{"id":34270,"date":"2023-02-10T13:28:03","date_gmt":"2023-02-10T12:28:03","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=34270"},"modified":"2023-02-10T15:28:33","modified_gmt":"2023-02-10T14:28:33","slug":"monumentet-e-kultit-katolik-ne-ane-te-malit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=34270","title":{"rendered":"Monumentet e kultit katolik\u00a0n\u00eb An\u00eb t\u00eb Malit"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"525\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Kisha-e-Shen-Prendes-fshati-Lulaj-Kosiq.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"Kisha e Shen Prendes ne Lulaj Kosiq\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Kisha-e-Shen-Prendes-fshati-Lulaj-Kosiq.jpg 700w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Kisha-e-Shen-Prendes-fshati-Lulaj-Kosiq-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/figure>\n\n\n<p><em>Foto: Dom Viktori,\u00a0 \u00a0Kisha e Sh\u00ebn Prendes\u00a0 n\u00eb fshatin Kllezen Nalt<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Gjek\u00eb Gjonaj<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb An\u00eb t\u00eb Malit&nbsp; rrethanat historike kan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb mundur&nbsp; t\u00eb kultivohen dhe&nbsp; bashk\u00ebjetojn\u00eb tri komunitetet fetare,&nbsp; katolik\u00eb,&nbsp; mysliman\u00eb dhe ortodoks\u00eb. K\u00ebta t\u00eb fundit jan\u00eb nj\u00eb komunitet&nbsp; fare i vog\u00ebl, prandaj&nbsp;&nbsp;&nbsp; ata n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb me shumic\u00eb d\u00ebrmuese&nbsp; t\u00eb popullsis\u00eb&nbsp; t\u00eb besimit islam&nbsp; nuk kan\u00eb&nbsp;&nbsp; objekte t\u00eb tyre fetare.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Gjurm\u00ebt kulturore t\u00eb &nbsp;besimit&nbsp; katolik &nbsp;jan\u00eb pasqyruar n\u00eb nd\u00ebrtesat e kultit si edhe n\u00eb objektet e ndryshme fetare &nbsp;n\u00eb Shas dhe n\u00eb Famullin\u00eb e Kllezn\u00ebs , t\u00eb cilat p\u00ebrve\u00e7 se jan\u00eb d\u00ebshmi e kultivimit t\u00eb besimit fetar, p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb edhe vlera t\u00eb jasht\u00ebzakonshme artistike dhe kulturore p\u00ebr &nbsp;trev\u00ebn &nbsp;dhe p\u00ebr gjith\u00eb trash\u00ebgimin\u00eb kulturore.<\/p>\n\n\n\n<p>Besimtar\u00ebt katolik\u00eb, &nbsp;islam\u00eb dhe ortodoks\u00eb&nbsp; &nbsp;t\u00eb An\u00ebs s\u00eb Malit n\u00eb vazhdim\u00ebsi i kan\u00eb kushtuar r\u00ebnd\u00ebsi&nbsp; fes\u00eb&nbsp; dhe kan\u00eb&nbsp; ditur&nbsp; t\u00eb vler\u00ebsojn\u00eb, ruajn\u00eb dhe t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb&nbsp; objektet e&nbsp; tyre fetare. Kisha dhe xhamia, apo sht\u00ebpia e Zotit,&nbsp; \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb i lidhi anamalasit &nbsp;&nbsp;t\u00eb besimit islam&nbsp; dhe katolik &nbsp;&nbsp;me &nbsp;Krijuesin &#8211; Zotin&nbsp; &#8211;&nbsp; Allahun.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Objektet e kultit&nbsp; n\u00eb Famullin\u00eb e Kllezn\u00ebs<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Materialet dokumentare kishtare,&nbsp; burime t\u00eb tjera t\u00eb shkruara, dhe goj\u00ebdh\u00ebnat q\u00eb jan\u00eb ruajtur dhe tregohen nga&nbsp;&nbsp; banor\u00ebt e&nbsp;&nbsp; mo\u00e7\u00ebm vendas,&nbsp;&nbsp; shprehin zhvillimin e jet\u00ebs kulturore t\u00eb An\u00ebs s\u00eb Malit&nbsp; edhe n\u00ebp\u00ebrmjet ngritjes s\u00eb&nbsp; disa&nbsp; objekteve t\u00eb&nbsp; kultit&nbsp; n\u00eb Famullin\u00eb e Kllezn\u00ebs me vlera arkitekturore dhe artistike. P\u00ebrve\u00e7 r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb q\u00eb&nbsp; paraqesin&nbsp;&nbsp; n\u00eb aspektin fetar, objektet e kultit t\u00eb k\u00ebsaj famulli&nbsp; jan\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb interesit t\u00eb vizitor\u00ebve vendas dhe t\u00eb huaj. Thuhet se n\u00eb Kllez\u00ebn ka pasur&nbsp;&nbsp; shum\u00eb kisha, kurse tani jan\u00eb tri, nj\u00eb n\u00eb Kllez\u00ebn Posht\u00eb dhe&nbsp; dy t\u00eb&nbsp; tjera n\u00eb Kllez\u00ebn&nbsp; Nalt.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1.Kisha e Sh\u00ebn Gjon Pag\u00ebzuesit&nbsp; <\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kisha&nbsp; famullitare e Sh\u00ebn Gjon Pag\u00ebzuesit,&nbsp; n\u00eb Kllez\u00ebn Posht\u00eb&nbsp; (Kllezn\u00ebn e Poshtme), sipas dokumenteve kishtare t\u00eb shkruara n\u00eb Monografin\u00eb&nbsp; e Argjipeshkvis\u00eb s\u00eb Tivarit, \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar&nbsp; n\u00eb koh\u00ebn e famullitarit Zef Kiri ( 1864-1872). Aty thuhet se kjo kish\u00eb&nbsp; t\u00eb cil\u00ebn&nbsp;&nbsp; klleznor\u00ebt e quajn\u00eb&nbsp; Kisha e Sh\u00ebngjinit,&nbsp; \u00ebsht\u00eb rind\u00ebrtuar n\u00eb vitin 187o, nd\u00ebrsa \u00ebsht\u00eb&nbsp;&nbsp; rinovuar n\u00eb vitin 1888 dhe m\u00eb von\u00eb. P\u00ebr shkak t\u00eb d\u00ebmtimeve&nbsp; t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb&nbsp; shkaktuara&nbsp; t\u00eb kish\u00ebs nga t\u00ebrmeti i vitit 1979,&nbsp; sh\u00ebrbimet liturgjike jan\u00eb&nbsp; kryer n\u00eb&nbsp; kish\u00ebn&nbsp; me qel\u00ebn e vog\u00ebl&nbsp;&nbsp; barak\u00eb , dhurat\u00eb e Karitasit gjerman,&nbsp; n\u00eb vitin 1980. Rind\u00ebrtimi i k\u00ebsaj kish\u00eb, me nism\u00ebn e&nbsp; Imzot Sinom Filpaj I dhe Ordinariatit t\u00eb Tivarit&nbsp; ka p\u00ebrfunduar&nbsp; m\u00eb 30 maj 1998 n\u00eb pranin\u00eb e bamir\u00ebsve&nbsp; nga Gjermania ( Famullia e Sh\u00ebn Chritophor-it).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2.Kisha&nbsp;&nbsp;&nbsp; e varrezave- Shna Prendja<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kish\u00ebza&nbsp; e Sh\u00ebn&nbsp; Prendes&nbsp; n\u00eb Kllez\u00ebn&nbsp; Nalt&nbsp; ka qen\u00eb&nbsp;&nbsp; kish\u00eb varresh dhe \u00ebsht\u00eb quajtur vendi i bekuar i varreve. Edhe k\u00ebt\u00eb kish\u00eb famullitare e ka rrafshuar krejt\u00ebsisht t\u00ebrmeti.&nbsp; <strong>&nbsp;<\/strong>Kish\u00ebza&nbsp; e re e mjaft e bukur e&nbsp; Shna Pren\u00ebs u nd\u00ebrtua&nbsp;&nbsp; me mjetet financiare t\u00eb klleznor\u00ebve&nbsp;&nbsp; n\u00eb m\u00ebrgim&nbsp; n\u00eb Shtete t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, Australi&nbsp; dhe klleznor\u00ebve&nbsp; q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb Komun\u00ebn e Ulqinit&nbsp; n\u00eb vitin&nbsp;&nbsp; 2002. Rreth&nbsp; k\u00ebsaj kish\u00ebze, t\u00eb cil\u00ebn e kan\u00eb&nbsp; rr\u00ebnuar dy t\u00ebrmetet e fundit t\u00eb fuqish\u00ebm, jan\u00eb&nbsp; jan\u00eb varrezat e klleznor\u00ebve t\u00eb punuara me&nbsp; gur\u00eb t\u00eb lasht\u00eb e &nbsp;t\u00eb gdhendur &nbsp;&nbsp;&nbsp;dhe me mermer t\u00eb rrethuara me mur betoni. &nbsp;Kjo kish\u00eb e cila hijeshon fshatin e vog\u00ebl Lulaj-Kosiq, ka nj\u00eb kryq n\u00eb maje punuar prej mermeri t\u00eb bardh\u00eb, kurse&nbsp; sip\u00ebrfaqet e varrezave pran\u00eb saj jan\u00eb zmadhuar duke&nbsp; duke i shtuar nj\u00ebpjes\u00eb t\u00eb tok\u00ebs p\u00ebrreth q\u00eb, si\u00e7 shkruan. Rrok Mark Dush Shkreli n\u00eb librin e mtij \u201c N\u00eb val\u00ebt e jet\u00ebs\u201d, ia ka falur kish\u00ebs e shoqja&nbsp; e Gjon Tom\u00eb Harapit.Kish\u00ebn dhe murin rrethues, sipas k\u00ebtij burimi, e ka punuar pun\u00ebmarr\u00ebsi Ndoci i Filip Ndocit Filipaj prej fisit t\u00eb Markushejve t\u00eb Kllezn\u00ebs Posht\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3.Kisha e Sh\u00ebn Nikoll\u00ebs <\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo kish\u00eb e cila ndodhej&nbsp; n\u00eb&nbsp; nj\u00eb kodrin\u00eb sip\u00ebr&nbsp; fshatit Kosiq, posht\u00eb malit t\u00eb Mill\u00ebs,&nbsp; n\u00eb&nbsp; fshatin e vog\u00ebl Lulaj , sipas&nbsp; sh\u00ebnimeve t\u00eb Dom Simon Filipaj I marr\u00eb nga nj\u00eb besimtar i besimit islam, \u00ebsht\u00eb&nbsp; kisha m\u00eb e vjet\u00ebr&nbsp; e An\u00ebs s\u00eb Malit. Kisha e re&nbsp;&nbsp; ( kushtuar Sh\u00ebn Nikoll\u00ebs) &nbsp;u nd\u00ebrtua n\u00eb themelet e kish\u00ebs s\u00eb vjet\u00ebr&nbsp; me&nbsp;&nbsp; donacione t\u00eb&nbsp;&nbsp; m\u00ebrgimtar\u00ebve lulanjor\u00eb gjat\u00eb viteve 2007-2008 .&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Famullitar\u00ebt&nbsp;&nbsp;&nbsp; e Famullis\u00eb s\u00eb Kllezn\u00ebs<\/strong><strong><\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Kllezna&nbsp; rregullisht&nbsp;&nbsp; ka pasur meshtarin&nbsp;&nbsp;&nbsp; e vet, nd\u00ebrsa n\u00eb raste t\u00eb rralla&nbsp; t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb&nbsp; tij,&nbsp; famullin\u00eb e kan\u00eb administruar&nbsp; famullitari&nbsp; i Sh\u00ebngjergjit ose i Ulqinit. Famullitar\u00ebt q\u00eb kan\u00eb sh\u00ebrbyer n\u00eb k\u00ebt\u00eb famulli, si\u00e7 thuhet n\u00eb Monografin\u00eb e Argjipeshkvvis\u00eb&nbsp; s\u00eb Tivarit, jan\u00eb si vijon:<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Antoni ( 1851);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Mikel Shirqi ( 1864);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Zef Kiri (1867-1872);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Gjon&nbsp; Shkreli;<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Mikel Shirqi ( 1879);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Anton Mjeda ( 1882);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Nikoll\u00eb Gojani ;<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Gjon Bushati ( 1888);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Nikoll\u00eb Radovani ( 1892);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Pjet\u00ebr Shkreli? (1894 -1898);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Luigj Kro\u00e7i ( 1898-1899);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Mikel Shirqi ( 1899-1911);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Nikoll\u00eb Radovani (1912-1914);<\/p>\n\n\n\n<p>Pater Alberto Espozito&nbsp; ( 1915-1916);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Ndre Plani ( 1016-1921) i varrosur n\u00eb varrezat e Kllezn\u00ebs Nalt<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Luigj Zojzi&nbsp;&nbsp; ( 1921-1922);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Pala Marvuliq ( 1922-1927);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Nikoll\u00eb Tusha ( 1927-1933);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Jak&nbsp; Llukiq ( 1933-1943);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Josip&nbsp; Kosanoviq ( 1943-1951);<\/p>\n\n\n\n<p>Pater Anselm Marstjepaj;<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Mark Bako\u00e7eviq (1954\u20141966);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Mark Kolloviq ( 1966-1970);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Rrok Mir\u00ebdita ( 1970-1973);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Simon Filipaj ( 1973-1999);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Millorad Defar ( 1999-2000);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Nik\u00eb Ukgjini( 2000-2003);<\/p>\n\n\n\n<p>Imzot Zef Gashi, argjipeshk\u00ebv i Tivarit ( 2004);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Simo Luliq( 2005-2006);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Robert Jakaj ( 2007-2009);<\/p>\n\n\n\n<p>Dom Palush Gjinaj&nbsp; ( 2009 e k\u00ebndej );<\/p>\n\n\n\n<p>Kishat n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb, sikurse edhe xhamit\u00eb&nbsp; n\u00eb t\u00eb gjitha koh\u00ebrat e mira, por edhe t\u00eb v\u00ebshtira ve\u00e7an\u00ebrisht gjat\u00eb shekullit XIX ,dhe gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb shekullit XX , kan\u00eb &nbsp;qen\u00eb edhe nj\u00eb vend takimi i krer\u00ebve &nbsp;dhe burrave t\u00eb urt\u00eb t\u00eb An\u00ebs s\u00eb Malit, me q\u00ebllim organizimin e mbrojtjes s\u00eb k\u00ebsaj treve q\u00eb rrezikohej nga pushtues e lakmues t\u00eb ndrysh\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p>Kujtojm\u00eb se n\u00eb k\u00ebto tubime para kishave dhe xhamive &nbsp;kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb jo vet\u00ebm &nbsp;besimtar\u00eb, por edhe atdhetar\u00eb &nbsp;e nacionalist\u00eb t\u00eb besimit &nbsp;katolik e mysliman, v\u00ebllez\u00ebr t\u00eb&nbsp; nj\u00eb gjaku, nj\u00eb gjuhe dhe nj\u00eb kombi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ajo q\u00eb&nbsp; i karakterizon anamalasit e t\u00eb tri besimeve \u00ebsht\u00eb respekti i nd\u00ebrsjell\u00eb &nbsp;&nbsp;q\u00eb kan\u00eb pasur dhe vazhdojn\u00eb t\u00eb ken\u00eb&nbsp; me nj\u00ebri-tjetrin .&nbsp; T\u00eb gjith\u00eb e quajn\u00eb veten &nbsp;anamalas , pa dallim besimi. N\u00eb mes tyre, pohojn\u00eb &nbsp;p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e t\u00eb tri besimeve &nbsp;nuk ka pasur kurr\u00eb&nbsp; mosmarr\u00ebveshje. P\u00ebr t\u00eb mir\u00eb dhe&nbsp; p\u00ebr t\u00eb keq, thon\u00eb ata,&nbsp; kemi qen\u00eb&nbsp; dhe do t\u00eb jemi bashk\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Foto: Dom Viktori,\u00a0 \u00a0Kisha e Sh\u00ebn Prendes\u00a0 n\u00eb fshatin Kllezen Nalt &nbsp;Gjek\u00eb Gjonaj N\u00eb An\u00eb t\u00eb Malit&nbsp; rrethanat historike kan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb mundur&nbsp; t\u00eb kultivohen dhe&nbsp; bashk\u00ebjetojn\u00eb tri komunitetet fetare,&nbsp; katolik\u00eb,&nbsp; mysliman\u00eb dhe ortodoks\u00eb. K\u00ebta t\u00eb fundit jan\u00eb nj\u00eb komunitet&nbsp; fare i vog\u00ebl, prandaj&nbsp;&nbsp;&nbsp; ata n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb me shumic\u00eb d\u00ebrmuese&nbsp; t\u00eb popullsis\u00eb&nbsp; t\u00eb besimit [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34273,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[3231,616,3230],"class_list":["post-34270","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-kisha-e-shen-prendes","tag-kosiq","tag-lulaj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34270","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34270"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34270\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34283,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34270\/revisions\/34283"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/34273"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34270"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34270"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34270"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}