{"id":38256,"date":"2024-11-12T10:53:47","date_gmt":"2024-11-12T09:53:47","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=38256"},"modified":"2024-11-12T10:54:08","modified_gmt":"2024-11-12T09:54:08","slug":"35-vjet-nga-shembja-e-murit-te-berlinit-mbajeni-larte-lirine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=38256","title":{"rendered":"35-VJET NGA SHEMBJA E MURIT T\u00cb BERLINIT: \u201cMBAJENI LART\u00cb LIRIN\u00cb!\u201d"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"566\" height=\"283\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/shembja-murit-te-berlinit.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/shembja-murit-te-berlinit.jpg 566w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/shembja-murit-te-berlinit-300x150.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 566px) 100vw, 566px\" \/><\/figure>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nga Frank Shkreli<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sot me 9 N\u00ebntor, 2024, Berlini, qyteti i Liris\u00eb, Gjermania \u2013 por edhe mbar\u00eb Evropa dhe bota kujtojn\u00eb &#8212; Berlinin dhe t\u00eb kaluar\u00ebn e tij si nj\u00eb qytet i ndar\u00eb, me programe t\u00eb ve\u00e7anta &#8212; shembjen e Murit t\u00eb Berlinit, 35-vjet m\u00eb par\u00eb (9 Nentor, 1989), me moton: <strong>\u201cMbajeni Lart\u00eb Lirin\u00eb!\u201d <\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrvjetor, Kancelari aktual i Gjermanis\u00eb Federale t\u00eb bashkuar, Olaf Scholz tha se kjo ngjarje historike \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shembull i shk\u00eblqyer i kohezionit evropian. Ai u shpreh se fqinj\u00ebt e Gjermanis\u00eb \u2013 vendet e Evrop\u00ebs Qendrore dhe Lindore, kan\u00eb kontribuat n\u00eb shembjen e Murit t\u00eb Berlinit, duke shtuar se<strong>, \u201cFitorja e Liris\u00eb n\u00eb vjesht\u00ebn e vitit 1989 ishte nj\u00eb fitore mbar\u00eb-evropiane\u201d, n\u00ebnvijoi Kancelari gjerman.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shembja e Murit t\u00eb Berlinit \u2013 si nj\u00eb simbol i s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs s\u00eb regjimeve totalitare komuniste &#8212; nuk kishte t\u00eb b\u00ebnte vet\u00ebm me politik\u00ebn e Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb, por ishte nj\u00ebkohsisht edhe simbol i triumfit t\u00eb dinjitetit njer\u00ebzor mbi shtypjet e nj\u00eb ideologjie \u00e7njerzore \u2013 t\u00eb quajtur komuniz\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pak histori, si kujtes\u00eb.&nbsp; N\u00eb vjesht\u00ebn e vitit 1989, u&nbsp;rr\u00ebzua Muri i&nbsp;Berlinit dhe me&nbsp;shembjen e tij, popujt&nbsp;liridash\u00ebs t\u00eb Europ\u00ebs Lindore dhe Qendrore, nj\u00ebherazi, shemb\u00ebn edhe&nbsp;sistemin e tyre&nbsp;komunist q\u00eb&nbsp;i kishte n\u00ebnshtruar ata fizikisht dhe shpirt\u00ebrisht, p\u00ebr pothuaj&nbsp;nj\u00eb gjysm\u00eb shekulli.&nbsp;Ky p\u00ebrvjetor sot na kujton mbarimin&nbsp;e nj\u00eb sistemi t\u00eb korruptuar, t\u00eb nj\u00eb ideologjie vras\u00ebse dhe skllav\u00ebruese q\u00eb ishte komunizmi nd\u00ebrkomb\u00ebtar. &nbsp;Por p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, ky p\u00ebrvjetor, sh\u00ebnon gjithashtu, edhe&nbsp;rivendosjen e&nbsp;liris\u00eb dhe t\u00eb dinjitetit&nbsp;njer\u00ebzor p\u00ebr qqindra&nbsp;miliona njer\u00ebz, an\u00eb e mban\u00eb Europ\u00ebs Lindore dhe Qendrore, t\u00eb cil\u00ebt deri at\u00ebher\u00eb kishin jetuar&nbsp;me frik\u00eb, n\u00eb varf\u00ebri si skllev\u00ebr n\u00ebn shtypjen e regjimeve&nbsp;t\u00eb diktatur\u00ebs komuniste.&nbsp; Ishte pra 9 N\u00ebntori&nbsp;i vitit 1989, kur mij\u00ebra gjerman\u00eb shemben simbolin kryesor t\u00eb ndarjes n\u00eb Europ\u00eb, simbolin ndar\u00ebs e p\u00ebr\u00e7ar\u00ebs t\u00eb komunizmit nd\u00ebrkomb\u00ebtar: Murin e Berlinit.&nbsp; P\u00ebr pothuaj&nbsp;dekada, Muri i Berlinit p\u00ebrfaq\u00ebsonte si asgj\u00eb tjet\u00ebr, at\u00eb q\u00eb&nbsp;Winston&nbsp;\u00c7ur\u00e7ili e kishte pag\u00ebzuar si, \u201cPerdja e Hekurt\u201d, q\u00eb kishte r\u00ebn\u00eb mbi Evrop\u00ebn, nga Baltiku deri n\u00eb Adriatik.&nbsp; Por, ama, ashtu si\u00e7 p\u00ebrfaq\u00ebsonte ai Mur,&nbsp;p\u00ebr pothuaj dy brezni ndarjen e Europ\u00ebs n\u00eb demokratike per\u00ebndimore dhe at\u00eb komuniste diktatriale t\u00eb lindjes, shembja e Murit t\u00eb&nbsp;Berlinit m\u00eb n\u00eb fund&nbsp;sh\u00ebnoi r\u00ebnien e perandoris\u00eb s\u00eb komunizmit, mbarimin e Luft\u00ebs s\u00eb ftoh\u00ebt&nbsp;dhe fillimin e nj\u00eb Europe, q\u00eb presidenti amerikan&nbsp;Xhorxh Bush do ta quante, \u201ct\u00eb t\u00ebr\u00eb, t\u00eb bashkuar dhe n\u00eb paqe\u201d.&nbsp; Dy vjet para se t\u00eb&nbsp;shembej Muri i Berlinit, Presidenti i at\u00ebhersh\u00ebm i Shteteve t\u00eb Bashkuara, Ronald Reagan n\u00eb fjalimin&nbsp;e tij historik m\u00eb&nbsp;1987 n\u00eb Berlinin e ndar\u00eb,&nbsp;i pat b\u00ebr\u00eb thirrje&nbsp;udh\u00ebheq\u00ebsit sovjetik Mikhail Gorba\u00e7ov q\u00eb ta shembte&nbsp;Murin fam\u00ebkeq t\u00eb Berlinit.&nbsp; Aty, para&nbsp;port\u00ebs Brandenburg, Presidenti Reagan pat deklaruar&nbsp;se: \u201cP\u00ebr derisa kjo port\u00eb mbetet e mbyllur, nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm \u00e7\u00ebshtja e Gjermanis\u00eb q\u00eb mbetet e pazgjidhur, por \u00ebsht\u00eb edhe liria n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn q\u00eb mbetet nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e pazgjidhur\u201d, p\u00ebr qindra miliona njer\u00ebz q\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb lirin\u00eb nga pushtimi komunist nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Ishte e qart\u00eb se shembja e Murit t\u00eb Berlinit, simbolit m\u00eb t\u00eb mbrapsht t\u00eb komunizmit n\u00eb Europ\u00eb, gj\u00ebrat m\u00eb n\u00eb fund, do t\u00eb ndryshonin p\u00ebr m\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nuk ka dyshim se shembja 35-vjet m\u00eb par\u00eb e Murit t\u00eb Berlinit &#8212; simbolit t\u00eb tiranis\u00eb komuniste n\u00eb Europ\u00eb dhe n\u00eb bot\u00eb &#8212; ka ndryshuar bot\u00ebn.&nbsp; Ai Mur ishte nj\u00eb penges\u00eb denigruese fizike, shpirt\u00ebrore dhe psikologjike p\u00ebr popujt e rob\u00ebruar nga komunizmi q\u00eb k\u00ebrkonin lirin\u00eb, an\u00eb e mban\u00eb Evrop\u00ebs dhe m\u00eb gjer\u00eb. Ishte nj\u00eb Mur simbol q\u00eb dukej sikur do t\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsonte pranin\u00eb sovjetike dhe regjimet diktatoriale komuniste an\u00eb e mban\u00eb Europ\u00ebs. P\u00ebr derisa q\u00ebndronte Muri i Berlinit, njerzit ishin t\u00eb bindur se Evropa nuk do kishte liri. Bota mbar\u00eb sikur e kishte pranuar ndarjen midis lindjes komuniste dhe per\u00ebndimit demokratik si di\u00e7ka t\u00eb pakthyeshme, si t\u00eb p\u00ebrhershme.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por m\u00eb n\u00eb fund n\u00eb vitin 1980, Shtetet e Bashkuara zgjodh\u00ebn p\u00ebr president, kandidatin e Partis\u00eb Republikane, Ronald Reagan, i cili nuk hezitoi ta quante Bashkimin Sovjetik si perandorin\u00eb e s\u00eb keqes. &nbsp;Qershorin e vitit 1987 ai mbajti fjalimin tanim\u00eb t\u00eb famsh\u00ebm n\u00eb Berlin, me t\u00eb cilin i b\u00ebri thirrje udh\u00ebheq\u00ebsit sovjetik Mikhail Gorba\u00e7ov, madje kund\u00ebr k\u00ebshillave t\u00eb ndihm\u00ebsve t\u00eb tij t\u00eb ngusht\u00eb \u2013 se n\u00eb qoft\u00eb se me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb d\u00ebshironte paqen, at\u00ebher\u00eb t\u00eb urdh\u00ebronte shembjen e Murit t\u00eb Berlinit dhe t\u00eb lejonte ribashkimin e Gjermanis\u00eb. Por, megjith\u00eb rolin e tij vendimtar, Presidenti Ronald Reagan nuk ishte nj\u00eb kalor\u00ebs i vet\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb zhvillim historik p\u00ebr Evrop\u00ebn dhe bot\u00ebn. Presidenti amerikan Reagan kishte p\u00ebrkrahjen e udh\u00ebheq\u00ebsve bot\u00ebror\u00eb: Kryeministres britanike Margareth Thatcher, Lech Walesa me L\u00ebvizjen e pun\u00ebtor\u00ebve polak\u00eb Solidarnost, por edhe l\u00ebvizjet e disident\u00ebve anti-komunist\u00eb an\u00eb e mban\u00eb Europ\u00ebs. Papa Gjon Pali II, u ofroi k\u00ebtyre p\u00ebrpjekjeve anti-komuniste forc\u00ebn e tij morale dhe m\u00eb n\u00eb fund nuk mund t\u00eb mohohet kontributi i udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb at\u00ebhersh\u00ebm sovjetik, Mikhail Gorba\u00e7ov, i cili duket se kishte vendosur t\u00eb mos p\u00ebrdorte tankset kund\u00ebr l\u00ebvizjeve historike anti-komuniste an\u00eb e mban\u00eb Europ\u00ebs Lindore dhe Qendrore.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por sot n\u00eb k\u00ebt\u00eb 35-vjetor kujtojm\u00eb se &#8212; si p\u00ebrfundim i k\u00ebtyre p\u00ebrpjekjeve t\u00eb udh\u00ebheqsve bot\u00ebror\u00eb, n\u00eb nivel nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe qendres\u00ebs s\u00eb popujve anti-komunist\u00eb t\u00eb Evrop\u00ebs Lindore e Qendrore p\u00ebr liri e demokraci &#8212; m\u00eb dat\u00ebn 9 N\u00ebntor t\u00eb vitit 1989 u shemb m\u00eb n\u00eb fund Muri i Berlinit, u ribashkua Gjermania dhe u shemb edhe komunizmi, t\u00eb pak\u00ebn si\u00e7 njihej deri at\u00ebher\u00eb, an\u00eb e mban\u00eb Europ\u00ebs Lindore dhe Qendrore, duke ndryshuar k\u00ebshtu, shpresojm\u00eb, p\u00ebrgjithmon\u00eb Europ\u00ebn dhe Bot\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Si d\u00ebshmitar i shembjes s\u00eb Murit t\u00eb Berlinit dhe regjimeve gjakpir\u00ebs komuniste an\u00eb e mban\u00eb Evrop\u00ebs dhe m\u00eb gj\u00ebr\u00eb, trash\u00ebgimia e k\u00ebtyre ngjarjeve historike sikur rikumbon sot n\u00eb vesht\u00eb ton\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb, q\u00eb Evropa p\u00ebrballet me nj\u00eb konflikt t\u00eb ri, si p\u00ebrfundim i pushtimit t\u00eb Ukrain\u00ebs nga Rusia putiniste. Duket sikur 35-vjet pas shembjes s\u00eb Murit t\u00eb Berlinit, bota i ka harruar m\u00ebsimet q\u00eb ofrojn\u00eb tragjedit\u00eb dhe sakrificat e milionave njerzve t\u00eb pafajsh\u00ebm q\u00eb kan\u00eb humbur jet\u00ebn p\u00ebr liri, pavar\u00ebsi e demokraci, n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr komunizmit, an\u00eb e mban\u00eb Evrop\u00ebs dhe bot\u00ebs. N\u00ebqoftse Muri i Berlinit ishte simbol i ndarjes dhe p\u00ebr\u00e7arjes midis popujve dhe kombeve n\u00eb periudh\u00ebn e komunizmit, at\u00ebher\u00eb, shembja e k\u00ebtij Muri &#8212; n\u00eb k\u00ebt\u00eb 35-vjetor &#8212; do duhej t\u00eb sh\u00ebrbente si nj\u00eb simbol i bashkimit dhe paqeje p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb popujt n\u00eb Evrop\u00eb dhe n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Frank Shkreli Sot me 9 N\u00ebntor, 2024, Berlini, qyteti i Liris\u00eb, Gjermania \u2013 por edhe mbar\u00eb Evropa dhe bota kujtojn\u00eb &#8212; Berlinin dhe t\u00eb kaluar\u00ebn e tij si nj\u00eb qytet i ndar\u00eb, me programe t\u00eb ve\u00e7anta &#8212; shembjen e Murit t\u00eb Berlinit, 35-vjet m\u00eb par\u00eb (9 Nentor, 1989), me moton: \u201cMbajeni Lart\u00eb Lirin\u00eb!\u201d &nbsp; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38259,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"both","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":301,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-38256","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38256"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38256\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38260,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38256\/revisions\/38260"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38259"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}