{"id":30884,"date":"2022-01-28T23:13:49","date_gmt":"2022-01-28T22:13:49","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=30884"},"modified":"2022-01-28T23:14:41","modified_gmt":"2022-01-28T22:14:41","slug":"radiocorriere-1960-te-fundit-e-skenderbeut-nje-dokumentar-radiofonik-per-arbereshet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=30884","title":{"rendered":"RADIOCORRIERE (1960) \/ T\u00cb FUNDIT E SK\u00cbNDERBEUT, NJ\u00cb DOKUMENTAR RADIOFONIK P\u00cbR ARB\u00cbRESH\u00cbT"},"content":{"rendered":"\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"652\" height=\"821\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/image.jpeg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/image.jpeg 652w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/image-238x300.jpeg 238w\" sizes=\"auto, (max-width: 652px) 100vw, 652px\" \/><\/figure>\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p>Burimi : Radiocorriere, 9 korrik 1960, f.9<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nga\u00a0<a href=\"https:\/\/www.darsiani.com\/la-gazette\/\">Aurenc Bebja<\/a>*, Franc\u00eb \u2013 24 Janar 2022<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cRadiocorriere\u201d ka botuar, me 9 korrik 1960, n\u00eb faqen n\u00b09, nj\u00eb shkrim n\u00eb lidhje me nj\u00eb dokumentar asokohe mbi arb\u00ebresh\u00ebt, \u201cshqiptar\u00ebt e fundit t\u00eb Sk\u00ebnderbeut, t\u00eb cilin, Aurenc Bebja, n\u00ebp\u00ebrmjet Blogut \u201c<\/strong><strong><a href=\"https:\/\/www.darsiani.com\/la-gazette\/\">Dars (Klos), Mat \u2013 Albania<\/a><\/strong><strong>\u201d, e ka sjell\u00eb p\u00ebr publikun shqiptar :<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Nj\u00eb dokumentar radiofonik nga Mascilli dhe Talamo<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>T\u00eb fundit e Sk\u00ebnderbeut<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>N\u00eb Kalabri, pas disfat\u00ebs s\u00eb p\u00ebsuar n\u00eb luft\u00ebn heroike kund\u00ebr turqve, ende jetojn\u00eb me zakonet dhe traditat e tyre greko-shqiptare pasardh\u00ebsit e kolon\u00ebve q\u00eb erdh\u00ebn n\u00eb Jug duke ndjekur atdhetarin e madh.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Gjyshet e Santa Sofia d\u2019Epiro, n\u00eb at\u00eb t\u00eb Cosenza-s, u tregojn\u00eb ende sot nip\u00ebrve t\u00eb tyre, si dhe p\u00ebrrallat e repertorit t\u00eb zakonsh\u00ebm, b\u00ebmat e m\u00ebdha t\u00eb heroit komb\u00ebtar shqiptar Gjergj Kastrioti i njohur si Sk\u00ebnderbeu.<\/em>&nbsp;<em>Thon\u00eb se heroi, i lindur n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb vitin 1404, e kaloi rinin\u00eb mes turqve, peng dhe sh\u00ebrb\u00ebtor i Sulltan Muratit II. Duke u b\u00ebr\u00eb mysliman, ai luftoi kund\u00ebr t\u00eb krishter\u00ebve t\u00eb Serbis\u00eb, Venedikut dhe Hungaris\u00eb. Derisa nd\u00ebrroi flamurin dhe besimin, gjat\u00eb betej\u00ebs s\u00eb madhe t\u00eb Kunovic\u00ebs n\u00eb vitin 1443, dhe nuk u hakmor kund\u00ebr turqve, me shpat\u00ebn e tij t\u00eb mpreht\u00eb dhe ato t\u00eb luft\u00ebtar\u00ebve t\u00eb tij.<\/em>&nbsp;<em>Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, turqit u p\u00ebrpoq\u00ebn m\u00eb kot t\u00eb shtypnin ish-sh\u00ebrb\u00ebtorin e sulltanit, i cili u b\u00eb mbrojt\u00ebsi legjendar i pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe, si\u00e7 e quante papa, \u201cathleta Cristi\u201d.<\/em>&nbsp;<em>Nj\u00ebqind e dyqind mij\u00eb mysliman\u00eb t\u00eb armatosur (gjys\u00ebm milioni e nj\u00eb milion, sipas biograf\u00ebve t\u00eb tij m\u00eb entuziast\u00eb dhe m\u00eb t\u00eb theksuar) nuk mjaftuan p\u00ebr t\u00eb thyer heroin, i cili, p\u00ebrve\u00e7 mbrojtjes s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, gjeti koh\u00ebn dhe mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr t\u00eb ofruar sh\u00ebrbime ushtarake p\u00ebr Ferdinandin e Napolit duke luftuar kund\u00ebr Giovanni d\u2019Angl\u00f2 dhe Antonio Orsino-s, princit t\u00eb Tarantos.<\/em>&nbsp;<em>Kastrioti u d\u00ebmshp\u00ebrblye nga Ferdinando Trani, Monte Gargano dhe S. Giovanni Rotondo. N\u00eb gadishullin italian, ai la kolonit\u00eb shqiptare dhe shkoi t\u00eb vdiste n\u00eb atdheun e tij, jo me shpat\u00eb apo hesht\u00eb si\u00e7 do t\u00eb kishte dashur si nj\u00eb luft\u00ebtar i madh, por nga ethet.<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/image.jimcdn.com\/app\/cms\/image\/transf\/dimension=683x10000:format=jpg\/path\/sccc878db2fcfc101\/image\/i7585e58815ef1e3e\/version\/1642951194\/image.jpg\" alt=\"Burimi : Radiocorriere, 9 korrik 1960, f.9\"\/><figcaption>Burimi : Radiocorriere, 9 korrik 1960, f.9<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Gjyshet e Santa Sofia d\u2019Epiro shtojn\u00eb se me heroin mb\u00ebrrit\u00ebn edhe shqiptar\u00ebt e par\u00eb t\u00eb vendit. P\u00ebrkundrazi, k\u00ebto erdh\u00ebn disa vjet pas vdekjes s\u00eb Sk\u00ebnderbeut, i thirrur nga peshkopi i Bisignano-s, i cili me ta mendoi t\u00eb ripopullonte qytetin e shkat\u00ebrruar nga murtaja.<\/em>&nbsp;<em>Natyrisht, pasardh\u00ebsit e rinj t\u00eb kolonist\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb shqiptar\u00eb nuk \u00ebnd\u00ebrrojn\u00eb m\u00eb t\u00eb p\u00ebrs\u00ebrisin b\u00ebmat e heroit t\u00eb madh shqiptar dhe as t\u00eb shfarosin turqit. Ata \u00ebnd\u00ebrrojn\u00eb p\u00ebr moto\u00e7ikleta dhe makina, qytetet n\u00eb veri dhe ve\u00e7an\u00ebrisht Amerik\u00ebn, ku kan\u00eb miq dhe t\u00eb af\u00ebrm q\u00eb kan\u00eb emigruar n\u00eb mas\u00eb.<\/em>&nbsp;<em>Ata e ruajn\u00eb dhe flasin gjuh\u00ebn shqipe n\u00eb sht\u00ebpi, n\u00eb kish\u00eb falen shqip, martohen sipas zakoneve shqiptare, por, kur merren me pun\u00eb, flasin gjuh\u00ebn kalabreze.<\/em>&nbsp;<em>Shpirti flet gjuh\u00ebn e lasht\u00eb, nd\u00ebrsa trupi flet t\u00eb ren\u00eb, thon\u00eb t\u00eb vjetrit, t\u00eb rinjt\u00eb buz\u00ebqeshin me k\u00ebto aforizma.<\/em>&nbsp;<em>Sa p\u00ebr t\u00eb kaluar\u00ebn, ata e ndjejn\u00eb t\u00eb gjall\u00eb vet\u00ebm faktin fetar, t\u00eb cilin e rip\u00ebrt\u00ebrijn\u00eb n\u00eb ritin katolik grek. M\u00eb k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebs n\u00eb zakonet dhe traditat shqiptare jan\u00eb banor\u00ebt e San Benedetto Ullano-s, gjithashtu n\u00eb provinc\u00ebn e Cosenza-s, n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn nj\u00eb nga qendrat m\u00eb t\u00eb shquara intelektuale dhe kulturore t\u00eb italo-shqiptar\u00ebve.<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/image.jimcdn.com\/app\/cms\/image\/transf\/dimension=683x10000:format=jpg\/path\/sccc878db2fcfc101\/image\/i03a2ac276ce5b346\/version\/1642951239\/image.jpg\" alt=\"Burimi : Radiocorriere, 9 korrik 1960, f.9\"\/><figcaption>Burimi : Radiocorriere, 9 korrik 1960, f.9<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><em>K\u00ebtu k\u00ebng\u00ebt, ritet e dasm\u00ebs dhe veshjet e grave ndryshojn\u00eb duksh\u00ebm nga ato t\u00eb zakonshmet n\u00eb vendin ton\u00eb, por jo m\u00eb shum\u00eb se sa ndryshojn\u00eb p\u00ebrdorimet dhe zakonet e disa vendeve n\u00eb Sardenj\u00eb. Sapo kalon nga San Benedetto Ullano n\u00eb San Demetrio Corone dhe n\u00eb qendra t\u00eb tjera n\u00eb Kalabri apo Si\u00e7ili, pak a shum\u00eb t\u00eb hapura p\u00ebr jet\u00ebn e shumic\u00ebs s\u00eb italian\u00ebve, t\u00eb krijohet p\u00ebrshtypja se gjuha shqipe n\u00eb goj\u00ebn e k\u00ebtyre kalabrez\u00ebve apo si\u00e7ilian\u00ebve jan\u00eb nj\u00eb lloj dialekti, jo aq i leht\u00eb p\u00ebr t\u2019u kuptuar sa dialekti napolitan apo romanesk, por jo m\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb se ai i logudorishtes, kaljarit apo gjenovez.<\/em>&nbsp;<em>Sa i p\u00ebrket zakoneve dhe ceremonive t\u00eb ndryshme, ato thjesht duhen konsideruar nd\u00ebr gj\u00ebrat m\u00eb t\u00eb gjalla dhe m\u00eb t\u00eb bukura q\u00eb ruhen n\u00eb ark\u00ebn e madhe t\u00eb Noe-s t\u00eb traditave popullore. Ne nuk mendojm\u00eb se k\u00ebta bashkatdhetar\u00eb q\u00eb jan\u00eb tan\u00ebt me gjuh\u00eb dhe zakone t\u00eb ndryshme mund t\u00eb konsiderohen se i p\u00ebrkasin nj\u00eb vendi tjet\u00ebr, ashtu si amerikan\u00ebt nuk i konsiderojn\u00eb si t\u00eb huaja ato popullsi q\u00eb kan\u00eb origjin\u00eb, fe dhe raca t\u00eb ndryshme, dhe kan\u00eb jetuar p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb n\u00eb frym\u00ebn e territorit t\u00eb tyre dhe t\u00eb zhvillimit t\u00eb tyre shpirt\u00ebror.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Burimi : Radiocorriere, 9 korrik 1960, f.9 Nga\u00a0Aurenc Bebja*, Franc\u00eb \u2013 24 Janar 2022 \u201cRadiocorriere\u201d ka botuar, me 9 korrik 1960, n\u00eb faqen n\u00b09, nj\u00eb shkrim n\u00eb lidhje me nj\u00eb dokumentar asokohe mbi arb\u00ebresh\u00ebt, \u201cshqiptar\u00ebt e fundit t\u00eb Sk\u00ebnderbeut, t\u00eb cilin, Aurenc Bebja, n\u00ebp\u00ebrmjet Blogut \u201cDars (Klos), Mat \u2013 Albania\u201d, e ka sjell\u00eb p\u00ebr publikun [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":30885,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,18],"tags":[],"class_list":["post-30884","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-histori"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30884","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30884"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30884\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30886,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30884\/revisions\/30886"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/30885"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30884"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30884"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30884"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}