{"id":32495,"date":"2022-06-23T13:46:30","date_gmt":"2022-06-23T11:46:30","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=32495"},"modified":"2022-06-23T13:47:20","modified_gmt":"2022-06-23T11:47:20","slug":"kositja-ne-kohe-te-vjetra-ne-malin-e-trieshit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=32495","title":{"rendered":"Kositja n\u00eb koh\u00eb t\u00eb vjetra n\u00eb malin e Trieshit"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"620\" height=\"395\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Kose-dore.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"kose dore\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Kose-dore.jpg 620w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Kose-dore-300x191.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/figure>\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Kos\u00eb dore<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nga Gjek\u00eb Gjonaj<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jeta n\u00eb malin e Trieshit, sikur n\u00eb trevat e tjera t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb, ka qen\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb konfiguracionit kodrinor. Nj\u00eb nga aktivitetet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb k\u00ebt\u00eb vendbanim malor-kodrinor ka qen\u00eb gjithmon\u00eb kositja, p\u00ebr arsye se bari i kositur \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ushqim i vlefsh\u00ebm p\u00ebr tagjisjen dim\u00ebrore. Kositja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga pun\u00ebt m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira n\u00eb terren q\u00eb kryhet ekskluzivisht nga burrat. Por, un\u00eb mbaj mend n\u00eb Trieshin e Posht\u00ebm vet\u00ebm nj\u00eb kosit\u00ebse fem\u00ebr, Katrin\u00ebn e Mark Gjeloshit. Ndoshta mund t\u00eb ket\u00eb pasur edhe femra t\u00eb tjera kosit\u00ebse n\u00eb Triesh, p\u00ebr t\u00eb cilat un\u00eb nuk kam dijeni. E r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb se kositja n\u00eb koh\u00eb t\u00eb vjetra \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb me dy vegla pune t\u00eb paz\u00ebvend\u00ebsueshme p\u00ebr koh\u00ebn e kaluar, kos\u00eb dore dhe drap\u00ebr.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Mjetet-per-mprehjen-e-koses.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"220\" height=\"165\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Mjetet-per-mprehjen-e-koses.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-32497\"\/><\/a><figcaption><em>Mjetet p\u00ebr mprehjen e kos\u00ebs<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>Kositja me kos\u00eb dore<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kosa \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mjet metali me nj\u00eb bisht druri i cili p\u00ebrdoret p\u00ebr pun\u00eb bujq\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb prer\u00eb barin n\u00eb livadhe , fusha , kullosa dhe drith\u00ebra n\u00ebp\u00ebr ara. Thika \u00ebsht\u00eb nj\u00eb teh i gjat\u00eb i b\u00ebr\u00eb prej \u00e7eliku i lakuar drejt fundit. Gjat\u00ebsia e saj \u00ebsht\u00eb kryesisht prej 50 deri n\u00eb 90 centimet\u00ebr. Bishtaleci i saj , \u00ebsht\u00eb nj\u00eb trung bredh i thar\u00eb n\u00eb lart\u00ebsi prej afro 2 met\u00ebr i punuar me dor\u00eb me dy doreza. Ai p\u00ebrve\u00e7 dorezave ka edhe elemente tjera p\u00ebrb\u00ebr\u00ebse p\u00ebr fiksimin e saj. N\u00eb fundin e bishtit t\u00eb kos\u00ebs ( thik\u00ebs) ndodhet pyka. Kjo pajisje druri e that\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr bashkimin e nj\u00eb tehu n\u00eb nj\u00eb varg . Ajo e forcon dhe e fikson kos\u00ebn me bishtin. \u00cbsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb fiksimi t\u00eb jet\u00eb i besuesh\u00ebm , sepse siguria varet prej tij. Element tjet\u00ebr i fiksimit t\u00eb kos\u00ebs s\u00eb dor\u00ebs jan\u00eb unazat, t\u00eb cilat p\u00ebrdoren n\u00eb lidhje me nj\u00eb pyk\u00eb. Kos\u00ebtari mbante me vete \u00e7ant\u00ebn ku p\u00ebrgatiste mpreh\u00ebset , kudhr\u00ebn dhe nj\u00eb \u00e7eki\u00e7, sikurse edhe nj\u00eb en\u00eb t\u00eb vog\u00ebl prej metali ose druri . Ajo vihej rreth belit e mbushur me uj\u00eb t\u00eb past\u00ebr dhe me pak bar t\u00eb njom\u00eb n\u00eb t\u00eb, ku ishte e futur griha ( gur\u00eb natyral mpreh\u00ebs). Mprehja e kos\u00ebs k\u00ebrkonte mjeshtri t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe k\u00ebt\u00eb pun\u00eb e b\u00ebnin mir\u00eb vet\u00ebm kos\u00ebtar\u00ebt e vjet\u00ebr me shum\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb, nd\u00ebrsa t\u00eb rinjt\u00eb shum\u00eb pak. Kos\u00ebtar\u00ebt e kontrollonin me gishtin e madh t\u00eb dor\u00ebs n\u00ebse tehu i kos\u00ebs s\u00eb tyre \u00ebsht\u00eb mjaft\u00eb i mpreht\u00eb. Mprehja b\u00ebhet para rrahjes. Rrahja \u00ebsht\u00eb procesi i prerjes s\u00eb tehut me nj\u00eb \u00e7eki\u00e7 t\u00eb posa\u00e7\u00ebm me nj\u00eb fund t\u00eb mpreht\u00eb, si\u00e7 mund ta shihni n\u00eb fotografi, p\u00ebr t\u00eb holluar thik\u00ebn n\u00eb krejt gjat\u00ebsin\u00eb e saj dhe shfaqjen e dh\u00ebmb\u00ebzave prer\u00ebse. Para rrahjes duhet ta lini tehun n\u00eb uj\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb m\u00eb von\u00eb t\u00eb mund t\u00eb shihni qart\u00eb zon\u00ebn e prerjes.<br>T\u00eb ishe kosit\u00ebs do t\u00eb thoshte t\u00eb ishe i shpejt\u00eb dhe i mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb pasur prerjen m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb prer\u00eb barin sa m\u00eb posht\u00eb q\u00eb t\u00eb ishte e mundur (&#8220;ta rruani mir\u00eb&#8221;).<br>N\u00eb koh\u00ebt e vjetra, kos\u00ebtar\u00ebt trieshjan\u00eb mblidheshin n\u00eb grupe, duke u solidarizuar dhe ndihmuar nj\u00ebri-tjetrin, sikurse edhe n\u00eb pun\u00eb tjera t\u00eb fshatit. M\u00eb von\u00eb secili kryefamiljar kosiste livadhet e veta. Kositja fillonte her\u00ebt n\u00eb m\u00ebngjes dhe zgjaste deri n\u00eb muzg. Ata q\u00eb i kishin livadhet af\u00ebr sht\u00ebpis\u00eb drekonin n\u00eb familje. T\u00eb tjer\u00ebt q\u00eb nuk kishin koh\u00eb t\u00eb vinin n\u00eb sht\u00ebpi, p\u00ebr shkak t\u00eb larg\u00ebsis\u00eb s\u00eb livadheve, t\u00ebr\u00eb dit\u00ebn q\u00ebndronin n\u00eb livadhe e piqeshin n\u00eb diell n\u00eb temperatura ekstreme mbi 4o grad\u00eb.<br>Grat\u00eb, vajzat ose f\u00ebmij\u00ebt u p\u00ebrgatisnin ushqimin e ujin dhe ua sillnin n\u00eb livadhe. Ushqimi duhej t\u00eb ishte i fort\u00eb dhe me shum\u00eb kalori , ( mish, fasule, lakra, djath\u00eb, qum\u00ebsht i thart\u00eb\u2026) . N\u00eb fund t\u00eb dit\u00ebs kur mbaronte kositja , kos\u00ebtar\u00ebt ktheheshin n\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb lodhur p\u00ebr t\u00eb biseduar me familjar\u00ebt. Kositja zgjaste disa dit\u00eb var\u00ebsisht nga sasia e sip\u00ebrfaqeve t\u00eb livadheve. Kur p\u00ebrfundonte kositja bari lihej t\u00eb thahej disa dit\u00eb dhe m\u00eb pas rregullohej prodhimi i barit ( vendosej n\u00eb stogje pran\u00eb sht\u00ebpis\u00eb dhe mbuloheshin mir\u00eb kryesisht me streh\u00eb gjethi shkoze ose qarri ( lisi) p\u00ebr ta mbrojtur nga shirat e vjesht\u00ebs dhe dimrit. Nd\u00ebrtimi i san\u00ebs ka k\u00ebrkuar mjeshtri t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, ngase n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn t\u00eb reshurat atmosferike e kan\u00eb kalbur barin dhe bag\u00ebtia ka mbetur pa ushqim.<br>Edhe sot n\u00eb Triesh, ato pak familje q\u00eb i kan\u00eb mbetur besnik vendlindjes , e kosisin san\u00ebn n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb tradicionale, pa makina t\u00eb posa\u00e7me elektrike. Derisa treishjan\u00ebt me qindra vjet ruanin k\u00ebt\u00eb tradit\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb moshatar\u00ebt e tyre n\u00eb qendra urbane kryesisht st\u00ebrvitnin muskujt e tyre n\u00eb palestra dhe stadiume atletike.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Drapri.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"337\" height=\"253\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Drapri.jpg\" alt=\"draperi\" class=\"wp-image-32498\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Drapri.jpg 337w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Drapri-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 337px) 100vw, 337px\" \/><\/a><figcaption><strong>Drap\u00ebri<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>Kositja me drap\u00ebr<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb veg\u00ebl tjet\u00ebr bujq\u00ebsore mjaft e dobishme, e p\u00ebrshtatshme dhe produktive t\u00eb cil\u00ebn e kan\u00eb p\u00ebrdorur trieshjan\u00ebt dhe trieshjanet p\u00ebr prerjen e barit dhe p\u00ebr t\u00eb korrur \u00ebsht\u00eb edhe drapri, me nj\u00eb pres\u00eb si hark dhe me nj\u00eb dorez\u00eb. Ai funksionon pa t\u00eb meta n\u00eb t\u00eb gjitha kushtet, madje edhe n\u00eb mot me shi. Drapri p\u00ebrdorej shpesh gjat\u00eb vjeljes s\u00eb drithit, kur kallinjt\u00eb e elbit, grurit, t\u00ebrsh\u00ebr\u00ebs e thekr\u00ebs piqeshin dhe kur puna vazhdonte me or\u00eb t\u00eb t\u00ebra. Puna klasike me drap\u00ebr kryhet n\u00eb tre l\u00ebvizje:<br>-nj\u00eb pjes\u00eb e k\u00ebrcellit \u00ebsht\u00eb e ndar\u00eb me nj\u00eb teh t\u00eb lakuar;<br>-me dor\u00ebn tjet\u00ebr, k\u00ebrcellet kapen n\u00eb pjes\u00ebn e sip\u00ebrme;<br>-nga posht\u00eb, bishtat priten me nj\u00eb teh n\u00eb nj\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb qet\u00eb.<br>Kur kallinjt\u00eb e elbit, grurit, t\u00ebrsh\u00ebr\u00ebs e thekr\u00ebs piqen fillon korrja nga bujku dhe an\u00ebtar\u00ebt e familjes. Korrja fillimisht \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb me drap\u00ebr. Korr\u00ebsit me dor\u00ebn e majt\u00eb kan\u00eb kapur kallinjt\u00eb e drithit dhe me t\u00eb djatht\u00ebn i kan\u00eb prer\u00eb me drap\u00ebr. Pas nj\u00eb apo dy dit\u00eb bujku me familjar\u00ebt e tij mbledhin drithin, e lidhin n\u00eb duaj, dhe formojn\u00eb shtreg\u00eb p\u00ebr ta mbrojtur drithin nga lag\u00ebshtia e shiut, pastaj me gomar\u00eb e mushka i kan\u00eb d\u00ebrguar n\u00eb lam\u00eb p\u00ebr t\u2019i shir\u00eb. Korrja e arave \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb me drap\u00ebr nga duart e vyera t\u00eb burrave dhe femrave trieshjane. P\u00ebr shkak t\u00eb cil\u00ebsive t\u00eb draprit , ai n\u00eb Triesh pothuaj e ka humbur q\u00ebllimin e tij fillestar &#8211; korrjen e buk\u00ebs.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kos\u00eb dore Nga Gjek\u00eb Gjonaj Jeta n\u00eb malin e Trieshit, sikur n\u00eb trevat e tjera t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb, ka qen\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb konfiguracionit kodrinor. Nj\u00eb nga aktivitetet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb k\u00ebt\u00eb vendbanim malor-kodrinor ka qen\u00eb gjithmon\u00eb kositja, p\u00ebr arsye se bari i kositur \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ushqim i vlefsh\u00ebm p\u00ebr tagjisjen dim\u00ebrore. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32496,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","_seopress_analysis_target_kw":"triesh,draper,kose dore,kositje,gjeke gjonaj","footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[],"class_list":["post-32495","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-kronike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32495","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32495"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32495\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32499,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32495\/revisions\/32499"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/32496"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32495"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32495"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32495"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}