{"id":33789,"date":"2022-12-24T16:11:21","date_gmt":"2022-12-24T15:11:21","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=33789"},"modified":"2022-12-24T16:14:15","modified_gmt":"2022-12-24T15:14:15","slug":"deshmi-e-mbijeteses-dhe-trashegimise-kulturore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=33789","title":{"rendered":"<strong>D\u00cbSHMI E MBIJETES\u00cbS DHE TRASH\u00cbGIMIS\u00cb KULTURORE<\/strong>"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"441\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Xhelal-Muja-Ublat-trashegimi-kulturore-dhe-jetike-ne-Kraje.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Xhelal-Muja-Ublat-trashegimi-kulturore-dhe-jetike-ne-Kraje.jpg 640w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Xhelal-Muja-Ublat-trashegimi-kulturore-dhe-jetike-ne-Kraje-300x207.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Xhelal Muja, \u201cUblat- trash\u00ebgimi kulturore dhe jetike n\u00eb Kraj\u00eb\u201d, Art Club, Ulqin, 2021<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ndon\u00ebse me her\u00ebt p\u00ebr krahin\u00ebn e Kraj\u00ebs, p\u00ebrkat\u00ebsisht Kraj\u00ebn e Shkodr\u00ebs \u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb fragmentare nga autor t\u00eb ndrysh\u00ebm, nga miratimi i pluralizmit ne k\u00ebt\u00eb aspekt jan\u00eb botuar studime e botime t\u00eb ve\u00e7anta me vlera shum\u00ebdimensionale.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cekim me k\u00ebt\u00eb rast botimin e librit <em>Kraja me ve\u00e7antit\u00eb shestanase n\u00eb rrjedh\u00ebn e shekujve<\/em>(Kumtesat e Konferenc\u00ebs shkencore, Ulqin 7-8 tetor 2011), botuar n\u00eb vitin 2013, me qasje shum\u00ebdimensionale si i vetmi i till\u00eb deri m\u00eb tash. Nd\u00ebrsa me studime apo botime t\u00eb ve\u00e7anta jan\u00eb paraqitur edhe &nbsp;Z.Jankaj, I.Doda, H.Koliqi, A.Gje\u00e7britaj, H.Muja, H.Alaj, N.Draga etj., duke ofruar t\u00eb dh\u00ebna me interes nga profili i tyre krijues.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Autor\u00ebve t\u00eb till\u00eb iu bashkangjitet Xhelal Muja, i cili dit\u00eb m\u00eb par\u00eb opinionit i prezantohet me librin &nbsp;<em>\u201cUblat \u2013 trash\u00ebgimi kulturore dhe jetike n\u00eb Kraj\u00eb\u201d,<\/em> duke qen\u00eb botim i ve\u00e7ant\u00eb i trash\u00ebgimis\u00eb kulturore n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn etnogjeografike mbar\u00ebkomb\u00ebtare.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I lindur dhe rritur n\u00eb Kraj\u00eb, autori nuk ka qen\u00eb indiferent&nbsp; ndaj trash\u00ebgimis\u00eb kulturore t\u00eb k\u00ebsaj krahine etnografike, por \u00ebsht\u00eb angazhuar me pasion duke mbledhur &nbsp;t\u00eb dh\u00ebna me interes p\u00ebr ublat, q\u00eb jan\u00eb simbol jetik i k\u00ebtij mjedisi. Dhe nuk ka si t\u00eb jet\u00eb ndryshe sepse ata jan\u00eb identiteti i kultur\u00ebs materiale t\u00eb shqiptar\u00ebve&nbsp; n\u00eb Kraj\u00eb, t\u00eb cilat kan\u00eb nxitur kureshtjen e studiuesve t\u00eb ndrysh\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dukuri e terreneve karstike<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dihet se ublat jan\u00eb t\u00eb pranishme n\u00eb terrenet karstike, si t\u00eb vetmet objekte p\u00ebr t\u00eb siguruar ujin p\u00ebr popullsin\u00eb vendore. Pik\u00ebrisht n\u00eb saj\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb tyre personat p\u00ebrkat\u00ebs kan\u00eb treguar mjeshtri n\u00eb artin e nd\u00ebrtimit, duke d\u00ebshmuar&nbsp; se n\u00eb k\u00ebt\u00eb krahin\u00eb etnografike&nbsp; jeta \u00ebsht\u00eb e hershme e cila ka pasur vazhdim\u00ebsi deri n\u00eb dit\u00ebt tona. N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje autori ka hulumtuar n\u00eb terren duke ofruar t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr 397 ubla, duke d\u00ebshmuar se Kraja n\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt &nbsp;paraqet mjedis t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb t\u00ebr\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn etnogjeografike shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Libri \u00ebsht\u00eb i ndar\u00eb n\u00eb dy pjes\u00eb: ku n\u00eb pjes\u00ebn e par\u00eb&nbsp; ofron t\u00eb dh\u00ebna historike e gjeografike p\u00ebr Kraj\u00ebn dhe vendbanimet e saj, nga Shiroka e deri n\u00eb Selc\u00eb, nd\u00ebrsa n\u00eb pjes\u00ebn e dyt\u00eb n\u00eb detaje ofrohen t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr ublat n\u00eb Kraj\u00eb sipas vendbanimeve,ku p\u00ebrve\u00e7 koordinatave t\u00eb tyre ofrohen edhe fotografit\u00eb p\u00ebrkat\u00ebse, &nbsp;duke qen\u00eb d\u00ebshmi autentike n\u00eb ket\u00eb mjedis.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ublat, pjes\u00eb e identitetit socio-kulturor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb rrethana t\u00eb reja&nbsp; shoq\u00ebrore ublat kan\u00eb humbur rolin e tyre, &nbsp;por ata jan\u00eb pjes\u00eb e identitetit social e kulturor t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb Kraj\u00ebs. Ublat duhet trajtuar ne kontekstin t\u00eb raport\u00ebve shoq\u00ebrore me qasje shum\u00ebdimensionale, sepse ata kan\u00eb qen\u00eb vend i takimeve, ngjarjeve t\u00eb ndryshme por edhe t\u00eb njohjeve t\u00eb te rinj\u00ebve. Dhe nuk ka pasur mund\u00ebsi t\u00eb jet\u00eb ndryshe sepse ata ishin simbol i jet\u00ebs n\u00eb k\u00ebt\u00eb krahin\u00eb etnografike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Libri ka si mision p\u00ebr t\u00eb informuar &nbsp;lexuesit e pasionuar por n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb&nbsp; ve\u00e7ant\u00eb &nbsp;brezat e ardhsh\u00ebm&nbsp; t\u00eb njihen me nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb historis\u00eb &nbsp;dhe m\u00ebnyr\u00ebn e t\u00eb jetuarit&nbsp; t\u00eb paraardh\u00ebs\u00ebve t\u00eb tyre, sepse duke njohur t\u00eb kaluar\u00ebn me drejt\u00eb vlersohet e tashmja dhe planifikohet e ardhmja.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Iniciativ\u00eb p\u00ebr n\u00eb UNESCO<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Andaj duke marr\u00eb parassh vlerat&nbsp; e tyre p\u00ebr jet\u00ebn dhe mbijetes\u00ebn e popullsis\u00eb n\u00eb Kraj\u00eb, mendoj se duhet t\u00eb inicohet nisma qe disa prej tyre t\u00eb mbrohen nga UNESCO-ja, si monumente t\u00eb kultures materiale.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt mendoj p\u00ebr ublat n\u00eb Ostros t\u00eb Madh, Brisk Posht dhe Ljare, andaj p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ide duhet p\u00ebrgatitur k\u00ebrkesa dhe t\u00eb drejtohet n\u00eb adresen e duhur &nbsp;sa ma par\u00eb,&nbsp; sepse pun\u00ebt tona nuk na i kryejn\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebrfundimisht autori n\u00eb saj\u00eb t\u00eb pasionit dhe &nbsp;angazhimit n\u00eb terren ia ka arritur qellimit duke i ofruar opinionit nj\u00eb botim me vler\u00eb&nbsp; nga trashegimia kulturore dhe antropologjia sociale.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Leksikon i trash\u00ebgimis\u00eb etnokulturore<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nuk ka dielm\u00eb se m\u00eb k\u00ebt\u00eb botim autori ka kryer nj\u00eb obligim moral n\u00eb nderim t\u00eb gjith\u00eb atyre qe realizuan k\u00ebto vepra jet\u00ebsore p\u00ebr popullsin\u00eb e Kraj\u00ebs&nbsp; duke mbetur monumente t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb etnokulturore shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Andaj si i till\u00eb ky botim, q\u00eb lirisht mund t\u00eb quhet leksikon i trash\u00ebgimis\u00eb kulturore \u00ebsht\u00eb i mir\u00eb se ardhur &nbsp;n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb&nbsp;&nbsp; p\u00ebr kranjan\u00ebt t\u00eb lindur k\u00ebtu, por edhe&nbsp; p\u00ebr ata t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb me origjin\u00eb nga Kraja, si dhe p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb t\u00eb njihen me mbijetes\u00ebn e popullsis\u00eb s\u00eb Kraj\u00ebs nga koh\u00ebrat me t\u00eb hershme e deri n\u00eb dit\u00ebt tona.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nail&nbsp; Draga<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>(Lexuar m\u00eb rastin e p\u00ebrurimit n\u00eb Ostros(Kraj\u00eb), me 11.5.2022)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xhelal Muja, \u201cUblat- trash\u00ebgimi kulturore dhe jetike n\u00eb Kraj\u00eb\u201d, Art Club, Ulqin, 2021 Ndon\u00ebse me her\u00ebt p\u00ebr krahin\u00ebn e Kraj\u00ebs, p\u00ebrkat\u00ebsisht Kraj\u00ebn e Shkodr\u00ebs \u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb fragmentare nga autor t\u00eb ndrysh\u00ebm, nga miratimi i pluralizmit ne k\u00ebt\u00eb aspekt jan\u00eb botuar studime e botime t\u00eb ve\u00e7anta me vlera shum\u00ebdimensionale. Cekim me k\u00ebt\u00eb rast botimin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":31959,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[587,384,3077,3075],"class_list":["post-33789","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-kraje","tag-nail-draga","tag-ublat","tag-xhelal-muja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33789","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33789"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33789\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33792,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33789\/revisions\/33792"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/31959"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33789"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33789"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33789"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}