u00eb t\u00eb qart\u00eb narrative. Kadare ka qen\u00eb konsulent n\u00eb p\u00ebrkthimin e par\u00eb t\u00eb &#8220;Uliksit&#8221; n\u00eb shqip nga Idlir Azizi n\u00eb vitin 2004. Duke u mb\u00ebshtetur n\u00eb v\u00ebrejtjet e tij p\u00ebr &#8220;deliriumin shum\u00ebgjuh\u00ebsh&#8221; t\u00eb Joyce-it, Kadare e ka konsideruar Joyce-in si nj\u00eb pik\u00eb referimi n\u00eb eksplorimet e gjuh\u00ebs letrare.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb librin me ese \u201cArti i Romanit\u201d, Kundera e vler\u00ebson qasjen inovative t\u00eb Joyce-it ndaj struktur\u00ebs narrative, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebrdorimin e tij t\u00eb \u201c<em>p\u00ebrroit t\u00eb nd\u00ebrdijes<\/em>\u201d dhe p\u00ebrqendrimin n\u00eb jet\u00ebn e brendshme t\u00eb personazheve. Uliksi i Joyce-it paraqitet si nj\u00eb arritje monumentale q\u00eb shtyu kufijt\u00eb e asaj q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb romani.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai vuri n\u00eb dukje se, nd\u00ebrsa risit\u00eb e Joyce-it hap\u00ebn mund\u00ebsi t\u00eb reja, ato gjithashtu u shnd\u00ebrruan n\u00eb mod\u00eb ku forma eksperimentale morri rolin vendimtar ndaj aspektit t\u00eb struktur\u00ebs narrative. Kundera m\u00ebton se roli kryesor i romanit q\u00ebndron te hulumtimi i ekzistenc\u00ebs njer\u00ebzore dhe kritikon ata q\u00eb imituan Joyce-in n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb sip\u00ebrfaq\u00ebsore, duke u p\u00ebrqendruar vet\u00ebm n\u00eb eksperimentimin stilistik.&nbsp; Megjithat\u00eb, Kundera gjithashtu kritikon theksin q\u00eb Joyce-i i jep nd\u00ebrlikimeve t\u00eb gjuh\u00ebs dhe teknik\u00ebs, duke sugjeruar se puna e Joyce-it ndonj\u00ebher\u00eb b\u00ebhet tep\u00ebr vet\u00eb-referenciale dhe e shk\u00ebputur nga p\u00ebrvoja m\u00eb e gjer\u00eb njer\u00ebzore.<\/p>\n\n\n\n<p>Joyce, Kundera dhe Kadare jan\u00eb pjes\u00eb t\u00eb <em>odisead\u00ebs m\u00ebrgimtare<\/em> q\u00eb thell\u00ebsisht dhe thelb\u00ebsisht ndryshoj panoram\u00ebn e let\u00ebrsis\u00eb botnore.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pjesa e dyt\u00eb e shkrimit T\u00eb m\u00ebrguarit Nga Bernard \u00c7obja Odiseu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga t\u00eb par\u00ebt t\u00eb m\u00ebrguar n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb per\u00ebndimore. M\u00ebrgimi \u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb kontekstin e let\u00ebrsis\u00eb dhe mitologjis\u00eb greke. Udh\u00ebtimi i Odiseut \u00ebsht\u00eb boshti i form\u00ebsimit t\u00eb &nbsp;tem\u00ebs s\u00eb m\u00ebrgimit n\u00eb hitorin\u00eb e let\u00ebrsis\u00eb. &nbsp;Emri latin &#8220;Ulysses&#8221; rrjedh nga &#8220;Ulixes&#8221;, p\u00ebrkthimi latin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38718,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,6],"tags":[],"class_list":["post-38715","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38715","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38715"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38715\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38719,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38715\/revisions\/38719"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38715"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}