{"id":35116,"date":"2023-06-24T07:15:36","date_gmt":"2023-06-24T05:15:36","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=35116"},"modified":"2023-06-24T07:56:05","modified_gmt":"2023-06-24T05:56:05","slug":"adem-demaci-e-para-eshte-fjala-e-lire-hapi-i-domosdoshem-drejt-demokracise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=35116","title":{"rendered":"ADEM DEMA\u00c7I: E PARA \u00cbSHT\u00cb FJALA E LIR\u00cb -HAPI I DOMOSDOSH\u00cbM DREJT DEMOKRACIS\u00cb"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"566\" height=\"319\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Ade-demaqi-ne-parlamentin-evropian.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"Adem Demaqi\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Ade-demaqi-ne-parlamentin-evropian.jpg 566w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Ade-demaqi-ne-parlamentin-evropian-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 566px) 100vw, 566px\" \/><\/figure>\n\n\n<p>Adem Dema\u00e7i duke folur n\u00eb Parlamentin Evropian, 1991<\/p>\n\n\n\n<p>Nga Frank Shkreli<\/p>\n\n\n\n<p>ADEM DEMA\u00c7I: \u201cN\u00eb Librin e shenjt\u00eb thuhet: \u2018E para ishte fjala\u2019. N\u00eb koh\u00ebn ton\u00eb mund t\u00eb themi: \u201cE para \u00ebsht\u00eb fjala e lir\u00eb\u201d &#8212; si hapi i par\u00eb dhe i domosdosh\u00ebm drejt demokracis\u00eb\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb fjalimin e Presidentes s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs, t\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn q\u00eb kaloi para Parlamentit Evropian n\u00eb Strasburg, Vjosa Osmani kujtoi dy figura t\u00eb njohura t\u00eb historis\u00eb komb\u00ebtare moderne t\u00eb shqiptar\u00ebve; Dr. Ibrahim Rugov\u00ebn dhe Adem Dema\u00e7in, t\u00eb dy fitues t\u00eb \u00c7mimit Sakharov, t\u00eb p\u00ebrzgjedhurur nga Parlamenti i Evrop\u00ebs. <a href=\"https:\/\/telegraf.al\/opinion\/frank-shkreli-liri-pavaresi-demokraci-sishin-vetem-fjale-te-shqiptuara-me-pasion-nga-rugova-por-jane-dhe-vizion-i-popullit-te-kosoves\/\">Frank Shkreli: Liri, Pavar\u00ebsi, Demokraci s\u2019ishin vet\u00ebm fjal\u00eb t\u00eb shqiptuara me pasion nga Rugova, por jan\u00eb dhe vizion i popullit t\u00eb Kosov\u00ebs | Gazeta Telegraf<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vitin 1991, Parlamenti Evropian i ka dor\u00ebzuar Adem Dema\u00e7it \u00c7mimin e lart\u00eb, Sakharov &#8212; p\u00ebr integritetin e tij n\u00eb kund\u00ebrshtimin e nj\u00eb regjimi autoritar \u2013 ish-regjimit diktatorial komunist jugosllav.&nbsp; Duke cil\u00ebsuar \u00c7mimin si nj\u00eb nderim ndaj popullit t\u00eb Kosov\u00ebs, Dema\u00e7i ka deklaruar, nd\u00ebr t\u00eb tjera, &nbsp;me at\u00eb rast se, \u201cLiria e fjal\u00ebs \u00ebsht\u00eb hapi i par\u00eb jetik drejt demokracis\u00eb.&nbsp; Pa lirin\u00eb e fjal\u00ebs nuk ka dialog, pa dialog nuk ka t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb dhe pa t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, p\u00ebrparimi nuk \u00ebsht\u00eb i mundur\u201d, \u00ebsht\u00eb shprehur ish i burgosuri i regjimit komunist jugosllav, Adem Dema\u00e7i. <a href=\"https:\/\/multimedia.europarl.europa.eu\/en\/video\/sakharov-prize-1991-award-ceremony-adem-demai-kosovo-_EP071187\">&nbsp;Sakharov Prize 1991: Award ceremony Adem DEMACI (Dema\u00e7i), Kosovo | European Parliament Multimedia Centre (europa.eu)<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Aktivisti i t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe shkrimtari shqiptar nga Kosova, Adem Dema\u00e7i, n\u00eb mosh\u00ebn 55 vje\u00e7are mori \u00e7mimin prestigjioz, Sakharov t\u00eb Parlamentit Evropian, p\u00ebr p\u00ebrkushtimin e tij, ndaj t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe si mbrojt\u00ebs i liris\u00eb s\u00eb fjal\u00ebs. Duke folur me rastin e marrjes s\u00eb \u00c7mimit Sakharov n\u00eb vitin 1991, Dema\u00e7i u ka then\u00eb parlamentar\u00ebve evropian\u00eb se, \u201cDuke m\u00eb nderuar mua, ju po nderoni popullin e Kosov\u00ebs, nj\u00eb popull paq\u00ebdash\u00ebs dhe liridash\u00ebs q\u00eb po kalon vuajtje t\u00eb m\u00ebdha\u201d. &nbsp;N\u00eb at\u00eb koh\u00eb, Dema\u00e7i ushtronte, n\u00ebn rrethana shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira, detyr\u00ebn e Kryetarit t\u00eb K\u00ebshillit p\u00ebr Mbrojtjen e t\u00eb Drejtave dhe Lirive t\u00eb Njeriut n\u00eb Prishtin\u00eb.&nbsp; P\u00ebr shkak t\u00eb shkrimeve dhe pik\u00ebpamjeve t\u00eb tij politike, 28 vjet t\u00eb jet\u00ebs ai i kaloi n\u00ebp\u00ebr burgjet ish-jugosllave.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb fjalimin para parlamentar\u00ebve evropian\u00eb, Dema\u00e7i ka theksuar nevoj\u00ebn p\u00ebr lirin\u00eb e fjal\u00ebs, si di\u00e7ka t\u00eb domosdoshme p\u00ebr demokracin\u00eb, nd\u00ebrsa ka denoncuar dhun\u00ebn dhe shkeljen brutale t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut nga regjimi serb n\u00eb Kosov\u00eb. Fjalimi i Dema\u00e7it n\u00eb Strasburg n\u00eb vitin 1991 konsiderohet ende si nj\u00eb prej fjalimeve m\u00eb historike n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb trojet shqiptare \u2013 n\u00eb mbrojtje t\u00eb liris\u00eb s\u00eb fjal\u00ebs dhe t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Ishte pra r\u00ebnd\u00ebsia q\u00eb ai i kushtoi liris\u00eb s\u00eb fjal\u00ebs dhe liris\u00eb s\u00eb t\u00eb menduarit, si tema m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e fjalimit t\u00eb tij me at\u00ebrast, ajo q\u00eb t\u00ebrhoqi at\u00ebher\u00eb dhe sot v\u00ebmendjen e atyre q\u00eb e d\u00ebgjuan por edhe kur lexohet sot ai fjalim \u00ebsht\u00eb tep\u00ebr aktual p\u00ebr bot\u00ebn shqiptare, pasi liria e fjal\u00ebs dhe e shtypit t\u00eb liri\u00eb, mbetet ende nj\u00eb sfid\u00eb q\u00eb po pengon zhvillimet demokratike n\u00eb trojet shqiptare \u2013 megjith\u00eb shmebjen e komunizimit zyrtar mbi 30-vite t\u00eb kaluar. &nbsp;Dema\u00e7i e pat filluar fjalimin e tij para Parlamentit Evropian duke cituar Bibl\u00ebn: <strong><em>\u201cN\u00eb Librin e shenjt\u00eb thuhet: \u201cE para ishte fjala\u201d. N\u00eb koh\u00ebn ton\u00eb mund t\u00eb thuhet, ka shtuar ai; \u201cE para \u00ebsht\u00eb fjala e lir\u00eb, si hapi i par\u00eb dhe i domosdosh\u00ebm drejt demokracis\u00eb\u201d. \u201c<\/em><\/strong><strong><em>Pa fjal\u00eb t\u00eb lir\u00eb s\u2019ka dialog, pa dialog nuk mund t\u00eb zbulohet e v\u00ebrteta, kurse pa t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn nuk ka progress\u201d,<\/em><\/strong> u ka th\u00ebn\u00eb Adem Dema\u00e7i parlamentar\u00ebve evropian\u00eb n\u00eb vitin 1991, n\u00eb mbrojtje t\u00eb liris\u00eb s\u00eb fjal\u00ebs, si nj\u00eb e drejt\u00eb baz\u00eb e njeriut, pa t\u00eb cil\u00ebn nuk funksionon demokracia:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cZoti Kryetar, zonja e zot\u00ebrinj deputet\u00eb, fal\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb lir\u00eb ju e zbuluat t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e hidhur p\u00ebr shqiptar\u00ebt n\u00eb Jugosllavi. Pik\u00ebrisht se fjala e lir\u00eb e shpartallon err\u00ebsir\u00ebn, flak tutje mjergull\u00ebn dhe \u00e7jerr t\u00eb gjitha maskat. T\u00eb gjith\u00eb pushtuesit e pu\u00e7ist\u00ebt, pun\u00ebn e par\u00eb q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb \u00ebsht\u00eb rob\u00ebrimi i fjal\u00ebs. Prandaj t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb jan\u00eb ithtar\u00eb t\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb lir\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb jan\u00eb, t\u00eb them me nj\u00eb fjal\u00eb pak si poetike \u2013 dashnor\u00eb t\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb lir\u00eb, kan\u00eb qen\u00eb e jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrndjekur, t\u00eb d\u00ebnuar e t\u00eb burgosur, t\u00eb ekzekutuar e t\u00eb masakruar nga rob\u00ebrues t\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb lir\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cPor, zoti Kryetar dhe Ju, zonja e zot\u00ebrinj deputet\u00eb t\u00eb Parlamentit Evropian, do t\u00eb guxoj t\u00eb them se edhe ju t\u00eb gjith\u00eb jeni dashnor\u00eb t\u00eb Fjal\u00ebs s\u00eb Lir\u00eb dhe prandaj m\u00eb keni ftuar q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb sall\u00eb t\u00eb mrekullueshme ta d\u00ebgjoni edhe tingullin e Fjal\u00ebs s\u00eb Lir\u00eb Shqiptare. Mir\u00ebpo, m\u00eb vjen keq q\u00eb nuk kam fatin t\u2019ju them asnj\u00eb fjal\u00eb t\u00eb g\u00ebzuar e t\u00eb \u00ebmb\u00ebl nga hap\u00ebsirat e asaj q\u00eb ende i thon\u00eb Jugosllavi\u201d.&nbsp; Adem Dema\u00e7i i ka cil\u00ebsuar \u201cdashnor\u00ebt e fjal\u00ebs s\u00eb lir\u00eb\u201d, si individ\u00ebt m\u00eb t\u00eb pasionuar ndaj liris\u00eb s\u00eb fjal\u00ebs, si \u201cdashnor\u00ebt m\u00eb t\u00eb flak\u00ebt n\u00eb bot\u00eb\u201d, e si t\u00eb tll\u00eb, \u201cata jan\u00eb t\u00eb pathyesh\u00ebm e sypatrembur\u201d, u ka th\u00ebn\u00eb Dema\u00e7i parlamentar\u00ebve evropian\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 30-vite m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Dema\u00e7i ka cil\u00ebsuar ish-disidentin dhe ish-akademikun e koh\u00ebs sovjetike Andrei Sakharov, emrin e t\u00eb cilit bart\u00eb \u00c7mimi q\u00eb iu akorduar Adem Dema\u00e7it nga Parlamenti Evropian \u2013 si nj\u00eb \u201cdashnor i fjal\u00ebs s\u00eb lir\u00eb\u201d.&nbsp; Q\u00eb sipas tij, \u201cNj\u00ebri nga k\u00ebta dashnor\u00eb t\u00eb panum\u00ebrt t\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb lir\u00eb ishte edhe akademiku Andrej Sakharov, t\u00eb cilin as izolimet, as syrgjynosjet, as acari i Siberis\u00eb nuk qen\u00eb n\u00eb gjendje ta ndanin at\u00eb nga fjala e lir\u00eb. Fjala e lir\u00eb e k\u00ebtij kolosi e kampioni t\u00eb humanizmit, hapi rrug\u00ebn e Liris\u00eb p\u00ebr shum\u00eb njer\u00ebz e shum\u00eb popuj n\u00eb Perandorin\u00eb Sovjetike. Sakharovi nd\u00ebrroi jet\u00eb me fjal\u00ebn e lir\u00eb n\u00eb goj\u00eb. Ai vdiq, por fjala e lir\u00eb nuk i tradhton kurr\u00eb dashnor\u00ebt e vet, ajo mbetet p\u00ebrgjithmon\u00eb me ta dhe i b\u00ebn ata t\u00eb pavdeksh\u00ebm\u201d, ka theksuar Adem Dema\u00e7i.<\/p>\n\n\n\n<p>Adem Dema\u00e7i p\u00ebrfundoi fjalimin e tij t\u00eb 4 dhjetorit, 1991 me nj\u00eb apel dreejtuar deputetve t\u00eb Parlamentit Evropian:<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00eb lejoni q\u00eb ta p\u00ebrfundoj fjal\u00ebn time me nj\u00eb mendim t\u00eb thell\u00eb t\u00eb nj\u00eb miku tim t\u00eb sinqert\u00eb q\u00eb thot\u00eb: \u201cLogjika e blloqeve, bllokon logjik\u00ebn\u201d. Prandaj ju th\u00ebrras juve dhe gjith\u00eb bot\u00ebn; le t\u2019i flakim tej t\u00eb gjitha blloqet, ato raciale, fetare, komb\u00ebtare e ideologjike dhe midis popujve e njer\u00ebzve t\u00eb nd\u00ebrtojm\u00eb rrug\u00eb t\u00eb bashk\u00ebpunimit, t\u00eb respektimit t\u00eb interesave t\u00eb nd\u00ebrsjella, t\u00eb hapim shtigjet e dashuris\u00eb e t\u00eb harmonis\u00eb gjith\u00ebnjer\u00ebzore, q\u00eb ta krijojm\u00eb nj\u00eb bot\u00eb n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit do t\u00eb jetojn\u00eb pa frik\u00eb, pa privime dhe me t\u00eb drejta t\u00eb barabarta njer\u00ebzore e komb\u00ebtare\u201d, p\u00ebrfshir k\u00ebtu edhe bot\u00ebn shqiptare, e sdidomos bot\u00ebn shqiptare sot!&nbsp; Sa ishte gjall\u00eb, Adem Dema\u00e7i k\u00ebrkonte nga shqiptar\u00ebt q\u00eb t\u00eb p\u00ebrpiqeshin t\u00eb gjejn\u00eb pik\u00ebn e p\u00ebrbashk\u00ebt: <strong>\u201cQ\u00eb t\u00eb bashkojn\u00eb dijen, kultur\u00ebn, arsimin dhe sidomos t\u00eb kultivojn\u00eb midis tyre frym\u00ebn e toleranc\u00ebs\u201d. &nbsp;\u201cAskujt nuk i sh\u00ebrben urrjetja\u201d, -ka k\u00ebshilluar Adem Dema\u00e7i.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u201cN\u00ebse ne, v\u00ebrtet\u00eb, e duam lirin\u00eb, ne duhet t\u00eb jemi vet krijuesit e liris\u00eb son\u00eb.&nbsp;&nbsp;Faktori i brendsh\u00ebm \u00ebsht\u00eb elementi par\u00ebsor p\u00ebr t\u00eb fituar lirin\u00eb, nd\u00ebrsa faktori i jasht\u00ebm \u00ebsht\u00eb i dor\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb.&nbsp;&nbsp;Ky \u00ebsht\u00eb ligji i jet\u00ebs q\u00eb nuk ndryshon dhe nuk do t\u00eb ndryshoj\u00eb p\u00ebr hir t\u00eb askujt, madje m\u00eb pak p\u00ebr hir t\u00eb vetes son\u00eb. &#8221; (Adem Dema\u00e7i)<\/p>\n\n\n\n<p>Adem Demaci ishte nj\u00eb aktivist, shkrimtar dhe veprimtar i shquar n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut.&nbsp;&nbsp;Ai kaloi 28-vjet n\u00eb burgje t\u00eb ndryshme t\u00eb ish-Jugosllavis\u00eb komuniste, si pasoj\u00eb e mbrojtjes pasionante t\u00eb drejtave t\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs gjat\u00eb viteve.&nbsp;&nbsp;Mbi t\u00eb gjitha, konsiderohet, gjer\u00ebsisht, se Adem Dema\u00e7i mbeti kund\u00ebrshtar i betuar i politik\u00ebs s\u00eb hakmarrjes dhe urrejtjes komb\u00ebtare.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Adem Dema\u00e7i duke folur n\u00eb Parlamentin Evropian, 1991 Nga Frank Shkreli ADEM DEMA\u00c7I: \u201cN\u00eb Librin e shenjt\u00eb thuhet: \u2018E para ishte fjala\u2019. N\u00eb koh\u00ebn ton\u00eb mund t\u00eb themi: \u201cE para \u00ebsht\u00eb fjala e lir\u00eb\u201d &#8212; si hapi i par\u00eb dhe i domosdosh\u00ebm drejt demokracis\u00eb\u201d. N\u00eb fjalimin e Presidentes s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs, t\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn q\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35119,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[1932],"class_list":["post-35116","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-adem-demaqi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35116","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35116"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35116\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35120,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35116\/revisions\/35120"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/35119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35116"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35116"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35116"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}