{"id":32246,"date":"2022-05-20T07:54:48","date_gmt":"2022-05-20T05:54:48","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=32246"},"modified":"2022-05-20T07:56:33","modified_gmt":"2022-05-20T05:56:33","slug":"kultura-e-mosleximit-si-virus-shoqeror-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=32246","title":{"rendered":"Kultura e mosleximit si virus shoq\u00ebror"},"content":{"rendered":"<figure class=\"alignleft wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"457\" height=\"360\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/Nail-draga.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/Nail-draga.jpg 457w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/Nail-draga-300x236.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 457px) 100vw, 457px\" \/><\/figure>\n\n\n<p><strong>Diskursi kulturor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00eb lexuarit n\u00eb shkoll\u00eb \u00ebsht\u00eb detyrim, nd\u00ebrsa m\u00eb pas duhet t\u00eb jet\u00eb pasion, sepse kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me pasurimin e fondit t\u00eb njohurive, kultur\u00ebs s\u00eb t\u00eb shprehurit e t\u00eb shkruarit\u00a0 dhe t\u00eb komunikimit n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. Nd\u00ebrsa t\u00eb gjith\u00eb ata t\u00eb cil\u00ebt mendojn\u00eb se me p\u00ebrfundimin e shkollimit\u00a0 p\u00ebrfundon shprehia e t\u00eb lexuarit iu takojn\u00eb mediokr\u00ebve dhe jan\u00eb \u00a0t\u00eb d\u00ebmsh\u00ebm p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb n\u00eb \u00e7do mjedis pavar\u00ebsisht p\u00ebrgatitjeve t\u00eb tyre profesionale<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nga <strong>Nail\u00a0 Draga<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00ebse trajtohet kjo \u00e7\u00ebshtje n\u00eb aspektin kohor pothuaj t\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb t\u00eb mendimit se m\u00eb her\u00ebt \u00ebsht\u00eb lexuar m\u00eb shum\u00eb se sa sot, duke marr\u00eb parasysh rolin par\u00ebsor q\u00eb ka pasur shkolla, e sidomos personelin arsimor t\u00eb angazhuar n\u00eb procesin m\u00ebsimor. Kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me kuadrat arsimore t\u00eb cil\u00ebt ishin idealist dhe t\u00eb p\u00ebrkushtuar n\u00eb arsim, e jo si sot, me p\u00ebrjashtim t\u00eb ndonj\u00eb rasti, k\u00ebt\u00eb profesion e trajtojn\u00eb si formal, duke harruar se arsimi nuk \u00ebsht\u00eb profesion por mision.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mosleximi si trend bashk\u00ebkohor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Por, me ndryshimet shoq\u00ebrore nga vit\u00ebt 90-ta t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar, shkolla filloi t\u00eb humbi pesh\u00ebn arsimore dhe edukative. Kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me koh\u00ebn e tranzicionit, ku \u00e7do gj\u00eb p\u00ebsoi ndryshime shoq\u00ebrore, e m\u00eb k\u00ebt\u00eb edhe kultura e mosleximit si virus i p\u00ebrgjithsh\u00ebm shoq\u00ebror, q\u00eb ka marr\u00eb p\u00ebrmasa t\u00eb nj\u00eb trendi bashk\u00ebkohor. N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb dukuri e cila ka marr\u00eb p\u00ebrmasa shqet\u00ebsuese&nbsp; nuk \u00ebsht\u00eb duke u treguar ndonj\u00eb shqet\u00ebsim shoq\u00ebror, nga del se ky trend do t\u00eb vazhdoj\u00eb gjithnj\u00eb, me pasoja shum\u00ebdimensionale.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lektyra shkollore si detyrim<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb programin vjetor m\u00ebsimor &nbsp;lektyrat shkollore jan\u00eb t\u00eb obliguara, por me t\u00eb drejt b\u00ebh\u00ebt pyetja sa lexohen ata dhe si trajtohen nga nx\u00ebn\u00ebsit?<\/p>\n\n\n\n<p>Var\u00ebsisht nga mosha&nbsp; lektyrat shkollore duhet t\u00eb jen\u00eb josh\u00ebse p\u00ebr nx\u00ebn\u00ebsit. N\u00ebse \u00ebsht\u00eb e till\u00eb nx\u00ebn\u00ebsin e motivon dhe e &nbsp;nxit\u00eb p\u00ebr t\u00eb lexuar, por n\u00ebse \u00ebsht\u00eb e kund\u00ebrta krijon paknaq\u00ebsi&nbsp; dhe e largon nga libri.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00ebse me her\u00ebt lektyrat shkollore ishin voluminoze, madje disa me qindra faqe, t\u00eb cilat kan\u00eb demotivu nx\u00ebn\u00ebsin, tani n\u00eb rrethana t\u00eb reja, duhet nj\u00eb p\u00ebrzgjedhje tjet\u00ebr, me e pranueshme p\u00ebr nx\u00ebn\u00ebsin. K\u00ebtu mendoj se lektyrat e tilla deri rreth 200 faqe jan\u00eb me t\u00eb pranueshme dhe m\u00eb leht\u00eb lexohen e p\u00ebrgatit\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo \u00e7\u00ebshtje nuk duhet t\u00eb mbes\u00eb vet\u00ebm n\u00eb suazat e komisionit p\u00ebrkat\u00ebs, por duhet t\u00eb angazhohen edhe m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit e l\u00ebnd\u00ebs, duke dh\u00ebn\u00eb sugjerime dhe propozime konkrete. Vet\u00ebm me nj\u00eb qasje t\u00eb till\u00eb, do t\u00eb kemi nj\u00eb avancim t\u00eb k\u00ebsaj \u00e7\u00ebshtjeje, e cila nuk duhet t\u00eb mbes\u00eb monopol i nj\u00eb individi apo grupit t\u00eb ndonj\u00eb komisioni p\u00ebrzgjedh\u00ebs..<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Misioni i t\u00eb lexuarit<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dukuria e t\u00eb lexuarit, me kalimin e koh\u00ebs b\u00ebh\u00ebt pasion, por jo p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrdoruesit e librave.Fjala \u00ebsht\u00eb p\u00ebr nj\u00eb kategori t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb cil\u00ebt n\u00eb saj\u00eb t\u00eb shprehis\u00eb s\u00eb pun\u00ebs, pasionit dhe intersimit t\u00eb tyre merren me krijimtari n\u00eb fusha t\u00eb ndryshme&nbsp; shoq\u00ebrore e shkencore.T\u00eb till\u00ebt dallohen n\u00eb mjedisn e tyre, ku me kalimin e koh\u00ebs prezantohen me krijime p\u00ebrkat\u00ebs si n\u00eb let\u00ebrsi, arte, shkenc\u00eb e publicistik\u00eb. Madje nj\u00eb num\u00ebr i tyre m\u00eb pas kan\u00eb arritur t\u00eb b\u00ebh\u00ebn em\u00ebr n\u00eb mjedisn e tyre dhe m\u00eb gjer\u00eb.Nd\u00ebrsa t\u00eb gjith\u00eb ata t\u00eb cil\u00ebt mendojn\u00eb se me p\u00ebrfundimin e shkollimit&nbsp; p\u00ebrfundon shprehia e t\u00eb lexuarit iu takojn\u00eb mediokr\u00ebve dhe t\u00eb d\u00ebmsh\u00ebm p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb n\u00eb \u00e7do mjedis pavar\u00ebsisht p\u00ebrgatitjeve t\u00eb tyre profesionale<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sa lexojn\u00eb &nbsp;m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrve\u00e7 lektyr\u00ebs shkollore, &nbsp;m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsi i kujdessh\u00ebm i udh\u00ebzon nx\u00ebn\u00ebsit edhe p\u00ebr ndonj\u00eb botim tjet\u00ebr q\u00eb e vler\u00ebson me interes. Nj\u00eb veprim i till\u00eb nuk mund t\u00eb vler\u00ebsohet si krim por e kund\u00ebrta&nbsp; \u00ebsht\u00eb n\u00eb favor t\u00eb pasurimit t\u00eb fondit t\u00eb tyre librar e &nbsp;kulturor. Por, me t\u00eb drejt\u00eb b\u00ebh\u00ebt pyetja se a kemi ne m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebs t\u00eb till\u00eb n\u00eb shkollat tona, q\u00eb var\u00ebt nga pasioni i tyre p\u00ebr librin n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi e ate shkollor n\u00eb ve\u00e7anti.<\/p>\n\n\n\n<p>Librin nuk duhet trajtuar si mjet obligues q\u00eb &nbsp;i p\u00ebrket vet\u00ebm shkoll\u00ebs, q\u00eb n\u00eb rrethana shoq\u00ebrore aktuale \u00ebsht\u00eb&nbsp; zbehur shum\u00eb, sepse libri duhet t\u00eb jet\u00eb &nbsp;joshes p\u00ebr nx\u00ebn\u00ebsit, sepse nga ai&nbsp;&nbsp; merret kultura e shprehia e leximit.<\/p>\n\n\n\n<p>Me kujtohet kur ishim n\u00eb shkoll\u00eb t\u00eb mesme profesori i gjuh\u00ebs shqipe na ndante n\u00eb klas\u00eb revistat <em>Bota e Re, Z\u00ebri i Rinis\u00eb<\/em> etj., q\u00eb botoheshin n\u00eb Prishtin\u00eb ku p\u00ebr ne nx\u00ebn\u00ebsit ishte nj\u00eb dit\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb. Madje disa nga ato ende i kam edhe sot n\u00eb bibliotek\u00ebn time. Por, me t\u00eb drejt\u00eb un\u00eb pyes se a &nbsp;ka raste t\u00eb tilla sot?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mosleximi me p\u00ebrmasa shqet\u00ebsuese<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u00ebshtja e mosleximit ka koh\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb dukuri shoq\u00ebrore, e cila n\u00eb koh\u00ebn e tranzicionit ka marr\u00eb p\u00ebrmasa shqet\u00ebsuese me pasoja t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr t\u00eb gjitha shtresat e popullsis\u00eb, por&nbsp; n\u00eb ve\u00e7anti p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb e ardhmja n\u00eb \u00e7do mjedis p\u00ebrkat\u00ebs<\/p>\n\n\n\n<p>Jetojm\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e paradokseve, sepse ma t\u00eb z\u00ebsh\u00ebm jan\u00eb ata t\u00eb cil\u00ebt nuk lexojn\u00eb asnj\u00eb liber dhe qendrojn\u00eb me or\u00eb t\u00eb t\u00ebra n\u00eb kafe, duke shikuar FB apo ndonj\u00eb bised\u00eb t\u00eb rastit. Dhe t\u00eb till\u00ebt n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb t\u00eb kriz\u00ebs morale jan\u00eb si z\u00ebdh\u00ebn\u00ebs t\u00eb rrethanave shoq\u00ebrore me pesh\u00eb jo vet\u00ebm lokale por edhe ate shtet\u00ebrore.<\/p>\n\n\n\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb befasi n\u00ebse them se ka individ\u00eb t\u00eb cil\u00ebt i japin vet\u00ebs t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb flasin p\u00ebr nj\u00eb liber t\u00eb cilin nuk e kan\u00eb lexuar, por kan\u00eb nd\u00ebgjuar ndonj\u00eb konstatim nga individ\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm, t\u00eb cil\u00ebt edhe ata nuk e kan\u00eb lexuar, por kan\u00eb d\u00ebgjuar nga ndonj\u00eb individ\u00eb i tret\u00eb. P\u00ebr, individ t\u00eb till\u00eb \u00ebsht\u00eb e tep\u00ebrt t\u00eb humb\u00ebt koh\u00eb, sepse nuk meritojn\u00eb t\u00eb flitet e jo t\u00eb debatohet, sepse jan\u00eb &nbsp;jasht\u00eb r\u00ebndit elementar t\u00eb debatit.N\u00eb raste t\u00eb tilla del qart\u00eb se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me indvid\u00eb t\u00eb cil\u00ebt vuajn\u00eb nga komplekset e inferioritetit, por edhe nga gjelozia e egoizmi i tyre personal.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>P\u00ebrfundim<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kultura e mosleximit ndikon drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb kultur\u00ebn e t\u00eb folurit dhe t\u00eb shprehjes,&nbsp; q\u00eb hetohet &nbsp;n\u00eb komunikim &nbsp;nga qytetar\u00ebt n\u00eb mjedisin p\u00ebrkat\u00ebs, por edhe m\u00eb gjer\u00eb, sepse mediat elektronike jan\u00eb t\u00eb pranishme n\u00eb \u00e7do mjedis.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt edhe p\u00ebrfaq\u00ebsuesit politik\u00eb me ndonj\u00eb p\u00ebrjashtim t\u00eb rrall\u00eb, jan\u00eb p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshiruar, sepse iu mungon retorika p\u00ebrkat\u00ebsisht &nbsp;kultura e t\u00eb lexuarit. Madje edhe kur p\u00ebrpiqen t\u00eb lexojn\u00eb ndonj\u00eb tekst t\u00eb huazuar, apo t\u00eb p\u00ebrgatitur nga t\u00eb tjer\u00ebt kan\u00eb problem n\u00eb t\u00eb lexuar, q\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb injoranc\u00ebn e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p><em>(Maj 2022)<a><\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Diskursi kulturor T\u00eb lexuarit n\u00eb shkoll\u00eb \u00ebsht\u00eb detyrim, nd\u00ebrsa m\u00eb pas duhet t\u00eb jet\u00eb pasion, sepse kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me pasurimin e fondit t\u00eb njohurive, kultur\u00ebs s\u00eb t\u00eb shprehurit e t\u00eb shkruarit\u00a0 dhe t\u00eb komunikimit n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. Nd\u00ebrsa t\u00eb gjith\u00eb ata t\u00eb cil\u00ebt mendojn\u00eb se me p\u00ebrfundimin e shkollimit\u00a0 p\u00ebrfundon shprehia e t\u00eb lexuarit iu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15799,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"%%post_title%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-32246","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32246","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32246"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32246\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32248,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32246\/revisions\/32248"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15799"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32246"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32246"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32246"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}