{"id":30705,"date":"2022-01-06T18:27:59","date_gmt":"2022-01-06T17:27:59","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=30705"},"modified":"2022-01-06T18:27:59","modified_gmt":"2022-01-06T17:27:59","slug":"mandela-i-plaves-dhe-gucise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=30705","title":{"rendered":"Mandela i Plav\u00ebs dhe Gucis\u00eb"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Rexhep-Galin-Balidemaj.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"482\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Rexhep-Galin-Balidemaj.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-30706\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Rexhep-Galin-Balidemaj.jpg 500w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Rexhep-Galin-Balidemaj-300x289.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Nga Shaban Hasangjekaj<br>P\u00ebr aktivitetin shum\u00eb p\u00ebrfshir\u00ebs dhe p\u00ebr figur\u00ebn e ndritur e markante t\u00eb tij n\u00eb sensibilizimin e \u00e7\u00ebshtjes mbar\u00eb komb\u00ebtare shqiptare, \u00ebsht\u00eb shkruar, folur e raportuar n\u00eb shum\u00eb media t\u00eb shkruara e elektronike, n\u00eb ca portale t\u00eb rrjeteve shoq\u00ebrore dhe n\u00eb vepra letrare t\u00eb autor\u00ebve shqiptar, nd\u00ebr t\u00eb cilat ve\u00e7ojm\u00eb shkrimet e veprimtarit dhe publicistit ulqinak, Gjylaver Avdiut, n\u00eb vepr\u00ebn e tij me titull \u201cPishtar\u00ebt e liris\u00eb\u201d dhe n\u00eb faqet e portalit \u201cPlava e Gucia Sot\u201d me seli n\u00eb Nju Jork, t\u00eb drejtorit dhe pronarit t\u00eb tij, vuthjanit Esat Gjonbalaj, sh\u00ebnimet e t\u00eb cil\u00ebve i kam shfryt\u00ebzuar p\u00ebr koncipimin dhe hartimin e portretit n\u00eb fjal\u00eb.<br>Rexhep Gali Balidemaj, u lind m\u00eb 19 n\u00ebntor t\u00eb vitit 1922, n\u00eb fshatin Martinaj t\u00eb Komun\u00ebs s\u00eb Gucis\u00eb, nga e \u00ebma Sut\u00eb Go\u00e7aj \u2013 Balidemaj dhe i ati Gal Shabani Balidemaj, i bajrakut t\u00eb v\u00ebllaz\u00ebris\u00eb Selc\u00eb t\u00eb fisit Kelmend, familje kjo bujare, atdhetare dhe mikprit\u00ebse e buk\u00ebdh\u00ebn\u00ebse. Kat\u00ebr klasat e ciklit t\u00eb ult\u00eb (I-IV) t\u00eb shkoll\u00ebs fillore i kreu n\u00eb fshatin e lindjes \u2013 n\u00eb Martinaj, nd\u00ebrsa kat\u00ebr klasat e ciklit t\u00eb lart\u00eb (V-VIII) q\u00eb at\u00ebher\u00eb quheshin gjimnaz, i kreu n\u00eb Plav\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn serbe, pasi nuk ekzistonin shkolla me m\u00ebsim n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe.<br>Ndon\u00ebse Rexhepi ishte djal\u00eb i shkatht\u00eb, i mpreht\u00eb dhe me vizion e horizont t\u00eb gjer\u00eb, si i till\u00eb i ra n\u00eb sy ministrit shqiptar, Qazim Ko\u00e7ulli, i cili n\u00eb vitin 1941 vizitoi trev\u00ebn e krahin\u00ebs s\u00eb Plav\u00eb-Gucis\u00eb. Me iniciativ\u00ebn e tij, Rexhepi shkoi n\u00eb Tiran\u00eb, ku u regjistrua n\u00eb gjimnaz. Meq\u00eb ishte i brumosur me ndjenja patriotike e atdhetare, s\u00eb shpejti ra n\u00eb kontakt me t\u00eb rinjt\u00eb antifashist shqiptar, si Kajo Karafili, Qemal Stafa, etj. me t\u00eb cil\u00ebt s\u00eb bashku mori pjes\u00eb n\u00eb disa aksione antifashiste.<br>N\u00eb ver\u00ebn e vitit 1943, Rexhepi kthehet n\u00eb vendlindje, ku angazhohet n\u00eb L\u00ebvizjen e t\u00eb rinjve t\u00eb Plav\u00ebs dhe Gucis\u00eb. N\u00eb vjesht\u00ebn e atij viti regjistrohet n\u00eb aradhet partizane me t\u00eb cilat luftoi deri n\u00eb Trieste t\u00eb Sllovenis\u00eb.<br>Pas kapitullimit t\u00eb Gjermanis\u00eb, Rexhepi edukimin dhe arsimimin e vet t\u00eb m\u00ebtejm\u00eb e vazhdon n\u00eb Beograd ku me sukses e kryen kursin p\u00ebr shifrant. N\u00eb vitin 1946, pasi kaloi me sukses t\u00eb gjitha testet e aft\u00ebsive fizike e mendore (psikofizike), Rexhepi d\u00ebrgohet n\u00eb Kiev\u00eb t\u00eb Bashkimit sovjetik, ku q\u00ebndron dy vite dhe aft\u00ebsohet p\u00ebr pilot. K\u00ebshtu ai edhe b\u00ebhet piloti i par\u00eb shqiptar i Aviacionit ushtarak. N\u00eb vitin 1948, kthehet n\u00eb Zagreb t\u00eb Kroacis\u00eb dhe fillon pun\u00ebn si pilot ushtarak.<br>Me shpalljen e Rezolut\u00ebs s\u00eb Informbyros\u00eb n\u00eb vitin 1948, Rexhep Gali p\u00ebrcaktohet p\u00ebr mbrojtjen e \u00e7\u00ebshtjes komb\u00ebtare shqiptare, sepse n\u00eb an\u00ebn e Rezolut\u00ebs ishte Shqip\u00ebria, andaj sipas bindjeve t\u00eb tij, ku ishte Shqip\u00ebria, ishte edhe ai. N\u00eb vitin 1949 arrestohet si informbyroist dhe d\u00ebnohet me 6 vjet burg. D\u00ebnimin e vuan n\u00eb burgun m\u00eb fam\u00ebkeq t\u00eb ish-Jugosllavis\u00eb, n\u00eb Goli Otok. Aty u keqtrajtua, jo vet\u00ebm si informbyroist, por edhe si shqiptar. Megjithat\u00eb, Rexhepi i p\u00ebrballon t\u00eb gjitha torturat e persekutimet dhe pas vuajtjes s\u00eb d\u00ebnimit, n\u00eb vitin 1956 kthehet n\u00eb vendlindje. Nga UDB-ja ai p\u00ebrcjell\u00ebt vazhdimisht dhe si pretekst ajo gjen nj\u00eb rast kur Rexhepi del n\u00eb mbrojtje t\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebfshatari t\u00eb vet, t\u00eb cilin donin ta arrestonin. Kjo atyre u mjaftoi q\u00eb ta akuzonin dhe n\u00eb baz\u00eb t\u00eb nenit 133, p\u00ebr propagand\u00eb armiq\u00ebsore me goj\u00eb, d\u00ebnohet me tre vjet burg, t\u00eb cilat i vuan n\u00eb Burgun e Kotorrit n\u00eb Mal t\u00eb Zi. Pas vuajtjes s\u00eb k\u00ebtij d\u00ebnimi, Rexhepi s\u00ebrish kthehet n\u00eb vendlindje, ku me ndihm\u00ebn e ca t\u00eb af\u00ebrmve t\u00eb tij, pun\u00ebsohet rojtar pyjesh n\u00eb Drejtorin\u00eb e sektorit p\u00ebr pyje n\u00eb Plav\u00eb. Edhe pse nuk kishte asnj\u00eb shkas dhe mund\u00ebsi veprimi, UDB-ja vazhdimisht i krijonte insinuat\u00eb, ashtu q\u00eb pas tri vitesh pune, s\u00ebrish arrestohet dhe d\u00ebnohet me dy vjet burg, t\u00eb cilat i vuan n\u00eb Ishullin G\u00ebrgur t\u00eb Kroacis\u00eb. Pas daljes nga burgu, megjith\u00ebse ishte i martuar dhe me dy f\u00ebmij\u00eb, nuk kishte kurrfar\u00eb mund\u00ebsie t\u00eb pun\u00ebsohej s\u00ebrish.<br>N\u00eb Konferenc\u00ebn e Brioneve t\u00eb vitit 1965, u aprovua nj\u00eb rezolut\u00eb, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs u ndalua ndjekja e t\u00eb d\u00ebnuarve si informbyroist\u00eb, disa bashk\u00ebvend\u00ebs t\u00eb tij, t\u00eb cil\u00ebt jetonin dhe punonin n\u00eb Prishtin\u00eb, Rexhepin e pun\u00ebsojn\u00eb n\u00eb nd\u00ebrmarrjen nd\u00ebrtimore \u201cRamiz Sadiku\u201d, ku punon deri n\u00eb vitin 1981. Edhe pse ishte bukur i moshuar, ai n\u00eb shpirt ishte ende i ri dhe se burgu e torturat n\u00eb vend q\u00eb ta lig\u00ebshtonin, e kan\u00eb kalitur e frym\u00ebzuar. Me t\u00eb d\u00ebgjuar p\u00ebr demonstratat e student\u00ebve n\u00eb vitin 1981, ai u bashk\u00ebngjitet atyre dhe s\u00eb bashku me shum\u00eb t\u00eb rinj s\u00ebrish arrestohet nga policia serbe. Edhe pse ishte i moshuar, me procedur\u00eb t\u00eb p\u00ebrshpejtuar e d\u00ebnojn\u00eb me dy muaj burg, t\u00eb cilat i vuan n\u00eb Burgun e Lipjanit. Q\u00ebndrimin e vet n\u00eb burg, Rexhepi e shfryt\u00ebzon p\u00ebr tu njoftuar me veprimtar\u00eb t\u00eb rinj t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes komb\u00ebtare shqiptare, dhe pasi del nga burgu e vazhdon veprimtarin\u00eb e vet. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb ka qen\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb veprohet, por veprimtar\u00ebt shqiptar\u00eb kishin zbuluar nj\u00eb form\u00eb t\u00eb re veprimi, e cila quhej \u201ctreshe\u201d. Treshet kan\u00eb qen\u00eb grupe t\u00eb vogla prej 3 aktivist\u00ebsh, ku secili prej tyre ishte pjes\u00ebtar\u00eb i nj\u00eb \u201ctresheje\u201d tjet\u00ebr, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn shok\u00ebt e treshes s\u00eb tij nuk kishin dijeni. Ky sistem u tregua efikas sepse t\u00eb arrestuarit edhe po t\u00eb dinin, nuk mund t\u00eb tregonin vet\u00ebm p\u00ebr veprimtar\u00ebt e treshes s\u00eb vet, ashtu q\u00eb k\u00ebputej zingjiri i arrestimeve. Edhe pse n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb thyer, por nga pamja fizike dukej vital, Rexhepi u b\u00eb pjes\u00ebtar i treshes ku veproi deri n\u00eb vitin 1983, kur arrestohet s\u00ebrish dhe d\u00ebnohet me pes\u00eb vjet burg, me akuz\u00ebn p\u00ebr agjitacion e propagand\u00eb armiq\u00ebsore.<br>P\u00ebr veprimtarin\u00eb e Rexhepit n\u00eb Prishtin\u00eb kishin d\u00ebgjuar t\u00eb gjith\u00eb, andaj at\u00eb e merr n\u00eb mbrojtje avokati i mir\u00ebnjohur kosovar Bajram Kelmendi dhe fal\u00eb angazhimit t\u00eb tij profesional, d\u00ebnimi i ulet (reduktohet) nga 5 n\u00eb 3 vjet burg, t\u00eb cilat i vuan n\u00eb burgjet e Prishtin\u00ebs, Gjilanit dhe Gjyrakocit.<br>Mosdor\u00ebzimi tani m\u00eb, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e jet\u00ebs s\u00eb tij, andaj ai merr pjes\u00eb n\u00eb protest\u00ebn e organizuar me rastin e vrasjes s\u00eb d\u00ebshmores Ylfete Humolli, dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb shkak d\u00ebnohet me dy muaj burg nga Gjykata p\u00ebr kund\u00ebrvajtje.<br>Rexhep Gali Balidemaj, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga shembujt m\u00eb kuptimplot\u00eb q\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb reale e personifikon shprehjen \u201cNj\u00eb jet\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes komb\u00ebtare\u201d. Ai nj\u00eb t\u00eb gjasht\u00ebn e pjes\u00ebs s\u00eb jet\u00ebs dhe veprimtaris\u00eb s\u00eb vet t\u00eb bujshme e shum\u00eb p\u00ebrfshir\u00ebse 100 vje\u00e7are (nj\u00eb shekullore), 16,4 vjet t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb vet i ka kaluar n\u00eb qelit\u00eb e kazamateve t\u00eb burgjeve n\u00eb qendrat e ndryshme t\u00eb Malit t\u00eb Zi, Kosov\u00ebs, Kroacis\u00eb e Serbis\u00eb, por edhe p\u00ebrkund\u00ebr vuajtjeve, torturave e persekutimeve q\u00eb ato i soll\u00ebn, ai asnj\u00ebher\u00eb nuk u gjunj\u00ebzua, por mbeti burr\u00eb e trim i denj\u00eb dhe atdhetar i paepur dhe i paluhatur i kombit dhe vatanit t\u00eb vet. Ai ishte dhe mbetet simbol e burim frym\u00ebzimi p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb, por edhe p\u00ebr moshat tjera, jo vet\u00ebm nga treva e krahin\u00ebs s\u00eb Plav\u00ebs dhe Gucis\u00eb, por edhe p\u00ebr hap\u00ebsir\u00ebn mbar\u00ebkomb\u00ebtare shqiptare.<br>Rexhep Gali Balidemaj, n\u00eb mosh\u00ebn 100-vje\u00e7are jeton n\u00eb Nju Jork me tre djemt\u00eb, me ngritje t\u00eb lart\u00eb profesionale, Naimin, Nerimin e Kujtimin. Mjerisht bashk\u00ebshortja e dashur dhe e \u00e7muar e tij Rab\u00eb Kukaj \u2013 Balidemaj, i ka vdekur para ca vjet\u00ebsh. Karakteristik\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr Rexhepin \u00ebsht\u00eb se ai padyshim \u00ebsht\u00eb njeriu m\u00eb i moshuar nd\u00ebr popullat\u00ebn shqiptare t\u00eb trev\u00ebs s\u00eb Plav\u00ebs dhe Gucis\u00eb, e ndoshta edhe nd\u00ebr konfesionet tjera t\u00eb k\u00ebtij n\u00ebnqielli.<br>N\u00eb fund, theksojm\u00eb se popullata shqiptare e trev\u00ebs s\u00eb Plav\u00ebs dhe Gucis\u00eb, n\u00eb ve\u00e7anti t\u00eb rinjt\u00eb, Rexhep Galin Balidemaj, me admirim dhe me krenari e quajn\u00eb \u201cMandella i Plav\u00ebs dhe Gucis\u00eb\u201d. \/Koha Javore\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Shaban HasangjekajP\u00ebr aktivitetin shum\u00eb p\u00ebrfshir\u00ebs dhe p\u00ebr figur\u00ebn e ndritur e markante t\u00eb tij n\u00eb sensibilizimin e \u00e7\u00ebshtjes mbar\u00eb komb\u00ebtare shqiptare, \u00ebsht\u00eb shkruar, folur e raportuar n\u00eb shum\u00eb media t\u00eb shkruara e elektronike, n\u00eb ca portale t\u00eb rrjeteve shoq\u00ebrore dhe n\u00eb vepra letrare t\u00eb autor\u00ebve shqiptar, nd\u00ebr t\u00eb cilat ve\u00e7ojm\u00eb shkrimet e veprimtarit dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":30706,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,15],"tags":[3048,3049],"class_list":["post-30705","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-portrete","tag-mandela-i-plaves-dhe-gucise","tag-shaban-hasangjekaj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30705","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30705"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30705\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30707,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30705\/revisions\/30707"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/30706"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30705"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30705"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30705"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}