{"id":37715,"date":"2024-07-18T11:05:19","date_gmt":"2024-07-18T09:05:19","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=37715"},"modified":"2024-07-18T11:05:33","modified_gmt":"2024-07-18T09:05:33","slug":"lehtesia-e-padurueshme-e-postmodernizmit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=37715","title":{"rendered":"Leht\u00ebsia e padurueshme e postmodernizmit"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"493\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Lehtesia-e-padurueshme-e-postmodernizmit.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Lehtesia-e-padurueshme-e-postmodernizmit.jpg 400w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Lehtesia-e-padurueshme-e-postmodernizmit-243x300.jpg 243w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/figure>\n\n\n<p><em>Nga Bernard \u00c7obaj<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Dashurit\u00eb jan\u00eb si perandorit\u00eb po t\u00eb zhduket ideja mbi t\u00eb cil\u00ebn jan\u00eb ngritur, ata shuhen bashk\u00eb me t\u00eb<\/p>\n\n\n\n<p>Romani nuk i p\u00ebrshtatet mostr\u00ebs s\u00eb shkrimit realist n\u00eb struktur\u00ebn e vet, por p\u00ebrb\u00ebhet nga disa rr\u00ebfime, me struktur\u00eb romaneske t\u00eb nd\u00ebrthurur me refleksione eseistike.<\/p>\n\n\n\n<p>Stili postmodern i Kunder\u00ebs&nbsp;p\u00ebrqafon me duarhapur shum\u00ebsin\u00eb e jet\u00ebs kulturore bashk\u00ebkohore dhe n\u00eb vete ushqen elementin metafiksional (gjat\u00eb krijimit t\u00eb fiksionit t\u00eb b\u00ebsh deklarata p\u00ebr krijimin e atij fiksion).<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cDo t\u00eb ishte idiot\u00ebsi e autorit n\u00ebse do t\u00eb donte t\u2019i bindte lexuesit t\u00eb besonin se personazhet e tij kan\u00eb ekzistuar me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb. Ata nuk jan\u00eb lindur nga ndonj\u00eb trup am\u00ebsor, por nga disa fraza kujtimndjell\u00ebse apo nga ndonj\u00eb situat\u00eb ky\u00e7. Tomasi u lind nga fraza \u201ceinmal ist keinmal\u201d. Tereza nga gurgullima e zorr\u00ebve.&nbsp;\u201c&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cEdhe nj\u00eb her\u00eb, po e shoh ashtu si m\u2019u shfaq n\u00eb fillim t\u00eb k\u00ebtij romani. Ai \u00ebsht\u00eb n\u00eb dritare dhe sheh n\u00eb oborr murin e nd\u00ebrtes\u00ebs p\u00ebrball\u00eb.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Romani postmodernist pyet, a mund t\u00eb ndahet realiteti nga historit\u00eb q\u00eb tregojm\u00eb p\u00ebr t\u00eb?<\/p>\n\n\n\n<p>Karakteristika qendrore e formave t\u00eb artit postmodernist \u00ebsht\u00eb v\u00ebnia n\u00eb pik\u00ebpyetje e kushteve t\u00eb tyre t\u00eb ekzistenc\u00ebs. Kjo prodhon efekte ironike. P\u00ebrve\u00e7 p\u00ebrdorimit t\u00eb gjuh\u00ebs, rr\u00ebfimi\/fiksioni postmodern tematizon vet p\u00ebrdorimin e gjuh\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Historia kryesore, ajo mes Terez\u00ebs dhe Tomasit, p\u00ebrfundon shum\u00eb para t\u00eb fundit t\u00eb romanit, p\u00ebr t&#8217;u rikthyer s\u00ebrish n\u00ebp\u00ebrmes reflektimeve t\u00eb rr\u00ebfyesve t\u00eb ndrysh\u00ebm,&nbsp; me disa udh\u00ebzime se mund t\u00eb kuptohej ndryshe. Pjes\u00ebt e romanit nuk titullohen n\u00eb kuptimin q\u00eb tregojn\u00eb disa tema dhe personazhe, por vet\u00ebm paralajm\u00ebrojn\u00eb nj\u00eb l\u00ebvizje abstrakte n\u00eb nj\u00eb rreth: Leht\u00ebsia dhe R\u00ebndesa,&nbsp; Shpirti dhe Trupi, pjesa e tret\u00eb, Fjal\u00ebt e pakuptuara, p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrs\u00ebritur s\u00ebrish n\u00eb rend t\u00eb kund\u00ebrt titujt Shpirti dhe Trupi dhe Leht\u00ebsia dhe R\u00ebndesa, t\u00eb ndjekura nga dy pjes\u00ebt p\u00ebrfundimtare t\u00eb titulluar Marshimi i Madh dhe Buz\u00ebqeshja e Kareninit.&nbsp; Ajo p\u00ebrshkon nj\u00eb l\u00ebvizje rrethore, si koha e akrepave t\u00eb nj\u00eb ore, se as akrepat nuk ecin para si t\u00eb \u00e7mendur, por vijn\u00eb rrotull n\u00eb nj\u00eb fush\u00eb ore, dit\u00eb pas dit\u00eb, sipas s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs trajektore.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAi ka lindur nga kjo sh\u00ebmb\u00eblltyr\u00eb. Si\u00e7 e kam th\u00ebn\u00eb tashm\u00eb, personazhet nuk lindin nga nj\u00eb trup n\u00ebne si lindin qeniet e gjalla, por nga nj\u00eb situat\u00eb, nj\u00eb fraz\u00eb, nj\u00eb metafor\u00eb e cila mban far\u00ebn e nj\u00eb mund\u00ebsie njer\u00ebzore baz\u00eb, q\u00eb autori mendon se nuk \u00ebsht\u00eb zbuluar ende ose se p\u00ebr t\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb ende asgj\u00eb thelb\u00ebsore. Por a nuk themi se nj\u00eb autor s\u2019mund t\u00eb flas\u00eb p\u00ebr tjet\u00ebr gj\u00eb, ve\u00e7se p\u00ebr veten?<\/p>\n\n\n\n<p>Personazhet e romanit tim jan\u00eb vet\u00eb mund\u00ebsit\u00eb e mia, q\u00eb nuk u realizuan. Prandaj i dua t\u00eb gjith\u00eb dhe t\u00eb gjith\u00eb m\u00eb frik\u00ebsojn\u00eb nj\u00eblloj. Secili prej tyre e ka kaluar kufirin, nd\u00ebrsa un\u00eb vet\u00ebm i kam r\u00ebn\u00eb rrotull. Ky kalim i kufirit (kufiri, p\u00ebrtej t\u00eb cilit mbaron uni im) m\u00eb ndjell. Dhe vet\u00ebm n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr nis misteri, q\u00eb do t\u00eb zbuloj\u00eb romani. Romani nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim i autorit, por nj\u00eb eksplorim i jet\u00ebs njer\u00ebzore n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb kurth.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Proza postmoderne duket se me vet\u00ebdije shmang \u00e7do vendim p\u00ebrfundimtar, si n\u00eb teknik\u00ebn e rr\u00ebfimit, ashtu edhe n\u00eb rrafshin tematik, por mendjeleht\u00ebsia e saj n\u00eb dukje shpesh p\u00ebrmban mesazhe shum\u00eb serioze, t\u00eb cilat m\u00eb s\u00eb shpeshti rrezatojn\u00eb nj\u00eb lloj pesimizmi p\u00ebr kuptimin e let\u00ebrsis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Historia e Edipit shfaqet si lajtmotiv n\u00eb l\u00ebvrimin tematik t\u00eb okupimit t\u00eb \u00c7ekosllovakis\u00eb (k\u00ebtu romani t[rthorazi komunikon me vepr\u00ebn e Orhan Pamukut \u201cFlok\u00ebkuqja\u201d) dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb t\u00eb elit\u00ebs intelektuale karshi gjendjes n\u00eb vend.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNuk ka asnj\u00eb justifikim. Askush nuk ishte aq i pafajsh\u00ebm, thell\u00eb n\u00eb shpirt dhe n\u00eb nd\u00ebrgjegje, sa Edipi. E megjithat\u00eb ai e nd\u00ebshkoi vet\u00eb veten, kur pa se \u00e7\u2019kishte b\u00ebr\u00eb.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cEinmail ist keinmail. Nj\u00eb her\u00eb nuk quhet. Nj\u00eb her\u00eb \u00ebsht\u00eb si asnj\u00ebher\u00eb. Historia e Bohemis\u00eb nuk do t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet edhe nj\u00eb her\u00eb, as historia e Evrop\u00ebs. Historia e Bohemis\u00eb dhe historia e Evrop\u00ebs jan\u00eb dy skica t\u00eb ravij\u00ebzuara nga mosp\u00ebrvoja fatale e njer\u00ebzimit. Historia \u00ebsht\u00eb po aq e leht\u00eb sa jeta e individit, e leht\u00eb sa nuk durohet, e leht\u00eb si nj\u00eb pup\u00ebl, si pluhuriza q\u00eb v\u00ebrtitet n\u00eb aj\u00ebr, si nj\u00eb gj\u00eb q\u00eb nes\u00ebr nuk do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, plotfuqia e let\u00ebrsis\u00eb artistike n\u00eb proz\u00ebn bashk\u00ebkohore shpesh ruan nj\u00ebfar\u00eb optimizmi p\u00ebr t\u00eb ardhmen e let\u00ebrsis\u00eb. Besohet se liria e papenguar e shprehjes letrare q\u00eb shkon nduarnduar me pluralizmin e theksuar t\u00eb teknikave dhe pik\u00ebpamjeve, paraqet korniz\u00ebn e nj\u00eb epoke t\u00eb re letrare ,q\u00eb n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme i kthehet realizmit, por nuk e ka parasysh t\u00eb nj\u00ebjtin t\u00eb kuptuar t\u00eb realitetit.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>(vazhdon)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Bernard \u00c7obaj Dashurit\u00eb jan\u00eb si perandorit\u00eb po t\u00eb zhduket ideja mbi t\u00eb cil\u00ebn jan\u00eb ngritur, ata shuhen bashk\u00eb me t\u00eb Romani nuk i p\u00ebrshtatet mostr\u00ebs s\u00eb shkrimit realist n\u00eb struktur\u00ebn e vet, por p\u00ebrb\u00ebhet nga disa rr\u00ebfime, me struktur\u00eb romaneske t\u00eb nd\u00ebrthurur me refleksione eseistike. Stili postmodern i Kunder\u00ebs&nbsp;p\u00ebrqafon me duarhapur shum\u00ebsin\u00eb e jet\u00ebs [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":37718,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-37715","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37715","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37715"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37715\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37719,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37715\/revisions\/37719"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/37718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37715"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}