{"id":35431,"date":"2023-08-11T08:48:56","date_gmt":"2023-08-11T06:48:56","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=35431"},"modified":"2023-08-11T08:49:23","modified_gmt":"2023-08-11T06:49:23","slug":"autokracia-e-demshme-per-demokracine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=35431","title":{"rendered":"AUTOKRACIA\u00a0 E\u00a0 D\u00cbMSHM\u00cb\u00a0 P\u00cbR DEMOKRACIN\u00cb"},"content":{"rendered":"<figure class=\"alignleft wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"305\" height=\"368\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Nail-draga.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Nail-draga.jpg 305w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Nail-draga-248x300.jpg 248w\" sizes=\"auto, (max-width: 305px) 100vw, 305px\" \/><\/figure>\n\n\n<p><em>Kalimi&nbsp; nga monizmi n\u00eb pluraliz\u00ebm \u00ebsht\u00eb ballafaquar me pengesa t\u00eb ndryshme ku ve\u00e7ohet me mentalitetin e trash\u00ebguar te strukturat udh\u00ebheq\u00ebse partiake me qasje autokratike&nbsp;&nbsp; q\u00eb ka ndikuar me formimin e frakcioneve e m\u00eb pas edhe t\u00eb subjekteve tjera politike, ku n\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt as shqiptar\u00ebt n\u00eb Mal t\u00eb Zi nuk jan\u00eb p\u00ebrjashtim, dukuri e cila&nbsp; \u00ebsht\u00eb e d\u00ebmshme p\u00ebr subjekt\u00ebt politike, elektoratin votues&nbsp; dhe demokracin\u00eb pluraliste<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nga <strong>Nail\u00a0 Draga<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>N\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb bashk\u00ebkohore&nbsp; n\u00eb fjalorin politik p\u00ebrdor\u00ebn terma t\u00eb ndrysh\u00ebm, ku&nbsp; ve\u00e7ohet&nbsp;&nbsp; <em>autokracia<\/em>, e cila \u00ebsht\u00eb e pranishme n\u00eb t\u00eb gjitha vendet e ish kampit socialist. Autokracia paraqet form\u00ebn e qeverisjes n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn i gjith\u00eb pushteti q\u00ebndron t\u00eb nj\u00eb person apo t\u00eb nj\u00eb grupi t\u00eb vet\u00ebm.<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Autokracia sinonim p\u00ebr diktatur\u00ebn<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Deri te autokracia arrihet kur individi shfryt\u00ebzon pozit\u00ebn duke iu imponuar t\u00eb tjer\u00ebve&nbsp; sundimin e tij, p\u00ebrkat\u00ebsisht duke i detyruar n\u00eb degjueshm\u00ebri grupin partiak apo ate qeveris\u00ebs. Edhe pse thuhet se autokracia \u00ebsht\u00eb pushteti i nj\u00eb njeriu, \u00ebsht\u00eb e logjikshme se nj\u00eb funksion i till\u00eb nuk mund t\u00eb realizohet vet\u00ebm, pa pasur&nbsp; mbeshtetje nga t\u00eb tjer\u00ebt. Dhe jan\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt&nbsp; qe kryesisht jan\u00eb militant\u00ebt dhe servilet, duke mbeshtetur autokratin, sepse p\u00ebrmes tij realizojn\u00eb objektivat p\u00ebrkat\u00ebsisht interesat&nbsp; e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb praktik\u00eb \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmuar se kur pushteti kalon n\u00eb form\u00eb absolute t\u00eb nj\u00eb individ, duke pasur&nbsp; pushtet t\u00eb pakufizuar, at\u00ebher\u00eb&nbsp;&nbsp; kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me <strong>diktatur\u00ebn <\/strong>e cila ka qen\u00eb e njohur n\u00eb vendet e ish kampit socialit. Ne k\u00ebt\u00eb aspekt&nbsp; shqiptar\u00ebt e kan\u00eb p\u00ebrjetuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb praktike, ku dallohet ajo n\u00eb Shqip\u00ebri, duke qen\u00eb vendi me i ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb vendet e ish kampit socialist, me pasoja t\u00eb m\u00ebdha shoq\u00ebrore dhe komb\u00ebtare deri n\u00eb dit\u00ebt tona.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mentaliteti i trash\u00ebguar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Duket paradoksale por edhe n\u00eb pluraliz\u00ebm n\u00eb disa aspekte vazhdon mentaliteti i trash\u00ebguar nga monizmi. Fjala \u00ebsht\u00eb p\u00ebr pik\u00ebpamjet dhe mendimet e ndryshme t\u00eb prezantuara n\u00eb lidhje me subjektet politike apo individet n\u00eb strukturat e tyre udh\u00ebheq\u00ebse. N\u00eb raste t\u00eb tilla madje edhe kritika m\u00eb konstruktive dhe e argumentuar nga individet e ndrysh\u00ebm \u00ebsht\u00eb e papranueshme p\u00ebr lider\u00ebt apo pjes\u00ebtar\u00ebt e stafeve t\u00eb tyre drejtuese. Madje qasjet e tilla cil\u00ebsohen t\u00eb rrezikshme sepse nuk jan\u00eb n\u00eb favor t\u00eb vizionit t\u00eb tyre, ku nga nj\u00eb q\u00ebndrim i till\u00eb jan\u00eb paraqitur f\u00ebrkime t\u00eb brendshme t\u00eb subjektet politike. Dhe nga nj\u00eb mosdurim i till\u00eb t\u00eb gjith\u00eb jemi d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb krijimit t\u00eb fraksioneve&nbsp; politike t\u00eb cilat m\u00eb pas kan\u00eb \u00e7uar n\u00eb formimin e subjekteve t\u00eb reja politike. Pavar\u00ebsisht s\u00eb nj\u00eb num\u00ebr i subjekteve t\u00eb tilla jan\u00eb minore dhe pa ndonj\u00eb ndikim n\u00eb jet\u00ebn politike, ata jan\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e mozaikut t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm politik n\u00eb mjediset p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Autokrat\u00ebt&nbsp; penges\u00eb e ndryshimeve<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb veprim i till\u00eb nuk ka dilem\u00eb se krijon huti t\u00eb elektorati duke e dob\u00ebsuar ate, por edhe zvog\u00eblon potencen politike t\u00eb subjekteve m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha. Nga ana tjet\u00ebr, veprimi i till\u00eb i legjitimitetit t\u00eb k\u00ebtyre subjekteve minore i mund\u00ebson gjithnj\u00eb veprimin autokratik i individ\u00ebve udh\u00ebheq\u00ebs. K\u00ebshtu me largimin e individeve t\u00eb till\u00eb t\u00eb cil\u00ebt quheshin si t\u00eb pad\u00ebgjuesh\u00ebm i hapnin mund\u00ebsi liderit partiak t\u00eb vepronte n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb autokatike&nbsp; pa shqet\u00ebsime. N\u00ebse nj\u00eb veprim i till\u00eb \u00ebsht\u00eb shp\u00ebtimtar p\u00ebr liderin e till\u00eb&nbsp; duke mbetur aty ku ishte m\u00eb par\u00eb, ai \u00ebsht\u00eb i d\u00ebmsh\u00ebm p\u00ebr qytetar\u00ebt, proceset demokratike dhe elektoratin votues n\u00eb ve\u00e7anti.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u00ebnia e mbeshtetj\u00ebs politike nga qytetar\u00ebt duhet t\u00eb jet\u00eb&nbsp; d\u00ebshmi e mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb kuptuar se&nbsp; lider\u00ebt e till\u00eb autokrat jan\u00eb shkaktari kryesor t\u00eb humbjes s\u00eb subjekt\u00ebve politike ku ata drejtojn\u00eb, ku rasti i LDMZ&nbsp; \u00ebsht\u00eb sh\u00ebmbull&nbsp; tipik i d\u00ebshtimit politik, t\u00eb shqiptar\u00ebt n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<br>Fatkeq\u00ebsisht ky formulim vazhdon gjithnj\u00eb t\u00eb jet\u00eb prezent p\u00ebr lideret autokratik, q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb penges\u00eb reale e ndryshimeve pozitive n\u00eb sken\u00ebn politike pothuaj n\u00eb t\u00ebr\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn etnogjeografike shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Klasa e re politike<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Me vendosjen e pluralizmit n\u00eb Mal t\u00eb Zi nga viti 1990 u mund\u00ebsua q\u00eb n\u00eb sken\u00ebn politike t\u00eb paraqiten individ\u00eb t\u00eb rinj t\u00eb cil\u00ebt filluan t\u00eb jen\u00eb sinonim i klas\u00ebs s\u00eb re politike. Por, n\u00eb munges\u00eb te&nbsp; p\u00ebrvoj\u00ebs&nbsp; politike&nbsp; dhe joshja ne pozitat qeveris\u00ebse dhe qendrimi autokratik&nbsp;&nbsp; n\u00eb subjekt\u00ebt politike&nbsp; ndikoj n\u00eb formimin e frakcioneve dhe formimin e partive t\u00eb reja politike. Shqiptar\u00ebt n\u00eb Mal t\u00eb Zi, ndon\u00ebse jan\u00eb num\u00ebrikisht t\u00eb pak\u00ebt, p\u00ebr kah numri i partive politike ve\u00e7ohen n\u00eb regjion, q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb favor t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb k\u00ebt\u00eb mjedis. Mos arritja e koalicionit t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt me nj\u00eb list zgjedhore n\u00eb zgjedhjet parlamentare, jo vet\u00ebm n\u00eb zgjedhjet e fundit parlamentare \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmi e animozitetit dhe interesit personal &nbsp;e jo t\u00eb elektoratit votues shqiptar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mandati i kufizuar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Angazhimi n\u00eb politik\u00eb me mandat t\u00eb kufizuar paraqet hapin e par\u00eb t\u00eb demokracis\u00eb pluraliste duke iu mund\u00ebsuar edhe t\u00eb tjer\u00ebve t\u00eb jen\u00eb pjes\u00eb e politik\u00ebs vendore apo qendrore dukuri e cila duhet t\u00eb praktikohet edhe n\u00eb vendet e ish kampit socialist, e jo duke mbetur peng i mentalitetit autokrat qe \u00ebsht\u00eb i pranish\u00ebm edhe t\u00eb shqiptar\u00ebt me pasoja shoq\u00ebrore.<\/p>\n\n\n\n<p>Pik\u00ebrisht nga nj\u00eb qasje e till\u00eb, udh\u00ebheqja e partive politike me individ\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb apo grupe individ\u00ebsh rreth tyre dekada me radh\u00eb, d\u00ebshmon privatizimin e tyre dhe penges\u00eb p\u00ebr ndryshime ne avancimin e \u00e7\u00ebshtjeve q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me barazin\u00eb qytetare e nacionale t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Frig\u00eb nga konkurrenca<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nga ana tjet\u00ebr jemi d\u00ebshmitar\u00eb se angazhimi i individ\u00ebve t\u00eb p\u00ebrgatitur profesionalisht, t\u00eb guximsh\u00ebm dhe me autoritet shoq\u00ebror ka qen\u00eb refuzues nga udh\u00ebheq\u00ebsit e partive politike, sepse iu jan\u00eb friguar konkurenc\u00ebs dhe autoritetit t\u00eb tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>Ne k\u00ebt\u00eb aspekt&nbsp; penges\u00eb&nbsp; vazhdojn\u00eb t\u00eb mbesin udh\u00ebheqesit partiak autokrat, t\u00eb cil\u00ebt nga individ\u00eb t\u00eb till\u00eb shohin rrezikun e tyre, andaj&nbsp; angazhohen q\u00eb pran\u00eb vet\u00ebs t\u00eb ken\u00eb t\u00eb degjueshmit si me t\u00eb p\u00ebrshtatsh\u00ebm, duke eliminuar vlerat profesionale e meritokracin\u00eb&nbsp; dukuri e njohur n\u00eb spektrin e gjer\u00eb politik.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Askush nuk \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrhersh\u00ebm<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrfundimisht politik\u00ebn, p\u00ebrkat\u00ebsisht angazhimin politik duhet trajtuar&nbsp; si dukuri t\u00eb p\u00ebrkohshm\u00eb me mandat t\u00eb kufizuar, sepse n\u00eb saj\u00eb t\u00eb zgjedhjeve&nbsp; ndryshojn\u00eb raport\u00ebt n\u00eb sken\u00ebn politike e me te edhe n\u00eb qeverisje, ku \u00e7do individ i p\u00ebrgjegjsh\u00ebm duhet t\u00eb reflektoj\u00eb se askush nuk mund t\u00eb jet\u00eb i p\u00ebrhersh\u00ebm, andaj duhet ti rikthehet e p\u00ebrkushtohet profesionit, si kudo n\u00eb vendet demokratike europiane. Nd\u00ebrsa e kund\u00ebrta ndodh\u00eb me vendet me demokraci t\u00eb pakonsoliduar, q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb favor t\u00eb demokracis\u00eb pluraliste.<\/p>\n\n\n\n<p><em>(Gusht &nbsp;2023)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kalimi&nbsp; nga monizmi n\u00eb pluraliz\u00ebm \u00ebsht\u00eb ballafaquar me pengesa t\u00eb ndryshme ku ve\u00e7ohet me mentalitetin e trash\u00ebguar te strukturat udh\u00ebheq\u00ebse partiake me qasje autokratike&nbsp;&nbsp; q\u00eb ka ndikuar me formimin e frakcioneve e m\u00eb pas edhe t\u00eb subjekteve tjera politike, ku n\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt as shqiptar\u00ebt n\u00eb Mal t\u00eb Zi nuk jan\u00eb p\u00ebrjashtim, dukuri e cila&nbsp; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":805,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[384],"class_list":["post-35431","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-nail-draga"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35431","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35431"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35431\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35434,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35431\/revisions\/35434"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/805"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35431"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}