{"id":34706,"date":"2023-04-24T08:26:44","date_gmt":"2023-04-24T06:26:44","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=34706"},"modified":"2023-04-24T08:33:12","modified_gmt":"2023-04-24T06:33:12","slug":"renia-e-numrit-te-nxenesve-deshmi-e-moszhvillimit-regjional","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=34706","title":{"rendered":"R\u00ebnia e numrit t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve d\u00ebshmi e moszhvillimit regjional"},"content":{"rendered":"<figure class=\"alignleft wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"457\" height=\"360\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/Nail-draga.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/Nail-draga.jpg 457w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/Nail-draga-300x236.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 457px) 100vw, 457px\" \/><\/figure>\n\n\n<p><strong>Diskursi sociopolitik<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Moszhvillimi i pjes\u00ebs veriore t\u00eb vendit&nbsp; d\u00ebshmohet edhe me r\u00ebnien e numrit t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve n\u00eb dekad\u00ebn e fundit, \u00e7\u00ebshtje e cila duhet t\u00eb jet\u00eb preokupuese p\u00ebr strukturat qeveritare, sepse migrimi&nbsp; i popullsis\u00eb&nbsp; \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb dukuri e p\u00ebrditshme me pasoja t\u00eb m\u00ebdha shoq\u00ebrore<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nail&nbsp; Draga<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb saj\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb publikuara koh\u00eb me par\u00eb nga Ministria e arsimit dhe Enti statistikor(Monstat) del qart\u00eb&nbsp; se &nbsp;popullsia n\u00eb regjionin verior&nbsp; \u00ebsht\u00eb n\u00eb r\u00ebnie, nd\u00ebrsa n\u00eb Podgoric\u00eb dhe n\u00eb Bregdet \u00ebsht\u00eb&nbsp; n\u00eb rritje e po ashtu edhe shtimi natyror i popullsis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb regjionin verior&nbsp; p\u00ebrve\u00e7 se ka nx\u00ebn\u00ebs m\u00eb pak n\u00eb dekad\u00ebn e fundit, po ashtu&nbsp; n\u00eb r\u00ebnie \u00ebsht\u00eb edhe shtimi natyror i popullsis\u00eb, sepse m\u00eb tep\u00ebr ka t\u00eb vdekur se sa t\u00eb lindur.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb dhjet\u00eb vit\u00ebt e fundit numri i nx\u00ebn\u00ebsve n\u00eb shkollat fillore \u00ebsht\u00eb rritur p\u00ebr 1.679 nx\u00ebn\u00ebs. Numri ma i vog\u00ebl i fillorist\u00ebve&nbsp; n\u00eb periudh\u00ebn dhjet\u00ebvje\u00e7are(nga viti shkollor 2013\/14 deri me 2022\/23), \u00ebsht\u00eb sh\u00ebnuar n\u00eb vitin shkollor 2017\/18, me 67.427, nd\u00ebrsa n\u00eb k\u00ebt\u00eb vit jan\u00eb regjistruar 69.400&nbsp; nx\u00ebn\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Diferencime&nbsp; regjionale&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb aspektin regjional n\u00eb Mal t\u00eb Zi&nbsp; sa i p\u00ebrket numrit t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve n\u00eb pozit\u00eb me t\u00eb favorshme \u00ebsht\u00eb regjioni qendror q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me Podgoric\u00ebn dhe ai jugor ku p\u00ebrfshihet bregdeti. K\u00ebshtu numri i nx\u00ebn\u00ebsve n\u00eb regjionin jugor p\u00ebr dhjet\u00eb vite&nbsp; \u00ebsht\u00eb rritur p\u00ebr 2.975, nd\u00ebrsa n\u00eb ate qendror numri i t\u00eb regjistruarve n\u00eb vitin shkollor 2022\/23 \u00ebsht\u00eb rritur p\u00ebr 2.401 nx\u00ebn\u00ebs n\u00eb krahasim me vitin 2013\/14.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave nga Ministria e arsimit, t\u00eb gjitha komunat e bregdetit&nbsp; kan\u00eb sh\u00ebnuar&nbsp; rritje t\u00eb numirit t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve; Ulqini ka 12 nx\u00ebn\u00ebs m\u00eb shum\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb vit shkollor n\u00eb krahasim me vitin 2013\/14, nd\u00ebrsa Budva ka madje 1.369 fillorist me shum\u00eb se nj\u00eb dekad\u00eb m\u00eb par\u00eb.&nbsp; N\u00eb k\u00ebt\u00eb num\u00ebr nuk ka dilem\u00eb se ka ndikuar migrimi i brendsh\u00ebm i popullsis\u00eb, duke qen\u00eb Budva destinacioni par\u00ebsor n\u00eb bregdet p\u00ebr popullsin\u00eb n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrsa n\u00eb regjion qendror, numri i nx\u00ebn\u00ebsve n\u00eb shkollat fillore \u00ebsht\u00eb m\u00eb i lart\u00eb duke i falenderuar kryeqytetit, ku n\u00eb Podgoric\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb vit jan\u00eb regjistruar 2.754 nx\u00ebn\u00ebs&nbsp; m\u00eb shum\u00eb se n\u00eb vitin shkollor 2013\/14.&nbsp; Nj\u00eb e dh\u00ebn\u00eb e till\u00eb d\u00ebshmon&nbsp; se kryeqyteti mbet\u00ebn qendra kryesore ku graviton popullsia nga viset tjera n\u00eb Mal t\u00eb Zi.&nbsp; Nd\u00ebrsa e kund\u00ebrta \u00ebsht\u00eb duke ndodhur me &nbsp;regjionin &nbsp;verior ku &nbsp;p\u00ebr periudh\u00ebn dhjet\u00ebvje\u00e7are (2013\/14-2022\/23)&nbsp; &nbsp;\u00ebsht\u00eb n\u00eb disavantazh &nbsp;me -3697, &nbsp;nx\u00ebn\u00ebs, duke d\u00ebshmuar emigrimin e popullsis\u00eb dhe shpopullimin e vendbanimeve.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Komunat shqiptare me trend pozitiv(!)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nga t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr dy komunat ku shqiptar\u00ebt jan\u00eb popullsi shumic\u00eb, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb dhjet\u00ebvje\u00e7are(2013\/14-2022\/23) &nbsp;del se n\u00eb Ulqin kishte me tep\u00ebr 12 nx\u00ebn\u00ebs nd\u00ebrsa n\u00eb ate t\u00eb Tuzit 88 nx\u00ebn\u00ebs. Nj\u00eb e dh\u00ebn\u00eb e till\u00eb mund t\u00eb shpjegohet n\u00eb saj\u00eb t\u00eb imigrimit t\u00eb popullsis\u00eb nga pjesa veriore e vendit e ate kryesisht boshnjake, dukuri e cila ka koh\u00eb qe \u00ebsht\u00eb e pranishme ne territorin e tyre komunave. Pra kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb&nbsp; me &nbsp;migrim t\u00eb &nbsp;brendsh\u00ebm t\u00eb popullsis\u00eb, \u00e7\u00ebshtje e cila meriton nj\u00eb qasje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Veriu po zbrazet&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Diferencimi regjional n\u00eb Mal t\u00eb Zi&nbsp; nuk \u00ebsht\u00eb dukuri e imagjinuar por realitet, sepse veriu \u00ebsht\u00eb duke shkuar n\u00eb zbrazje,&nbsp; qe d\u00ebshmohet edhe nga saldoja migruese e cila ka qen\u00eb negative n\u00eb&nbsp; k\u00ebto dhjet\u00eb vite. N\u00eb komun\u00ebn e Bjellopoles dhe t\u00eb&nbsp; Plevl\u00ebs p\u00ebr dhjet\u00eb vite kan\u00eb me pak p\u00ebr 800 nx\u00ebn\u00ebs, nd\u00ebrsa hi\u00e7 ma mir\u00eb nuk jan\u00eb as&nbsp; komunat Pluzhine, Zhablak dhe Shavnik. Nga ana tjet\u00ebr Berana dhe Rozhaja jan\u00eb me 400 nx\u00ebn\u00ebs me pak n\u00eb krahasim me vitin shkollor 2013\/14. Nd\u00ebrsa e kund\u00ebrta \u00ebsht\u00eb duke ndodhur me kryeqytetin e Podgoric\u00ebs&nbsp; si dhe komunat n\u00eb bregdet. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb informat\u00eb nuk kemi t\u00eb dh\u00ebna se sa \u00ebsht\u00eb numri i shkollave nep\u00ebr komuna me num\u00ebr minimal t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve, sidomos n\u00eb&nbsp; zonat malore&nbsp; q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me paralelet e ndara t\u00eb cilat ka koh\u00eb q\u00eb kan\u00eb num\u00ebr minimal t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve, q\u00eb jan\u00eb me paralele t\u00eb kombinuara, duke qen\u00eb t\u00eb rrezikuara t\u00eb mbyll\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pasojat e koron\u00ebs n\u00eb shtimin natyror<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e prezantuara n\u00eb lidhje shtimin natyror t\u00eb popullsis\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb p\u00ebriudh\u00eb kohore d\u00ebshmojn\u00eb se periudha e korona virusit ka ndikuar negativisht n\u00eb Mal t\u00eb Zi..<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo dukuri ka marr\u00eb &nbsp;p\u00ebrmasa t\u00eb ve\u00e7anta duke&nbsp; filluar &nbsp;n\u00eb vitin 2020 ku &nbsp;kishte p\u00ebrmasat me -196, nd\u00ebrsa e ve\u00e7ant\u00eb&nbsp; ishte&nbsp; n\u00eb vitin 2021 q\u00eb ishte i lart\u00eb me -2199. N\u00eb k\u00ebt\u00eb vit n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb regjionet \u00ebsht\u00eb sh\u00ebnuar shtimi natyror negativ. Shtimi natyror negativ me i lart\u00eb ishte n\u00eb regjionin verior (-1.240), pastaj ate qendror(-322),&nbsp; nd\u00ebrsa n\u00eb jug(-557), d\u00ebshmi e pasojave t\u00eb korona virusit. Numri me i lart\u00eb i f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb lindur \u00ebsht\u00eb sh\u00ebnuar n\u00eb Podgoric\u00eb (2.595), qe kan\u00eb qen\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb e treta (36.9%) t\u00eb lindurve n\u00eb Mal t\u00eb Zi. Nga ana tjet\u00ebr n\u00eb Podgoric\u00eb ka qen\u00eb numri m\u00eb i lart\u00eb i t\u00eb vdekurve(2.318) q\u00eb jan\u00eb nj\u00eb e kat\u00ebrta (25.3%) nga numri i p\u00ebrgjithsh\u00ebm n\u00eb i t\u00eb vdekureve n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Duhet p\u00ebrkujdesje qeveritare<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ndihma p\u00ebr nx\u00ebn\u00ebsa me libra falas, duke filluar para dy vit\u00ebve p\u00ebr shkoll\u00ebn fillore \u00ebsht\u00eb nj\u00eb veprim &nbsp;i qelluar, ndon\u00ebse i vonuar, por duhen t\u00eb mbeshtet\u00ebn edhe \u00e7\u00ebshtje tjera si udhtimi, ndihma sociale familjare etj. Vet\u00ebm me nj\u00eb p\u00ebrkujdesje t\u00eb programuar nga ana e qeveris\u00eb mund t\u00eb ndikohet t\u00eb ndalet hovi i migrimit t\u00eb popullsis\u00eb n\u00eb nivel t\u00eb vendit apo emigrimin n\u00eb bot\u00ebn e jashtme, n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn ky trend do t\u00eb vazhdoj\u00eb q\u00eb p\u00ebr pasoj\u00eb do t\u00eb ket\u00eb mosh\u00ebnimin demografik dhe shpopullimin e vendbanimeve, me pasoja shoq\u00ebrore p\u00ebr t\u00eb tashm\u00ebn dhe t\u00eb&nbsp; ardhmen. Nuk ka dilem\u00eb se \u00e7\u00ebshtjet e tilla me sakt\u00eb do t\u00eb d\u00ebshmohen n\u00eb regjistrimin e popullsis\u00eb qe \u00ebsht\u00eb parapar\u00eb t\u00eb mbahet n\u00eb n\u00ebntor t\u00eb k\u00ebtij viti.<\/p>\n\n\n\n<p><em>(Prill 2023)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Diskursi sociopolitik Moszhvillimi i pjes\u00ebs veriore t\u00eb vendit&nbsp; d\u00ebshmohet edhe me r\u00ebnien e numrit t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve n\u00eb dekad\u00ebn e fundit, \u00e7\u00ebshtje e cila duhet t\u00eb jet\u00eb preokupuese p\u00ebr strukturat qeveritare, sepse migrimi&nbsp; i popullsis\u00eb&nbsp; \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb dukuri e p\u00ebrditshme me pasoja t\u00eb m\u00ebdha shoq\u00ebrore Nail&nbsp; Draga N\u00eb saj\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb publikuara koh\u00eb me par\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15799,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%% %%sep%% %%sitetitle%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[384,1190],"class_list":["post-34706","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-nail-draga","tag-shkolla"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34706","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34706"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34706\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34709,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34706\/revisions\/34709"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15799"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34706"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34706"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}