{"id":35383,"date":"2023-08-05T12:21:45","date_gmt":"2023-08-05T10:21:45","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=35383"},"modified":"2023-08-05T12:23:24","modified_gmt":"2023-08-05T10:23:24","slug":"botim-i-vecante-per-opusin-letrar-dhe-qasjen-intelektuale-te-skender-drinit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=35383","title":{"rendered":"Botim i ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr opusin letrar dhe qasjen intelektuale t\u00eb Sk\u00ebnder Drinit"},"content":{"rendered":"<figure class=\"alignleft wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"475\" height=\"421\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Nail-draga-peticioni.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Nail-draga-peticioni.jpg 475w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Nail-draga-peticioni-300x266.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 475px) 100vw, 475px\" \/><\/figure>\n\n\n<p><strong>Sadedin Limani,P\u00ebrtej heshtjes,Botoi:Fan Noli, Tiran\u00eb, 2014<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Pavar\u00ebsisht rrethanave shoq\u00ebrore&nbsp; n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb koh\u00ebn e diktatur\u00ebs n\u00eb gam\u00ebn e gjer\u00eb&nbsp; t\u00eb art\u00ebve e n\u00eb ve\u00e7anti n\u00eb fush\u00ebn e let\u00ebrsis\u00eb jan\u00eb botuar vepra me pesh\u00eb t\u00eb cilat jan\u00eb vler\u00ebsuar nga kritika e koh\u00ebs. Ndon\u00ebse art\u00ebt ishin n\u00ebn trysnin e realizmit socialist, q\u00eb si moto kishin qasjen ideologjike, ka edhe p\u00ebrjashtime qe autor t\u00eb ndrysh\u00ebm kan\u00eb krijuar individualitetin e tyre krijues, duke u ve\u00e7uar me &nbsp;stilin e tyre dhe me mjeshtrin\u00eb gjuh\u00ebsore dhe me qasj\u00ebn &nbsp;intelektuale. Ndon\u00ebse t\u00eb till\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb pakt\u00eb, ata ishin nj\u00eb aset, duke mbetuar si vler\u00eb komb\u00ebtare&nbsp; n\u00eb piemontin e let\u00ebrsis\u00eb komb\u00ebtare shqiptare. N\u00eb saj\u00eb t\u00eb veprimtaris\u00eb s\u00eb tij letrare n\u00eb k\u00ebt\u00eb kategori b\u00ebn pjes\u00eb&nbsp; shkrimtari Sk\u00ebnder Drini, i cili&nbsp; ishte idividualitet i ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb shqipe<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nga <strong>Nail\u00a0 Draga<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb lidhje mbi botimin e roman\u00ebve nga shkrimtar\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm kemi pasur rast t\u00eb lexojm\u00eb v\u00ebshtrime apo opinione nga kritik\u00eb letrar apo studiues t\u00eb ndrysh\u00ebm.Por, jan\u00eb t\u00eb rrall\u00eb ata botime qe trajtojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyre analitike dhe studimore veprimtarin\u00eb e nj\u00eb shkrimtari, duke prezantuar nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb veprimtaris\u00eb nga opusi i tij krijues. Por di\u00e7ka e till\u00eb kemi rastin ta shohim n\u00eb nj\u00eb botim i cili \u00ebsht\u00eb i ve\u00e7ant\u00eb kushtuar shkrimtarit Sk\u00ebnder Drini(1935-2014). Kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me librin<strong> P\u00ebrtej heshtjes <\/strong>t\u00eb autorit Sadedin Limani, botuar n\u00eb vitin 2014, nga SHB\u201dFan Noli\u201d n\u00eb Tiran\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nj\u00eb botim analitik<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nisma qe t\u00eb botohet nj\u00eb vep\u00ebr e till\u00eb kushtuar disa veprave t\u00eb shkrimtarit Drini, nga S.Limani, paraqet moment t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb botimet n\u00eb shqip dhe d\u00ebshmi e pasionit &nbsp;p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb. Kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb botim analitik, q\u00eb \u00ebsht\u00eb i rrall\u00eb&nbsp; n\u00eb botimet n\u00eb shqip, q\u00eb ve\u00e7ohet p\u00ebr nga p\u00ebrmbajtja dhe qasja intelektuale p\u00ebr bot\u00ebn kulturore shqiptare. Dhe nj\u00eb qasje e till\u00eb, hap dilema&nbsp; jo vet\u00ebm letrare, ku Limani paraqet pik\u00ebpamjet &nbsp;dhe vler\u00ebsimet p\u00ebr kat\u00ebr vepra t\u00eb shkrimtarit Drini. Fjala \u00ebsht\u00eb p\u00ebr kat\u00ebr romane: <strong>Sh\u00ebmbja e idhujve(1975), Vraje tradhtin\u00eb(1978), Midis dy koh\u00ebve(1978) <\/strong>dhe <strong>Tanush Martini(1990)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke marr\u00eb parasysh se veprimtaria kriuese e Drinit \u00ebsht\u00eb mjaft e gjer\u00eb, p\u00ebrcaktimi p\u00ebr k\u00ebta kat\u00ebr romane, \u00ebsht\u00eb zgjidhje personale e autorit, q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me ngjarje t\u00eb ve\u00e7anta n\u00eb historin\u00eb e popullit shqiptar.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb botim autori fillimisht jep t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr jet\u00ebn dhe vepr\u00ebn e Sk\u00ebnder Dirinit, duke vazhduar me v\u00ebshtrimin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm p\u00ebr kat\u00ebr romanet,&nbsp; analiz\u00ebn dhe sfondin historik t\u00eb tyre. Me pas trajton edhe \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera letrare, shoq\u00ebrore&nbsp; e filozofike t\u00eb cilat sipas autorit jan\u00eb&nbsp; n\u00eb favor t\u00eb kuptimit t\u00eb p\u00ebrceptimit letrar dhe vizionit intelektual t\u00eb S.Drinit.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke lexuar k\u00ebt\u00eb botim, del qart\u00eb se autori e ka njohur p\u00ebr se af\u00ebrmi shkrimtarin Drini, jo vet\u00ebm si person fizik, por edhe si krijues e intelektual. Ai me origjin\u00eb ishte nga Struga, nga hap\u00ebsira juglindore shqiptare pran\u00eb liqenit t\u00eb Ohrit, por \u00ebsht\u00eb rritur, formuar e jetuar n\u00eb Shkod\u00ebr. Si i till\u00eb ai nuk ka qen\u00eb i kufizuar n\u00eb apektin lokal por ishte person i ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr koh\u00ebn kur ka jetuar e vepruar. Vet\u00eb jeta e till\u00eb, duke sfiduar rrethanat familjare e ato shoq\u00ebrore si intelektual qe ishte ai ka p\u00ebrceptuar qart\u00eb sistemin e koh\u00ebs, duke jetuar n\u00eb heshtje, ashtu si e ka titulluar k\u00ebt\u00eb botim autori Limani.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Vetmia e jetuar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Madje un\u00eb e them pa hezitim se ai jetonte n\u00eb vetmi, duke kriuar bot\u00ebn e tij personale e intelektuale. Si i till\u00eb Drini&nbsp; p\u00ebr qarqet letrare e kulturore jo rrall\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb kuptuar, apo refuzuar&nbsp; sepse nuk ka qen\u00eb sipas shijes t\u00eb klan\u00ebve t\u00eb ndryshme letrare. Kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me mos vler\u00ebsimin e vlerave p\u00ebrkat\u00ebsisht t\u00eb meritokracis\u00eb dukuri e cila ishte e pranishme n\u00eb moniz\u00ebm &nbsp;por edhe tash n\u00eb pluraliz\u00ebm. Ai ishte nga ata disident\u00eb qe ka&nbsp; vazhduar t\u00eb p\u00ebrjetoj\u00eb disidenc\u00ebn e vet n\u00eb t\u00eb dy sistemet si n\u00eb moniz\u00ebm dhe n\u00eb pluraliz\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezantimi i ngjarjeve&nbsp; n\u00eb k\u00ebto romane nuk jan\u00eb fiksime t\u00eb imagjinat\u00ebs se shkrimtarit, por t\u00eb realitetit t\u00eb ngjarjeve n\u00eb veriun shqiptar. Shkrimtari me mjeshtri p\u00ebrshkruan realitetin e koh\u00ebs, si brenda shqiptar\u00ebve por edhe t\u00eb tjer\u00ebve n\u00eb raport\u00ebt shoq\u00ebrore t\u00eb koh\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke analizuar kat\u00ebr romanet e Drinit&nbsp; n\u00eb k\u00ebt\u00eb botim Limani ofron t\u00eb dh\u00ebna me interes p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet p\u00ebrkat\u00ebse. N\u00eb k\u00ebt aspekt ky \u00ebsht\u00eb i ve\u00e7ant\u00eb sepse ai ka&nbsp; ofruar referenca nga botime t\u00eb ndryshme, t\u00eb cilat jan\u00eb me interes p\u00ebr lexuesin. Dhe ska si t\u00eb jet\u00eb ndryshe sepse nj\u00eb qasje e till\u00eb analitike pasuron t\u00eb dh\u00ebnat t\u00eb cilat Drini i ka pasur si tem\u00eb te romaneve.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e prezantuara nga Limani, jan\u00eb plot\u00ebsim i logjiksh\u00ebm duke plot\u00ebsuar qasjen e bot\u00ebs intelektuale t\u00eb shkrimtarit Drini. Ndon\u00ebse n\u00eb shikim t\u00eb par\u00eb kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb p\u00ebr periudha t\u00eb ndryshme kohore \u00e7do gj\u00eb reflekton p\u00ebr ngjarjet e koh\u00ebs, q\u00eb jan\u00eb pjes\u00eb e historis\u00eb son\u00eb. Ishte mjeshtri e ve\u00e7ant\u00eb e shkrimtarit qe ngjarjet e ndodhura n\u00eb veriun shqiptar i ka shtjelluar n\u00eb stilin e tij si rrall\u00eb kush deri m\u00eb tash, duke d\u00ebshmuar se ai ka qen\u00eb njoh\u00ebs i ngjarjeve historike.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt ai ishte i priviligjuar, sepse duke jetuar e punuar n\u00eb Shkod\u00ebr ka pasur mund\u00ebsi t\u00eb informohet drejtp\u00ebrdrejt, \u00e7\u00ebshtje t\u00eb cilat kan\u00eb qen\u00eb preokupuese p\u00ebr popullin ton\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>P\u00ebrfundim<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Libri \u201c<em>P\u00ebrtej heshtj\u00ebs\u201d<\/em> i S.Limanit p\u00ebr nga p\u00ebrmbajtja dhe trajtimi i l\u00ebnd\u00ebs s\u00eb shtjelluar, paraqet nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb&nbsp; letrare n\u00eb literatur\u00ebn n\u00eb shqip. Madje e them pa hezitim se n\u00eb shum\u00eb raste analiza e till\u00eb \u00ebsht\u00eb eseistike, q\u00eb d\u00ebshmohet edhe me refencat e prezantuara. Dhe nuk ka si t\u00eb jet\u00eb ndryshe sepse kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me shkrimtarin Drini i cili dallohej me shkall\u00ebn e lart\u00eb te t\u00eb shprehurit&nbsp; estetik, artistik e filozofik&nbsp; qe jan\u00eb t\u00eb rrall\u00eb, me vler\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb shoq\u00ebrore.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke marr\u00eb parasysh p\u00ebrgatitjen profesionale t\u00eb Limanit, leximi i k\u00ebtij botimi zgjon kureshtjen t\u00eb \u00e7do lexues, andaj si i till\u00eb do t\u00eb ket\u00eb edhe komente t\u00eb ndryshme. Por, pasi t\u00eb lexohet ky lib\u00ebr, lexuesi i pasionuar do t\u00eb bindet se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb botim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb &nbsp;tek ne dhe si i till\u00eb qe paraqet risi n\u00eb literatur\u00ebn &nbsp;n\u00eb shqip.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrfundimisht, pas leximit t\u00eb k\u00ebtij botimi, q\u00eb si trajtim ka jet\u00ebn dhe vepr\u00ebn e Sk\u00ebnder Drinit, del qart\u00eb se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb shkrimtar dhe intelektual i cili b\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb plejaden e shkrimtar\u00ebve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb shqipe.<\/p>\n\n\n\n<p>Si e till\u00eb veprimtaria e tij letrare do t\u00eb mbet\u00ebt e ve\u00e7ant\u00eb dhe model p\u00ebr gjeneratat e reja, sepse ai i ka&nbsp; sfiduar rrethanat e koh\u00ebs me krijimtarin\u00eb e tij letrare. Ai nuk ishte konformist, por shkrimtar me individualitet krijues si rrall\u00eb kush n\u00eb koh\u00ebn e tij.<\/p>\n\n\n\n<p>Pavar\u00ebsisht se ai nuk u vler\u00ebsu sipas meritave letrare nga qarqet shoq\u00ebrore t\u00eb koh\u00ebs si n\u00eb moniz\u00ebm dhe n\u00eb pluraliz\u00ebm ai &nbsp;ka mbetur model p\u00ebr koh\u00ebn e tij dhe me pas. Nd\u00ebrsa organizimi i k\u00ebsaj tryeze kushtuar Drinit \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmi e konsiderat\u00ebs &nbsp;intelektuale dhe nderimit &nbsp;t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb tij letrare.<\/p>\n\n\n\n<p>(Paraqitur n\u00eb Tryez\u00ebn shkencore <em>\u201cSk\u00ebnder Drini, individualitet i spikatur n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb shqipe\u201d<\/em> organizuar nga Akademia&nbsp; Shkencave e Shqip\u00ebris\u00eb dhe Shoqata <em>\u201cFormimi Inelektual dhe Shkencor\u201d<\/em>, Tiran\u00eb, 3 korrik 2023)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sadedin Limani,P\u00ebrtej heshtjes,Botoi:Fan Noli, Tiran\u00eb, 2014 Pavar\u00ebsisht rrethanave shoq\u00ebrore&nbsp; n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb koh\u00ebn e diktatur\u00ebs n\u00eb gam\u00ebn e gjer\u00eb&nbsp; t\u00eb art\u00ebve e n\u00eb ve\u00e7anti n\u00eb fush\u00ebn e let\u00ebrsis\u00eb jan\u00eb botuar vepra me pesh\u00eb t\u00eb cilat jan\u00eb vler\u00ebsuar nga kritika e koh\u00ebs. Ndon\u00ebse art\u00ebt ishin n\u00ebn trysnin e realizmit socialist, q\u00eb si moto kishin qasjen ideologjike, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14017,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[384,3336],"class_list":["post-35383","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-nail-draga","tag-skender-drini"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35383","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35383"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35383\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35386,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35383\/revisions\/35386"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14017"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}