{"id":38158,"date":"2024-10-24T13:02:44","date_gmt":"2024-10-24T11:02:44","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=38158"},"modified":"2024-10-24T13:07:05","modified_gmt":"2024-10-24T11:07:05","slug":"akademia-shqiptare-ne-favor-te-avancimit-te-statusit-te-shqiptareve-ne-maqedoni-te-veriut","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=38158","title":{"rendered":"AKADEMIA SHQIPTARE N\u00cb FAVOR T\u00cb AVANCIMIT T\u00cb STATUSIT T\u00cb SHQIPTAR\u00cbVE N\u00cb MAQEDONI T\u00cb VERIUT"},"content":{"rendered":"<figure class=\"alignleft wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"475\" height=\"421\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Nail-draga-peticioni.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Nail-draga-peticioni.jpg 475w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Nail-draga-peticioni-300x266.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 475px) 100vw, 475px\" \/><\/figure>\n\n\n<p><strong>Tema dhe dilema<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gjat\u00eb muajit korrik n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, p\u00ebr opinionin shqiptar\u00eb \u00ebsht\u00eb me interes&nbsp; iniciativa, &nbsp;nga ana e VLEN, p\u00ebr themelimin e Akademis\u00eb Shqiptare t\u00eb Shkenc\u00ebs dhe t\u00eb Arteve. Nuk \u00ebsht\u00eb befasi se nj\u00eb &nbsp;ide e till\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb &nbsp;pritur mir\u00eb nga subjekt\u00ebt politike maqedonase, por,\u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb habitur animoziteti n\u00eb mes shqiptar\u00ebve n\u00eb raport\u00ebt e tyre pozit\u00eb-opozit\u00eb, duke harruar s\u00eb avancimi i pozit\u00ebs dhe statusit t\u00eb shqiptar\u00ebve duhet t\u00eb jet\u00eb \u00e7\u00ebshtje par\u00ebsore e jo interesat personale e partiake<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nga <strong>Nail\u00a0 Draga<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Si m\u00eb par\u00eb dhe tash kur kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me \u00e7\u00ebshtjet e avancimit t\u00eb pozit\u00ebs dhe t\u00eb statusit t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, t\u00eb par\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt reagojn\u00eb pas subjekteve politike jan\u00eb&nbsp; akademik\u00ebt maqedonas me animozitetin e tyre kund\u00ebr shqiptar\u00ebve, sepse institucionin e Akademis\u00eb e kan\u00eb trajtuar si pron\u00eb ekskluzive t\u00eb tyre, duke margjinalizuar shqiptar\u00ebt, e madje hapur duke i fyer &nbsp;sikurse ishte botimi i enciklopedis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Ndon\u00ebse edhe me her\u00ebt kan\u00eb ekzituar ide, por gjat\u00eb ver\u00ebs, n\u00eb muajin korrik &nbsp;opinionit iu prezantua &nbsp;iniciativa &nbsp;nga VLEN p\u00ebr krijimin e&nbsp; Akademis\u00eb Shqiptare p\u00ebr Shkenc\u00eb dhe Art, si kund\u00ebr p\u00ebrgjigje ndaj diskriminimit t\u00eb vazhduesh\u00ebm dhe t\u00eb&nbsp; pap\u00ebrfaq\u00ebsimit t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb Akademin\u00eb e Shkencave dhe Arteve t\u00eb RMV.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Do t\u00eb themelohet Akademia Shqiptare p\u00ebr Shkenc\u00eb dhe Art n\u00eb RMV&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pik\u00ebrisht n\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje&nbsp; z\u00ebvend\u00ebskryeministri Izet Mexhiti p\u00ebrmes nj\u00eb statusi n\u00eb faqen e tij n\u00eb Facebook ka shkruar &nbsp;se po jet\u00ebsohet ideja p\u00ebr krijimin dhe institucionalizimi i Akademis\u00eb&nbsp; s\u00eb Shqiptar\u00ebve p\u00ebr Shkenc\u00eb dhe Art n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut. Madje ai cek\u00ebn se ky institucion fillimisht do t\u00eb financohet nga komunat, e m\u00eb pas, do t\u00eb punojm\u00eb drejt sigurimit t\u00eb mb\u00ebshtetjes shtet\u00ebrore, duke e b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb Akademi nj\u00eb institucion t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm dhe t\u00eb financuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb duhur. Ne besojm\u00eb fuqimisht se Akademia e Shqiptar\u00ebve p\u00ebr Shkenc\u00eb dhe Art do t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si nj\u00eb pik\u00eb referimi p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb aspirojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrparojn\u00eb n\u00eb k\u00ebto fusha dhe t\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtimin e nj\u00eb t\u00eb ardhme m\u00eb t\u00eb ndritur p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebt n\u00eb Maqedoni t\u00eb Veriut\u201d, ka shkruar mes tjerash Mexhiti.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>BDI &nbsp;\u00ebsht\u00eb kund\u00ebr &nbsp;Akademis\u00eb shqiptare<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ndon\u00ebse kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb iniciativ\u00eb e cila duhet t\u00eb mbeshtetet&nbsp; nga t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt, ndodhi e kund\u00ebrta, sepse kund\u00ebr ishin nga partia politike e BDI-s\u00eb. Madje nga BDI k\u00ebt\u00eb deklarat\u00eb e kan\u00eb quajtur si skandaloze pasi me iden\u00eb q\u00eb e paraqet VLEN-i kjo Akademi mund t\u00eb llogaritet si institucion lagjesh, por jo dinjitoz p\u00ebr intelektual\u00ebt shqiptar\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb saj\u00eb t\u00eb deklarat\u00ebs nga ana e BDI-s\u00eb thuhet se \u201cndodhi edhe kjo n\u00eb vazhd\u00ebn e serialit \u201cnj\u00eb skandal n\u00eb dit\u00eb\u201d t\u00eb vazal\u00ebve dhe sh\u00ebrb\u00ebtor\u00ebve t\u00eb VMRO-s\u00eb n\u00eb rolin e posht\u00ebruesve t\u00eb popullit shqiptar, si pjes\u00ebmarr\u00ebs jolegjitim, pa vullnetin e popullit, n\u00eb qeverin\u00eb monoetnike. P\u00ebr 30 dit\u00eb, na kthyen prapa p\u00ebr 30 vjet! N\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb shfaqur ndonj\u00eb rezultat dhe p\u00ebr ta ndaluar r\u00ebnien e lir\u00eb q\u00eb po posht\u00ebron kombin, VLEN paska \u201cthemeluar\u201d \u201cAKADEMIN\u00cb\u201d e shkencave dhe arteve e cila do t\u00eb finansohet, imagjinoni, nga Komunat, rast i vet\u00ebm n\u00eb bot\u00eb, nj\u00eb akademi mahallash. K\u00ebshtu ndodhi me Muzeun e Liris\u00eb, Teatrin p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb dhe me dhjet\u00ebra improvizime tjera komunale q\u00eb sh\u00ebrbyen p\u00ebr t\u00eb hedhur hi syve. N\u00eb vend se t\u00eb marrin kryesimin e Akademis\u00eb shtet\u00ebrore p\u00ebr shkenc\u00eb dhe arsim, t\u00eb krijonin vend p\u00ebr m\u00eb t\u00ebp\u00ebr akademik\u00eb, t\u00eb votonin ligjin q\u00eb ne propozuam nd\u00ebrsa ata e bllokuan me VMRO-n\u00eb p\u00ebr p\u00ebrfaq\u00ebsim t\u00eb drejt\u00eb dhe adekuat n\u00eb ASHAM, k\u00ebta dol\u00ebn me \u201ciden\u00eb e madhe komunale\u201d q\u00eb posht\u00ebrson akoma m\u00eb tep\u00ebr shqiptar\u00ebt\u201d thuhet n\u00eb reagimin e BDI-s\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Anomiziteti brenda shqiptar\u00ebve<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nga nj\u00eb reagim i till\u00eb nga ana e BDI-s\u00eb, del qart\u00eb se n\u00eb sken\u00eb \u00ebsht\u00eb&nbsp; animoziteti&nbsp; ndaj inicuesve dhe atyre qe mbeshtesin ate, &nbsp;n\u00eb rastin konkret ndaj kokurrent\u00ebve politik(VLEN), t\u00eb cil\u00ebt tash jan\u00eb &nbsp;n\u00eb raporte t\u00eb kund\u00ebrta n\u00eb sken\u00ebn politike n\u00eb Maqedoni t\u00eb Veriut.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb kontekst t\u00eb tyre raport\u00ebve z\u00ebvend\u00ebskryeministri, Arben Fetai, duke nxjerr\u00eb nj\u00eb fakt nga\u201c Instituti p\u00ebr politika publike Arben Xhaferi\u201c, ka shtuar se nga BDI nuk duhet ta kund\u00ebrshtojn\u00eb iden\u00eb por t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb falje p\u00ebr t\u00eb b\u00ebmat e tyre famkeqe.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cP\u00ebr 22 vite qeverisje t\u00eb BDI-s\u00eb, n\u00eb Akademin\u00eb e Shkencave \u00ebsht\u00eb pun\u00ebsuar nj\u00eb shqiptar, nga gjithsej 63 t\u00eb pun\u00ebsuar (numrat e vitit 2022). Ky institucion q\u00eb paguhet nga taksat tona nxorri enciklopedin\u00eb fam\u00ebkeqe q\u00eb fyu t\u00ebr\u00eb kombin shqiptar, poashtu gjat\u00eb qeverisjes s\u00eb BDI-s\u00eb. &nbsp;T\u00eb nj\u00ebjtit e paskan sulmuar nism\u00ebn e Koalicionit VLEN p\u00ebr themelimin e Akademis\u00eb Shqiptare p\u00ebr Shkenc\u00eb dhe Art. Sikur t\u00eb kishin nj\u00eb troh\u00eb fytyr\u00eb, k\u00ebta do k\u00ebrkonin falje p\u00ebr veprat e tyre dhe do heshtnin edhe p\u00ebr 22 vite tjera\u201d, ka shkruar Fetai, z\u00ebvend\u00ebskryeminist\u00ebr p\u00ebr Qeverisje t\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Megjithat\u00eb, sipas koalicionit VLEN Akademia Shqiptare p\u00ebr Shkenc\u00eb dhe Arte do t\u00eb fokusohet ekskluzivisht n\u00eb shkenc\u00eb, art, duke shmangur p\u00ebrfshirjen e politik\u00ebs. Objektivi, sic thuhet, \u00ebsht\u00eb t\u00eb krijohet nj\u00eb mjedis ku shkenca dhe arti mund t\u00eb lul\u00ebzojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavarur dhe profesionale.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pushteti me qasje unitariste&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nga ana tjet\u00ebr nga&nbsp; VMRO-DPMNE jan\u00eb deklaruar se n\u00eb RMV nuk duhet t\u00eb ket\u00eb akademi tjet\u00ebr t\u00eb shkencave p\u00ebrpos ASHAMV. Madje&nbsp; kryetari i k\u00ebsaj partie, nj\u00ebher\u00eb edhe kryeminist\u00ebr, Hristijan Mickoski thot\u00eb se nuk duhet t\u00eb mendohet p\u00ebr ndarje, por p\u00ebr bashkim. Nj\u00eb qendrim i till\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb befasi sepse ndaj shqiptar\u00ebve vazhdon sindromi i koh\u00ebs s\u00eb monizmit edhe tash n\u00eb pluraliz\u00ebm, nga del se jan\u00eb kund\u00ebr institucion\u00ebve &nbsp;q\u00eb avancojn\u00eb pozit\u00ebn e shqiptar\u00ebve n\u00eb k\u00ebt\u00eb mjedis.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Akademia Shqiptare n\u00eb favor t\u00eb identitetit komb\u00ebtar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Shqiptar\u00ebt n\u00eb MV kan\u00eb kapacitete kadrovike, profile e profesioneve t\u00eb ndryshme q\u00eb jan\u00eb d\u00ebshmuar me tituj e botime t\u00eb ndryshme me vlera shkencore e kulturore. Ata mund t\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb akademi model edhe p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt si n\u00eb MV por edhe n\u00eb regjion.<\/p>\n\n\n\n<p>Pik\u00ebrisht duke pasur kapacitete&nbsp; t\u00eb tilla ata e&nbsp; meritojn\u00eb&nbsp; akademin\u00eb&nbsp; autonome sepse jan\u00eb p\u00ebrbuzur nga akademia maqedonase. M\u00eb sa jemi t\u00eb informuar aktualisht n\u00eb Akademin\u00eb e Shkencave dhe t\u00eb Arteve n\u00eb MV jan\u00eb kat\u00ebr shqiptar\u00eb, edhe pse e kan\u00eb merituar t\u00eb jen\u00eb edhe disa tjer\u00eb. Por, maqedonasit&nbsp; Akademin\u00eb nga themelimi i saj(1967) e kan\u00eb trajtuar&nbsp; si subjekt i tyre, nd\u00ebrsa&nbsp; shqiptar\u00ebt aty ishin t\u00eb huj&nbsp; apo t\u00eb pad\u00ebshiruar. Duke pasur nj\u00eb qasje&nbsp; dhe animozitet&nbsp; t\u00eb till\u00eb n\u00eb vazhdim\u00ebsi, iniciativa p\u00ebr themelimin &nbsp;e Akademis\u00eb Shqiptare \u00ebsht\u00eb i arsyesh\u00ebm, andaj duhet&nbsp; angazhim serioz me individ\u00eb t\u00eb p\u00ebrkushtuar dhe t\u00eb guximsh\u00ebm p\u00ebr realizimin e nj\u00eb nisme t\u00eb till\u00eb, e cila \u00ebsht\u00eb n\u00eb favor t\u00eb avancimit t\u00eb statusit t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb k\u00ebt\u00eb mjedis.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mungon&nbsp; Libri Shkollor n\u00eb shqip<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pas luft\u00ebs n\u00eb vitin 2001, n\u00eb Maqedoni t\u00eb Veriut,&nbsp; shqiptar\u00ebt u b\u00ebn\u00eb pjes\u00eb e qeveris\u00eb, ku ka qen\u00eb koh\u00eb e mjaftueshme p\u00ebr angazhimin konkret sidomos n\u00eb fush\u00ebn e arsimit, po p\u00ebr fat t\u00eb keq nuk \u00ebsht\u00eb treguar kujdesi i duhur, q\u00eb nuk mund t\u00eb arsyetohet me asgj\u00eb. N\u00ebse k\u00ebtij konstatimi i shtojm\u00eb edhe t\u00eb dh\u00ebn\u00ebn&nbsp;&nbsp; se n\u00eb disa mandate ministri i arsimit ka q\u00ebn\u00eb shqiptar, por ka munguar angazhimi konkret n\u00eb k\u00ebt\u00eb dejtim.<\/p>\n\n\n\n<p>Andaj, nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00b4u \u00e7uditur se programet m\u00ebsimore e tekset shkollore, jan\u00eb t\u00eb imponuar p\u00ebr shqiptar\u00ebt si&nbsp; n\u00eb koh\u00ebn e monizmit. N\u00eb ve\u00e7anti kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me l\u00ebndet e identitetit kombetar\u00eb si\u00e7 jan\u00eb historia, gjeografia e kultura muzikore, q\u00eb d\u00ebshmohet&nbsp; n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb transparente p\u00ebrmes teksteve shkollore q\u00eb jan\u00eb n\u00eb p\u00ebrdorim n\u00eb shkollat m\u00eb m\u00ebsim n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe.<\/p>\n\n\n\n<p>Andaj si zgjidhje nga kjo situat\u00eb shqiptar\u00ebt duhet t\u00eb inicojn\u00eb themelimin e Entit t\u00eb Teksteve dhe t\u00eb Mjet\u00ebve M\u00ebsimore n\u00eb Shqip, p\u00ebrkat\u00ebsisht <strong>Libri Shkollor<\/strong>, &nbsp;i cili do t\u00eb p\u00ebrgatiste programet m\u00ebsimore dhe tekstet shkollore p\u00ebr nx\u00ebn\u00ebsit shqiptar\u00eb, e jo si tash q\u00eb jan\u00eb n\u00ebn \u00e7do nivel dhe diskriminuese p\u00ebr shqiptar\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7do neglizhenc\u00eb ne k\u00ebt\u00eb drejtim nga partit\u00eb politike t\u00eb shqiptar\u00ebve &nbsp;e sidomos t\u00eb atyre q\u00eb jan\u00eb pjes\u00eb e qeveris\u00eb &nbsp;nuk mund t\u00eb arsyetohet me asgj\u00eb, andaj duhet angazhim konkret me kuadra&nbsp; profesionale t\u00eb d\u00ebshmuara&nbsp; dhe t\u00eb guximsh\u00ebm, duke qen\u00eb n\u00eb favor t\u00eb barazis\u00eb qytetare e nacionale dhe&nbsp; t\u00eb&nbsp; avancimit t\u00eb pozit\u00ebs dhe t\u00eb statusit t\u00eb shqiptar\u00ebve ne Maqedonin\u00eb e Veriut.<\/p>\n\n\n\n<p><em>(Tetor&nbsp; 2024)<\/em><\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">&nbsp;<\/h1>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tema dhe dilema Gjat\u00eb muajit korrik n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, p\u00ebr opinionin shqiptar\u00eb \u00ebsht\u00eb me interes&nbsp; iniciativa, &nbsp;nga ana e VLEN, p\u00ebr themelimin e Akademis\u00eb Shqiptare t\u00eb Shkenc\u00ebs dhe t\u00eb Arteve. Nuk \u00ebsht\u00eb befasi se nj\u00eb &nbsp;ide e till\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb &nbsp;pritur mir\u00eb nga subjekt\u00ebt politike maqedonase, por,\u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb habitur animoziteti n\u00eb mes shqiptar\u00ebve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14017,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-38158","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38158","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38158"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38158\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38161,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38158\/revisions\/38161"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14017"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38158"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38158"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38158"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}