{"id":35406,"date":"2023-08-06T12:08:17","date_gmt":"2023-08-06T10:08:17","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=35406"},"modified":"2023-08-07T12:12:40","modified_gmt":"2023-08-07T10:12:40","slug":"dom-ndre-mjeda-ne-syte-e-nxensit-te-tij-monsinjor-dr-zef-oroshit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=35406","title":{"rendered":"DOM NDRE MJEDA N\u00cb SYT\u00cb E NX\u00cbNSIT T\u00cb TIJ, MONSINJOR DR. ZEF OROSHIT"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"453\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/zef-oroshi-picture.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/zef-oroshi-picture.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/zef-oroshi-picture-199x300.jpg 199w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n\n\n<p>Nga Frank Shkreli<\/p>\n\n\n\n<p>Dit\u00ebt e fundit lexova disa shkrime kushtuar p\u00ebrvjetorit t\u00eb kalimit n\u00eb amshim t\u00eb Dom Ndre Mjed\u00ebs (1 gusht, 1937), meshtarit, poetit lirik, studiuesit dhe hulumtuesit t\u00eb palodh\u00ebsh\u00ebm t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe. Me k\u00ebt\u00eb rast, mu kujtuan bisedat q\u00eb ndante me mua n\u00eb fillim t\u00eb 1970-ave p\u00ebr Dom Ndre Mjed\u00ebn &#8212; Mons. Dr Zef Oroshi, (1912-1989) miku im dhe ish-udh\u00ebheqsi i komunitetit katolik shqiptaro-amerikan, i nderuar dhe i respektuar edhe nga mbar\u00eb komuniteti shqiptar n\u00eb Amerik\u00eb, pa dallim feje a krahine.<\/p>\n\n\n\n<p>Monsinjor Zef Oroshi fliste shpesh, me mir\u00ebnjohje dhe me respekt t\u00eb madh, p\u00ebr m\u00ebsuesit e tij, Dom Ndre Mjed\u00ebn dhe At Gjergj Fisht\u00ebn. Shpesh edhe shkruante mbi kujtimet e tija p\u00ebr ta n\u00eb gazetat dhe revistat e diaspor\u00ebs anti-komunsite shqiptare t\u00eb asaj kohe n\u00eb Shtetet e Bashkuara dhe m\u00eb gj\u00ebr\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb nj\u00eb shkrim p\u00ebrkujtimor botuar b\u00eb revist\u00ebn Jeta Katolike Shqiptare, (Tetor-Dhjetor, 1977), organ i Lidhjes Katolike Shqiptaro-Amerikane, Drejtor P\u00ebrgjegj\u00ebs i t\u00eb cil\u00ebs ishte ai vet, Dr. Zef Oroshi ka kujtuar m\u00ebsuesin e tij Dom Ndre Mjed\u00ebn, me rastin e 40-vjetorit t\u00eb vdekjes. Dom Oroshi ka shkruar se mendjeholl\u00ebsia e Mjed\u00ebs s\u00eb ri i ka shtyr\u00eb t\u00eb par\u00ebt e (urdhit jezuit) ta d\u00ebrgonin at\u00eb t\u00eb studionte n\u00eb universitetet m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb Evrop\u00ebs, sin \u00eb Austri, Itali, Gjermani, Franc\u00eb e Poloni, ku p\u00ebrve\u00e7 se&nbsp; kreu studimet e larta p\u00ebr filozofi e teologji me, \u201csuma cum laude\u201d, Ndre Mjeda, \u201cpasunoi mendjen e squet t\u00eb tij me gjuh\u00ebt dhe me let\u00ebrsit\u00eb k\u00ebtyne vendeve, por edhe njohuri mbi klasik\u00ebt q\u00eb ai aq fort i dashuronte\u201d, ka shkruar Mons Zef Oroshi, p\u00ebr ish-m\u00ebsuenin e tij Ndre Mjed\u00ebn. Megjithse, nd\u00ebr t\u00eb gjitha t\u00eb mirat mendore e jet\u00ebsore q\u00eb i ofronte atij bota per\u00ebndimore e qytet\u00ebruar dhe e lir\u00eb, Mjeda, \u201cKurr\u00eb nuk harroi vendin e vet, Shqip\u00ebrin\u00eb. Asaj i k\u00ebndoi, me plot afshin e zemr\u00ebs me poezit\u00eb e rinis\u00eb s\u00eb vet, botuar n\u00eb \u201cJuvenilia\u201d, &#8212; \u201csende rinie\u201d \u2013 kur Atdheu gj\u00ebndej ende n\u00ebn thundr\u00ebn e aziatik\u00ebve\u201d, ka v\u00ebrejtur Dr Zef Oroshi n\u00eb shkrimin e tij n\u00eb vitin 1977, me rastin e 40-vjetorit t\u00eb vdekjes s\u00eb Mjed\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Kur \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb Shqip\u00ebri, sh\u00ebnon Dom Zef Oroshi, Ndre Mjeda ka dhen\u00eb m\u00ebsim n\u00eb gjuh\u00eb dhe let\u00ebrsi shqipe n\u00eb kolegjen e famshme Saverjane t\u00eb Shkodr\u00ebs. Si meshtar ai ka sh\u00ebrbyer n\u00eb disa famuli t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb mbi-Shkodr\u00ebs, duke p\u00ebrfunduar n\u00eb Kuk\u00ebl. Ndre Mjeda ishte themeluesi i Shoq\u00ebris\u00eb Letrare \u201cAgimi\u201d, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb n\u00eb Kongresin e Manastirit ka luajtur nj\u00eb rol ky\u00e7, nd\u00ebrsa ishte nd\u00ebr krongresist\u00eb m\u00eb aktiv\u00eb, ka then\u00eb Dr Zef Oroshi. \u201cPor \u00e7ka e ban emrin e Ndre Mjed\u00ebs t\u00eb pavdeksh\u00ebm\u201d, n\u00ebnvijon Dr, Zef Oroshi, \u201cAsht\u00eb pena e tij si poet, mjesht\u00ebr klasik i vjerrshit shqip, si prozator dhe sidomos si gramatolog, nd\u00eblr m\u00eb t\u00eb thell\u00ebt q\u00eb ka pasur Shqip\u00ebria p\u00ebrshum\u00eb koh\u00eb. Studimet dhe hulumtimet e tija n\u00eb \u00e7eshtje gramatikore t\u00eb shqip\u00ebs kan\u00eb qen\u00eb vendimtare\u201d, thekson nd\u00ebr t\u00eb tjera, Dom Zefi, p\u00ebr veprimtarin\u00eb letrare t\u00eb Dom Mjed\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrve\u00e7se shkrimtar dhe poet mjesht\u00ebr, Dr. Zef Oroshi e cil\u00ebson ish-m\u00ebsuesin e tij Ndre Mjed\u00ebn edhe si, \u201cudh\u00ebheqsin e paharruar t\u00eb shkoll\u00ebs s\u00eb p\u00ebrmendur, Kolegja Saverjane, drejtuar nga Jezuit\u00ebt e Shkodr\u00ebs\u201d dhe si, \u201cnj\u00ebrin prej Rilindasve m\u00eb t\u00eb flak\u00ebt dhe m\u00eb t\u00eb hershmit e Kombit Shqiptar. Qe zgjedh\u00eb edhe deputet i Shkodr\u00ebs, pothuajse kund\u00ebr vullnetit t\u00eb tij\u201d, ka shkruar Oroshi.<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Zefi sh\u00ebnon n\u00eb artikullin e tij \u2013 nj\u00eb fakt q\u00eb nuk ka t\u00eb bej\u00eb me gjuh\u00ebn as me let\u00ebrsin\u00eb \u2013 nd\u00ebrsa shkruan se, \u201cP\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb hov bujq\u00ebsis\u00eb p\u00ebrparimtare, Dom Ndre Mjeda qe i pari q\u00eb solli plorin e \u00e7elikt n\u00eb Shqip\u00ebni\u201d, sipas Dom Zef Oroshit.<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Ndre Mjed\u00ebs, ka shkruar Dom Zef Oroshi, i ka takuar t\u00eb jetonte n\u00eb dhena t\u00eb huaja dhe zemra i shkrumbohej p\u00ebr Atdheun e larg\u00ebt e t\u00eb rob\u00ebruar. Mallin p\u00ebr Atdhe ai e skaliti, qysh i ri n\u00eb \u201cJuvenilia\u201d, duke filluar me, \u201cVaji i Bylbylit\u201d, botuar q\u00eb n\u00eb vitin 1887 dhe me \u201cAndrra e Jet\u00ebs\u201d, ku ai k\u00ebndon jet\u00ebn e fshatarit e t\u00eb mal\u00ebsorit shqiptar, ka shkruar Dr. Zef Oroshi, p\u00ebr veprat e m\u00ebsuesit t\u00eb tij, Me sonetat klasik\u00eb, \u201cLissus\u201d dhe \u201cScodra\u201d (Lezha e Shkodra) ku, p\u00ebrmes historis\u00eb s\u00eb lasht\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre dy qyteteve evokohet e kaluara e hershme, \u201clumnit\u00eb historike dhe legjendat e paraardh\u00ebsve ilir\u00eb, me mbretrit Bardhylin e Agronin dhe me mbret\u00ebreshen Teuta.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Monsinjor Dr Zef Oroshi vler\u00ebson, n\u00eb artikullin e tij, botuar n\u00eb revisten Jeta Katolike Shqiptare m\u00eb 1977, me rastin e 40-vjetorit t\u00eb kalimit n\u00eb amshim t\u00eb poetit, se, \u201cme k\u00ebto vepra, megjithse t\u00eb shkurta, Mjeda nalt\u00ebsohet si poeti m\u00eb klasik nd\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb poet\u00ebt shqiptar\u00eb\u2026\u201d, por megjith\u00eb k\u00ebt\u00eb, \u201cAi Nan\u00ebn Shqipni e ka gjithmon\u00eb para sysh\u00eb\u201d, me q\u00ebllim p\u00ebr t\u00eb drejtuar rinin\u00eb e asaj kohe kah, \u201cudha e atdhedashunis\u00eb s\u00eb \u00e7ilt\u00ebrt, si\u00e7 kan\u00eb veprue gjithmon\u00eb, p\u00ebr vendin e tyre, njer\u00ebzit e m\u00ebdhej.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Zef Oroshi \u00ebsht\u00eb shprehur se e ndjen veten t\u00eb nderuar dhe t\u00eb privilegjuar q\u00eb ket\u00eb \u201cpas\u00eb p\u00ebr m\u00ebsues, k\u00ebt\u00eb mjesht\u00ebr zamadh t\u00ebgjuh\u00ebs son\u00eb, si dhe p\u00ebr ndikimin e tij p\u00ebr dashurin\u00eb ndaj Gjuh\u00ebs Shqipe\u201d, dhe vazhdon me kujtimet e tija: \u201cDom Ndre Mjeda qe perosnalitete i p\u00ebrsosur n\u00eb ndej\u00eb e n\u00eb sjellje. N\u00eb klas\u00ebn e tij mund t\u00eb ndihej miza tue fluturue. Kur na lexonte ndonji pjes\u00eb artistike klasike ose bashkohore, sidomos poezi me art t\u00eb lart\u00eb, k\u00ebth\u00ebnezej e skuqej n\u00eb fytyr\u00eb \u2013 aq fort e ndjente shijen e artit\u2026Megjithse nuk ishte i idh\u00ebt me kurrk\u00ebnd, pak ose aspak i qeshej fytyra e tij e gjan\u00eb \u2013 me musteqe t\u00eb trasha e t\u00eb dendura e kryetullac, trup i lidhur me nalt\u00ebsi mesatare. Ishte kritik i pam\u00ebshirsh\u00ebm n\u00eb pik\u00ebpamjen e artit t\u00eb shkrimit, por gjithmon\u00eb me dinjitet e arsye, pa p\u00ebrulur k\u00ebnd, kurr\u00eb.\u201d, ka shkruar Dom Zef Oroshi n\u00eb artikullin e tij n\u00eb kujtim t\u00eb m\u00ebsuesit t\u00eb vet Dom Ndre Mjed\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Zef Oroshi ka mbyllur shkrimin n\u00eb kujtim t\u00eb m\u00ebsuesit t\u00eb tij t\u00eb nderuar duke hedhur hipotez\u00ebn se para se t\u00eb vdiste \u2013 p\u00ebrflitej n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, se Dom Ndre Mjeda, i ndikuar nga shkrimtari latin Virgjili, mund t\u00eb ket\u00eb djegur dor\u00ebshkrimet e tija t\u00eb shumta, duke th\u00ebn\u00eb se, \u201cMjeda vdiq, por shkolla e tij mbetet e pavdekshme.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNdon\u00ebse pushon n\u00eb amshim, ai gjithnj\u00eb flet.\u201d&nbsp; (Defunctus Adhuc Loquitur\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Frank Shkreli Dit\u00ebt e fundit lexova disa shkrime kushtuar p\u00ebrvjetorit t\u00eb kalimit n\u00eb amshim t\u00eb Dom Ndre Mjed\u00ebs (1 gusht, 1937), meshtarit, poetit lirik, studiuesit dhe hulumtuesit t\u00eb palodh\u00ebsh\u00ebm t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe. Me k\u00ebt\u00eb rast, mu kujtuan bisedat q\u00eb ndante me mua n\u00eb fillim t\u00eb 1970-ave p\u00ebr Dom Ndre Mjed\u00ebn &#8212; Mons. Dr Zef [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5300,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[3339,3018],"class_list":["post-35406","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-ndre-mjeda","tag-zef-oroshi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35406","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35406"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35406\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35409,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35406\/revisions\/35409"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5300"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}