{"id":3506,"date":"2015-05-21T10:57:12","date_gmt":"2015-05-21T08:57:12","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=3506"},"modified":"2015-05-21T10:58:46","modified_gmt":"2015-05-21T08:58:46","slug":"boshnjakizimi-i-shqiptareve-ne-mal-te-zi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=3506","title":{"rendered":"Tahiri: \u201cBoshnjakizimi\u201d i shqiptar\u00ebve n\u00eb Mal t\u00eb Zi"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/Flamuri-shqiptar.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-medium wp-image-514 alignleft\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/Flamuri-shqiptar-300x225.jpg\" alt=\"Flamuri-shqiptar\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/Flamuri-shqiptar-300x225.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/Flamuri-shqiptar.jpg 533w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave q\u00eb sjell Enti Statistikor i Malit t\u00eb zi, e i cili mb\u00ebshtetet n\u00eb regjistrimin e popullsis\u00eb me 2011, n\u00eb Mal t\u00eb zi jetojn\u00eb 30.439 shqiptar\u00eb, respektivisht 4.91% t\u00eb struktur\u00ebs s\u00eb p\u00ebrgjithshme t\u00eb popullsis\u00eb.<\/strong><\/p>\n<p>Ndarja territoriale administrative e Malit t\u00eb zi, n\u00eb asnj\u00eb rast nuk ka pasur n\u00eb konsiderat\u00eb rajonet e banuara me shqiptar\u00eb, kurse p\u00ebrpjekjet aktuale p\u00ebr nj\u00eb vet\u00ebqeverisje n\u00eb Komun\u00ebn Urbane t\u00eb Tuzit e cila \u00ebsht\u00eb n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Podgoric\u00ebs, tregojn\u00eb se sa i ndjesh\u00ebm \u00ebsht\u00eb pushteti malazias n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim.<\/p>\n<p>Politologu Mentor Tahiri, thekson se, n\u00eb aspektin praktik kjo ndarje, pamund\u00ebson q\u00eb shqiptar\u00ebt t\u00eb vet\u00ebqeverisen qoft\u00eb edhe me ato pak kompetenca t\u00eb pushtetit lokal, gj\u00eb qe shkakton zvog\u00eblimin e numrit t\u00eb banor\u00ebve, braktisjen e fshatrave, ngase pushtetet aktuale komunale sikurse edhe vet\u00eb pushteti qendror\u00eb me qasjen e tij e drejton nj\u00eb rrjedh\u00eb t\u00eb till\u00eb t\u00eb rrethanave me politikat e tij politike, ekonomike, sociale dhe demografike.<\/p>\n<p>\u201cGjuha shqipe ka p\u00ebrdorim zyrtar n\u00eb dy nj\u00ebsit\u00eb e pushteti lokal ku shqiptar\u00ebt p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb shumic\u00ebn (Ulqin dhe KU Tuz), kurse p\u00ebrdorimi i gjuh\u00ebs n\u00eb nj\u00ebsi tjera t\u00eb pushtetit lokal \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsisht i deinstitucionalizuar duke dh\u00ebn\u00eb rezultate konkrete n\u00eb procesin e asimilimit gjuh\u00ebsor si n\u00eb rastin e Plav\u00eb-Gucis\u00eb dhe Rozhaj\u00ebs.<\/p>\n<p>Ky asimilim gjuh\u00ebsor e drejton nj\u00ebkoh\u00ebsisht procesin drejt asimilimit etnik, gj\u00eb qe pasqyrohet n\u00eb struktur\u00ebn e popullsis\u00eb n\u00eb komuna, t\u00eb cilat kan\u00eb qen\u00eb tradicionalisht shqiptare. Pushteti aktual n\u00eb pamund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb zhvilluar nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb hapur t\u00eb \u201cmalazezizimit\u201d t\u00eb shqiptar\u00ebve, po inkurajon nj\u00eb politik\u00eb perfide t\u00eb \u201cboshnjakizimit\u201d duke qen\u00eb ky nj\u00eb proces m\u00eb i leht\u00eb dhe i cili nuk k\u00ebrkon ndryshimin e aspekteve sociale dhe religjioze t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb individit dhe kolektivit. Shqiptar\u00ebt n\u00eb Mal t\u00eb zi jetojn\u00eb n\u00eb trojet e tyre, vazhdim\u00ebsi e hap\u00ebsir\u00ebs etnike t\u00eb banuar me shqiptar\u00eb e cila kufizohet me Republik\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb dhe Republik\u00ebn e Kosov\u00ebs duke filluar nga Ulqini deri n\u00eb Rozhaj\u00ebs. Brenda vet\u00eb kufijve politik t\u00eb Malit t\u00eb zi, ndon\u00ebse komponent\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebse e truallit autokton shqiptar, trojet shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb zi jan\u00eb t\u00eb ndara fizikisht n\u00eb kat\u00ebr rajone gjeografike, t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb shk\u00ebputura dhe pa vazhdim\u00ebsi territoriale brenda Malit t\u00eb zi, si rezultat i tkurrjes s\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs etnike me shqiptar\u00eb n\u00eb procese historike duke filluar nga Kongresi i Berlinit me 1878 kur Malit t\u00eb zi i dhurohen Podgorica, Shpuza, Virpazari, Tivari, etj.\u201d, thot\u00eb politologu p\u00ebr gazet\u00ebn \u201cBota sot\u201d.<\/p>\n<p>Sipas tij, k\u00ebto rajone t\u00eb sotme jan\u00eb: 1. Ulqini, Ana e malit, Kraja; 2. Mal\u00ebsia e madhe; 3. Plava dhe Gucia; 4. Vendbanimet shqiptare n\u00eb Komun\u00ebn e Rozhaj\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cT\u00eb dh\u00ebna numerike zyrtare flasin p\u00ebr r\u00ebnien e p\u00ebrqindjes s\u00eb popullsis\u00eb e cila deklarohet etnikisht si shqiptare dhe ve\u00e7an\u00ebrisht bie n\u00eb sy zvog\u00eblimi i popullsis\u00eb shqiptare n\u00eb Tivar (Kraj\u00eb) si pasoj\u00eb e emigrimit dhe n\u00eb Plav\u00eb-Guci ku krahas emigrimit vazhdon edhe procesi i asimilimit etnik dhe gjuh\u00ebsor. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb regjistrimit t\u00eb popullsis\u00eb t\u00eb vitit 2011, shqiptar\u00ebt kan\u00eb pjes\u00ebmarrje n\u00eb struktur\u00ebn e popullsis\u00eb n\u00eb komuna, si vijon: Ulqin 70.66%; Plav\u00eb 18.88%; Tivar 5.98%; Podgoric\u00eb 5.13%; Rozhaj\u00eb 5.04%.<\/p>\n<p>Partit\u00eb politike shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb zi, me p\u00ebrjashtim t\u00eb iniciativave fillestare n\u00eb vitet e hershme t\u00eb 90-ta, nuk kan\u00eb nj\u00eb q\u00ebndrim n\u00eb lidhje me avancimin e pozit\u00ebs s\u00eb shqiptar\u00ebve si dhe t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe jasht\u00eb kornizave aktuale institucionale. N\u00eb vet\u00eb Kushtetut\u00ebn e Malit t\u00eb zi, i vetmi rast kur ndonj\u00eb nen i referohet shqiptar\u00ebve, \u00ebsht\u00eb ai 13 i cili sakt\u00ebson se n\u00eb p\u00ebrdorim zyrtar n\u00eb Mal t\u00eb zi, \u00ebsht\u00eb edhe gjuha shqipe\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>Politologu Tahiri thekson se deri tani \u00ebsht\u00eb shpalosur nj\u00eb Platform\u00eb politike p\u00ebr definimin e statusit t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb Mal t\u00eb zi. Ajo parashikon krijimin e nj\u00eb rajoni me nivel t\u00eb vet\u00ebqeverisjes n\u00eb p\u00ebrputhje me Kart\u00ebn Evropiane t\u00eb vet\u00ebqeverisje. Ky rajoni do t\u00eb ishte n\u00eb nivelin hierarkik t\u00eb organizimit t\u00eb pushteteve, i vendosur nd\u00ebrmjet pushtetit qendror dhe atij lokal. Gjithashtu parashihet q\u00eb ai t\u00eb veproj\u00eb si nj\u00eb mekaniz\u00ebm i vet\u00ebm, n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e K\u00ebshillit Nacional Shqiptar n\u00eb raport me organet shtet\u00ebrore.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb Platform\u00ebn e botuar n\u00eb vitin 2004 nga autori Dr. Martin Berishaj, parashihet nj\u00eb vet\u00ebqeverisje rajonale e ngjashme me at\u00eb n\u00eb Tirolin e jugut. N\u00eb k\u00ebt\u00eb relacion diferencat kryesore me Tirolin e jugut si model q\u00ebndrojn\u00eb tek organet e rajonit vet\u00ebqeveris\u00ebs, m\u00eb sakt\u00ebsisht te terminologjia me t\u00eb cil\u00ebn jan\u00eb em\u00ebruar organet e rajonit. Si organe t\u00eb rajonit, n\u00eb nenin 29 t\u00eb propozim-statutit p\u00ebrmenden: Kuvendi i Rajonit si legjislativ, Pleq\u00ebsia e Rajonit si ekzekutivi rajonal, si dhe Prefekti\u201d, thot\u00eb Mentor Tahiri. \/Bota Sot\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave q\u00eb sjell Enti Statistikor i Malit t\u00eb zi, e i cili mb\u00ebshtetet n\u00eb regjistrimin e popullsis\u00eb me 2011, n\u00eb Mal t\u00eb zi jetojn\u00eb 30.439 shqiptar\u00eb, respektivisht 4.91% t\u00eb struktur\u00ebs s\u00eb p\u00ebrgjithshme t\u00eb popullsis\u00eb. Ndarja territoriale administrative e Malit t\u00eb zi, n\u00eb asnj\u00eb rast nuk ka pasur n\u00eb konsiderat\u00eb rajonet e banuara me [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":514,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-3506","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3506","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3506"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3506\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3510,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3506\/revisions\/3510"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/514"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3506"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3506"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3506"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}