{"id":33548,"date":"2022-11-21T22:29:00","date_gmt":"2022-11-21T21:29:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=33548"},"modified":"2022-11-21T22:33:53","modified_gmt":"2022-11-21T21:33:53","slug":"zeri-i-shuar-i-lahutareve-nga-kraja-dhe-ana-e-malit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=33548","title":{"rendered":"Z\u00ebri i shuar i lahutar\u00ebve nga Kraja dhe Ana e Malit"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"515\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Lahutari-xhemal-gjoni.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Lahutari-xhemal-gjoni.jpg 640w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Lahutari-xhemal-gjoni-300x241.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><em>Lahutari Xhemal Gjoni<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nga Gjek\u00eb Gjonaj<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb t\u00eb gjitha trevat shqiptare\u00a0 sht\u00ebpia pa lahut\u00eb , sht\u00ebpia ku s\u2019k\u00ebndoheshin k\u00ebng\u00eb kreshnik\u00ebsh , konsiderohej si \u201c sht\u00ebpi e lanun\u201d . Nj\u00eb sht\u00ebpi\u00a0 q\u00eb e ka lahut\u00ebn nuk b\u00ebn me e var\u00eb kudo, thuhet nd\u00ebr shqiptar\u00eb . Ajo sipas tradit\u00ebs varet vet\u00ebm\u00a0 mbi oxhak, nd\u00ebrsa mbi lahut\u00ebn\u00a0 nuk varet asgj\u00eb tjet\u00ebr.\u00a0 Lahuta bashk\u00eb me pushk\u00ebn kan\u00eb qen\u00eb binom\u00a0 n\u00eb ballin e murit. Sipas dokumenteve p\u00ebrkat\u00ebse\u00a0 lahuta\u00a0 ka nj\u00eb histori t\u00eb saj. Studiuesit dhe historian\u00ebt\u00a0 mendojn\u00eb se gjurm\u00ebt m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb lahut\u00ebs jan\u00eb\u00a0 t\u00eb ndryshme. Disa prej tyre mendojn\u00eb se\u00a0 fillimet gjenden\u00a0 q\u00eb n\u00eb koh\u00ebt m\u00eb t\u00eb lashta. T\u00eb tjer\u00ebt\u00a0 e lidhin me shekullin 8-t\u00eb\u00a0 dhe\u00a0 9 -t\u00eb\u00a0 e m\u00eb pas, ndoshta\u00a0 n\u00eb k\u00ebt\u00eb\u00a0 t\u00eb fundit sipas studiuesve si\u00e7 \u00ebsht\u00eb etnomuzikologu i madh, i ndjeri Ramadan Sokoli,\u00a0 kemi d\u00ebshmi\u00a0 m\u00eb t\u00eb hershme\u00a0 q\u00eb vijn\u00eb\u00a0 nga burimet e literatur\u00ebs persiane. Historiografia shqiptare\u00a0 e vendos lahut\u00ebn\u00a0 n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb\u00a0 me kontaktin e\u00a0 par\u00eb t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb\u00a0 mes bot\u00ebs arabe dhe asaj evropiane, por, si\u00e7 shprehen studiuesit, ka edhe nj\u00eb variant tjet\u00ebr q\u00eb lahut\u00ebn e vendos\u00a0 n\u00eb k\u00ebto troje.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Historian\u00ebt tan\u00eb, etnolog\u00ebt kan\u00eb shkruar e dokumentuar se lahuta ( lavda)&nbsp; tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb veg\u00ebl muzikore popullore e shqiptar\u00ebve, respektivisht&nbsp; e p\u00ebrdorur n\u00eb zon\u00ebn veriore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb ( Mal\u00ebsi t\u00eb Madhe) , n\u00eb zonat e thella t\u00eb Nikajve e t\u00eb M\u00ebrturit , Rozhaj\u00eb,&nbsp;&nbsp; Plav\u00eb&nbsp; e Guci, Shkup, Kumanov\u00eb, Tetov\u00eb, Gostivar, K\u00ebr\u00e7ov\u00eb, n\u00eb Sanxhakun e Pazarit&nbsp; t\u00eb Ri, n\u00eb zonat e Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Gjakov\u00ebs e t\u00eb Rugov\u00ebs,&nbsp; n\u00eb Rrafshin e Dukagjinit, Komun\u00ebn e Medvegj\u00ebs, Komun\u00ebn e Bojnikut, Komun\u00ebn e Bujanocit etj.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Edhe n\u00eb krahin\u00ebn e Kraj\u00ebs dhe t\u00eb An\u00ebs s\u00eb Malit,\u00a0 sipas d\u00ebshmive\u00a0 t\u00eb\u00a0 tregimtar\u00ebve \u00a0popullor\u00eb e t\u00eb studiuesve, tradicionalisht jan\u00eb k\u00ebnduar\u00a0 e d\u00ebgjuar nga\u00a0 rapsod\u00eb t\u00eb\u00a0 Eposit t\u00eb Kreshnik\u00ebve, me nderim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb jo vet\u00ebm nd\u00ebr kuvendet e gjera popullore, nd\u00ebr dasma e festa\u00a0 t\u00eb tjera apo pran\u00eb oxhaqeve t\u00eb\u00a0 sht\u00ebpive\u00a0 t\u00eb tyre, net\u00ebve t\u00eb gjata t\u00eb dimrit, por edhe para fillimit t\u00eb nj\u00eb beteje, madje edhe n\u00eb zjarrmin\u00eb e luft\u00ebs, sikurse edhe n\u00eb festivale t\u00eb ndryshme brenda dhe jasht\u00eb Malit t\u00eb Zi. Lahuta, simboli i lasht\u00ebsis\u00eb s\u00eb kombit dhe vegla m\u00eb e vjet\u00ebr kordofone me nj\u00eb tel , vazhdon ende\u00a0 jet\u00ebn n\u00eb shum\u00eb\u00a0 familje shqiptare, ku nuk ka m\u00eb lahutar\u00eb. K\u00ebto\u00a0 instrumente q\u00eb kalojn\u00eb\u00a0 n\u00eb shkall\u00ebn e vjet\u00ebrsis\u00eb s\u00eb veglave m\u00eb t\u00eb mo\u00e7me,\u00a0\u00a0 mund t\u00eb v\u00ebrehen t\u00eb\u00a0\u00a0 varura n\u00eb murin e\u00a0 shum\u00eb sht\u00ebpive\u00a0 shqiptare brenda trojeve t\u00eb veta etnike dhe n\u00eb diaspor\u00eb, t\u00eb cilat i hijeshojn\u00eb ato\u00a0\u00a0 me zbukurimet dhe simbolet e tyre \u2013 figurat mitike ilire t\u00eb\u00a0 gjarprit, kok\u00ebs s\u00eb dhis\u00eb me dy brir\u00eb q\u00eb aludon n\u00eb epok\u00ebn e Sk\u00ebnderbeut, por edhe m\u00eb heret n\u00eb epok\u00ebn e Piros, ose me zbukurimet\u00a0 me shqiponj\u00eb, me portretin e Gjergj Kastriotit, dhe me portrete\u00a0 t\u00eb figurave t\u00eb shquara t\u00eb Rilindjes, t\u00eb U\u00c7K-s\u00eb\u00a0 dhe t\u00eb Adem Jasharit. Kjo d\u00ebshmon se burrat e trevave shqiptare e kan\u00eb pasur lahut\u00ebn\u00a0 ushqim shpirti.\u00a0 Me lahut\u00eb i \u00ebsht\u00eb k\u00ebnduar heronjve dhe ngjarjeve t\u00eb lavdishme t\u00eb shqiptar\u00ebve nd\u00ebr shekuj.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/lahutari-prek-shkreli.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"432\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/lahutari-prek-shkreli.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-33552\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/lahutari-prek-shkreli.jpg 640w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/lahutari-prek-shkreli-300x203.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Lahutari Prek Shkreli<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kjo pasuri komb\u00ebtare e shqiptar\u00ebve, e cila ka l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb forta n\u00eb historin\u00eb e&nbsp; Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb&nbsp; Veriut,&nbsp; n\u00eb Kraj\u00eb dhe n\u00eb An\u00eb t\u00eb Malit&nbsp; po zvog\u00eblohet ( humbet)&nbsp; \u00e7do&nbsp; vit e m\u00eb shum\u00eb. Sot&nbsp; \u00ebsht\u00eb shuar z\u00ebri i lahut\u00ebs&nbsp; n\u00eb k\u00ebto treva&nbsp; shqiptare&nbsp; nga rapsod\u00eb vendas. Asnj\u00eb shoq\u00ebri kulturore-artistike n\u00eb An\u00eb t\u00eb Malit nuk ka asnj\u00eb lahutar\u00eb, por detyrohen t\u00eb \u201c huazojn\u00eb\u201d lahutar\u00eb nga treva tjera shqiptare me rastin e pjes\u00ebmarrjes s\u00eb tyre n\u00eb festivale folklorike&nbsp;&nbsp; jasht\u00eb shtetit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hulumtuesi i njohur&nbsp; Prof.Dr, Zymer Neziri n\u00eb librin e tij studimor \u201c Eposi i Kreshnik\u00ebve n\u00eb Ballkan\u201d, botuar nga Instituti Albanologjik, Prishtin\u00eb, 2021, &nbsp;&nbsp;shkruan se n\u00eb Kraj\u00eb ka evidentuar 4 lahutar\u00eb pas vitit 2012 dhe 3 lahutar\u00eb para vitit 1912.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c Lahutar\u00eb t\u00eb Kraj\u00ebs pas vitit 2012 kan\u00eb qen\u00eb Nasuf Muj\u00eb Bogdani 1916-2012, katundi Ftjan,Kraj\u00eb, Tivar,&nbsp; Imer Veli Gje\u00e7britaj, 1929,&nbsp; katundi Arbnesh, Kraj\u00eb, Tivar, Gjok\u00eb Zef Llukiqi, 19490-2013, katundi Brisku Nalt, Kraj\u00eb, Tivar&nbsp; dhe Ali Qemal Kova\u00e7i, katudni Arbnesh, Kraj\u00eb, Tivar.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Lahutari-vasel-shkreli.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"637\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Lahutari-vasel-shkreli.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-33553\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Lahutari-vasel-shkreli.jpg 640w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Lahutari-vasel-shkreli-300x300.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Lahutari-vasel-shkreli-150x150.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Lahutari Vasel Shkreli<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lahutar\u00ebt&nbsp; e Kraj\u00ebs pas viti 2012 kan\u00eb qen\u00eb:&nbsp; Maci i \u00c7ekut Margjonojn, 1862-1953, katundi Kullomz\u00eb, Ulqin, Stjepa\u2019j&nbsp; Gjoks Nils Nilonj, 1901 -1976, katundi Kullomz\u00eb, Ulqin dhe Luan Nurja Bardhi,&nbsp; katundi K\u00ebshtenj\u00eb, Kraj\u00eb, Tivar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lahutar\u00eb t\u00eb Ulqinit&nbsp; ( sh\u00ebnimi im- An\u00ebs s\u00eb Malit)&nbsp; pas vitit 2012 jan\u00eb dy: Prek Shkreli, katundi Amull, Ulqin,&nbsp; tash jeton n\u00eb SHBA dhe Vasel Shkreli, katundi Amull, Ulqin , tash jeton n\u00eb&nbsp; SHBA \u201c,&nbsp; shkruan studiuesi&nbsp; Neziri.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nga&nbsp; hulumtimet e mia n\u00eb terren, n\u00eb&nbsp; Kraj\u00eb dhe An\u00eb t\u00eb Malit, kam&nbsp; evidentuar edhe&nbsp; lahutar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, tashm\u00eb t\u00eb ndjer\u00eb. Nd\u00ebrkaq n\u00eb qytetin e Ulqinit nuk kemi njoftime apo&nbsp; t\u00eb dh\u00ebna&nbsp; gojore apo shkencore se&nbsp;&nbsp; ulqinak\u00ebt e&nbsp; kan\u00eb p\u00ebrdorur ndonj\u00ebher\u00eb lahut\u00ebn&nbsp; si trash\u00ebgimi&nbsp; t\u00eb bab\u00ebs, gjyshit, st\u00ebrgjyshit&#8230;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tregimtari&nbsp; Vebi Gjoni, nga fshati Selit\u00eb -An\u00eb e Malit m\u00eb &nbsp;njoftoi &nbsp;se babai i tij , Xhemal Gjoni , 1931-2002, ishte&nbsp; lahutar. &nbsp;\u201c K\u00ebng\u00ebt m\u00eb t\u00eb preferuara t\u00eb tij kan\u00eb qen\u00eb&nbsp; \u201c Hasan Aga\u201d dhe \u201c Po bisedojn\u00eb dy plaka t\u2019veja\u201d .&nbsp; Xhemali&nbsp;&nbsp; p\u00ebrve\u00e7se ka k\u00ebnduar&nbsp; n\u00eb ahengje familjare e raste t\u00eb tjera ka marr\u00eb pjes\u00eb edhe n\u00eb festivale prestigjioze t\u00eb folklorit q\u00eb&nbsp; jan\u00eb mbajtur n\u00eb Kosov\u00eb dhe Shqip\u00ebri.&nbsp; Ai her\u00ebn e fundit ka marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb Festivalin&nbsp; Folklorik Komb\u00ebtar, i cili u zhvillua n\u00eb Kalan\u00eb e&nbsp;&nbsp; Beratit-Shqip\u00ebri&nbsp; , m\u00eb 20 shtator t\u00eb vitit 1995.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lahutar i njohur&nbsp; nga fshati Amull-Ana e Malit( Ulqin)&nbsp; ka qen\u00eb edhe Nuo (Fran) Shkreli, tashm\u00eb i ndjer\u00eb. Ai ka qen\u00eb an\u00ebtar i rregullt i SHKA \u201c Buna\u201d&nbsp; q\u00eb nga fillimet e pun\u00ebs s\u00eb saj n\u00eb vitin 1983 dhe pjes\u00ebmarr\u00ebs n\u00eb shum\u00eb festivale&nbsp; folklorike komb\u00ebtare e mbar\u00ebkomb\u00ebtare. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb rapsod popullor thon\u00eb anamalasit e vjet\u00ebr&nbsp; se askush si ai n\u00eb k\u00ebt\u00eb krahin\u00eb&nbsp; nuk dinte t\u2019i k\u00ebndonte k\u00ebng\u00ebt legjendare<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tregimtari Zef Kova\u00e7i me prejardhje nga Shestani&nbsp; pohon se edhe axha i tij Kol\u00eb Luci Kova\u00e7eviq, 1912-2014,&nbsp; i binte dhe i k\u00ebndonte bukur lahut\u00ebs. \u201c Kola kishte nj\u00eb z\u00eb t\u00eb mrekulluesh\u00ebm si pushka , prandaj t\u00eb gjith\u00eb&nbsp; e d\u00ebgjonim me v\u00ebmendje e k\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb madhe\u201d,&nbsp; shprehet tregimtari Kova\u00e7i.&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Zvog\u00eblimi \u00e7do vjet e m\u00eb&nbsp; shum\u00eb i lahutar\u00ebve shqiptar\u00eb&nbsp; duhet t\u00eb na shqet\u00ebsoj\u00eb. \u00cbsht\u00eb d\u00ebshp\u00ebruese e dh\u00ebna e publikuar n\u00eb media se vet\u00ebm 20 lahutar\u00eb&nbsp; kan\u00eb mbetur n\u00eb trojet shqiptare. Kjo&nbsp; shuarje&nbsp; e k\u00ebsaj tradit\u00eb&nbsp; shekullore&nbsp; <em>jo q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhur keq, por kjo mendojm\u00eb&nbsp; \u00ebsht\u00eb katastrof\u00eb, p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb tragjedi.<\/em><em> <\/em><em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fundi i rapsod\u00ebve mendojm\u00eb se &nbsp;ka ardhur p\u00ebr shkak se &nbsp;nuk ka m\u00eb heronj dhe lahutar\u00ebt &nbsp;kan\u00eb filluar t\u2019i k\u00ebndojn\u00eb nj\u00ebri-tjetrit!? Me shpikjet e reja teknologjike , n\u00eb koh\u00ebn e&nbsp; internetit , rapsod\u00ebt&nbsp; jan\u00eb&nbsp; \u201carratisur\u201d si kreshnik\u00ebt, p\u00ebr t\u00eb mbetur bij t\u00eb sojit&nbsp; t\u00eb mir\u00eb, prej fisit t\u00eb mir\u00eb&nbsp; dhe t\u00eb pap\u00ebrs\u00ebritsh\u00ebm t\u00eb koh\u00ebve t\u00eb hershme.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lahutari Xhemal Gjoni Nga Gjek\u00eb Gjonaj N\u00eb t\u00eb gjitha trevat shqiptare\u00a0 sht\u00ebpia pa lahut\u00eb , sht\u00ebpia ku s\u2019k\u00ebndoheshin k\u00ebng\u00eb kreshnik\u00ebsh , konsiderohej si \u201c sht\u00ebpi e lanun\u201d . Nj\u00eb sht\u00ebpi\u00a0 q\u00eb e ka lahut\u00ebn nuk b\u00ebn me e var\u00eb kudo, thuhet nd\u00ebr shqiptar\u00eb . Ajo sipas tradit\u00ebs varet vet\u00ebm\u00a0 mbi oxhak, nd\u00ebrsa mbi lahut\u00ebn\u00a0 nuk [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":33551,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","_seopress_analysis_target_kw":"xhemal gjoni,prek shkreli,vasel shkreli,lahutari,ana e malit,kraja","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-33548","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33548","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33548"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33548\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33554,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33548\/revisions\/33554"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/33551"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33548"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33548"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33548"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}