{"id":3061,"date":"2015-04-22T07:01:51","date_gmt":"2015-04-22T05:01:51","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=3061"},"modified":"2015-04-21T22:31:05","modified_gmt":"2015-04-21T20:31:05","slug":"interviste-me-historianin-e-mirenjohur-dr-athanas-gegaj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=3061","title":{"rendered":"INTERVIST\u00cb ME HISTORIANIN E MIRENJOHUR DR. ATHANAS GEGAJ"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/Athanas_Gegaj.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-3063 alignleft\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/Athanas_Gegaj.jpg\" alt=\"Athanas_Gegaj\" width=\"250\" height=\"286\" \/><\/a>P\u00ebrgatiti: Gjek\u00eb Gjonlekaj<\/p>\n<p><em><strong>(Me rastin e 500-vjetorit te vdekjes se Skenderbeu &#8211; Kjo intervist\u00eb u transmetua nga Z\u00ebri i Amerik\u00ebs m\u00eb 18 e 19 Janar t\u00eb vitit 1968)<\/strong><\/em><br \/>\n<strong>Zoti Gegaj,kur Fan Noli shkroi librin e tij mbi Sk\u00ebnd\u00ebrbeun m\u00eb 1949, ai tha se vepra juaj fr\u00ebngjisht mbi Skenderben\u00eb ishte m\u00eb e mbaruara q\u00eb kishte par\u00eb drit\u00ebn gjer n\u00eb vitin 1949, si nga forma, nga l\u00ebnda dhe nga baza dokumentare.P\u00ebrsa koh\u00eb punuat per k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr dhe kur e mbaruat?<\/strong><\/p>\n<p>Gegaj : I mbetem mir\u00ebnjoh\u00ebs Peshkop Nolit p\u00ebr lavd\u00ebrimin q\u00eb shprehi p\u00ebr vepr\u00ebn time \u201cL Albanie et l\u2019invasion turque au XV-e si\u00e8cle\u2019 ose \u201cShqip\u00ebria dhe invazioni turk n\u00eb shekullin e XV-t\u00eb \u201cAt Noli ka qen\u00eb nj\u00eb njeri me kultur\u00eb t\u00eb gjer\u00eb dhe ishte po n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb nj\u00eb ekspert i \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb historis\u00eb meskohore t\u00eb Shqip\u00ebrise. At Noli gjeti n\u00eb k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr gj\u00ebra q\u00eb i interesuan si studioz kompetent t\u00eb jet\u00ebs dhe t\u00eb veprave t\u00eb Sk\u00ebnderbeut, prandaj si shqiptar i madh q\u00eb ishte, ai \u00e7monte n\u00eb kulm \u00e7do gj\u00eb q\u00eb ka te b\u00ebj\u00eb me historin\u00eb e popullit shqiptar dhe me lart\u00ebsimin e tij si komb.<\/p>\n<p>P\u00ebr sa i p\u00ebrket vepr\u00ebs time \u201cShqip\u00ebria dhe invazioni turk n\u00eb t\u00eb XV-tin shekull\u201d kam punuar d\u00ebndur dy vjet\u00eb. K\u00ebrkimet e para i b\u00ebra n\u00eb vitin 1935 dhe vazhdova n\u00eb k\u00ebrkime dhe n\u00eb p\u00ebrgatitje t\u00eb librit gjat\u00eb vitit 1936. N\u00eb dhjetor t\u00eb k\u00ebtij viti libri ishte gati p\u00ebr shtyp, por duke qen\u00eb thez\u00eb doktorale ,m\u2019u desht ta mbroj publikisht n\u00eb nj\u00eb nga Aulat e Universitetit t\u00eb Louvain,ku kisha kryer studimet e mia.<\/p>\n<p>Libri u gjet interesnat dhe autoritetet e Universitetit aprovuan bitimin e tij. Libri n\u00eb fjal\u00eb u botua m\u00eb 1937 n\u00eb Louvain-Paris dhe nj\u00eb Sht\u00ebpi Botuese e Parisit u ngarkua p\u00ebr shp\u00ebrndarjen dhe shitjen e tij.<\/p>\n<p><strong>Ku i b\u00ebt\u00eb k\u00ebrkimet dhe, n\u00eb qoft\u00eb se i mbani m\u00ebnt n\u00ebn cil\u00ebt profesor\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Gegaj<\/strong> : K\u00ebrkimet e mia filluan n\u00eb Paris p\u00ebr ca muaj, ku ve\u00e7anarisht\u00eb n\u00eb \u201cBiblitheque Nacionale\u201dt\u00eb qytetit gjeta shum\u00eb materiale t\u00eb dor\u00ebs s\u00eb par\u00eb. Kurijoziteti im u ngjall\u00eb ve\u00e7anarisht\u00eb kur p\u00ebr kombinacion,m\u00eb ra n\u00eb dor\u00eb nj\u00eb botim i t\u00eb mir\u00ebnjohurit profesorit rumun, Constantin Marinesco, i shkruar n\u00eb frengjisht:\u201dAlfonsi i V,mbreti i Aragon\u00ebs e i Napolit dhe Shqip\u00ebria e Sk\u00ebnderbeut\u201d,botuar n\u00eb form\u00eb broshure nga Shkolla Rumune n\u00eb Paris m\u00eb 1923.Lib\u00ebr i vog\u00ebl po por nj\u00eb zbules\u00eb p\u00ebr sa i p\u00ebrket historis\u00eb s\u00eb Sk\u00ebnderbeut e relacioneve me Shqip\u00ebris\u00eb dhe mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Aragon\u00ebs e t\u00eb Napolit.<\/p>\n<p>Nga Parisi kalova n\u00eb Napoli, n\u00eb Rom\u00eb, n\u00eb Firenze dhe n\u00eb Venedik,duke u ndalua p\u00ebr ca koh\u00eb dhe n\u00eb Milan. N\u00eb arshivat dhe n\u00eb biblotekat e k\u00ebtyre qyteteve gjeta materiale t\u00eb shumt\u00eb dhe fillova t\u00eb p\u00ebrpiloi librin. Profesori im i mir\u00ebnjohur,q\u00eb e mbikqyri t\u00eb t\u00ebr\u00eb materialin m\u00eb dha aprvovimin e tij p\u00ebr botim,ky ishte Adoph De Mayer i Universitetit t\u00eb Louvain.<\/p>\n<p><strong>Si filluat t\u00eb interesoheni p\u00ebr t\u00eb shkruar nj\u00eb lib\u00ebr mbi Sk\u00ebnderben\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Gegaj<\/strong> : Interesimi im p\u00ebr historin\u00eb e Sk\u00ebnderbeut \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb tipikisht shqiptare. Aj \u00ebsht\u00eb heroj i kombit ton\u00eb dhe nj\u00eb figur\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare, q\u00eb mbizot\u00ebron n\u00eb historin\u00eb e Europ\u00ebs n\u00eb t\u00eb XV shekull. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr Sk\u00ebnderbeu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb personalitet q\u00eb ka nderuar dhe nderon n\u00eb \u00e7do koh\u00eb popullin shqiptar.<\/p>\n<p>Po interesimi im p\u00ebr historin\u00eb \u00eb Sk\u00ebnderbeut fillon at\u00ebher\u00eb kur isha student n\u00eb Shkod\u00ebr, dhe ve\u00e7anarisht\u00eb kur arriti nga Amerika \u201cHistoria e Skenderbeut\u201d botua n\u00eb Boston nga At Noli me 1921 me an\u00ebn e Organizat\u00ebs Vatra. Ky lib\u00ebr enthuziazmoi t\u00eb t\u00ebr\u00eb mosh\u00ebn e re shqiptare,sepse kishte merit\u00ebn q\u00eb jo vet\u00ebm se kishte shkrojtur n\u00eb nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb bukur,por nga ana tjet\u00ebr paraqiste heroin ton\u00eb n\u00eb nj\u00eb drit\u00eb t\u00eb re. Leximi i k\u00ebtij libri m\u00eb ka shoq\u00ebruar p\u00ebr shum\u00eb vjet\u00eb e m\u00eb n\u00eb fund m\u00eb shtyti t\u00eb k\u00ebrkoi gj\u00ebra t\u00eb reja p\u00ebr rreth heroit ton\u00eb,p\u00ebr t\u2019i paraqitur, edhe bot\u00ebs s\u00eb jasht\u00ebme Sk\u00ebnderbeun sipas nevojave t\u00eb kritik\u00ebs historike,duke ndar\u00eb n\u00eb at\u00eb se sa ishte e mundur figura e tij gjigante n\u00eb legjendat e historis\u00eb.<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u2019ishin disa nga problemet q\u00eb p\u00ebrballuat gjat\u00eb shkrimit t\u00eb k\u00ebsaj vepre?.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Gegaj<\/strong> : Problemet q\u00eb m\u2019u paraqit\u00ebn n\u00eb p\u00ebrgatitjen e k\u00ebsaj vepre qen\u00eb t\u00eb shumta. M\u00eb s\u00eb pari duhej q\u00eb un\u00eb t\u2019u \u00e7veshja nga \u00e7do simpathi e ndenje\u00eb personale. Historia n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast lipsej t\u00eb ishte nj\u00eb histori kritike, e bazuar mbi dokumente t\u00eb koh\u00ebs, mbi botime, me vler\u00eb kritike q\u00eb n\u00eb \u00e7do koh\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb mbi Skenderbeun. Ky qe nj\u00eb problem i r\u00ebnde, sepse Skenderbeu, si ishte n\u00eb \u00e7do zem\u00ebr shqiptare, ashtu edhe tek mua, mbetej p\u00ebrher\u00eb heroj i kombit, q\u00eb asgj\u00ebsend nuk mund t&#8217;a sh\u00ebndrroj\u00eb ftytyr\u00ebn e tij!<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr k\u00ebrkova me \u00e7do mjet t\u00eb konfrontoj historin\u00eb e vertet\u00eb me botime t\u00eb panumrta mbi Skenderbeun. K\u00ebtu m\u2019u desht t\u00eb luftoj p\u00ebr t\u00eb paraqitur nj\u00eb Skenderbe sipas th\u00ebnjeve historike, po n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb k\u00ebrkova ,me \u00e7do kusht dhe me \u00e7do mjet,q\u00eb Skenderbeu t\u00eb mbetej ai, q\u00eb na e paraqet legjenda ose m\u00eb mir\u00eb kronika e koh\u00ebs. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb gj\u00eb luftova,por k\u00ebrkova t\u00eb mbetem objektiv n\u00eb \u00e7do rast.<\/p>\n<p><strong>Cilat jan\u00eb disa nga gj\u00ebrat e reja, q\u00eb nuk diheshin m\u00eb par\u00eb, dhe q\u00eb i vut\u00eb n\u00eb dukje ju n\u00eb librin tuaj?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Gegaj<\/strong>: N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi nuk ekzistonte nj\u00eb vep\u00ebr kritike mbi Skenderbeun. Botimet kritike ishin marr\u00eb me ca probleme t\u00eb historis\u00eb s\u00eb Skenderebeut, dhe ato q\u00eb u paraqiteshin si histori kritike,kishin mungesa te shumta nga \u00e7do pik\u00ebpamje. Merita modeste e vepr\u00ebs time \u00ebsht\u00eb koordinimi i t\u00eb gjitha k\u00ebtyre botimeve,duke i konfrontuar me dokumenta t\u00eb koh\u00ebs. Merita e k\u00ebsaj vepre prandaj mbetet n\u00eb ndamjen e legjend\u00ebs nga historia dhe n\u00eb udh\u00ebzimin e ri t\u00eb nj\u00eb studimi kritik t\u00eb jet\u00ebs dhe t\u00eb veprave te Skenderebeut. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb gj\u00eb burimet e arshivave dhe aktetet zyrtare t\u00eb koh\u00ebs m\u00eb udh\u00ebzuan t\u00eb ndaj legjend\u00ebn nga historia e vertet\u00eb e Skenderebeut.<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u2019\u00ebsht\u00eb r\u00ebnd\u00ebsia e k\u00ebtyre zbulimve?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Gegaj<\/strong> : R\u00ebnd\u00ebsia k\u00ebtyre zbulimve p\u00ebr reth historis\u00eb se Skenderebeut \u00ebsht\u00eb kryesorja n\u00eb method\u00ebn e re e kritkike q\u00eb p\u00ebrdora p\u00ebr t\u00eb paraqitur Skenderebeun n\u00eb drit\u00ebn e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb jet\u00ebs se tij dhe t\u00eb veprave t\u00eb tija. Duke punuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb k\u00ebrkova q\u00eb Skenderebeu t\u00eb mbetej ai q\u00eb \u00ebsht\u00eb. Dhe m\u00eb vjen mir\u00eb t\u00eb ju them se historia e Skenderbeut sa m\u00eb kritike t\u00eb jet\u00eb, aq m\u00eb gjigante na paraqitet jeta e tij. Legjenda e lart\u00ebsoi tep\u00ebr,por historia e kritika,gj\u00eb q\u00eb k\u00ebrkova t\u00eb realizoj me \u00e7do m\u00ebnyr\u00eb,nuk e vog\u00eblsojn\u00eb figur\u00ebn e tij si luftar, si strateg,si hero i nj\u00eb kohe dhe i nj\u00eb kombi.<\/p>\n<p><strong>Sipas mendimit t\u2019uaj, Zoti Gegaj, \u00e7\u2019kuptim ka, ose \u00e7\u2019kuptim duhet t\u00eb ket\u00eb jeta e Sk\u00ebnd\u00ebrbeut p\u00ebr Shqiptar\u00ebt n\u00eb koh\u00ebn e sotme?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Gegaj<\/strong> : Jeta e veprat e Skenderbeut jan\u00eb nje sh\u00ebmbull i pavdeksh\u00ebm n\u00eb gjiun e popullit shqiptar. Kujtimi i tij i drejtoi t\u00eb gjitha luftrat e orvatjet p\u00ebr liri, q\u00eb b\u00ebri populli shqiptar gjat\u00eb shekuj\u00ebve t\u00eb rob\u00ebris\u00eb deri n\u00eb dit\u00ebn e indipendenc\u00ebs s\u00eb tij.<\/p>\n<p>Jeta dhe vepra e Skenderbeut jan\u00eb t\u00eb bazuara n\u00eb bashkim t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebve. Si n\u00eb koh\u00ebra t\u00eb kaluara,ashtu edhe sot,jeta dhe veprat e Skenderbeut jan\u00eb te bazuara mbi v\u00ebllazerim te gjithe shqiptar\u00ebve,mbi lirin\u00eb e vendit nga i huaji,mbi t\u00eb drejtat e barabarta te \u00e7do qytetari,mbi respektin e \u00e7do shqiptari t\u00eb ndersh\u00ebm, dhe mbi ruajtjen e traditave tona, at\u00eb t\u00eb bes\u00ebs, t\u00eb burr\u00ebris\u00eb, t\u00eb mikpritjes dhe t\u00eb krenaris\u00eb komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr Skenderbeu na m\u00ebson se shqiptari nuk do t\u00eb kursej\u00eb gj\u00ebsend per t\u2019i ardhur n\u00eb ndihm\u00eb nje shqiptari tjet\u00ebr dhe p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb atdhe t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt shqiptar,ku secili t\u00eb jetoj\u00eb i lir\u00eb dhe t\u00eb punoj\u00eb p\u00ebr at\u00eb vend q\u00eb na e lan\u00eb trashigim t\u00eb par\u00ebt ton\u00eb. Ky vend \u00ebsht\u00eb Shqip\u00ebria e Shqiptar\u00ebve,ku secili \u00ebsht\u00eb zot n\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb tij dhe k\u00ebrkon t\u00eb jetoj\u00eb me dinjitet e n\u00eb bashkim,ashtu si\u00e7 na m\u00ebsoi Skenderbeu. E ku na m\u00ebsoi edhe nj\u00eb gj\u00eb tjet\u00ebr: Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb e gjith\u00eb shqiptar\u00ebve.K\u00ebta do ta mbrojn\u00eb me \u00e7do mjet e me \u00e7do sakrfic\u00eb p\u00ebr Atdheun e Shqiptar\u00ebve, dhe si vdes shqiptari p\u00ebr liri, pa u b\u00ebr skllav i huaj, pa u perulur n\u00eb karakterin burr\u00ebror t\u00eb popullit shqiptar.<\/p>\n<p><strong>Cili \u00ebsht\u00eb shkaku q\u00eb Skenderbeu vonoi t\u00eb kthehet n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr t\u00eb rr\u00ebmbyer Kruj\u00ebn dhe principat\u00ebn e tij nga duart e Turq\u00ebve?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Gegaj<\/strong> : Shkaku kryesor q\u00eb Skenderbeu vonoi t\u00eb marr\u00eb n\u00eb dor\u00eb drejtimin e rezistenc\u00ebs shqiptare,qytetin e Kruj\u00ebs dhe principat\u00ebn e atit t\u00eb tij \u00ebsht\u00eb njohuria e thell\u00eb e fuqis\u00eb Ottomane. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr ai, nuk shihte nj\u00eb fuqi tjet\u00ebr n\u00eb Evrop\u00eb,q\u00eb te ishte gati t\u00eb p\u00ebrballej me ushtrit\u00eb e sulltan\u00ebve,q\u00eb po marshonin ngadhenjyese n\u00eb t\u00eb gjitha an\u00ebt.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria ishte ndar\u00eb n\u00eb principata,pothuajse t\u00eb gjitha n\u00ebn influencen e huaj, Turke ose Veneciane. Kishte p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr parasysh historin\u00eb e atit t\u00eb tij,q\u00eb nuk pati perkrahje, dhe sa her\u00eb ngriti krye,qe p\u00ebrul\u00eb nga ushtrit\u00eb e sulltan\u00ebve. Me gjith\u00eb k\u00ebto Skenderbeu ishte n\u00eb kontakt me princat shqiptar\u00eb dhe \u00ebnd\u00ebrronte t\u00eb kthej sa m\u00eb par\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr t\u00eb drejtuar rezistenc\u00ebn shqiptare. Kur pa se nje fuqi e re,Hungaria po luftonte n\u00eb brigje t\u00eb Danubit,at\u00ebher\u00eb Skenderbeu gjeti koh\u00ebn e volitt\u00ebshme, dhe ,u kthye n\u00eb Shqip\u00ebri dhe organizoi vendin p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar fuqin\u00eb Ottomane.<\/p>\n<p>Vendimi i Skenderebeut t\u00eb kthehet n\u00eb Shqip\u00ebri dhe t\u00eb organizoj\u00eb vendin kund\u00ebr fuqis\u00eb ottomane \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga vendimet m\u00eb me pergjegj\u00ebsi t\u00eb historis\u00eb. Vet\u00ebm nj\u00eb Sk\u00ebnd\u00ebrbe mund t\u00eb merrte nj\u00eb vendim t\u00eb atill\u00eb!E p\u00ebr k\u00ebt\u00eb gj\u00eb,ai \u00ebsht\u00eb i madh dhe i pavdeksh\u00ebm n\u00eb historin\u00eb e popujve.<\/p>\n<p><strong>Cil\u00ebt kan\u00eb q\u00ebn\u00eb faktor\u00ebt q\u00eb Skenderbeu, me nj\u00eb fuqi t\u00eb vog\u00ebl mundi t\u00eb b\u00ebj\u00eb ball\u00eb forcave t\u00eb m\u00ebdha e t\u00eb armatosura gjer n\u00eb dh\u00ebmb\u00eb t\u00eb sulltan\u00ebv\u00eb t\u00eb Turqis\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Gegaj<\/strong> : Faktor\u00ebt kryesor\u00eb q\u00eb Skenderbeu me nj\u00eb usht\u00ebri t\u00eb vog\u00ebl mund t\u2019u b\u00ebj\u00eb ball\u00eb forcave t\u00eb armatosura t\u00eb Sulltan\u00ebve t\u00eb Turqis\u00eb,sipas mendimit tim,jan\u00eb k\u00ebto:Skenderbeu ishte strateg i p\u00ebrsosur,nj\u00eb komandant, q\u00eb nuk dinte \u00e7ka \u00ebsht\u00eb frika,nj\u00eb njoh\u00ebs i vendit dhe i zakoneve shqiptare; dhe p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr Sk\u00ebnd\u00ebrbeu nuk e la kurr\u00eb armikun q\u00eb t\u2019i imponoj\u00eb n\u00eb planet e tija n\u00eb luft\u00eb. Fuqit\u00eb shqiptare Skenderbeu i ndante sipas nevojave t\u00eb rasteve; ku linte p\u00ebrher\u00eb nj\u00eb reserv\u00eb dhe shtegun t\u00eb hapur,q\u00eb te mos rrethohej nga armiku. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr Sk\u00ebnd\u00ebrbeu qe ai q\u00eb e sulmonte armikun duke i dh\u00ebn\u00eb ushtris\u00eb s\u00eb tij nj\u00eb shembull q\u00eb ka mbetur nj\u00eb tradit\u00eb burr\u00ebrie shqiptare. Aj perballonte vdekjen si nj\u00eb ushtar i thjesht\u00eb. Ku ishte rreziku m\u00eb i madh aty ishte Sk\u00ebnd\u00ebrbeu. E nuk kishte ushtar shqiptar q\u00eb t\u00eb mos kerkonte t\u00eb b\u00ebj\u00eb at\u00eb gj\u00eb q\u00eb b\u00ebnte Sk\u00ebnd\u00ebrbeu!<\/p>\n<p>M\u00eb n\u00eb fund Sk\u00ebnd\u00ebrbeu dhe kapetan\u00ebt e ushtar\u00ebt e tij luftonin p\u00ebr liri. Ai dhe ushtar\u00ebt e tij e dinin se nuk u mbetej tjet\u00ebr ve\u00e7se vdekjes ose liris\u00eb . P\u00ebr k\u00ebt\u00eb gj\u00eb Sk\u00ebnd\u00ebrbeu e trimat shqiptar\u00eb shkruan epopen\u00eb shqiptare t\u00eb Shekullit t\u00eb XV. Kjo \u00ebsht\u00eb epopeia m\u00eb e bukur e \u00e7do kohe.<\/p>\n<p><strong>Sk\u00ebnd\u00ebrbeu bashk\u00eb me mbrojtjen e Shqip\u00ebris\u00eb mbrojti edhe Krisht\u00ebrimin dhe qytet\u00ebrimin e Evrop\u00ebs nga sulmet e Turq\u00ebve. Pra p\u00ebrse disa vende t\u00eb Evop\u00ebs,sidomos Venediku nuk i dhan\u00eb p\u00ebrkrahjen e duhur?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Gegaj<\/strong> : Nuk ka dyshim se Sk\u00ebnd\u00ebrbeu mbrojti qytet\u00ebrimin Europian dhe ua thej hovin fuqive ottomane q\u00eb ishin gati t\u00eb marrshojn\u00eb n\u00eb Itali dhe n\u00eb Europ\u00ebn q\u00ebndrore.Sk\u00ebnd\u00ebrbeu pati ndihma nga Alfonsi i V i Aragon\u00ebs dhe i Napolit,si dhe nga pap\u00ebt e Rom\u00ebs q\u00eb e kishin kuptuar mir\u00eb rrezikun ottoman. Sa p\u00ebr Venedikun, sadoq\u00eb ishte nj\u00eb fuqi e madhe detare kjo p\u00ebr shkaqe treg\u00ebtare k\u00ebrkonte t\u00eb mbante marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb mira me Turqin\u00eb;dhe ishte rivale e mbretit t\u00eb Aragon\u00ebs e t\u00eb Napolit. M\u00eb von\u00eb m\u00eb 1463 e kuptoi rrezikun dhe p\u00ebrkrahi Skenderbeun,por qe tep\u00ebr von\u00eb.<\/p>\n<p>Pas \u201cLidhjes s\u00eb Kapedan\u00ebve\u201dq\u00eb u b\u00eb n\u00eb Lezh\u00eb, e cila e vuri n\u00eb krye Sk\u00ebnd\u00ebrben\u00eb, \u00e7\u2019far\u00eb forma administrative u shtuan asi kohe n\u00eb Shqip\u00ebri?<\/p>\n<p>Gegaj : Sipas Lidhjes s\u00eb Lezh\u00ebs,Sk\u00ebnd\u00ebrbeu mbetej kryekomandant i forcave shqiptare. Dal\u00eb nga dal\u00eb ai arriti t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb i bashkoi p\u00ebr rreth vehtes s\u00eb tij, duke u l\u00ebn\u00eb liri n\u00eb administrimin e principatave t\u00eb tyre. K\u00ebto principata ishin shum\u00eb t\u00eb kifizuara e shpesh t\u00eb okupuara nga Turqit ose nga Venediku. Secila principat\u00eb i jepte Sk\u00ebnd\u00ebrbeut p\u00ebrkrahjen me ushtar\u00eb,por shpenzimet e luft\u00ebs i p\u00ebrballote Skenderbeu, shpesh her\u00eb i ndihmuar nga Mbreti Alfons,pap\u00ebt e Rom\u00ebs, nga Raguza dhe nga t\u00eb ardhurat e krip\u00ebs.M\u00eb von\u00eb pati p\u00ebrkrahje dhe nga Venediku.Forma administrative n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb ishte ajo q\u00eb zot\u00ebronte n\u00eb Europ\u00eb,duke mos harruar se deri tek qyteti i Kruj\u00ebs ishte qytet i lir\u00eb,prandaj forma administrative u mb\u00ebshtet n\u00eb ligjet e vendit.<\/p>\n<p><strong>Sipas mendimit tuaj,\u00e7\u2019far\u00eb drejtimi do t\u00eb kishte marr\u00eb fati i Shqip\u00ebrise sikur Sk\u00ebnd\u00ebrbeu t\u00eb kishte jetuar m\u00eb gjat\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Gegaj<\/strong> : Po t\u00eb kishte jetuar m\u00eb gjat\u00eb Sk\u00ebnd\u00ebrbeu ,sadoq\u00eb ishte i shtytur n\u00eb mosh\u00eb, fatet e Shqip\u00ebrise do t\u00eb ndryshonin. Ai me 1463 b\u00ebri nj\u00eb marr\u00ebveshje me Republik\u00ebn e Venedikut, i suguroi Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebrkrahjen e saj dhe ai vet\u00eb qe em\u00ebruar komandant suprem i ushtrive Shqiptare &#8211; Veneciane. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr Sk\u00ebnd\u00ebrbeu do t\u00eb kishte koh\u00eb t\u00eb udh\u00ebzoj\u00eb djalin e tij Gjonin,k\u00ebshtu q\u00eb rezistenca shqiptare e p\u00ebrkrahur nga tjera fuqi europiane,do t\u00eb mund t\u2019i siguronte Shqip\u00ebrise lirin\u00eb dhe indipendenc\u00ebn, k\u00ebt\u00eb gj\u00eb e meritonte dhe ca fuqi t\u00eb koh\u00ebs kishin filluar ta kuptojn\u00eb r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb strategjike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Dhe qysh prej koh\u00ebs q\u00eb \u00ebsht\u00eb botuar vepra juaj dhe ajo e Fan Nolit mbi Sk\u00ebnd\u00ebrbeun , a kan\u00eb dal\u00eb n\u00eb shesh dokumenta t\u00eb tjera q\u00eb nuk diheshin m\u00eb par\u00eb rreth jet\u00ebs dhe luft\u00ebrave t\u00eb Sk\u00ebnd\u00ebrbeut?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Gegaj<\/strong> : Studimet p\u00ebrmbi jet\u00ebn dhe veprat e Sk\u00ebnd\u00ebrbeut nga koha e botimit t\u00eb vepr\u00ebs time e pastaj kan\u00eb vazhduar. M\u00eb s\u00eb pari \u00ebsht\u00eb vazhdimi i botimit t\u00eb Acta Albania dhe Acta Albanie Veneta, k\u00ebto t\u00eb fundit p\u00ebrgatitur nga Qendra e Studimeve Shqiptare t\u00eb Italis\u00eb.Dhe At Valentini \u00ebsht\u00eb duke botuar \u201cStudi Veneti\u201d te\u201dFondazionit Cini\u201d,q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me historin\u00eb shqiptare gjat\u00eb shekuj\u00ebve XIV-XV. 500-vjetori i vdekjes s\u00eb Skenderebut nga shume pik\u00ebpamje shpresoj t\u00eb jet\u00eb decisive p\u00ebrsa i p\u00ebrket epok\u00ebs s\u00eb Fatosit ton\u00eb Komb\u00ebtar.\/FUND\/<\/p>\n<p><em><strong>Sh\u00ebnojm\u00eb se 500-vjetori i vdekjes s\u00eb Sk\u00ebnd\u00ebrbeut u kujtua me nderime t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb t\u00eb gjitha viset shqiptare n\u00eb ish Jugosllavi. N\u00eb k\u00ebt\u00eb pervjetor historik n\u00eb Prishtin\u00eb u organizua nj\u00eb simpozium nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr jet\u00ebn dhe vepr\u00ebn e heroit ton\u00eb komb\u00ebtar, ku u shquan historian\u00ebt nga Shqip\u00ebria ne krye me Profesor Aleks Buda.Ky akademik i p\u00ebrmendur n\u00eb kumtes\u00ebn e tij p\u00ebr Sk\u00ebnd\u00ebrbeun citoi vazhdimisht Barletin, Nolin dhe Gegaj. Kjo ishte ngjarja m\u00eb e madhe kulturore q\u00eb kishte p\u00ebrjetuar Kosova deri at\u00ebher\u00eb. Profesor\u00ebt nga Shqip\u00ebria soll\u00ebn ne Prishtin\u00eb filmin \u201cSkenderbeu\u201d dhe disa relike te tij.Nj\u00eb nat\u00eb para se t\u00eb fillonte simpoziumi n\u00eb teatrin e Prishtin\u00ebs u dha nj\u00eb shfaqje teatrale per Sk\u00ebnd\u00ebrbeun. Rolin e heroit ton\u00eb komb\u00ebtar e luajti p\u00ebr mrekulli Hasan Salaj. N\u00eb oborrin e fakultetit bashk\u00eb me disa student\u00eb tjer\u00eb biseduam me profesor\u00ebt nga Shqip\u00ebria. Ishin shum\u00eb t\u00eb p\u00ebrz\u00ebm\u00ebrt, sidomos Aleks Buda. Vlen p\u00ebr t\u2019u sh\u00ebnuar se itervista e Dr. Athanas Gegaj dh\u00ebn\u00eb Z\u00ebrit t\u00eb Amerik\u00ebs u d\u00ebgjua me shum\u00eb vemendje sidomos nga familjaret e tij n\u00eb Mal\u00ebsi t\u00eb Madhe n\u00eb Mal t\u00eb Zi. Trieshi q\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe vendlindja e Dr.Athanas Gegaj e nderoi heroin ton\u00eb komb\u00ebtar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb posa\u00e7me me rastin e 500-vjetorit t\u00eb vdekjes,duke i dh\u00ebn\u00eb shkoll\u00ebs tetevje\u00e7are emerin Gjergj Kastriot-Skenderbeu q\u00eb e mban me guxim e respekt p\u00ebr gati nj\u00eb gjysme shekulli,pavar\u00ebsisht k\u00ebrc\u00ebnimeve t\u00eb mundshme. K\u00ebshtu veproi edhe Ostrosi i Kraj\u00ebs n\u00eb Mal t\u00eb Zi ,mbasi edhe ata para nj\u00eb gjysm\u00eb shekulli e pagezuan shkollen e tyre Gjergj Kastriot-Skenderebu. 500-vjetori i vdekjes s\u00eb Kastriotit solli nj\u00eb ringjallje t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb kombetare n\u00eb trojet e tyre pushtuara nga sllav\u00ebt e Ballkanit.(P\u00ebrgatiti : Gjek\u00eb Gjonlekaj)<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebrgatiti: Gjek\u00eb Gjonlekaj (Me rastin e 500-vjetorit te vdekjes se Skenderbeu &#8211; Kjo intervist\u00eb u transmetua nga Z\u00ebri i Amerik\u00ebs m\u00eb 18 e 19 Janar t\u00eb vitit 1968) Zoti Gegaj,kur Fan Noli shkroi librin e tij mbi Sk\u00ebnd\u00ebrbeun m\u00eb 1949, ai tha se vepra juaj fr\u00ebngjisht mbi Skenderben\u00eb ishte m\u00eb e mbaruara q\u00eb kishte par\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3063,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-3061","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diaspora"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3061","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3061"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3061\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3066,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3061\/revisions\/3066"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3063"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3061"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3061"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3061"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}