{"id":32951,"date":"2022-08-20T00:18:00","date_gmt":"2022-08-19T22:18:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=32951"},"modified":"2022-08-20T12:21:33","modified_gmt":"2022-08-20T10:21:33","slug":"botim-me-vlere-per-veshjen-kombetare-te-krajes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=32951","title":{"rendered":"BOTIM ME VLER\u00cb P\u00cbR VESHJEN KOMB\u00cbTARE T\u00cb KRAJ\u00cbS"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"466\" height=\"613\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/veshja-e-nusenise-krajane.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/veshja-e-nusenise-krajane.jpg 466w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/veshja-e-nusenise-krajane-228x300.jpg 228w\" sizes=\"auto, (max-width: 466px) 100vw, 466px\" \/><\/figure>\n\n\n<p><strong>Hamid Alaj, VESHJA E NUS\u00cbNIS\u00cb\u00a0KRAJANE, Art\u00a0 Club, Ulqin, 2021<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Nga Dr. Nail\u00a0 Draga<\/em><\/strong>*<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn etnogjeografike shqiptare t\u00eb rralla jan\u00eb ata krahina etnografike\u00a0 sikurse \u00ebsht\u00eb ajo e Kraj\u00ebs, e cila dallohet me ve\u00e7orit\u00eb e saja etnokulturore. Kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb\u00a0 kryesisht me kultur\u00ebn materiale, p\u00ebrkat\u00ebsisht veshjet popullore\u00a0 t\u00eb grave t\u00eb njohura si \u00a0shestanesha dhe ajo krajane, q\u00eb jan\u00eb autentike duke qen\u00eb pjes\u00eb e thesarit t\u00eb veshjeve komb\u00ebtare shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje ja vlen t\u00eb cekim nj\u00eb th\u00ebnie t\u00eb Faik Konic\u00ebs i cili ka th\u00ebn\u00eb s\u00eb <em>\u201dka aq kostume shqiptare sa ka edhe krahina\u201d,<\/em> q\u00eb d\u00ebshmon p\u00ebr mozaikun e veshjeve komb\u00ebtare shqiptare me&nbsp; shum\u00eb s\u00eb t\u00eb&nbsp; asnj\u00eb popull tjet\u00ebr n\u00eb Evrop\u00ebn Juglindore dhe m\u00eb gjer\u00eb. N\u00eb gam\u00ebn e tyre veshjeve b\u00ebn pjes\u00eb edhe veshja krajane, apo e nus\u00ebnis\u00eb krajane si\u00e7 e ka definuar Hamid Alaj n\u00eb librin e tij, q\u00eb paraqet nj\u00eb kontribut me vler\u00eb p\u00ebr etnografin\u00eb shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<p>Pas r\u00ebnies s\u00eb socializmit si rend shoq\u00ebror dhe komunizmit si ideologji, n\u00eb lidhje me krahin\u00ebn etnografike t\u00eb Kraj\u00ebs u kriuan mund\u00ebsi &nbsp;p\u00ebr t\u00eb organizuar takime t\u00eb ndryshme shkencore, kulturore e shoq\u00ebrore. Kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me koh\u00ebn e ndryshimeve shoq\u00ebrore ku autor t\u00eb ndrysh\u00ebm si \u00e7\u00ebshtje preokupimi kan\u00eb pasur t\u00eb kaluar\u00ebn e krahin\u00ebs s\u00eb Kraj\u00ebs nga koh\u00ebrat me t\u00eb hershme e deri n\u00eb dit\u00ebt tona. Dhe nuk ka si t\u00eb jet\u00eb ndryshe sepse n\u00eb koh\u00ebn e monizmit, \u00e7do gj\u00eb kishte qasjen ideologjike, nd\u00ebrsa trajtimi i \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb identitetit komb\u00ebtar\u00eb shqiptar\u00eb &nbsp;ishte e ndaluar dhe me pasoja.<\/p>\n\n\n\n<p>Por, n\u00eb rrethana t\u00eb reja shoq\u00ebrore nj\u00eb num\u00ebr i konsideruar autor\u00eb vendas jan\u00eb paraqitur me botime t\u00eb ndryshme me qasje shum\u00ebdimensionale, duke prezantuar \u00e7\u00ebshtje t\u00eb panjohura &nbsp;t\u00eb cilat jan\u00eb mir\u00ebpritur nga&nbsp; opinioni i gjer\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb gam\u00eb t\u00eb autor\u00ebve b\u00ebn pjes\u00eb edhe Hamid Alaj, i cili koh\u00eb m\u00eb par\u00eb opinionit i paraqitet me botimin m\u00eb t\u00eb ri <em>\u201cVeshja e nusenis\u00eb krajane\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Veshjet tradicionale p\u00ebrkat\u00ebsisht popullore&nbsp; d\u00ebshmojn\u00eb&nbsp; identitetin komb\u00ebtar dhe at\u00eb kulturor t\u00eb nj\u00eb populli. Ato p\u00ebrve\u00e7 q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb komb n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi,&nbsp; po ashtu&nbsp; p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb edhe nj\u00eb krahin\u00eb&nbsp; apo nj\u00eb zon\u00eb t\u00eb vog\u00ebl , duke qen\u00eb t\u00eb ndryshme&nbsp; me t\u00ebr\u00eb p\u00ebrmbajten e tyre. Veshjet popullore jan\u00eb zhvilluar dhe kan\u00eb ndryshuar vazhdimisht &nbsp;n\u00eb saj\u00eb t\u00eb rrethanave shoq\u00ebrore n\u00eb mjedisin p\u00ebrkat\u00ebs, &nbsp;n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb kushteve &nbsp;ekonomike dhe shoq\u00ebrore.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke lexur k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr del qart\u00eb se <em>\u201cveshja e nus\u00ebnis\u00eb krajane\u201d<\/em> dallohet me tipar\u00ebt &nbsp;e saj t\u00eb ve\u00e7anta, t\u00eb cilat nuk i hasim te veshjet tjera t\u00eb krahinave etnografike shqiptare, q\u00eb ka t\u00ebrhequr kureshtjen &nbsp;edhe t\u00eb udh\u00ebtar\u00ebt e rastit kur kan\u00eb vizituar k\u00ebt\u00eb krahin\u00eb, apo n\u00eb takime t\u00eb ndryshme t\u00eb rastit. Ajo \u00ebsht\u00eb treguesi autentik i krahin\u00ebs s\u00eb Kraj\u00ebs, duke mbetur simbol i identitetit komb\u00ebtar deri n\u00eb dit\u00ebt tona. Veshja krajane nga tipologjia \u00ebsht\u00eb e k\u00ebmish\u00ebs s\u00eb gjat\u00eb ku dominuese jan\u00eb ngjyra e bardh\u00eb dhe e kuqe.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrb\u00ebrja&nbsp; dekorative, forma, ngjyrat dhe elementet tjera te k\u00ebsaj veshjeje, p\u00ebrmes talentit dhe mjesht\u00ebris\u00eb s\u00eb punuar nga dora e vashave krajane, shprehin dhe krijojn\u00eb ndjenjat shpirt\u00ebrore t\u00eb popullit ton\u00eb. T\u00eb gjitha k\u00ebto elemente p\u00ebrb\u00ebr\u00ebse sh\u00ebrbejn\u00eb p\u00ebr t\u00eb shqyrtuar n\u00eb detaje p\u00ebrb\u00ebrjen e k\u00ebsaj veshjeje.<\/p>\n\n\n\n<p>Krahina etnografike e&nbsp; Kraj\u00ebs ruan tradita t\u00eb pasura t\u00eb kultur\u00ebs popullore, si n\u00eb fush\u00ebn e folklorit po ashtu edhe n\u00eb at\u00eb t\u00eb veshjes, t\u00eb cilat jan\u00eb ruajtur me fanatiz\u00ebm duke d\u00ebshmuar respektin e trash\u00ebguar nga t\u00eb par\u00ebt deri n\u00eb dit\u00ebt tona.<\/p>\n\n\n\n<p>Botimi i nj\u00eb libri paraqet moment t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr autorin, por kur nga tema dhe p\u00ebrmbajta t\u00eb cil\u00ebn e trajton i tejkalon ata p\u00ebrmasa at\u00ebher\u00eb ka &nbsp;vler\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr popullsin\u00eb e mjedisit p\u00ebrkat\u00ebs. Kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me identitetin etnokulturor t\u00eb krahin\u00ebs s\u00eb Kraj\u00ebs, p\u00ebrmes veshjes popullore e cila \u00ebsht\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn etmogjeografike shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<p>Autori n\u00eb detaje trajton origjin\u00ebn e veshj\u00ebs popullore, duke vazhduar me materialin e veshj\u00ebs,struktur\u00ebn artistike t\u00eb veshj\u00ebs, motivet dhe vizatimet&nbsp;&nbsp; dekorative, mjeshtrit\u00eb popullor,veglat e pun\u00ebs n\u00eb p\u00ebrgatitjen e veshj\u00ebs,endja&nbsp; dhe&nbsp; prerja e p\u00eblhur\u00ebs dhe e elementeve tjera t\u00eb veshjes , &nbsp;stolit\u00eb&nbsp; dekorative , ngjyrat,&nbsp; q\u00ebndisjet, qepja e disa elementeve t\u00eb veshjes , duke p\u00ebrfunduar me renditj\u00ebn e elementeve t\u00eb veshjes t\u00eb &nbsp;nuses krajane.<\/p>\n\n\n\n<p>Autori ka qen\u00eb i vetdjsh\u00ebm se p\u00ebrgatitja e nj\u00eb libri t\u00eb till\u00eb nuk ka qen\u00eb pun\u00eb e leht\u00eb, sepse n\u00eb k\u00ebt\u00eb apekt krahina e Kraj\u00ebs ka qen\u00eb pak e hulumtuar. Por, n\u00eb saj\u00eb t\u00eb angazhimit dhe pasionit p\u00ebr vendlindj\u00ebn e sidomos p\u00ebr veshjen popullore t\u00eb nus\u00ebnis\u00eb&nbsp; krajane, ai ia ka arritur qellimit duke i dhuruar opinionit nj\u00eb botim me interes sa&nbsp; kulturor dhe shkencor.<\/p>\n\n\n\n<p>Nuk ka dilem\u00eb se libri do t\u00eb lexohet me kureshtje jo vet\u00ebm nga krajanet n\u00eb vendlindje, por edhe nga ata t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb vendosur n\u00eb mjedise t\u00eb tjera e sidomos ata n\u00eb diaspor\u00eb, sepse ata kan\u00eb bartur me vete edhe veshjen popullore krajane e cila \u00ebsht\u00eb si pasaport\u00eb e identitetit komb\u00ebtar shqiptar.<\/p>\n\n\n\n<p>Nuk ka dilem\u00eb se n\u00eb ruajtj\u00ebn e k\u00ebsaj veshje, merit\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb kan\u00eb familjet krajane t\u00eb cilat e kan\u00eb trasheguar brez pas brezi, q\u00eb si e till\u00eb vjen deri n\u00eb dit\u00ebt tona. Kjo veshje \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb tradit\u00eb t\u00eb prezantohet n\u00eb ceremonin\u00eb e dasm\u00ebs por edhe n\u00eb raste t\u00eb tjera familjare apo shoq\u00ebrore.<\/p>\n\n\n\n<p>Veshja e nuseve krajane p\u00ebr nga forma dhe p\u00ebrmbajtja mbetet unike n\u00eb mozaikun e veshjeve popullore shqiptare. Si e till\u00eb ajo d\u00ebshmon s\u00eb \u00ebsht\u00eb autentike dhe vler\u00eb e padiskutueshme e identitetit komb\u00ebtar shqiptar. Ajo s\u00eb bashku me veshjen e xhublet\u00ebs, shestanesh\u00ebs &nbsp;dhe t\u00eb anamalesh\u00ebs mbesin emblematike n\u00eb&nbsp; veriper\u00ebndim t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn etnogjeografike shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<p>Botimi n\u00eb fjal\u00eb paraqet nj\u00eb kontribut t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr veshjen popullore t\u00eb Kraj\u00ebs, jo vet\u00ebm n\u00eb nivel lokal por edhe ate mbar\u00ebkomb\u00ebtar. Si i till\u00eb ky botim do t\u00eb jet\u00eb referenc\u00eb e nevojshme p\u00ebr studiuesit e ndrysh\u00ebm t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb trajtojn\u00eb veshjen popullore&nbsp; t\u00eb krahin\u00ebs s\u00eb Kraj\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrfundimisht, autori ka kryer nj\u00eb obligim moral ndaj vendlindj\u00ebs duke d\u00ebshmuar se ndon\u00ebse fizikisht ka tre dekada qe ka emigruar nga ajo, ai ate e ka bartur me vete, q\u00eb d\u00ebshmohet p\u00ebrmes k\u00ebtij botimi q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dhurat\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb krajanet n\u00eb vend dhe ne mjediset tjera ku jetojn\u00eb e punojn\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><em>*(Lexuar me rastin e p\u00ebrurimit t\u00eb librit n\u00eb Ostros-Kraj\u00eb, me 2 gusht 2022)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hamid Alaj, VESHJA E NUS\u00cbNIS\u00cb\u00a0KRAJANE, Art\u00a0 Club, Ulqin, 2021 Nga Dr. Nail\u00a0 Draga* N\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn etnogjeografike shqiptare t\u00eb rralla jan\u00eb ata krahina etnografike\u00a0 sikurse \u00ebsht\u00eb ajo e Kraj\u00ebs, e cila dallohet me ve\u00e7orit\u00eb e saja etnokulturore. Kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb\u00a0 kryesisht me kultur\u00ebn materiale, p\u00ebrkat\u00ebsisht veshjet popullore\u00a0 t\u00eb grave t\u00eb njohura si \u00a0shestanesha dhe ajo krajane, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":29219,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,6],"tags":[],"class_list":["post-32951","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32951","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32951"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32951\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32952,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32951\/revisions\/32952"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/29219"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32951"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32951"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}