{"id":36780,"date":"2024-03-14T11:20:10","date_gmt":"2024-03-14T10:20:10","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=36780"},"modified":"2024-03-14T11:22:08","modified_gmt":"2024-03-14T10:22:08","slug":"shqiperia-vendi-klasik-i-heronjve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=36780","title":{"rendered":"SHQIP\u00cbRIA, VENDI KLASIK I HERONJVE"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"303\" height=\"404\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Dede-Gjo-Ujka-Heroi-i-fundit-Lahuta-e-Malcise.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Dede-Gjo-Ujka-Heroi-i-fundit-Lahuta-e-Malcise.jpg 303w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Dede-Gjo-Ujka-Heroi-i-fundit-Lahuta-e-Malcise-225x300.jpg 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 303px) 100vw, 303px\" \/><\/figure>\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Ded\u00eb Gjon Ujka, Hero i fundit i heronjve t\u00eb Lahut\u00ebs s\u00eb Malcis\u00eb t\u00eb&nbsp;At Gjergj Fisht\u00ebs&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nga Frank Shkreli&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;Disa dit\u00eb m\u00eb par\u00eb, m\u00eb fort p\u00ebr arsye nostalgjike, isha duke shfletuar nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb revist\u00ebs s\u00eb Ernest Koliqit, \u201cSh\u00ebjzat\u201d (1974 -1-10), kur m\u00eb ra n\u00eb sy shkrimi me titullin \u201cShqipnija Vendi Klasik i Herojve\u201d &#8212; nj\u00eb artikull ky q\u00eb p\u00ebrkujtonte karakteristikat e burrave t\u00eb dikursh\u00ebm t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe \u2013 duke ve\u00e7uar mal\u00ebsorin Ded\u00eb Gjon Ujka \u2013 q\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn 103-vje\u00e7are kishte nd\u00ebrruar jet\u00eb n\u00eb vitin 1972, n\u00eb Mal\u00ebsin\u00eb e Madhe. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ve\u00e7ohej burri i maleve tona, Ded\u00eb Gjon Ujka si p\u00ebrfaq\u00ebsues i heronjve klasik\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb \u2013 i fundit i till\u00eb nga ata p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt shkruante At Gjergj Fishta n\u00eb epopen\u00eb komb\u00ebtare, \u201cLahuta e Malcis\u00eb\u201d \u2013 t\u00eb asaj Shqip\u00ebrie, q\u00eb sipas Felix Julie, q\u00eb \u201cN\u00eb t\u00eb gjitha koh\u00ebrat ka qen\u00eb djepi klasik i heronjve\u201d.&nbsp; Artikulli ve\u00e7on gjithashtu karakteristikat e Ded\u00eb Gjon Ujk\u00ebs, q\u00eb nd\u00ebrroi jet\u00eb jet\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb 1970-ave &#8212; i fundit i heronjve mal\u00ebsor\u00eb t\u00eb Lahut\u00ebs s\u00eb Macis\u00eb t\u00eb At Gjergj Fisht\u00ebs &#8212; edhe si p\u00ebrfaq\u00ebsues i vlerave dhe trim\u00ebris\u00eb s\u00eb \u201cShqiptarit\u201d, q\u00eb sipas F. Pouqueville ish-diplomatit dhe historianit francez, \u201cme shtatin e tij vigan, me z\u00ebrin e tij sok\u00ebllim sit \u00eb shqipes, paraqet luftarin e maleve\u2026I gatsh\u00ebm dhe i pap\u00ebrtuesh\u00ebm n\u00eb betej\u00eb, i paepur dhe i patundur n\u00eb fatkeqsi, i palodhur dhe i pakursyer n\u00eb mundime, ai i del p\u00ebrpara \u00e7do rreziku\u201d, sh[nohet n\u00eb artikullin e revist\u00ebs \u201cSh\u00ebjzat\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Si\u00e7 e din\u00eb lexuesit e Lahut\u00ebs s\u00eb Malcis\u00eb, kryevepra e Poetit Komb\u00ebtar At Gjergj Fisht\u00ebs \u00ebsht\u00eb e mbushur me emra t\u00eb heronjve t\u00eb till\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt, si\u00e7 vjersh\u00ebtonte Lordi Byron (Bajron), \u201cKur besa dhe nderi i thrret t\u00eb derdhin gjakun, ata si trima turren ku t\u2019i \u00e7oj\u00eb i pari i tyre.\u201d N\u00eb Lahut\u00ebn e Malcis\u00eb, Fishta kujtoi luft\u00ebrat e harruara, historin\u00eb e pashkruar, sh\u00ebnoi emrat e tyre n\u00eb altarin e Kombit \u2013 ashtu si\u00e7 e meritonin! Marash Ucin, Oso Kuk\u00ebn e Abdyl Frash\u00ebrin, (\u201cI la nam ai Tosk\u00ebnis\u00eb, Faqe t\u00eb bardh\u00eb i la Shqyp\u00ebnis\u00eb\u201d, nd\u00ebr t\u00eb tjer\u00eb heronj\u00eb q\u00eb p\u00ebremdn Fishat n\u00eb Lahut\u00ebn e Malcis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00ebri prej k\u00ebtyre luft\u00ebtarve trima t\u00eb maleve tona \u2013 q\u00eb si\u00e7 cil\u00ebsohet n\u00eb revist\u00ebn \u201cSh\u00ebjzat\u201d \u201csi \u201cHeroi i fundit i Lahut\u00ebs s\u00eb Macis\u00eb\u201d, Ded\u00eb Gjon Ujka, \u201cDuke mundur turkun e sllavin me trim\u00ebri, ai mundi me vjet\u00ebrsi edhe shekullin\u201d. &nbsp;Nd\u00ebrroi jet\u00eb n\u00eb vendlindjen e tij n\u00eb Malcin\u00eb e Madhe n\u00eb vitin 1972, n\u00eb mosh\u00ebn 102-vje\u00e7are, por jo pa par\u00eb dhe provuar rreziqe dhe shum\u00eb v\u00ebsht\u00ebrsi t\u00eb tjera n\u00ebn komuniz\u00ebm, si\u00e7 ka vuajtur mbar\u00eb Mal\u00ebsia e Madhe nga diktatura sllavo-komuniste, envero-titiste.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNj\u00eb besim popullor thot\u00eb se p\u00ebr ironi t\u00eb fatit, disa heronj jetojn\u00eb gjat\u00eb p\u00ebr me pa e provue m\u00eb shum\u00eb rreziqe dhe v\u00ebshtirsi t\u00eb ndryshme. Ded\u00eb Gjon Ujka, nj\u00ebmend pau mjaft&nbsp; fatkeqsi, p\u00ebsoi shum\u00eb mundime dhe&nbsp; p\u00ebrjetoi tragjedi familjare e komb\u00ebtare. N\u00eb familjen e tij, pau komunist\u00ebt kah i djegin sht\u00ebpin\u00eb, i marrin pasurin\u00eb dhe i vrasin, nji&nbsp; prej&nbsp; bijve t\u00eb tij, Pashkun. N\u00eb kombin mbar\u00eb ai pau \u00e7ka nuk kishte par\u00eb as n\u00eb&nbsp;&nbsp; koh\u00ebn e turkut. N\u2019ato male t\u00eb Malcis\u00eb, t\u00eb zbardhuna prej bore dhe t\u00eb&nbsp; skuquna prej gjakut, Ded\u00eb Gjon Ujka, pau burrat e dheut kah i hjedhnin&nbsp;&nbsp; prej shkambit dhe kah i mbulojn\u00eb me gur e rroxga.&nbsp; N\u00eb ato fusha t\u00eb Arbnis\u00eb, t\u00eb njomura me djers\u00ebn e ballit dhe t\u00eb lagura me lot\u00ebt e zemr\u00ebs, pau njer\u00ebz q\u00eb pushkatoheshin n\u00eb rreshta dhe t\u00eb varroseshin n\u00eb grumbuj neper kanale e gropa, q\u00eb ata vet kishin hapur. Pau bashk me bijt\u00eb e vet, qinda e mij\u00ebra shqiptar\u00eb kah rrahen e mundohen nep\u00ebr kampe e burgje.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Trimi i Lahut\u00ebs s\u00eb Malcis\u00eb, sipas artikullit n\u00eb Sh\u00ebjzat, \u201cPau kah fiken&nbsp;&nbsp; konaqe, kah digjen katunde e bajraqe, kah rr\u00ebnohen kisha e xhamija, kah mbyllen kuvende e teqe, kah prishen f\u00e9 e zakone pa t\u00eb cilat nuk jeton nji popull; pau kah thehen lahuta e qytelija me t\u00eb cilat p\u00ebrjetohen dhe unjisohen n\u00eb fush\u00ebn e luft\u00ebs p\u00ebr liri, t\u00eb gjall\u00eb e t\u00eb vdekun: heronj t\u00eb larg\u00ebt e t\u2019af\u00ebrt, n\u00eb koh\u00eb e brezni\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Po e sjell k\u00ebt\u00eb shkrim modest bazuar n\u00eb artikullin e botuar n\u00eb vitin 1974 n\u00eb revist\u00ebn \u201cSh\u00ebjzat\u201d t\u00eb Ernest Koliqit, kushtuar Ded\u00eb Gjon Ujk\u00ebs, nj\u00ebrit prej heronjve t\u00eb Lahut\u00ebs s\u00eb Malcis\u00eb t\u00eb At Gjergj Fisht\u00ebs, duke besuar me autorin se t\u00eb jetuarit gjat\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre st\u00ebrgjysh\u00ebrve t\u00eb Kombit, d\u00ebshmitar\u00eb trima dhe bujar\u00eb, t\u00eb jet\u00eb then\u00eb nga \u201cOra e bardh\u00eb e Shqiptaris\u00eb\u201d, q\u00eb jeta e v\u00ebshtir\u00eb plot vuajtje e sakrifica si dhe verpimtaria e tyre komb\u00ebtare e denj\u00eb t\u00eb p\u00ebrmendet n\u00eb Lahut\u00ebn e Malcis\u00eb &#8212; t\u00eb p\u00ebrcjelli nd\u00ebr shekuj e brez pas brezi, \u201cverbin komb\u00ebtar, trim\u00ebrin\u00eb e s\u00eb kaluar\u00ebs heroike dhe fisnike t\u00eb popullit ton\u00eb\u201d dhe t\u00eb trimave t\u00eb tij, si Ded\u00eb Gjon Ujka e Marsh Doka, luft\u00ebtar\u00eb t\u00eb maleve kreshnike, sipas Poetit Komb\u00ebtar, At Gjergj Fisht\u00ebs:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cDed\u00eb Gjon Ujka e Marash Daka<\/p>\n\n\n\n<p>Burra l\u00e9 p\u00ebr \u00e7ark t\u2019martin\u00ebs,<\/p>\n\n\n\n<p>Fjal\u00ebn fjal\u00eb, bes\u00ebn \u00e7elikut,<\/p>\n\n\n\n<p>Ball\u00eb p\u00ebr ball\u00eb e jo mbas shpin\u00ebs,<\/p>\n\n\n\n<p>Msue me i r\u00e0 n\u00eb luft\u00eb anmikut&#8230;\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Lahuta e Malcis\u00eb dhe vlerat e karakteristikat e heronjve t\u00eb saj, mbeten edhe sot nj\u00eb gurr\u00eb vlerash komb\u00ebtare q\u00eb dalin nga toka dhe nga zemra shqiptare, nj\u00eb burim q\u00eb nuk shteret kurr\u00eb. N\u00eb Lahut\u00ebn e Malcis\u00eb dhe n\u00eb autorin e saj At Gjergj Fisht\u00ebn, Kombi shqiptar ka dhe duhet t\u00eb ket\u00eb sot dhe gjithmon\u00eb nj\u00eb burim t\u00eb pashtersh\u00ebm vlerash q\u00eb mbeten p\u00ebr t\u2019u zbuluar nga brezat, me gjith\u00eb p\u00ebrpjekjet mizore p\u00ebr ta minimizuar duke e anashkaluar\u2014 p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb p\u00ebr ta zhdukur vepr\u00ebn dhe influenc\u00ebn e tij n\u00eb Atdhe.<\/p>\n\n\n\n<p>Duhet then\u00eb edhe nj\u00ebher\u00eb, se indiferenca zyrtare politike, akademike dhe historike ndaj At Gjergj Fisht\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri dhe n\u00eb trojet shqiptare, si trash\u00ebgimi e pashpjegueshme ndaj trajtimit t\u00eb Fisht\u00ebs gjys\u00ebm shekullor nga komunizmi sllavo-aziatik i regjimit t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs \u2013 pothuaj 35-vjet \u201cpost-komuniz\u00ebm\u201d, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dhunim ndaj historis\u00eb s\u00eb kombit dhe shkelje brutale e kujtimit t\u00eb heronjve t\u00eb saj si &#8212; nd\u00ebr t\u00eb tjer\u00eb \u2013 protagonistit t\u00eb k\u00ebtij artikulli modest, Ded\u00eb Gjon Ujk\u00ebs, por edhe trim\u00ebris\u00eb s\u00eb Oso Kuk\u00ebs dhe urt\u00ebsis\u00eb s\u00eb Marash Ucit, t\u00eb vlerave t\u00eb Ali Pash\u00ebs, Ded\u00eb Gjon Lulit, Abdyl Frash\u00ebrit dhe Bashkimit t\u00eb Lidhjes s\u00eb Prizrenit \u2013 simbole t\u00eb heroizmit, urt\u00ebsis\u00eb dhe bashkimit, vlera k\u00ebto q\u00eb, p\u00ebr fat t\u00eb keq, sot nuk shihen askund n\u00eb horizontin politik e komb\u00ebtar nd\u00ebr shqiptar\u00ebt!<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ded\u00eb Gjon Ujka, Hero i fundit i heronjve t\u00eb Lahut\u00ebs s\u00eb Malcis\u00eb t\u00eb&nbsp;At Gjergj Fisht\u00ebs&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Nga Frank Shkreli&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;Disa dit\u00eb m\u00eb par\u00eb, m\u00eb fort p\u00ebr arsye nostalgjike, isha duke shfletuar nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb revist\u00ebs s\u00eb Ernest Koliqit, \u201cSh\u00ebjzat\u201d (1974 -1-10), kur m\u00eb ra n\u00eb sy shkrimi me titullin \u201cShqipnija Vendi Klasik i Herojve\u201d [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":36784,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12,15],"tags":[],"class_list":["post-36780","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","category-portrete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36780","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36780"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36780\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36786,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36780\/revisions\/36786"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/36784"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36780"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36780"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36780"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}