{"id":38124,"date":"2024-10-15T10:02:00","date_gmt":"2024-10-15T08:02:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=38124"},"modified":"2024-10-15T11:04:00","modified_gmt":"2024-10-15T09:04:00","slug":"35-vjet-pas-shembjes-se-murit-te-berlinit-ane-e-mbane-botes-demokracia-eshte-ne-rrezik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=38124","title":{"rendered":"35-VJET PAS SHEMBJES S\u00cb MURIT T\u00cb BERLINIT: AN\u00cb E MBAN\u00cb BOT\u00cbS DEMOKRACIA \u00cbSHT\u00cb N\u00cb RREZIK!"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"385\" height=\"316\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Frank-shkreli.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Frank-shkreli.jpg 385w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Frank-shkreli-300x246.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Frank-shkreli-220x180.jpg 220w\" sizes=\"auto, (max-width: 385px) 100vw, 385px\" \/><\/figure>\n\n\n<p> Nga Frank Shkreli<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Shtatorin q\u00eb kaloi, Organizata e Kombeve t\u00eb Bashkuara (OKB) sh\u00ebnoi Dit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Demokracis\u00eb &#8212; p\u00ebrve\u00e7 tjerash \u2013 edhe me nj\u00eb mesazh nga Sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i OKB-s\u00eb, Ant\u00f3nio Guterres, drejtuar vendeve an\u00ebtare t\u00eb organizat\u00ebs bot\u00ebrore q\u00eb ai drejton, organizatave nd\u00ebr-qeveritare dhe atyre jo-qeveritare dhe medias, n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, mbi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e demokracis\u00eb n\u00eb bot\u00eb. <a href=\"https:\/\/telegraf.al\/opinion\/frank-shkreli-shqiptaret-ne-diten-nderkombetare-te-demokracise-2024\/\">Frank Shkreli: Shqiptar\u00ebt n\u00eb Dit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Demokracis\u00eb, 2024 | Gazeta Telegraf<\/a> &nbsp;N\u00eb mesazhin e tij kushtuar Dit\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Demokracis\u00eb, 2024, Sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i OKB-s\u00eb, n\u00ebnvijoi se \u201cDita Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Demokracis\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb theksuar r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e mbrojtjes dhe promovimit t\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb lir\u00eb, lirive civile dhe shtetit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs; llogari-dh\u00ebnjen nga institucionet qeveritare si dhe mbrojtjen dhe promovimin e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut\u201d, si domosdoshm\u00ebri n\u00eb procesin e zhvillimeve demokratike n\u00eb bot\u00eb. Kjo, tha me at\u00eb rast, udh\u00ebheqsi i OKB-s\u00eb, \u00ebsht\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht, \u201cme r\u00ebnd\u00ebsi k\u00ebt\u00eb vit, kur m\u00eb shum\u00eb se 50 vende \u2013 q\u00eb, aktualisht, p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb gjysm\u00ebn e popullsis\u00eb globale \u2013 mbajn\u00eb zgjedhjet e radh\u00ebs\u201d. &nbsp;Antonio Guterres, theksoi gjithashtu se k\u00ebto t\u00eb drejta demokratike dhe vlera universale po sulmohen n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn. Lirit\u00eb, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, po g\u00ebrryhen, hap\u00ebsira p\u00ebr pjes\u00ebmarrje qytetare n\u00eb proceset politike po ngushtohet, nd\u00ebrsa q\u00eb polarizimi politik po intensifikohet, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb mosbesimi ndaj vlerave demokratike, po rritet, ka then\u00eb ai. P\u00ebr fat t\u00eb keq, kjo deklarat\u00eb ting\u00ebllon si deklaratat parlajam\u00ebruese t\u00eb m\u00ebparshme ndaj rreziqeve q\u00eb p\u00ebabll demokracia, por q\u00eb tregon gjithashtu se zhvillimet dhe proceset demokratike n\u00eb bot\u00eb, jo vet\u00ebm q\u00eb nuk po p\u00ebrmir\u00ebsohen, por p\u00ebrkundrazi, problemet e demokracis\u00eb po shtohen gjithnj\u00eb dhe pa nd\u00ebrprerje, 35-vjet pas shembjes s\u00eb Murit t\u00eb Berlinit. &nbsp;Si rrjedhim, an\u00eb e mban\u00eb bot\u00ebs, demokracia po k\u00ebrc\u00ebnohet dhe po rrezikohet si sistem i preferuar qeveris\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb fakt shqet\u00ebsues p\u00ebr fatin e demokracis\u00eb an\u00eb e mban\u00eb bot\u00ebs, shkruhet pothuaj p\u00ebrdit\u00eb n\u00eb median amerikane, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb theksuar edhe n\u00eb shum\u00eb raporte nd\u00ebrkomb\u00ebtare organizatash jo-qeveritare, p\u00ebrfshir nj\u00eb raport t\u00eb botuar n\u00eb fund t\u00eb marsit q\u00eb kaloi nga Fondacioni prestigjoz gjerman Bertelsmann. Sipas k\u00ebtij raporti t\u00eb para disa muajve&#8211; si\u00e7 ka raportuar DW \u2013 63 vendeve t\u00eb bot\u00ebs q\u00eb konsiderohen demokratike, ua kalojn\u00eb me num\u00ebr vendet autokratike \u2013 gjithsejt 74. Kjo, sipas fondacionit gjerman tregon se ka ndodhur nj\u00eb ndryshim i madh global i nj\u00eb distancimi t\u00eb duksh\u00ebm nga qeverisja demokratike, drejt autokracis\u00eb \u2013 shkaktuar nga ngjarjet e fundit gjeopolitike, por edhe nga s\u00ebmundja Covid-19, sipas k\u00ebtij fondacioni.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas k\u00ebtij raporti, faktet jan\u00eb tep\u00ebr shqet\u00ebsuese p\u00ebr zhvillimet demokratike an\u00eb e mban\u00eb bot\u00ebs. &nbsp;Thuhet se, gjat\u00eb 20-viteve t\u00eb fundit, demokracia, proceset dhe vlerat e saj jan\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar n\u00eb 137 vende t\u00eb bot\u00ebs, vende t\u00eb cilat konsiderohen n\u00eb zhvillim e sip\u00ebr, si nga pik\u00ebpamja politike ashtu edhe ekonomike. Sipas fondacionit gjerman, k\u00ebto jan\u00eb shtete t\u00eb cilat nuk mbajn\u00eb zgjedhje t\u00eb lira dhe t\u00eb cilat nuk kan\u00eb nj\u00eb shtet funksional kushtetues. N\u00eb raportin e Fondacionit Bertelsmann, q\u00eb citohet nga DW, thuhet se vet\u00ebm gjat\u00eb dy viteve t\u00eb fundit, zgjedhjet q\u00eb jan\u00eb mbajtur n\u00eb 25-vende t\u00eb bot\u00ebs, cil\u00ebsohen si m\u00eb pak t\u00eb lira dhe m\u00eb pak t\u00eb ndershme se \u00e7\u2019ishin m\u00eb p\u00ebrpara. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, sipas raportit, n\u00eb 39-vende t\u00eb bot\u00ebs, fjala e lir\u00eb dhe liria e shtypit kan\u00eb hasur n\u00eb kufizime gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, gjat\u00eb t\u00eb nj\u00e7jt\u00ebs periudh\u00eb. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Megjith\u00eb ret\u00eb e zeza n\u00eb horizontin e proceseve demokratike n\u00eb shum\u00eb vende t\u00eb bot\u00ebs, Sabine Donner, nj\u00ebra prej autor\u00ebve t\u00eb raportit t\u00eb Fondacionit Bertelsmann \u2013 nj\u00eb raport m\u00eb gjith\u00eb-p\u00ebrfshir\u00ebs t\u00eb k\u00ebtij lloji n\u00eb bot\u00eb &#8212; i ka then\u00eb DW se ajo nuk \u00ebsht\u00eb, krejt\u00ebsisht, pesimiste mbi demokracin\u00eb n\u00eb bot\u00eb, sepse sipas saj, vitet e &nbsp;fundit, popujt dhe qeverit\u00eb jan\u00eb m\u00eb t\u00eb vetdijsh\u00ebm se para 10-vjet\u00ebsh, p\u00ebr problemet dhe sfidat q\u00eb paraqesin &#8212; p\u00ebr vendet demokratike &#8212; regjimet dhe lider\u00ebt absolut &#8212; q\u00eb form\u00eb qeverisje kan\u00eb autokracin\u00eb \u2013 tha ajo p\u00ebr DW.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb raportin e fondacionit gjerman thuhet se lufta m\u00eb efektive kund\u00ebr prirjeve autoritare n\u00eb nj\u00eb vend, \u00ebsht\u00eb dhe duhet t\u00eb mbetet angazhimi dhe mb\u00ebshtetja serioze e qytetar\u00ebve p\u00ebr zgjedhje t\u00eb lira, p\u00ebr lirin\u00eb e shtypit dhe p\u00ebr funksionimin e ndarjes\/pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb pushteteve. &nbsp;Autor\u00ebt e raportit t\u00eb Fondacionit gjerman Bertelsmann arrijn\u00eb n\u00eb p\u00ebrfundimin se n\u00eb vendet ku demokracia funksionon, normalisht, tanim\u00eb, qeverit\u00eb n\u00eb ato vende duhet t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb \u2013 m\u00eb shum\u00eb se \u00e7\u2019kan\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb vitet e kaluara &#8212; nj\u00eb konsensus sa m\u00eb t\u00eb madh politik nga nj\u00eb segment sa m\u00eb i gj\u00ebr\u00eb i shoq\u00ebris\u00eb. Ndon\u00ebse, sipas DW, autor\u00ebt e raportit pranojn\u00eb se nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb po b\u00ebhet gjithnj\u00eb e m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb n\u00eb nj\u00eb atmosfer\u00eb n\u00eb rritje e sip\u00ebr t\u00eb polarizimit t\u00eb forcave politike, an\u00eb e mban\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas, OKB-s\u00eb, nd\u00ebr 50-vendet q\u00eb do mbajn\u00eb zgjedhje vitin q\u00eb vjen jan\u00eb edhe Shqip\u00ebria e Kosova, ku kan\u00eb filluar tanim\u00eb p\u00ebrgatitjet p\u00ebr zhvillimin e zgjedhjeve parlamentare. Sipas v\u00ebrejtsve t\u00eb huaj dhe t\u00eb brendsh\u00ebm \u2013n\u00eb prag t\u00eb zgjedhjeve n\u00eb Shqip\u00ebri dhe n\u00eb Kosov\u00eb, ndon\u00ebse m\u00eb pak n\u00eb Kosov\u00eb \u2013 vihet re nj\u00eb munges\u00eb e dukshme e p\u00ebrpjekjeve serioze p\u00ebr transformime politike drejt\u00eb vendosjes s\u00eb demokracis\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, sidomos t\u00eb sigurimit se zgjedhje do jen\u00eb t\u00eb lira dhe t\u00eb ndershme.&nbsp; Fatkqesisht, jemi m\u00ebsuar tani q\u00eb dy shtetet shqiptare vazhdojn\u00eb t\u00eb klasifikohen, n\u00eb raportet nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe zhvillimeve demokratike, si \u201cpjes\u00ebrisht t\u00eb lira\u201d. Kjo ndodh\u00eb, p\u00ebr disa arsye, por pik\u00ebrisht p\u00ebr munges\u00eb t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb lira dhe t\u00eb ndershme, bazuar n\u00eb standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe p\u00ebr kufizimin e t\u00eb drejtave dhe lirive baz\u00eb, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb fjala e lir\u00eb dhe sidomos, liria e shtypit t\u00eb pavarur.&nbsp; \u00cbsht\u00eb kufizimi i k\u00ebtyre t\u00eb drejtave baz\u00eb t\u00eb njeriut, q\u00eb po rezikojn\u00eb lirin\u00eb dhe demokracin\u00eb e fituar me aq vuajtje e sakrifica q\u00eb, p\u00ebr fat t\u00eb keq, po bejn\u00eb q\u00eb edhe dy shtetet shqiptare dhe shoq\u00ebrit\u00eb e tyre t\u00eb shkojn\u00eb drejt\u00eb nj\u00eb polarizimi politik gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr \u2013 nd\u00ebrsa po afrohen zgjedhjet. Nj\u00eb prirje kjo q\u00eb rrezikon, seriozisht, arritjet e deritanishme t\u00eb liris\u00eb dhe demokracis\u00eb sado t\u00eb brisht\u00eb n\u00eb trojet shqiptare, e q\u00eb dalngadal i hap der\u00ebn distancimit gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb shqiptar\u00ebve nga qeverisja demokratike drejt nj\u00eb sundimi absolut.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekspert\u00ebt jan\u00eb dakort se demokracit\u00eb e pjekura, t\u00eb stabilizuara dhe me p\u00ebrvoj\u00eb historike e kan\u00eb m\u00eb t\u00eb leht\u00eb t\u00eb luftojn\u00eb dukurit\u00eb q\u00eb rrezikojn\u00eb sot lirit\u00eb dhe demokracin\u00eb n\u00eb vendet e tyre \u2013 por q\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr vendet me nj\u00eb demokraci t\u00eb brisht\u00eb ose \u201cpjes\u00ebrisht t\u00eb lira\u201d, si Shqip\u00ebria dhe Kosova, t\u00eb luftojn\u00eb prirjet anti-demokratike dhe p\u00ebrpjekjet drejt vendosjes s\u00eb nj\u00eb regjimi autokratik \u2013 prirje t\u00eb cilat rrezikojn\u00eb lirit\u00eb baz\u00eb t\u00eb njeriut dhe demokracin\u00eb edhe t\u00eb shqiptar\u00ebve &nbsp;Progresi demokratik ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb proces. N\u00eb krye t\u00eb list\u00ebs s\u00eb k\u00ebtij procesi jan\u00eb zgjedhjet, v\u00ebrtet\u00eb, t\u00eb lira, t\u00eb ndershme dhe demeokratike, p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb dhe pa dallim.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr fat t\u00eb keq, p\u00ebrpjekjet p\u00ebr mbrojtjen e demokracis\u00eb sot n\u00eb bot\u00eb b\u00ebhen edhe m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira kur sunduesit autokratik\u00eb gjithandej \u2013 diktator\u00eb t\u00eb majt\u00eb e t\u00eb djatht\u00eb \u2013 bashkpunojn\u00eb kund\u00ebr armikut t\u00eb tyre t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt \u2013 DEMOKRACIS\u00cb S\u00cb V\u00cbRTET\u00cb \u2013 si n\u00eb koh\u00ebn e Stalinit e t\u00eb Hitlerit, bashkpunim i turpsh\u00ebm q\u00eb m\u00eb n\u00eb fund \u00e7oi n\u00eb Luft\u00ebn e dyt\u00eb Bot\u00ebrore. &nbsp;Mbetet p\u00ebr t\u2019u par\u00eb se \u00e7far\u00eb do sjell\u00eb ky bashkpunim fatkeq midis k\u00ebtyre forcave t\u00eb err\u00ebta \u2013 t\u00eb djathta e t\u00eb majta \u2013 p\u00ebr t\u00eb ardhmen e demokracis\u00eb dhe lirive baz\u00eb p\u00ebr popujt e bot\u00ebs, n\u00eb vitet n\u00eb vazhdim\u00ebsi.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb shikim t\u00eb par\u00eb, kam droj\u00eb se kemi mjaft arsye q\u00eb t\u00eb jemi t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr gj\u00ebndjen e krijuar n\u00eb bot\u00eb, por duke shpresuar se demokracit\u00eb e v\u00ebrteta do zgjohen nga gjumi letargjik p\u00ebrball\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimeve dhe rreziqeve me t\u00eb cilat p\u00ebrballet sot demokracia kudo.<\/p>\n\n\n\n<p>Frank Shkreli<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Frank Shkreli &nbsp;Shtatorin q\u00eb kaloi, Organizata e Kombeve t\u00eb Bashkuara (OKB) sh\u00ebnoi Dit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Demokracis\u00eb &#8212; p\u00ebrve\u00e7 tjerash \u2013 edhe me nj\u00eb mesazh nga Sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i OKB-s\u00eb, Ant\u00f3nio Guterres, drejtuar vendeve an\u00ebtare t\u00eb organizat\u00ebs bot\u00ebrore q\u00eb ai drejton, organizatave nd\u00ebr-qeveritare dhe atyre jo-qeveritare dhe medias, n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, mbi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":813,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-38124","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38124","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38124"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38124\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38127,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38124\/revisions\/38127"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/813"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}