{"id":33822,"date":"2023-01-14T00:13:37","date_gmt":"2023-01-13T23:13:37","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=33822"},"modified":"2023-01-14T09:02:48","modified_gmt":"2023-01-14T08:02:48","slug":"konica-personalitet-i-vecante-i-kultures-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=33822","title":{"rendered":"KONICA- PERSONALITET I VE\u00c7ANT\u00cb \u00a0I KULTUR\u00cbS SHQIPTARE"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"347\" height=\"300\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/faik-konica.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/faik-konica.jpg 347w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/faik-konica-300x259.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 347px) 100vw, 347px\" \/><\/figure>\n\n\n<p><em>(M\u00eb rastin e 80-vjetorit t\u00eb vdekj\u00ebs)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Faik Konica, Shqip\u00ebria, kopshti sh\u00ebmbor i Evrop\u00ebs Juglindore, Botoi: \u201cGjon Buzuku\u201d, Prishtin\u00eb, 1991<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nga Dr. Nail\u00a0 Draga<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb saj\u00eb t\u00eb kursit ideologjik q\u00eb u instalu n\u00eb Shqip\u00ebri nga fundi i vitit 1944 q\u00eb zgjati deri me r\u00ebnien e sistemit &nbsp;socialist(1990) shqiptar\u00ebt si brenda dhe jasht\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb mbet\u00ebn t\u00eb pa informar p\u00ebr jet\u00ebn dhe veprimtarin\u00eb e disa personalitet\u00ebve&nbsp; me r\u00ebnd\u00ebsi&nbsp; komb\u00ebtare. Ishte kjo koha e anatemimit dhe t\u00eb margjinalizimit q\u00eb ishte pjes\u00eb e strategjis\u00eb s\u00eb pushtetit ndaj figurave eminente komb\u00ebtare. Kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me&nbsp; nj\u00eb goditje t\u00eb r\u00ebnd\u00eb p\u00ebr kultur\u00ebn komb\u00ebtare nga vet fakti se si baz\u00eb&nbsp; e \u00e7do gj\u00ebje ishte \u00e7elsi ideologjik pa marr\u00eb parasysh vlerat komb\u00ebtare e ato artistike.<\/p>\n\n\n\n<p>Nder ata figura t\u00eb anatemuara b\u00ebn pjes\u00eb edhe intelektuali, eseisti, publicisti, shkrimtari e diplomati&nbsp; <strong>Faik Konica(1876-1942),<\/strong> veprimtaria e t\u00eb cilit p\u00ebr rreth pesdhjet\u00eb vite ishte e panjohiur p\u00ebr opinionin e gjer\u00eb kulturor e shkencor shqiptar.<\/p>\n\n\n\n<p>Nuk ka dilem\u00eb se nj\u00eb vler\u00ebsim t\u00eb till\u00eb \u00e7do lexues mund ta ket\u00eb&nbsp; po q\u00eb se do ta shfletoj\u00eb botimin <strong>\u201cFjalori enciklopedik shqiptar<\/strong>\u201d,botuar n\u00eb Tiran\u00eb n\u00eb vitin 1985, ku n\u00eb nj\u00ebsin\u00eb bibliografike p\u00ebr F.Konic\u00ebn(f.521-522), nuk \u00ebsht\u00eb sh\u00ebnuar vepra kryesore e tij<strong> \u201cShqip\u00ebria, kopshti&nbsp; shk\u00ebmbor i Evrop\u00ebs Juglindore\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb e dh\u00ebn\u00eb e till\u00eb th\u00ebn\u00eb m\u00eb s\u00eb buti&nbsp; d\u00ebshmon qasjen subjektive p\u00ebrkat\u00ebsisht joserioze te hartuesve t\u00eb nj\u00ebsis\u00eb p\u00ebrkat\u00ebse n\u00eb k\u00ebt\u00eb botim, duke marr\u00eb parasysh&nbsp; sekjo vep\u00ebr ka qen\u00eb e botuar n\u00eb vitin 1957 n\u00eb Boston, dhe e njohur p\u00ebr opinion shkencor e kulturor anglishtfol\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb nder kontrbutet me vler\u00eb q\u00eb i ka dh\u00ebn\u00eb kultur\u00ebs shqiptare <strong>Federata Pan-Shqiptare e Amerik\u00ebs \u2013VATRA<\/strong>, \u00ebsht\u00eb padyshim&nbsp; edhe botimi i vepr\u00ebs s\u00eb Faik Konic\u00ebs <strong>\u201cShqip\u00ebria, kopshti shk\u00ebmbor i Evrop\u00ebs Juglindore\u201d,<\/strong> botuar n\u00eb Boston t\u00eb SHBA-ve n\u00eb vitin 1957. Pasi libri \u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb gjuh\u00ebn angleze p\u00ebr nj\u00eb botues t\u00eb huaj, t\u00eb pakt\u00eb kan\u00eb qen\u00eb ata intelektual\u00eb shqiptar\u00eb qe e kan\u00eb lexuar dhe p\u00ebrdorur&nbsp; k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr me vler\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Dhe p\u00ebr \u00e7udi kaluan mbi pes\u00eb dekada nga dor\u00ebshkrimi i tij dhe mbi tri dekada q\u00eb kur botohet anglisht, nd\u00ebrsa lexuesi shqiptar ishte i privuar nga p\u00ebrmbajtja&nbsp; e k\u00ebtij libri, t\u00eb cilin censura socrealiste&nbsp; e menjanoi si dhe vet autorin&nbsp; e librit. At\u00eb q\u00eb nuk e b\u00ebn\u00eb ata q\u00eb ishin kompetent\u00eb e b\u00ebri <strong>NB\u201dGjon Buzuku\u201d<\/strong> nga Prishtina,&nbsp; e cila e botoi dhe e p\u00ebrktheu&nbsp; n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe &nbsp;nga prof. dr. Abdullah Karjagdiu, p\u00ebr t\u00eb par\u00ebn her\u00eb vepr\u00ebn e F.Konic\u00ebs <strong>\u201cShqip\u00ebria, kopshti shk\u00ebmbor i Evrop\u00ebs Juglindore\u201d<\/strong>, duke iu dhuruar lexuesve&nbsp; nj\u00eb vep\u00ebr madhore t\u00eb kultur\u00ebs son\u00eb, me \u00e7\u2019rast mori fund nj\u00eb padrejt\u00ebsi e madhe si ndaj shkrimtarit&nbsp; dhe nj\u00eb padrejt\u00ebsi edhe ndaj kultur\u00ebs shqiptare n\u00eb p\u00ebrgith\u00ebsi.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb hyrje t\u00eb librit q\u00eb \u00ebsht\u00eb shkruar nga Q.Panariti, i cili ka b\u00ebr\u00eb edhe redaktimin e k\u00ebtij libri njoftohemi se dor\u00ebshkrimi u zbulu rast\u00ebsisht&nbsp; n\u00eb vitin 1952, nd\u00ebrsa pas p\u00ebrgatitjes p\u00ebr botim&nbsp; iu dor\u00ebzua p\u00ebr vler\u00ebsim&nbsp; Fan S.Nolit dhe dr. Endru D.Eliasit, miq t\u00eb vjet\u00ebr&nbsp; dhe t\u00eb ngusht\u00eb t\u00eb Konic\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb fjal\u00ebn e vet Noli, q\u00eb \u00ebsht\u00eb botuar si parath\u00ebnie e k\u00ebtij botimi, ne mes tjerash thekson se <em>\u201cv\u00ebrtet libri mbeti i pakryer p\u00ebr shkak t\u00eb vdekjes s\u00eb parakohshme t\u00eb autorit, por ne na vjen mir\u00eb q\u00eb e kemi edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb form\u00eb t\u00eb pap\u00ebrfunduar\u201d<\/em> me \u00e7ka d\u00ebshmohet se p\u00ebrmbajtja e tij \u00ebsht\u00eb e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Pas&nbsp; parath\u00ebnies Q.Panariti n\u00eb artikullin me titull <em>\u201cFaik Konica nj\u00eb kalor\u00ebs i atdhedashuris\u00eb shqiptare\u201d<\/em>, ka shkruar deri m\u00eb tash biografin\u00eb me t\u00eb plot\u00eb p\u00ebr ket\u00eb personalitet t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb kultur\u00ebs shqiptare. Librin e p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb gjithsej dhjet\u00eb ese, shtojca dhe fjala e botuesit.<\/p>\n\n\n\n<p>Nga l\u00ebnda e shtjelluar n\u00eb k\u00ebt\u00eb botim lirisht mund t\u00eb themi se nuk mund t\u00eb supozohet q\u00eb ndonj\u00eb lib\u00ebr si shkrim t\u00eb synoj\u00eb&nbsp; t\u2019i thot t\u00eb gjitha ato q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb historin\u00eb e popullit ton\u00eb, ve\u00e7orit\u00eb nacionale, tradit\u00ebn si dhe natyr\u00ebn e tij, por nj\u00eb ideal t\u00eb till\u00eb, e themi pa ngurrim e ka arritur F.Konica n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr, i cili \u00ebsht\u00eb nj\u00eb projekt i mir\u00ebfillt\u00eb i enciklopedis\u00eb shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb k\u00ebto ese v\u00ebrehet se Konica \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekur t\u00eb jet\u00eb sa m\u00eb objektiv dhe i paansh\u00ebm n\u00eb trajtimin e l\u00ebnd\u00ebs p\u00ebrkat\u00ebse. N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi eset\u00eb jan\u00eb shkruar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb&nbsp; sintetite, ku trajtohen disa \u00e7\u00ebshtje t\u00eb ve\u00e7anta nga disa k\u00ebndv\u00ebshtrime.<\/p>\n\n\n\n<p>Po ashtu me mjaft sukses ka shfryt\u00ebzuar nj\u00eb literatur\u00eb selektive nga autor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm evropian\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb shkruar p\u00ebr shqiptar\u00ebt dhe Shqip\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Pas leximit t\u00eb k\u00ebtij libri lexuesi shqiptar me siguri do t\u00eb shqet\u00ebsohet&nbsp; nga vet fakti se si ka qen\u00eb e mundur q\u00eb deri m\u00eb tash t\u00eb mos ket\u00eb pasur mund\u00ebsi ta ket\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe&nbsp; k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr t\u00eb \u00e7muar.<\/p>\n\n\n\n<p>Por si\u00e7 kemi cekur m\u00eb lart, puna krijuese &nbsp;e F.Konic\u00ebs&nbsp; e k\u00ebsaj \u201c<em>enciklopedie q\u00eb ec\u00ebn\u201d<\/em> si\u00e7 e ka quajtur poeti i shquar francez G.Apolineri, vazhdon t\u00eb jet\u00eb ende e shp\u00ebrndar\u00eb nep\u00ebr v\u00ebllime t\u00eb ralla apo e strukur n\u00ebp\u00ebr revista t\u00eb ndryshme.<\/p>\n\n\n\n<p>Po t\u00eb mblidh\u00ebn dhe t\u00eb rendit\u00ebn sipas kriterit tematik do t\u00eb kemi nj\u00eb seri v\u00ebllimesh&nbsp; q\u00eb do t\u00eb pasurojn\u00eb&nbsp; trash\u00ebgimin\u00eb kulturore, letrare e shkencore. At\u00ebher\u00eb do t\u00eb shihet se F.Konica ka qen\u00eb gjuh\u00ebtar, letrar, publicist, kritik, historian, diplomat dhe etnograf i or\u00ebve t\u00eb para t\u00eb shkenc\u00ebs dhe t\u00eb kultur\u00ebs shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<p>Po ashtu do t\u00eb shihej se ai si stilist&nbsp; ishte nx\u00ebn\u00ebs i Kristoforidhit dhe i Naimit, por i tejkaloi&nbsp; si\u00e7 ishte e natyrshme duke shtruar trasen\u00eb e gjuh\u00ebs letrare shqipe, shkruante me nj\u00eb rast studiuesi i historis\u00eb Kristo Frash\u00ebri. Nd\u00ebrsa Fan Noli shkruan se <em>\u201ct\u00eb gjith\u00eb shkrimtar\u00ebt shqiptar\u00eb q\u00eb erdh\u00ebn pas Konic\u00ebs-jan\u00eb nx\u00ebn\u00ebsit e tij\u201d<\/em>, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe vet Nolin.<\/p>\n\n\n\n<p>Andaj me botimin e k\u00ebtij libri&nbsp; p\u00ebr t\u00eb par\u00ebn her\u00eb &nbsp;n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, nx\u00ebn\u00ebsve, student\u00ebve, intelektual\u00ebve dhe lexuesve t\u00eb pasionuar&nbsp; u dhurohet nj\u00eb vep\u00ebr e ve\u00e7ant\u00eb&nbsp; p\u00ebr kultur\u00ebn ton\u00eb, nga nj\u00eb <em>\u201cstilist i v\u00ebrtet\u00eb, dijetar i shk\u00eblqyer dhe atdhetar i madh shqiptar\u201d<\/em> si\u00e7 e quante ate Noli, ku \u00e7\u00ebshtja komb\u00ebtare shqiptare ishte ideali i jet\u00ebs s\u00eb tij.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><em>(Lexuar m\u00eb rastin e sh\u00ebnimit t\u00eb 80-vjetorit t\u00eb vdekj\u00ebs s\u00eb F.Konic\u00ebs n\u00eb Ulqin me&nbsp;&nbsp; 22 dhjetor&nbsp; 2022)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(M\u00eb rastin e 80-vjetorit t\u00eb vdekj\u00ebs) Faik Konica, Shqip\u00ebria, kopshti sh\u00ebmbor i Evrop\u00ebs Juglindore, Botoi: \u201cGjon Buzuku\u201d, Prishtin\u00eb, 1991 Nga Dr. Nail\u00a0 Draga N\u00eb saj\u00eb t\u00eb kursit ideologjik q\u00eb u instalu n\u00eb Shqip\u00ebri nga fundi i vitit 1944 q\u00eb zgjati deri me r\u00ebnien e sistemit &nbsp;socialist(1990) shqiptar\u00ebt si brenda dhe jasht\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb mbet\u00ebn t\u00eb pa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13785,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[955,384],"class_list":["post-33822","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-faik-konica","tag-nail-draga"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33822","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33822"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33822\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33826,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33822\/revisions\/33826"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33822"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33822"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33822"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}