{"id":38574,"date":"2025-01-17T21:03:39","date_gmt":"2025-01-17T20:03:39","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=38574"},"modified":"2025-01-17T21:11:53","modified_gmt":"2025-01-17T20:11:53","slug":"kapedani-guximtar-perhere-ne-sherbim-te-nevojave-te-trieshianeve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=38574","title":{"rendered":"Kapedani guximtar, p\u00ebrher\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb nevojave t\u00eb trieshian\u00ebve"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"626\" height=\"444\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Dode-Preka-Lucaj.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Dode-Preka-Lucaj.jpg 626w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Dode-Preka-Lucaj-300x213.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 626px) 100vw, 626px\" \/><\/figure>\n\n\n<p><strong>Jeta e tij \u00ebsht\u00eb nj\u00eb luft\u00eb dhe p\u00ebrpjekje e pareshtur p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb gj\u00ebra t\u00eb mira n\u00eb jet\u00eb p\u00ebr vendlindjen dhe p\u00ebr bashk\u00ebfshatar\u00ebt e vet. Gjat\u00eb t\u00ebr\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij ishte n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb trieshian\u00ebve, duke i ndihmuar ata me gjith\u00e7ka mundej, n\u00eb \u00e7do koh\u00eb t\u00eb dit\u00ebs apo nat\u00ebs, n\u00eb \u00e7do situat\u00eb dhe n\u00eb \u00e7do rast e nevoj\u00eb q\u00eb kishin ata.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nga <strong>Gjek\u00eb Gjonaj<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Trieshi n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn ka nxjerr\u00eb emra t\u00eb njohur t\u00eb profesioneve t\u00eb ndryshme, mes t\u00eb cil\u00ebve edhe kuadro ushtarake me grada q\u00eb kan\u00eb sh\u00ebrbyer n\u00eb ushtrit\u00eb e koh\u00ebs. Nj\u00ebri prej tyre \u00ebsht\u00eb edhe Dod\u00eb Pr\u00ebka Lucaj nga fshati Stjepoh.<br>Ai u lind m\u00eb 10 gusht 1925, n\u00eb nj\u00eb familje t\u00eb varf\u00ebr, por t\u00eb ndershme e fisnike bajraktar\u00ebsh. Ishte pasardh\u00ebs i familjes s\u00eb Ded\u00eb Nishkut Lucaj, n\u00ebntoger. Lindja e tij p\u00ebrkon me kriz\u00ebn e thelluar t\u00eb uris\u00eb, q\u00eb u shfaq n\u00eb mesin e banor\u00ebve t\u00eb viseve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Veriut, pra edhe t\u00eb Trieshit dhe krahinave t\u00eb tjera t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>F\u00ebmij\u00ebria n\u00eb varf\u00ebri t\u00eb skajshme<br><\/strong>Vitet e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb tij ishin jasht\u00ebzakonisht t\u00eb v\u00ebshtira, sepse trieshian\u00ebt e asaj kohe, n\u00eb k\u00ebt\u00eb trev\u00eb malore me gurishta e shk\u00ebmbinj n\u00eb kufi me Shqip\u00ebrin\u00eb, jetonin pa kushte elementare p\u00ebr jetes\u00eb, n\u00eb nj\u00eb varf\u00ebri t\u00eb skajshme e cila k\u00ebrc\u00ebnonte jet\u00ebt e njer\u00ebzve. Pothuajse \u00e7do gj\u00eb mungonte. N\u00eb ve\u00e7anti, shpesh nuk kishte as buk\u00eb t\u00eb mjaftueshme, pa uj\u00eb t\u00eb pijsh\u00ebm, pa kujdes sh\u00ebndet\u00ebsor e arsim n\u00eb gjuh\u00ebn amtare.<br>N\u00eb k\u00ebto rrethana trieshian\u00ebve, sikurse edhe mal\u00ebsor\u00ebve shqiptar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb nga Hoti, Gruda e Koja, u mohohej e drejta e p\u00ebrdorimit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb shkolla, administrat\u00eb, organizime t\u00eb ndryshme me karakter komb\u00ebtar. Po ashtu nuk u lejohej p\u00ebrdorimi i flamurit komb\u00ebtar.<br>Meq\u00eb ishte v\u00eblla i vet\u00ebm, n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb re u p\u00ebrfshi n\u00eb pun\u00eb t\u00eb r\u00ebnda blegtorale dhe bujq\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb ndihmuar prind\u00ebrit dhe dy motrat n\u00eb sigurimin e ushqimit dhe veshmbathjes.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Shkollimi dhe aktiviteti ushtarak, politik e civil<br><\/strong>Dod\u00eb Pr\u00ebka, si\u00e7 m\u00ebsojm\u00eb nga sh\u00ebnimet e tij biografike, pas shkoll\u00ebs fillore ka kryer shkoll\u00ebn ushtarake n\u00eb Beograd, sikurse edhe kurset p\u00ebr m\u00ebsues, tregti, drejt\u00ebsi dhe p\u00ebr politik\u00eb. Ishte pjes\u00ebmarr\u00ebs i Luft\u00ebs Nacional\u00e7lirimtare q\u00eb nga viti 1943. P\u00ebr veprimtarin\u00eb e tij luftarake g\u00ebzoi statusin e luft\u00ebtarit. Kishte grad\u00ebn e kapedanit (kapitenit) t\u00eb klasit t\u00eb par\u00eb t\u00eb Ushtris\u00eb Jugosllave. Mbrojti me ngulm (zell) vlerat e Luft\u00ebs Antifashiste. P\u00ebr kontributin e tij ushtarak n\u00eb koh\u00ebn e monizmit u vler\u00ebsua me disa dekorata e mir\u00ebnjohje nga institucionet m\u00eb t\u00eb larta p\u00ebrkat\u00ebse shtet\u00ebrore t\u00eb ish-Jugosllavis\u00eb.<br>Pas p\u00ebrfundimit t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, Dod\u00eb Pr\u00ebka u pun\u00ebsua si n\u00ebpun\u00ebs \u2013 ofiqar i gjendjes civile n\u00eb Zyr\u00ebn e vendit n\u00eb Triesh, ku edhe u pensionua. Nd\u00ebrkoh\u00eb gjat\u00eb nj\u00eb viti shkollor 1953\/1954 ka punuar si m\u00ebsues n\u00eb Triesh.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Vlerat njer\u00ebzore dhe shpirt\u00ebrore<br><\/strong>Edhe pse ishte komunist i edukuar n\u00eb frym\u00ebn e \u201cmarksiz\u00ebm-leninizmit jugosllav, i mish\u00ebruar me historin\u00eb e huaj\u201d, Dod\u00eb Pr\u00ebka ishte i mbrujtur me ndjenja atdhedashurie, jo vet\u00ebm ndaj kombit t\u00eb vet, por t\u00eb mbar\u00eb njer\u00ebzimit, sepse ai kultivonte nj\u00eb kultur\u00eb mbar\u00ebnjer\u00ebzore. Ai asnj\u00ebher\u00eb nuk kishte turp dhe frik\u00eb nga e kaluara e tij.<br>Jeta e tij \u00ebsht\u00eb nj\u00eb luft\u00eb dhe p\u00ebrpjekje e pareshtur p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb gj\u00ebra t\u00eb mira n\u00eb jet\u00eb p\u00ebr vendlindjen dhe p\u00ebr bashk\u00ebfshatar\u00ebt e vet. Gjat\u00eb t\u00ebr\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij ishte n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb trieshian\u00ebve, duke i ndihmuar ata me gjith\u00e7ka mundej, n\u00eb \u00e7do koh\u00eb t\u00eb dit\u00ebs apo nat\u00ebs, n\u00eb \u00e7do situat\u00eb dhe n\u00eb \u00e7do rast e nevoj\u00eb q\u00eb kishin ata. Orari i pun\u00ebs s\u00eb tij nuk zgjaste tet\u00eb or\u00eb. Ai 24 or\u00eb ishte n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb trieshian\u00ebve. Kushdo dhe kurdo shkonte n\u00eb zyr\u00eb ku ai punonte apo n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tij, p\u00ebrve\u00e7 mikpritjes s\u00eb ngroht\u00eb tradicionale, fjal\u00ebve t\u00eb \u00ebmbla dhe buz\u00ebqeshjes s\u00eb \u00e7ilt\u00ebr (d\u00eblir\u00eb), nuk kthehej pa e mbaruar pun\u00ebn p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn kishte ardhur. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rrug\u00ebtim ai la gjurm\u00eb t\u00eb pashlyeshme n\u00eb Triesh, duke sh\u00ebrbyer me nd\u00ebrgjegje dhe p\u00ebrkushtim t\u00eb rrall\u00eb, pavar\u00ebsisht kufizimeve politike t\u00eb koh\u00ebs dhe v\u00ebshtir\u00ebsive t\u00eb njohura. Ngado q\u00eb shkonte kishte autoritet dhe g\u00ebzonte respekt nga njer\u00ebzit, sepse kishte disa ve\u00e7ori t\u00eb dallueshme t\u00eb cilat e b\u00ebnin t\u00eb pranuesh\u00ebm kudo ku jetonte dhe vepronte.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Figura morale<br><\/strong>Dod\u00eb Pr\u00ebka, jo vet\u00ebm se ishte nj\u00eb burr\u00eb zot\u00ebri, shum\u00eb pedant dhe familjar i matur, por ishte edhe njeri i mir\u00eb, i sinqert\u00eb, i ndersh\u00ebm, i drejt\u00eb dhe guximtar.<br>Nuk ishte e leht\u00eb q\u00eb n\u00eb vitet \u201980 t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar t\u00eb b\u00ebj\u00eb em\u00ebr t\u00eb mir\u00eb dhe t\u00eb ruaj\u00eb t\u00eb past\u00ebr figur\u00ebn morale dhe politike, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb q\u00eb sistemi socialist kishte marr\u00eb tat\u00ebpjet\u00ebn e pakthyeshme. Por Doda nuk mund t\u00eb b\u00ebnte ndryshe. Ai student\u00ebve trieshian\u00eb q\u00eb studionin n\u00eb Kosov\u00eb, n\u00eb bes\u00eb (besim) ua jepte certifikat\u00ebn e lindjes me mbiem\u00ebr shqip, me prapashtes\u00ebn \u201caj\u201d e jo \u201c iq\u201d, si\u00e7 ishin t\u00eb regjistruar n\u00eb librin e amz\u00ebs n\u00eb Zyr\u00ebn e gjendjes civile. Padrejt\u00ebsia q\u00eb u b\u00ebhej trieshian\u00ebve shqiptar\u00eb nga regjimi komunist i koh\u00ebs duke ua ndaluar shkrimin e emrave dhe mbiemrave n\u00eb gjuh\u00ebn e tyre amtare, mbizot\u00ebroi vet\u00ebdijen e tij se ky mund t\u00eb ishte nj\u00eb veprim i kund\u00ebrligjsh\u00ebm, q\u00eb rrezikonte pun\u00ebn dhe t\u00eb ardhmen e tij.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>P\u00ebrpjekjet e pasuksesshme t\u00eb njer\u00ebzve keqdash\u00ebs, s\u2019e n\u00ebnshtruan dot<br><\/strong>Ky gjest atdhetarie i tij nuk kaloi pa r\u00ebn\u00eb n\u00eb syt\u00eb dhe vesh\u00ebt v\u00ebzhgues t\u00eb spiun\u00ebve t\u00eb UDB-s\u00eb jugosllave, t\u00eb cil\u00ebt n\u00eb vitin 1981 ngrit\u00ebn ndaj tij akuza, padi e shpifje t\u00eb paargumentuara e t\u00eb paqena me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb imazhin dhe respektin q\u00eb g\u00ebzonte nga trieshian\u00ebt dhe njer\u00ebzit e tjer\u00eb. Fatmir\u00ebsisht, ky skenar klasik i, si\u00e7 thekson ai n\u00eb sh\u00ebnimet e tij biografike, njer\u00ebzve keqdash\u00ebs dhe keqb\u00ebr\u00ebs, ishte i pamjaftuesh\u00ebm n\u00eb q\u00ebllimin q\u00eb kishin.<br>Mendoj se trieshian\u00ebt sigurisht e din\u00eb dhe e kan\u00eb t\u00eb qart\u00eb se n\u00eb asnj\u00eb periudh\u00eb kohore nuk mund ta d\u00ebmtoj\u00eb, ta err\u00ebsoj\u00eb e ta zhvler\u00ebsoj\u00eb veprimtarin\u00eb e ndershme ushtarake e civile t\u00eb t\u00eb Dod\u00eb Pr\u00ebk\u00ebs, as n\u00eb jet\u00eb as pas vdekjes s\u00eb tij, m\u00eb 20 n\u00ebntor 2014, n\u00eb m\u00ebrgim, n\u00eb Nju-Jork t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, ku edhe prehen eshtrat e tij.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jeta e tij \u00ebsht\u00eb nj\u00eb luft\u00eb dhe p\u00ebrpjekje e pareshtur p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb gj\u00ebra t\u00eb mira n\u00eb jet\u00eb p\u00ebr vendlindjen dhe p\u00ebr bashk\u00ebfshatar\u00ebt e vet. Gjat\u00eb t\u00ebr\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij ishte n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb trieshian\u00ebve, duke i ndihmuar ata me gjith\u00e7ka mundej, n\u00eb \u00e7do koh\u00eb t\u00eb dit\u00ebs apo nat\u00ebs, n\u00eb \u00e7do situat\u00eb dhe n\u00eb \u00e7do [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38577,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,15],"tags":[],"class_list":["post-38574","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-portrete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38574","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38574"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38574\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38578,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38574\/revisions\/38578"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38577"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38574"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38574"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38574"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}