{"id":37782,"date":"2024-07-24T09:12:59","date_gmt":"2024-07-24T07:12:59","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=37782"},"modified":"2024-07-24T09:13:14","modified_gmt":"2024-07-24T07:13:14","slug":"lehtesia-e-padurueshme-e-postmodernizmit-pjesa-e-fundit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=37782","title":{"rendered":"Leht\u00ebsia e padurueshme e postmodernizmit (pjesa e fundit)"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"493\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Lehtesia-e-padurueshme-e-postmodernizmit.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Lehtesia-e-padurueshme-e-postmodernizmit.jpg 400w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Lehtesia-e-padurueshme-e-postmodernizmit-243x300.jpg 243w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/figure>\n\n\n<p>Nga Bernard \u00c7obaj<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb fund mund t\u00eb p\u00ebrmbledhim se vepra e Kunder\u00ebs \u00ebsht\u00eb e nd\u00ebrtuar n\u00eb tre nivele q\u00eb u trajtuan n\u00eb k\u00ebto shkrime: n\u00eb sip\u00ebrfaqe, \u00ebsht\u00eb kryesisht nj\u00eb histori dashurie. Nj\u00eb histori universale.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cPor nj\u00eb ngjarje a nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkundrazi edhe m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme edhe m\u00eb me kuptim, kur varet nga nj\u00eb num\u00ebr i madh i rast\u00ebsive?<\/p>\n\n\n\n<p>Vet\u00ebm rast\u00ebsia mund t\u00eb na duket si kumt. Ajo \u00e7ka ndodh si domosdoshm\u00ebri, ajo \u00e7ka pritet dhe p\u00ebrs\u00ebritet \u00e7do dit\u00eb, s\u2018\u00ebsht\u00eb, ve\u00e7se di\u00e7ka memece. Vet\u00ebm rast\u00ebsia flet. At\u00eb rrekemi ta lexojm\u00eb sikund\u00ebr arixhinjt\u00eb lexojn\u00eb n\u00eb fundin e filxhanit figurat q\u00eb formon llumi i kafes\u00eb.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Dimensioni i dyt\u00eb q\u00eb ka romani \u00ebsht\u00eb dimensioni (gjeo)politik. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr p\u00ebr komunizmin dhe k\u00ebtu Kundera reflekton p\u00ebrs\u00ebri mbi p\u00ebrvoj\u00ebn e tij. N\u00eb vep\u00ebr rr\u00ebfimtari (narratori) i shpjegon holl\u00ebsisht t\u00eb gjitha veset e komunizmit se libri i drejtohet intelektual\u00ebve n\u00eb Per\u00ebndim dhe nuk l\u00eb asnj\u00eb aspekt t\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebs s\u00eb t\u00eb jetuarit n\u00eb komuniz\u00ebm pa e zb\u00ebrthyer plot\u00ebsisht. N\u00eb sfondin e historis\u00eb s\u00eb dashuris\u00eb, krijohet nj\u00eb lloj fjalori shpjegues i plot\u00eb komunizmit. N\u00eb fund t\u00eb vjet\u00ebve t\u00eb 80-ta vepra sh\u00ebrbente si nj\u00eb hyrje p\u00ebr t\u00eb kuptuar natyr\u00ebn e komunizmit n\u00eb veprim.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cN\u00eb vendet komuniste, vler\u00ebsimi dhe kontrolli i qytetar\u00ebve jan\u00eb veprimtari shoq\u00ebrore themelore dhe t\u00eb vazhdueshme\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrsa dimensioni i tret\u00eb q\u00eb ka libri, \u00ebsht\u00eb dimensioni tipik postmodernist &#8211; nj\u00eb roman i cili diskuton procesin e shkrimit t\u00eb romanit dhe q\u00eb sulmon kitsch-in.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cN\u00eb mbret\u00ebrin\u00eb e kitsch-it totalitar, p\u00ebrgjigjet jepen paraprakisht dhe p\u00ebrjashtojn\u00eb \u00e7do pyetje t\u00eb re. Nga kjo rrjedh se kund\u00ebrshtari i v\u00ebrtet\u00eb i kitsch-it totalitar \u00ebsht\u00eb njeriu q\u00eb b\u00ebn pyetje. Pyetja \u00ebsht\u00eb si thika q\u00eb \u00e7jerr telajon e pikturuar t\u00eb dekorit, q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb shoh\u00eb se \u00e7\u2019fshihet pas.\u201d&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebto tri dimensione mund\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb lexim t\u00eb larmish\u00ebm t\u00eb romanit. E pritshme \u00ebsht\u00eb q\u00eb pjesa m\u00eb e madhe e lexuesve t\u00eb magjepset nga historia e dashuris\u00eb, me proz\u00ebn poetike josh\u00ebse t\u00eb Kunder\u00ebs. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rrafsh, po ashtu, si\u00e7 e kemi p\u00ebrmend te shkrimi i par\u00eb, aspektet individuale jan\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlidhura. Tereza gjat\u00eb t\u00ebr\u00eb librit mban romanin \u201cAna Karenina\u201d. P\u00ebrmes k\u00ebtij libri n\u00eb romanin e Kunder\u00ebs hyn nj\u00eb roman tjet\u00ebr, i cili krijon marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb thella dhe t\u00eb pasura nd\u00ebrtekstuale. Ana Karenina \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar mbi historit\u00eb e dy \u00e7ifteve: nga nj\u00ebra an\u00eb, Levin dhe Kiti si \u00e7ifti perfekt, ideal dhe kund\u00ebrtia e tyre Ana dhe Vronski.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebt\u00eb skem\u00eb e p\u00ebrdor Kundera, por n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb i shnd\u00ebrron dinamikat e raporteve n\u00eb l\u00ebvizje rrethore deri n\u00eb at\u00eb pik\u00eb sa \u00ebsht\u00eb e pamundur t\u00eb dallosh n\u00eb at\u00eb roman personazhet e tij pozitiv\u00eb dhe negativ\u00eb. Personazhet jan\u00eb t\u00eb gjitha pozitive dhe negative. Personazhet na paraqiten, m\u00eb tep\u00ebr, si t\u00eb ekspozuar ndaj situatave t\u00eb caktuara ekzistenciale. Kundera i vendos ata n\u00eb situata q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb v\u00ebzhgoj\u00eb veprimet dhe t\u00eb menduarit e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrmend\u00ebm n\u00eb fillim raportin me Kafk\u00ebn. Po i kthehemi p\u00ebrs\u00ebri. N\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre, ne mund ta shohim k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr si t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn e Metamorfoz\u00ebs s\u00eb Kafk\u00ebs. Nj\u00eb histori ku kemi nj\u00eb ndryshim fizik shum\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb. Gregory Samsa b\u00ebhet nj\u00eb insekt i neveritsh\u00ebm. Ky transformim fizik pasohet nga nj\u00eb transformim psikologjik shum\u00eb gradual mendor. Transformimi fizik nuk ndodh te vepra e Kunder\u00ebs. Aty ndryshojn\u00eb rrethanat. N\u00eb gjysm\u00eb t\u00eb rrug\u00ebs s\u00eb romanit ndodh pushtimi sovjetik. Heronjt\u00eb papritmas e gjejn\u00eb veten n\u00eb nj\u00eb kontekst shoq\u00ebror krejt\u00ebsisht t\u00eb ndrysh\u00ebm. Te ato vjen deri te transformimi i psikik\u00ebs, transformimi rr\u00ebnj\u00ebsor i personazheve.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vitin 1988, romani u ekranizua n\u00eb filmin me t\u00eb nj\u00ebjtin titull, n\u00eb regji t\u00eb Filip Kaufman. Rolin e Tomasit e ka Daniel Day Lewis, Teresen e luan Juliette Binoche kurse Sabinen e luan Lena Olin. Kundera punoi n\u00eb skenar, por n\u00eb fund shfaqi pak\u00ebnaq\u00ebsi me filmin.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cDhe mbase ka nj\u00eb planet tjet\u00ebr ku secili do t\u00eb lindte p\u00ebr t\u00eb tret\u00ebn her\u00eb bashk\u00eb me p\u00ebrvoj\u00ebn e dy jet\u00ebve t\u00eb jetuara tashm\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Dhe ndoshta ka plot planet\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, ku njer\u00ebzimi do t\u00eb rilindte duke u ngritur gjithsaher\u00eb me nj\u00eb grade (me nj\u00eb jet\u00eb) n\u00eb shkall\u00ebn e pjekuris\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebshtu e kupton Tomasi kthimin e p\u00ebrjetsh\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrsa ne, k\u00ebtu n\u00eb Tok\u00eb (n\u00eb planetin num\u00ebr nj\u00eb, n\u00eb planetin pa p\u00ebrvoj\u00eb), sigurisht mund t\u00eb krijojm\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb ide shum\u00eb t\u00eb vag\u00eblluar se \u00e7 do t\u00eb b\u00ebhej me njeriun n\u00eb planet\u00ebt e tjera. A do t\u00eb ishte ai m\u00eb i men\u00e7ur? A mund ta arrij\u00eb pjekurin\u00eb? A mund ta arrij\u00eb p\u00ebrmes p\u00ebrs\u00ebritjes?<\/p>\n\n\n\n<p>Vet\u00ebm nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi i k\u00ebsaj utopie marrin kuptim nocionet e pesimizmit dhe optimizmit optimist \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb mendon se historia njer\u00ebzore do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb pak e p\u00ebrgjakshme n\u00eb planetin num\u00ebr pes\u00eb. Pesimist \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb nuk e beson k\u00ebt\u00eb.\u201d&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Fund&nbsp; &nbsp; &nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Bernard \u00c7obaj N\u00eb fund mund t\u00eb p\u00ebrmbledhim se vepra e Kunder\u00ebs \u00ebsht\u00eb e nd\u00ebrtuar n\u00eb tre nivele q\u00eb u trajtuan n\u00eb k\u00ebto shkrime: n\u00eb sip\u00ebrfaqe, \u00ebsht\u00eb kryesisht nj\u00eb histori dashurie. Nj\u00eb histori universale. \u201cPor nj\u00eb ngjarje a nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkundrazi edhe m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme edhe m\u00eb me kuptim, kur varet nga nj\u00eb num\u00ebr i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":37718,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-37782","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37782","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37782"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37782\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37785,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37782\/revisions\/37785"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/37718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}