{"id":30299,"date":"2021-11-22T14:33:24","date_gmt":"2021-11-22T13:33:24","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=30299"},"modified":"2021-11-22T14:33:24","modified_gmt":"2021-11-22T13:33:24","slug":"mungesa-e-shkrimit-kritik-ne-mediat-lokale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=30299","title":{"rendered":"MUNGESA E SHKRIMIT KRITIK N\u00cb MEDIAT LOKALE"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/radio-televizioni-gazeta.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"320\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/radio-televizioni-gazeta.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-30300\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/radio-televizioni-gazeta.jpg 640w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/radio-televizioni-gazeta-300x150.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Shkruan: Kristjan Dukaj, politikolog<\/p>\n\n\n\n<p>Zhvillimi n\u00eb vazhdim\u00ebsi i jet\u00ebs mediatike \u00ebsht\u00eb nj\u00ebra nd\u00ebr shtyllat kryesore t\u00eb demokracis\u00eb, parimeve t\u00eb saj baz\u00eb dhe jet\u00ebsim i standardeve t\u00eb proklamuara demokratike n\u00eb afirmimin e shoq\u00ebris\u00eb njer\u00ebzore. Ndjekja e tyre n\u00eb praktik\u00ebn e p\u00ebrditshme \u00ebsht\u00eb obligim i secilit individ, institucioneve publike dhe t\u00eb gjitha segmenteve t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb p\u00ebrmes t\u00eb cilave frymon bashk\u00ebsia e sotme demokratike njer\u00ebzore. Mir\u00ebpo, duke marr\u00eb parasysh zhvillimin e hovsh\u00ebm t\u00eb teknologjis\u00eb moderne, n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb, t\u00eb komunikimit masiv nga fillimshekulli XXI, i cili p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr ka arritur nj\u00eb shtrirje gjigande anemban\u00eb globit, fusha mediatike ka dal\u00eb n\u00eb ball\u00eb t\u00eb ruajtjes dhe avancimit t\u00eb vlerave pa t\u00eb cilat bota e sotme moderne as q\u00eb mund t\u00eb imagjinohet. Jan\u00eb t\u00eb shumta rastet dhe shembujt n\u00eb favor t\u00eb pohimeve t\u00eb ngjashme, por n\u00ebse i referohemi rolit t\u00eb mediave n\u00eb p\u00ebrballjen m\u00eb t\u00eb re t\u00eb njer\u00ebzimit me Covid 19 e q\u00eb ka shkaktuar pandemin\u00eb globale, shtrirja e informacioneve n\u00eb koh\u00eb reale, jo vet\u00ebm q\u00eb ka sensibilizuar opinionin m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb bot\u00ebror, por e ka shp\u00ebtuar at\u00eb nga pasojat shum\u00eb m\u00eb t\u00eb thella dhe m\u00eb afatgjate, prej nga kthimi do t\u00eb ishte m\u00eb i komplikuar.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrmes k\u00ebsaj hyrjeje t\u00eb shkurt\u00ebr, sa p\u00ebr t\u00eb ilustruar rolin e mediave n\u00eb \u201cshp\u00ebtimin e demokracis\u00eb\u201d, sidomos sot kur ajo \u00ebsht\u00eb e rrezikuar nga fenomene t\u00eb shumta, si\u00e7 jan\u00eb korrupsioni, abuzimi me fondet publike, diskriminimi mbi baza etnike, gjinore, profesionale e k\u00ebshtu me radh\u00eb, mediat jan\u00eb ato q\u00eb duhet t\u00eb jen\u00eb n\u00eb vij\u00ebn e par\u00eb p\u00ebr t\u00eb luftuar k\u00ebto dukuri, duke filluar nga niveli lokal. Por sa \u00ebsht\u00eb arritur kjo te mediat n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe n\u00eb Malin e Zi?<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb p\u00ebrballje me realitetin, v\u00ebshtir\u00eb se mund t\u00eb jemi t\u00eb k\u00ebnaqur me vler\u00ebsimet nga raportet e institucioneve nd\u00ebrkomb\u00ebtare, t\u00eb cilat n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paanshme v\u00ebzhgojn\u00eb progresin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm n\u00eb vendin ton\u00eb. N\u00eb nivelin lokal situata paraqitet edhe m\u00eb e pak\u00ebnaqshme. N\u00eb ve\u00e7anti, n\u00eb mjediset ku jetojn\u00eb dhe veprojn\u00eb shqiptar\u00ebt n\u00eb Malin e Zi, \u00ebsht\u00eb tep\u00ebr evidente mungesa e mediave t\u00eb cilat raportojn\u00eb p\u00ebr shkeljet dhe abuzimet e zyrtar\u00ebve publik, t\u00eb vendimmarr\u00ebsve vendor\u00eb apo faktor\u00ebve tjer\u00eb publik brenda spektrit politik shqiptar.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00eb fundmi vihet re edhe tendenca e personave t\u00eb caktuar q\u00eb ushtrojn\u00eb funksione publike p\u00ebr t\u00eb diktuar dhe ndryshuar qasjen e perceptimit t\u00eb gazetar\u00ebve mbi realitetin n\u00eb komunitet, n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb interesit t\u00eb pushtetit. N\u00eb shum\u00eb raste, ata vet\u00eb nuk kan\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb luajn\u00eb rolin e tyre si media dhe t\u00eb monitorojn\u00eb qeverisjen vendore, por edhe afera t\u00eb ndryshme q\u00eb mund t\u00eb ndodhin n\u00eb aktor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm social.<\/p>\n\n\n\n<p>Madje, <strong>edhe kur cenohet interesi publik, media lokale e ka t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb raportoj\u00eb p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje q\u00eb prekin interesat e ngushta t\u00eb individ\u00ebve, p\u00ebr shkak t\u00eb njohjeve t\u00eb njer\u00ebzve me nj\u00ebri-tjetrin, lidhjen e interesave t\u00eb tyre dhe t\u00eb aktor\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm politik.<\/strong> Nga ana tjet\u00ebr, ata b\u00ebhen pal\u00eb me qeverisjen vendore dhe promotor\u00eb t\u00eb aktiviteteve t\u00eb pushtetit n\u00eb qytetet ku operojn\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Pra, n\u00eb mediat n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe n\u00eb Mal t\u00eb Zi v\u00ebshtir\u00eb mund trajtohen \u00e7\u00ebshtjet me interesin m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb publik, por duke ndjekur qasjen kritike ndaj ndonj\u00eb problemi t\u00eb caktuar, qoft\u00eb ai edhe tejkalimi i kompetencave zyrtare, abuzimi me autoritetin i politikanit shqiptar, shkelja e kodit te etik\u00ebs, nepotizmi, keqtrajtimi dhe diskriminimi n\u00eb pun\u00eb si dhe \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera t\u00eb ndjeshme. I till\u00eb ishte rasti i kontestit gjyq\u00ebsor midis Qeverisjes Vendore t\u00eb Tuzit dhe zyrtarit t\u00eb pun\u00ebsuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb administrat\u00eb, p\u00ebr t\u00eb cilin mediat lokale n\u00eb Mal\u00ebsi hesht\u00ebn plot\u00ebsisht. Nd\u00ebrkaq, mediat malazeze dhe ato nga rajoni, pik\u00ebrisht k\u00ebtij rasti i kushtuan hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb mjaftueshme mediatike.<\/p>\n\n\n\n<p>Po ashtu, nga mediat malazeze, qofshin ato elektronike apo t\u00eb shkruara, m\u00ebsojm\u00eb p\u00ebr k\u00ebrkesa dhe reagime nga m\u00eb t\u00eb ndryshmet p\u00ebr problematika t\u00eb shumta t\u00eb banor\u00ebve dhe drejtuesve t\u00eb bashk\u00ebsive lokale n\u00eb Mal\u00ebsi t\u00eb cilat iu adresohen vendimmarr\u00ebsve n\u00eb Komun\u00ebn e Tuzit, kurse t\u00eb nj\u00ebjtat \u00e7\u00ebshtje n\u00eb mediat lokale as q\u00eb merren parasysh. Shembujt jan\u00eb t\u00eb shumt\u00eb dhe do t\u00eb ishte me interes p\u00ebrgjigjja n\u00eb pyetjen se p\u00ebrse ndodh\u00eb kjo dukuri? Pra, p\u00ebrse mungon mendimi kritik ndaj shkall\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb pushtetit me t\u00eb cilin banor\u00ebt jan\u00eb t\u00eb lidhur drejtp\u00ebrdrejt\u00eb?<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr shembull, mediat lokale do t\u00eb duhej t\u00eb raportonin edhe p\u00ebr nivelin e transparenc\u00ebs s\u00eb pun\u00ebs t\u00eb Administrat\u00ebs Vendore n\u00eb Tuz, e cila nga marsi i vitit 2019 asnj\u00ebher\u00eb nuk ka mbajtur qoft\u00eb edhe nj\u00eb konferenc\u00eb me gazetar\u00eb. Informacione t\u00eb tilla mediat tradicionale mund t\u00eb marrin edhe nga e ashtuquajtura \u201cgazetaria qytetare\u201d, e cila n\u00eb m\u00ebnyre t\u00eb vazhdueshme denoncon rastet e munges\u00ebs s\u00eb llogaridh\u00ebnies dhe pjes\u00ebmarrjes s\u00eb qytetar\u00ebve n\u00eb procesin e vendimmarrjes. K\u00ebto konstatime m\u00eb s\u00eb miri i ilustron edhe hulumtimi i agjencis\u00eb \u201eDamar\u201c dhe CRNVO, t\u00eb cilat n\u00eb pyetjen \u201eSa shpesh merrni pjes\u00eb n\u00eb diskutime publike t\u00eb organizuara nga Komuna e Tuzit\u201d, 86,4% e t\u00eb anketuarve jan\u00eb p\u00ebrgjigjur asnj\u00ebher\u00eb, nd\u00ebrsa vet\u00ebm 13,6% rrall\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00ebse i referohemi Statutit t\u00eb Komun\u00ebs s\u00eb Tuzit, respektivisht kapitullit XIII t\u00eb Statutit \u201cPuna e Hapur dhe transparenca\u201d (nenet 163 dhe 164), mund t\u00eb v\u00ebrejm\u00eb qart\u00eb se, me q\u00ebllim t\u00eb sigurimit t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb hapur dhe transparenc\u00ebs n\u00eb pun\u00eb t\u00eb organeve t\u00eb Komun\u00ebs s\u00eb Tuzit, drejtuesit e saj (Kryetari i Kuvendit, Kryetari i Komun\u00ebs dhe Kryeadministratori) \u201c<em>jan\u00eb t\u00eb obliguar q\u00eb s\u00eb paku nj\u00ebher\u00eb n\u00eb tre muaj, p\u00ebrmes mediave lokale ose n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn tjet\u00ebr adekuate t\u00eb informojn\u00eb qytetar\u00ebt me aktivitetet e organeve n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn dhe aktivitetet e planifikuara p\u00ebr periudh\u00ebn e ardhshme<\/em>\u201d. Kjo jo q\u00eb nuk realizohet, por as q\u00eb kemi par\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb q\u00eb Kryeadministratori i k\u00ebsaj komune t\u00eb shpalos publikisht pun\u00ebn e tij t\u00eb deritashme e aq m\u00eb pak planet p\u00ebr t\u00eb ardhmen.<\/p>\n\n\n\n<p>Gjithashtu, ky kapitull parasheh q\u00eb organet e administrat\u00ebs duhet t\u00eb sigurojn\u00eb informimin e rregullt t\u00eb publikut mbi pun\u00ebn e organeve t\u00eb Komun\u00ebs, t\u00eb publikojn\u00eb rregullisht raporte n\u00eb media, t\u00eb publikojn\u00eb informator\u00eb mbi pun\u00ebn e organeve q\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb informata q\u00eb kan\u00eb interes t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb p\u00ebr qytetar\u00ebt, etj.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00eb gjitha k\u00ebto obligime q\u00eb burojn\u00eb nga Statuti i Komun\u00ebs, duket se n\u00eb praktik\u00eb nuk realizohen ashtu si\u00e7 duhet dhe kjo padyshim ul\u00eb nivelin e hapjes dhe transparenc\u00ebs s\u00eb Komun\u00ebs s\u00eb Tuzit.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vendet n\u00eb tranzicion si\u00e7 \u00ebsht\u00eb edhe Mali i Zi, komunikimi masiv dhe bashk\u00ebsia mediatike numerikisht \u00ebsht\u00eb m\u00eb e madhe se kurdoher\u00eb m\u00eb par\u00eb, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb edhe pritshm\u00ebrit\u00eb e opinionit t\u00eb gjer\u00eb nga mediat dhe roli thelb\u00ebsor i tyre jan\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrvoja na m\u00ebson se mungesa mendimit kritik n\u00eb media, reflektohet n\u00eb fusha t\u00eb shumta dhe shpesh me pasoja afatgjata. N\u00eb nivelin lokal, dukurit\u00eb e ngjashme jan\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb ndjeshme andaj edhe luftimi i tyre duhet t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb m\u00eb energjik, duke filluar nga em\u00ebrtimet dhe mbishkrimet e ndryshme t\u00eb cilat duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb shkruara qart\u00eb, korrekt dhe mbi t\u00eb gjitha, gjuh\u00ebsisht drejt\u00eb. Konkretisht, koh\u00ebve t\u00eb fundit disa em\u00ebrtime shkruhen ashtu si nuk duhet (kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr p\u00ebrdorimin e dygjuh\u00ebsis\u00eb) dhe kjo ka shkaktuar nj\u00eb val\u00eb reagimesh n\u00eb rrjetet sociale p\u00ebr dallim nga mediat lokale.<\/p>\n\n\n\n<p>Demokracia u ka mbijetuar t\u00eb gjitha sfidave t\u00eb koh\u00ebs fal\u00eb mb\u00ebshtetjes nga bashk\u00ebsia mediatike andaj, edhe n\u00eb k\u00ebto hap\u00ebsira duhet mb\u00ebshtetur fuqish\u00ebm pun\u00ebn profesionale t\u00eb tyre, n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb, p\u00ebr t\u00eb ndihmuar vendimmarr\u00ebsit n\u00eb transparenc\u00ebn gjat\u00eb ushtrimit t\u00eb pushtetit.<\/p>\n\n\n\n<p>Mungesa e mendimit kritik ndaj dukurive t\u00eb ngjashme, jo se i k\u00ebnaq autor\u00ebt e veprimeve t\u00eb tilla por fiton p\u00ebrshtypjen se, sigurisht, \u201cveprohet drejt\u00eb\u201d. Pushteti vendor, n\u00eb p\u00ebrb\u00ebrjen e t\u00eb cilit ndodhen profesionist\u00eb t\u00eb profileve t\u00eb ndryshme, duhet t\u00eb jet\u00eb i pari n\u00eb krye t\u00eb kultivimit dhe promovimit t\u00eb vlerave n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb s\u00eb mir\u00ebs s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt. Mungesa e mendimit kritik, d\u00ebmton rrug\u00ebtimin e m\u00ebtejsh\u00ebm drejt\u00eb nj\u00eb imazhi t\u00eb duhur t\u00eb gazetaris\u00eb, sidomos n\u00eb bashk\u00ebsit\u00eb m\u00eb t\u00eb vogla prej nga fillon edhe \u201crruga m\u00eb e gjat\u00eb\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb nivelin lokal, sikur edhe at\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, ekzistimi dhe funksionimi i shoq\u00ebris\u00eb civile, \u00ebsht\u00eb sa i nevojsh\u00ebm po aq dometh\u00ebn\u00ebs p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar boshll\u00ebkun t\u00eb reflektuar nga institucionet p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00ebse mediat, p\u00ebrve\u00e7 informimit dhe p\u00ebrafrimit t\u00eb jet\u00ebs kulturore, ekonomike, arsimore, sportive, publike etj, do t\u2019i&nbsp; p\u00ebrkushtoheshin edhe avancimit t\u00eb debatit, zhvillimit t\u00eb mendimit kritik, hap\u00ebsir\u00ebs p\u00ebr mendimin ndryshe, padyshim q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb do t\u00eb nxisnin interesim m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb tek publiku p\u00ebr pjes\u00ebmarrje n\u00eb vendimmarrje.<\/p>\n\n\n\n<p>Kuptohet se n\u00eb koh\u00ebn e sotme t\u00eb terminologjis\u00eb moderne,&nbsp; t\u00eb diktuar n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb nga teknologjia e informacionit dhe sistemi bashk\u00ebkohor i vlerave, secili mund t\u00eb jap\u00eb nj\u00eb definicion p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb caktuara, ngjash\u00ebm edhe p\u00ebr gazetarin\u00eb dhe rolin e saj n\u00eb bashk\u00ebsin\u00eb e gjer\u00eb. Por, kuptohet se definicioni m\u00eb i drejt\u00eb duhet t\u00eb vij\u00eb nga vet liria e mediave, t\u00eb cil\u00ebn duhet ta d\u00ebshmojn\u00eb me pun\u00ebn n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb publikut, p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebn e p\u00ebrgjithshme.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Ky shkrim publikohet n\u00eb kuad\u00ebr te projektit \u201cParandalimi i Korrupsionit dhe Promovimi i Pjes\u00ebmarrjes Qytetare\u201d i mb\u00ebshtetur nga Departamenti i Shtetit t\u00eb SHBA-s\u00eb, Byroja p\u00ebr \u00c7\u00ebshtjet Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Narkotik\u00ebve dhe Zbatimit t\u00eb Ligjit (INL). P\u00ebrmbajtja e k\u00ebtij teksti \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi vet\u00ebm e autorit dhe nuk p\u00ebrfaq\u00ebson medoemos pik\u00ebpamjet apo q\u00ebndrimin e donatorit.<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan: Kristjan Dukaj, politikolog Zhvillimi n\u00eb vazhdim\u00ebsi i jet\u00ebs mediatike \u00ebsht\u00eb nj\u00ebra nd\u00ebr shtyllat kryesore t\u00eb demokracis\u00eb, parimeve t\u00eb saj baz\u00eb dhe jet\u00ebsim i standardeve t\u00eb proklamuara demokratike n\u00eb afirmimin e shoq\u00ebris\u00eb njer\u00ebzore. Ndjekja e tyre n\u00eb praktik\u00ebn e p\u00ebrditshme \u00ebsht\u00eb obligim i secilit individ, institucioneve publike dhe t\u00eb gjitha segmenteve t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb p\u00ebrmes t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":30300,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[2671],"class_list":["post-30299","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-kristjan-dukaj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30299","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30299"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30299\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30301,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30299\/revisions\/30301"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/30300"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30299"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30299"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30299"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}