{"id":33854,"date":"2023-01-04T18:30:11","date_gmt":"2023-01-04T17:30:11","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=33854"},"modified":"2023-01-04T18:47:16","modified_gmt":"2023-01-04T17:47:16","slug":"mesueset-tona-qe-erdhen-nga-veshjetallaturka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=33854","title":{"rendered":"M\u00cbSUESET TONA Q\u00cb ERDH\u00cbN NGA VESHJET &#8220;ALLATURKA&#8221;"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"417\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/mesueset-ana-malit-veshja-allaturka.png\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"Mesueset ne Ane te Malit\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/mesueset-ana-malit-veshja-allaturka.png 640w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/mesueset-ana-malit-veshja-allaturka-300x195.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n\n\n<p>Nga Haxhi Zeneli<\/p>\n\n\n\n<p>Kaluan dekada q\u00eb shqiptar\u00ebt me emancipimin e tyre e kan\u00eb l\u00ebn\u00eb pas pothuajse tashti e harruar nj\u00eb trashigimi t\u00eb nj\u00eb kulture t\u00eb huaj q\u00eb atyre ju ishte imponuar nga sunduesit e koh\u00ebs. Tashti me ardhjen e demokracis\u00eb po na ringjall\u00ebn disa &#8220;tradita&#8221; p\u00ebrs\u00ebri.<\/p>\n\n\n\n<p>Debatet p\u00ebr mbulesat apo shamit\u00eb shpesh her\u00eb b\u00ebhen edhe t\u00eb nxehta n\u00ebp\u00ebr media televizive me iden\u00eb se &#8220;shamia mbron moralin e femr\u00ebs&#8221;!, ky nj\u00eb opinion.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrgjigja do ishte se mbulesa s&#8217;ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb asgj\u00eb me moralin e nj\u00eb femre, ajo \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm uniform\u00eb fetare q\u00eb deklaron p\u00ebr ti treguar dikujt se kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb e ruajtjes s\u00eb identitetit musliman.<\/p>\n\n\n\n<p>Bile n\u00ebse ne besojm\u00eb k\u00ebt\u00eb, at\u00ebher\u00eb do ishte ofenduese p\u00ebr ato femra q\u00eb nuk mbajn shami apo mbules\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00cbsht\u00eb mir\u00eb q\u00eb t\u00eb kthehemi dhe t\u00eb kujtojm\u00eb vuajtjet e atyre q\u00eb sakrifikuan p\u00ebr t\u00eb arritur deri k\u00ebtu ku jemi ne sot!<\/p>\n\n\n\n<p>Okupuesit i lan\u00eb paraardh\u00ebsit tan\u00eb n\u00eb nj\u00eb prapambeturi shum\u00eb larg nga fqinj\u00ebt tan\u00eb, n\u00eb \u00e7do aspekt kulturor dhe ekonomik, t\u00eb cil\u00ebt kishin fituar nj\u00eb droj\u00eb nga shkollat q\u00eb u ngrit\u00ebn pas luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Botrore.<\/p>\n\n\n\n<p>Nga gjysh\u00ebrit tan\u00eb kemi d\u00ebgjuar kur thonin se: \u201dshkollat jan\u00eb p\u00ebr \u201dkaurra\u201d, pra(&#8220;kaurr&#8221;, quheshin ata q\u00eb nuk i takonin besimit t\u00eb tyre islam).<\/p>\n\n\n\n<p>Derisa t\u00eb par\u00ebt tan\u00eb besonin k\u00ebshtu, n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr ata &#8220;kaurrat&#8221; vazhdonin t\u00eb shkolloheshin dhe k\u00ebshtu ata ishin sundimtaret e shqiptar\u00ebve me shekuj, ku luanin me ta &#8220;si maca me miun&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Po kthehem atje tek trojet e mia autoktone shqiptare sot n\u00eb Mal t\u00eb Zi, p\u00ebr t&#8217;ju kthyar historis\u00eb, ku tregon se sa e varfur ishte ajo popullat\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha aspektet e jet\u00ebs, p\u00ebr ta p\u00ebrshkruar at\u00eb duh\u00ebt me mij\u00ebra faqe.<\/p>\n\n\n\n<p>Nga pashkollimi i shumic\u00ebs s\u00eb asaj pjese, nuk kan\u00eb pasur as forc\u00ebn e dijes p\u00ebr t\u00eb rezistuar dhe p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar t\u00eb drejtat minimale t\u00eb shkollimit n\u00eb gjuh\u00ebn amtare. Si\u00e7 na rr\u00ebfen m\u00ebsuesi i atyre koh\u00ebrave, Haxhi Taipi se diku n\u00eb vitin 1947, pas luft\u00ebs s\u00eb II-t\u00eb Bot\u00ebrore, u nd\u00ebrtua shkolla fillore n\u00eb kryeqendr\u00ebn e Anes Malit n\u00eb Katerkoll\u00eb (Vladimir), ku disa bashkvendas i kishin disa klas\u00eb t\u00eb kryera si\u00e7 ishin: Haxhi Taipi, Sabri Holli, Fadil Taipi etj. P\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar q\u00eb ata m\u00ebsimet ti ndiqnin n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, shkuan n\u00eb Tivar\u00a0 p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb k\u00ebrkes\u00ebn. Atje kishte q\u00eblluar nj\u00eb fem\u00ebr q\u00eb kishte pasur kurajon ta vler\u00ebsoj\u00eb drejt k\u00e9rkes\u00ebn e k\u00ebtyre t\u00eb rinj\u00ebve me mir\u00ebkuptim dhe ju kishte aprovuar. Pas k\u00ebsaj\u00eb atyre ju ishte d\u00e9rguar edhe nj\u00eb drejtor t\u00eb quajtur Jenuz Divanoviq, i cili thuh\u00ebt se kishte qen\u00eb i d\u00ebnuar politikisht nga sistemi komunist i asaj\u00eb kohe. Me arrdhjen e tij n\u00eb k\u00ebto zona kishte gjetur nj\u00eb gjendje t\u00eb mjerueshme me nj\u00eb popullat\u00eb t\u00eb varfur dhe t\u00eb pa arsimuara, nuk dinin as shkrim as lexim.<\/p>\n\n\n\n<p>Drejtor Jenuzi pa se m\u00eb e v\u00ebshtira ishte p\u00ebrballja e ti me prind\u00ebrit q\u00eb nuk duanin ti d\u00ebrgonin f\u00ebmijt\u00eb e tyre n\u00eb shkoll\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt kishin fituar bindjen se f\u00ebmijt\u00eb e tyre do tu b\u00ebhen &#8220;kaurra&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas rr\u00ebfimit t\u00eb m\u00ebsuesit Haxhi Taipi ku thot\u00eb se &#8220;drejtori u desht t\u00eb p\u00ebrdori disa metoda p\u00ebr ti bindur fshatar\u00ebt, ku nganj\u00ebher\u00eb atij i duhej t\u00eb p\u00ebrdorte metoda friksimi, duke ju th\u00ebn\u00eb atyre se: &#8220;n\u00ebse nuk i d\u00ebrgoni femijt\u00eb n\u00eb shkoll\u00eb, ju duhet t\u00eb veni gisht k\u00ebtu n\u00eb k\u00ebt\u00eb let\u00ebr,dhe do ti d\u00ebrgoj\u00eb emrat e juej tek shteti, dhe ju do t\u00eb d\u00ebnoh\u00ebni me burg apo gjob\u00eb me para&#8221;. K\u00ebshtu fshatar\u00ebt nga frika zbuteshin dhe filluan ti zbatojne urdh\u00ebrat e drejtorit.<\/p>\n\n\n\n<p>Nga kjo shkoll\u00eb filluan t\u00eb dalin edhe kuadrat e para t\u00eb m\u00ebsues\u00ebve, krahas meshkujve aty filluan edhe femrat shqiptare q\u00eb t\u00eb shkolloh\u00ebshin. Me krenari mund t\u00eb themi se femra e par\u00eb nga kjo trev\u00eb q\u00eb mori rrug\u00ebn e shkollimit ishte Rrukije Lika-Shaba (tashti e ndjer\u00eb). Me k\u00ebmb\u00ebnguljen e drejtorit t\u00eb shkoll\u00ebs Jenuz Divani, i cili gjeti mir\u00ebkuptim tek prind\u00ebrit q\u00eb t\u00eb \u00e7oj\u00eb vajz\u00ebn n\u00eb shkoll\u00ebn e m\u00ebsuesis\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb (Shkolla Normale), p\u00ebr t\u00eb hapur rrug\u00ebn edhe femrave t\u00eb tjera t\u00eb zon\u00ebs. N\u00eb ato koh\u00ebra femrat shkonin n\u00eb shkoll\u00eb me veshje t\u00eb ashtuquajtura &#8220;allaturka\u201d. K\u00ebshtu q\u00eb kur vajza e re Rrukije u largu nga sht\u00ebpia p\u00ebr t\u00eb udh\u00ebtuar n\u00eb Prishtin\u00eb, ajo deri n\u00eb Ulqin shkoi me k\u00ebt\u00eb veshje &#8220;allaturka&#8221;, q\u00eb mos ta shofin bashkvendasit t\u00eb cil\u00ebt kishin paragjykime t\u00eb tmerr\u00ebshme. Me t\u00eb mbrrijtur n\u00eb Ulqin ajo e nd\u00ebrroj\u00eb veshjen e saj\u00eb n\u00eb ato t\u00eb ashtuquajtura &#8220;allafranga&#8221;, p\u00ebr t\u00eb vazhdoj\u00eb rrug\u00ebn deri n\u00eb Prishtin\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00ebsuese Rrukije me plot sukses p\u00ebrfundoj\u00eb shkoll\u00ebn dhe pas 5 vit\u00ebve u kthy n\u00eb vendnlindjen e saj\u00eb n\u00eb An\u00eb t\u00eb Malit me diplom\u00eb, por jo m\u00eb me veshjen &#8220;allaturka&#8221; por me veshje&#8221;allafranga&#8221;, p\u00ebr mos ti hequr m\u00eb asnj\u00ebher\u00eb ato duke e d\u00ebrguar at\u00eb drejt Europ\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Andaj sot t\u00eb gjith\u00eb at\u00eb mund e sakrific\u00eb q\u00eb kaluan ato vajza, p\u00ebr t\u00eb hapur rrug\u00ebn e edukimit t\u00eb femr\u00ebs s\u00eb atyre trevave q\u00eb brezat e ardh\u00ebsh\u00ebm ta g\u00ebzojn k\u00ebt\u00eb liri dhe jo p\u00ebr tu shp\u00ebrdororuar mundi dhe sakrifica e atyre m\u00ebsueseve t\u00eb paragjykuera dikur. M\u00ebsuese Rrukije ishte ajo q\u00eb theu akullin dhe hapi rrug\u00eb p\u00ebr bashk\u00ebvendas\u00ebt e tjera si\u00e7 ishin m\u00ebsueset Hate Salaj\/Gjoni, Hatixhe Alaj\/Maxharri, Syme Mehmeti\/ Koka, Feride Salaj\/Gjoni dhe shum\u00eb femra t\u00eb tjera q\u00eb vijuan pas.<\/p>\n\n\n\n<p>Andaj ishin k\u00ebto m\u00ebsuese modele t\u00eb femres s\u00eb atyre koh\u00ebrave,q\u00eb me kontributin e tyre edukativo\/arsimor ndihmuan ta \u00e7ojn femr\u00ebn drejt integrimit europian.<\/p>\n\n\n\n<p>Kurse sot kemi debate p\u00ebr tu rikthyar pas, duke shfrytzuar emrin e &#8220;liris\u00eb dhe t\u00eb demokracis\u00eb&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Janar, 2023<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Haxhi Zeneli Kaluan dekada q\u00eb shqiptar\u00ebt me emancipimin e tyre e kan\u00eb l\u00ebn\u00eb pas pothuajse tashti e harruar nj\u00eb trashigimi t\u00eb nj\u00eb kulture t\u00eb huaj q\u00eb atyre ju ishte imponuar nga sunduesit e koh\u00ebs. Tashti me ardhjen e demokracis\u00eb po na ringjall\u00ebn disa &#8220;tradita&#8221; p\u00ebrs\u00ebri. Debatet p\u00ebr mbulesat apo shamit\u00eb shpesh her\u00eb b\u00ebhen edhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":33857,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[3091,1980,259,596,3183],"class_list":["post-33854","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-hata-gjoni","tag-haxhi-taipi","tag-haxhi-zeneli","tag-rrukije-lika-shaba","tag-syme-koka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33854","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33854"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33854\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33874,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33854\/revisions\/33874"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/33857"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33854"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33854"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33854"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}