{"id":37636,"date":"2024-07-08T18:09:58","date_gmt":"2024-07-08T16:09:58","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=37636"},"modified":"2024-07-08T18:10:36","modified_gmt":"2024-07-08T16:10:36","slug":"drashko-doshljak-ismail-kadare-forca-e-intelektualit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=37636","title":{"rendered":"Drashko Doshljak: ISMAIL KADARE, FORCA E INTELEKTUALIT"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"350\" height=\"210\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Ismail_Kadare.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Ismail_Kadare.jpg 350w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Ismail_Kadare-300x180.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/><\/figure>\n\n\n<p>Nga Prof.dr. Dra\u0161ko Do\u0161ljak <\/p>\n\n\n\n<p>\u201cT\u00eb gjith\u00eb librat e mi jan\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb pjes\u00eb e vog\u00ebl e asaj q\u00eb kisha imagjinuar\u201d (I. Kadare)<\/p>\n\n\n\n<p>Ismail Kadare (1936 \u2013 2024) ka nd\u00ebrruar jet\u00eb dhe ne kujtojm\u00eb fjal\u00ebt q\u00eb shkruante Marsel Pe\u017ei n\u00eb vitin 1990: \u201cN\u00ebse \u00e7mimi Nobel p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb ka ndonj\u00eb kuptim, duhet t\u2019i jepet urgjentisht shkrimtarit m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb gjall\u00eb: Ismail Kadares\u00eb\u201d. Askush si ai sot nuk di t\u00eb sundoj\u00eb koh\u00ebn e Historis\u00eb, t\u00eb gjej\u00eb n\u00eb t\u00eb p\u00ebrditshmen p\u00ebrjet\u00ebsin\u00eb e miteve, t\u00eb b\u00ebj\u00eb nj\u00eb Legjend\u00eb nga realiteti. Mesa duket, Ismail Kadare flet vet\u00ebm p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, po ashtu si Homeri foli p\u00ebr Greqin\u00eb, me vepr\u00ebn e tij, at\u00eb tok\u00eb t\u00eb pazakont\u00eb shqiponjash, at\u00eb popull t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb padisiplinuar, arrin n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb \u00e7uditshme deri tek universalja, sikur u b\u00eb nj\u00eb metafor\u00eb p\u00ebr aventura thelb\u00ebsore e njer\u00ebzimit. Dhe, me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, \u00ebsht\u00eb k\u00ebshtu!<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u00eb kur u shfaq romani i Ismail Kadares\u00eb &#8220;Gjenerali i ushtris\u00eb s\u00eb vdekur&#8221; n\u00eb vitin 1970, popullariteti i tij ka ardhur n\u00eb rritje. K\u00ebto dit\u00eb shkrimtari i njohur \u00ebsht\u00eb larguar nga ne dhe veprat e tij letrare mbeten p\u00ebr lexuesit si nj\u00eb thesar shpirt\u00ebror i njer\u00ebzimit: Gjenerali i ushtris\u00eb s\u00eb vdekur, Kalaja, Kronika n\u00eb gur, Dimri i madh, Ura n\u00eb hekurudh\u00eb, Prilli i nd\u00ebrprer\u00eb, Pallati i \u00ebndrrave, Koncert n\u00eb fund t\u00eb dimrit, Piramida, Bised\u00eb p\u00ebr diamantet nj\u00eb pasdite dhjetori, \u2026 Ismail Kadare, romancier, poet, eseist, dramaturg, skenarist, z\u00eb universal kund\u00ebr totalitarizmit.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vitin 1990 Kadareja fitoi azil n\u00eb Franc\u00eb dhe i revoltuar nga largimi nga Shqip\u00ebria tha: \u201cRevolta ime \u00ebsht\u00eb kryesisht letrare. Un\u00eb jam fillimisht shkrimtar, pastaj qytetar. Kam p\u00ebrshtypjen se njer\u00ebzit ndonj\u00ebher\u00eb presin shum\u00eb nga shkrimtar\u00ebt e tyre. Ai na vendos q\u00ebllime t\u00eb pamundura. Sepse t\u00eb shkruarit n\u00eb \u00e7do vend dhe n\u00eb \u00e7do koh\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb akt mjaft heroik dhe tragjik p\u00ebr t&#8217;u imponuar nj\u00eb kryq politik shtes\u00eb shkrimtar\u00ebve, larg nga t\u00eb gjitha ato. Un\u00eb isha nj\u00eb shkrimtar q\u00eb jetoja n\u00eb kalendarin tim privat\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb disa intervista madh\u00ebshtore q\u00eb e madhja Branka Bogavac, n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e saj t\u00eb ditur dhe origjinale, ka b\u00ebr\u00eb me Ismail Kadaren\u00eb, tashm\u00eb pas mb\u00ebrritjes s\u00eb tij n\u00eb Paris, jan\u00eb reflektimet e tij p\u00ebr kultur\u00ebn, let\u00ebrsin\u00eb, nacionalizmin, diktatur\u00ebn dhe jet\u00ebn. Fal\u00eb atyre intervistave, z\u00ebri dhe mesazhet e Kadares\u00eb arriti n\u00eb Ballkan dhe vepra e tij arriti tek lexuesit n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn. Ajo e b\u00ebri at\u00eb t\u00eb njohur, si shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb me t\u00eb cil\u00ebt bisedonte dhe i botoi bisedat n\u00eb librat e saj kapital\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb, Kadare tha: \u201cUn\u00eb jam shqiptar, por mendoj se ne popujt ballkanik\u00eb jemi n\u00eb \u00e7do rast si nj\u00eb sht\u00ebpi e madhe, nj\u00eb familje e madhe, megjith\u00ebse ka kontradikta, por gjithsesi ndihemi si fshatra fqinj\u00eb, me di\u00e7ka t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, pavar\u00ebsisht armiq\u00ebsis\u00eb aktuale, t\u00eb cil\u00ebn un\u00eb e konsideroj vet\u00ebm t\u00eb p\u00ebrkohshme dhe kalimtare. Ballkani duhet t\u00eb jet\u00eb si nj\u00eb familje e madhe\u201d. Mesazhe t\u00eb vjetra &#8211; mesazhe t\u00eb t\u00eb gjitha koh\u00ebrave!<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e dialogut n\u00eb \u00e7do koh\u00eb, Kadare thot\u00eb n\u00eb stilin e nj\u00eb intelektuali t\u00eb madh: \u201cNuk e di n\u00ebse \u00ebsht\u00eb ende i mundur dialogu. Prandaj kam menduar p\u00ebr Evrop\u00ebn, p\u00ebr t\u00eb vendosur at\u00eb dialog. Sepse tani \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb mjegullnaj\u00eb. Kam shkruar nj\u00eb lib\u00ebr p\u00ebr kultur\u00ebn greke. Dhe un\u00eb deklarova n\u00eb shtypin shqiptar se e kam shkruar at\u00eb lib\u00ebr p\u00ebr t\u00eb treguar se ne ballkanasit jemi t\u00eb aft\u00eb t\u00eb b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb gjest qytet\u00ebrues\u201d. M\u00eb pas ai vazhdon: \u201cN\u00ebse do t\u00eb mund t\u00eb shkruaja di\u00e7ka t\u00eb ngjashme me at\u00eb q\u00eb kam shkruar p\u00ebr grek\u00ebt dhe me aq shum\u00eb admirim p\u00ebr kultur\u00ebn serbe, do ta konsideroja p\u00ebrsosm\u00ebrin\u00eb e nd\u00ebrgjegjes sime\u201d. N\u00ebse t\u00eb gjith\u00eb do t\u00eb l\u00ebviznin n\u00eb at\u00eb drejtim, tensioni do t\u00eb binte menj\u00ebher\u00eb. E di q\u00eb s\u00ebmundja e nacionalizmit \u00ebsht\u00eb e tmerrshme, por shpresoj q\u00eb t\u00eb mos jet\u00eb fatale dhe t\u00eb leht\u00ebsohet n\u00ebse t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrpiqemi ta qet\u00ebsojm\u00eb\u201d. Pyetja e p\u00ebrjetshme n\u00eb Ballkan: A po p\u00ebrpiqemi?<\/p>\n\n\n\n<p>Shkrimtari Kadare dhe jeta e tij krijuese dhe p\u00ebrgjigjet: \u201cMendimet me shigjeta, vegimet e rrufeshme kalojn\u00eb n\u00eb trurin e shkrimtarit, nga i cili ai zgjedh vet\u00ebm veten. Nj\u00eb shkrimtar ka dy jet\u00eb krijuese: e para, e dukshme, jan\u00eb or\u00ebt e pun\u00ebs s\u00eb p\u00ebrditshme dhe seancat e panum\u00ebrta q\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb zgjasin derisa e kaplon vdekja\u201d. Vdekja e Kadares\u00eb nuk e kapi n\u00eb befasi. Ismail Kadareja dhe vepra e tij jan\u00eb t\u00eb pavdeksh\u00ebm! Le ta lexojm\u00eb!<br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Prof.dr. Dra\u0161ko Do\u0161ljak \u201cT\u00eb gjith\u00eb librat e mi jan\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb pjes\u00eb e vog\u00ebl e asaj q\u00eb kisha imagjinuar\u201d (I. Kadare) Ismail Kadare (1936 \u2013 2024) ka nd\u00ebrruar jet\u00eb dhe ne kujtojm\u00eb fjal\u00ebt q\u00eb shkruante Marsel Pe\u017ei n\u00eb vitin 1990: \u201cN\u00ebse \u00e7mimi Nobel p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb ka ndonj\u00eb kuptim, duhet t\u2019i jepet urgjentisht shkrimtarit m\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7510,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-37636","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37636","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37636"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37636\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37639,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37636\/revisions\/37639"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7510"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37636"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37636"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37636"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}