{"id":30174,"date":"2021-11-02T18:28:26","date_gmt":"2021-11-02T17:28:26","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=30174"},"modified":"2021-11-02T18:28:26","modified_gmt":"2021-11-02T17:28:26","slug":"mesazhet-poetike-te-haxhi-shabanit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=30174","title":{"rendered":"Mesazhet poetike t\u00eb Haxhi Shabanit"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image is-style-rounded\"><figure class=\"alignleft size-full\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/ismet-kallaba-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"327\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/ismet-kallaba-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12423\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/ismet-kallaba-1.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/ismet-kallaba-1-275x300.jpg 275w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p> Nga Ismet Kallaba<\/p>\n\n\n\n<p>Haxhi Shabani b\u00ebn pjes\u00eb nd\u00ebr ata krijues me interesime t\u00eb shumta. Ai \u00ebsht\u00eb gjuh\u00ebtar, poet, studiues i let\u00ebrsis\u00eb, gazetar (publicist), m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebs (profesor) etj. Krijimtaria letrare \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00ebri nga segmentet e veprimtaris\u00eb s\u00eb tij t\u00eb gjithanshme. Ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb poet i formuar. Njohja e mir\u00eb e teoris\u00eb s\u00eb let\u00ebrsis\u00eb nga nj\u00ebra an\u00eb e ndihmon autorin n\u00eb procesin krijues (ne kemi pak krijues t\u00eb till\u00eb, po flas p\u00ebr shkrimtar\u00ebt\/krijuesit shqiptar\u00eb n\u00eb Malin e Zi), por nga ana tjet\u00ebr edhe mund ta kufizoj\u00eb at\u00eb, sepse e b\u00ebn jo vet\u00ebm m\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjegjsh\u00ebm, por edhe m\u00eb k\u00ebrkues ndaj vetvetes n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e t\u00eb shprehurit.<\/p>\n\n\n\n<p>Poezia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga format m\u00eb t\u00eb shkurtra, por nj\u00ebkoh\u00ebsisht m\u00eb t\u00eb larta dhe m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira t\u00eb krijimtaris\u00eb letrare (p\u00ebrkund\u00ebr mendimit t\u00eb gabuar q\u00eb mund t\u00eb krijojm\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb, duke e par\u00eb q\u00eb sot nuk po them kushdo, por shum\u00eb njer\u00ebz shkruajn\u00eb poezi \u2013 po flas p\u00ebr bot\u00ebn shqiptare, duke e quajtur veten me krenari poet), sepse me pak fjal\u00eb apo vargje duhet t\u00eb transmetosh mesazhin. Vargjet e Shabanit nuk jan\u00eb thjesht nj\u00eb frym\u00ebzim i momentit, si\u00e7 ndodh te disa krijues t\u00eb tjer\u00eb, por jan\u00eb mesazhe poetike t\u00eb mir\u00ebmenduara, p\u00ebrmes t\u00eb cilave poeti p\u00ebr\u00e7on mesazhin te lexuesi. Haxhi Shabani nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb poet hermetik. Ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb poet q\u00eb guxon. Kritika e ka cil\u00ebsuar si nj\u00eb poet lirik dhe origjinal.<br>\u201cPoezia e Haxhi Shabanit cil\u00ebsohet si nj\u00eb poezi me nj\u00eb sfond lirik origjinal, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn dominon mjedisi jet\u00ebsor dhe fryma mesdhetare. Gjuha, p\u00ebrkat\u00ebsisht leksiku i p\u00ebrdorur n\u00eb poezin\u00eb e autorit, duke p\u00ebrdorur fjalor e frazeologji t\u00eb Ulqinit, An\u00ebs s\u00eb Malit dhe m\u00eb gjer\u00eb e b\u00ebn k\u00ebt\u00eb poet origjinal n\u00eb poez\u00ebn e brezit t\u00eb tij.\u201d (Basri \u00c7apriqi)<br>Poezia e Haxhi Shabanit \u00ebsht\u00eb refleksion i bot\u00ebs s\u00eb tij shpirt\u00ebrore ndaj bot\u00ebs q\u00eb e rrethon, m\u00ebnyra e kundrimit dhe e p\u00ebrjetimit t\u00eb bot\u00ebs. Subjektet e poezis\u00eb s\u00eb tij jan\u00eb nga bota e p\u00ebrditshme, p\u00ebrjetimet f\u00ebmij\u00ebrore e jet\u00ebsore, vendlindja, atdheu etj. Optika e tematik\u00ebs s\u00eb poezive t\u00eb tij nuk lejon q\u00eb t\u00eb flasim p\u00ebr nj\u00eb subjekt t\u00eb preferuar. Megjithat\u00eb, si\u00e7 v\u00ebren me t\u00eb drejt\u00eb studiuesja e let\u00ebrsis\u00eb Liridona Sinishtaj, n\u00eb recensionin q\u00eb i paraprin\u00eb p\u00ebrmbledhjes, \u201ct\u00eb gjith\u00eb vijm\u00eb n\u00eb jet\u00eb nga nj\u00eb fem\u00ebr, prandaj udh\u00ebtimi poetik n\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrmbledhje mbizot\u00ebrohet nga figura e femr\u00ebs, femr\u00ebs-n\u00ebn\u00eb dhe femr\u00ebs-grua\u201d (fq. 9).<\/p>\n\n\n\n<p>Haxhi Shabani \u00ebsht\u00eb poet i ndjesh\u00ebm, por nuk rr\u00ebmbehet nga ndjenjat. Kjo v\u00ebrehet qart\u00eb pothuajse n\u00eb t\u00eb gjitha poezit\u00eb e tij. Poezia e Shabanit komunikon natyrsh\u00ebm me lexuesin. Ajo nuk v\u00ebrret, por ashtu heshturazi, n\u00eb paqe, t\u00eb th\u00ebrret p\u00ebr ta lexuar, duke u b\u00ebr\u00eb vetvetiu pjes\u00eb e saj. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb poezi q\u00eb mund t\u00eb lexohet dhe kuptohet nga t\u00eb gjith\u00eb. Kjo mendoj se \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme dhe nj\u00eb vler\u00eb tjet\u00ebr e saj.<\/p>\n\n\n\n<p>Gjuha e pasur, p\u00ebrdorimi i leksikut dhe i frazeologjis\u00eb s\u00eb vendit ia rrit pesh\u00ebn poezis\u00eb s\u00eb tij. Haxhi Shabani di t\u00eb luaj\u00eb me gjuh\u00ebn. \u201cLoja\u201d e tij me gjuh\u00ebn \u00ebsht\u00eb e q\u00ebllimshme n\u00eb funksion t\u00eb mesazhit poetik.<br>P\u00ebrmbledhja me poezi \u201cVizatim h\u00ebnor me shk\u00eblqim yjesh\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrzgjedhje nga krijimtaria poetike e autorit. \u00cbsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb p\u00ebrzgjedh\u00ebsh di\u00e7ka nga kjo p\u00ebrmbledhje p\u00ebr t\u00eb ilustruar mendimin, sepse secila poezi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb histori n\u00eb vete dhe bart nj\u00eb mesazh poetik.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb poezit\u00eb e tij, poeti shpesh flet n\u00eb veten e par\u00eb: \u201cUn\u00eb hyj n\u00eb trurin tim\/ n\u00eb at\u00eb mas\u00eb t\u00eb zorrt\u00eb e t\u00eb pist\u00eb\/ me d\u00ebshir\u00eb q\u00eb t\u00eb v\u00eb n\u00eb vend\/ d\u00ebrras\u00ebn q\u00eb e kam mang\u00ebt,\/ k\u00ebrkoj gozhd\u00ebt p\u00ebr gozhdim\/ ato jan\u00eb shtremb\u00ebruar\/ jan\u00eb ndryshkur.\u201d (Poezia \u201cHa trurin tim\u201d, fq. 80); apo \u201cUn\u00eb i fshehur n\u00eb furrecin tim\/ b\u00ebja thumba\/ b\u00ebja kunja\/ sidomos murrizi, kim\u00e7e\/ sidomos lisi, thane\/ i renditja, i ngulja\/ i t\u00ebrhiqja, ecja mbi ta\/ shfryt\u00ebzoja cil\u00ebsit\u00eb e epitetit\/ thneg\u00ebl bishtp\u00ebrpjet\u00eb.\u201d (Poezia \u201cThneg\u00ebl bishtp\u00ebrpjet\u00eb\u201d, fq. 14). Poeti b\u00ebhet f\u00ebmij\u00eb: \u201cQ\u00eb t\u00eb pi edhe nj\u00eb her\u00eb uj\u00eb n\u00eb ty\/ po b\u00ebhem f\u00ebmij\u00eb\/ qe, n\u00ebna po m\u00eb merr p\u00ebr dore\u201d. (Poezia \u201cPo b\u00ebhem f\u00ebmij\u00eb\u201d, fq. 19). Vendosja e vetes n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb poezis\u00eb nuk duhet kuptuar si personalizim. Ai edhe kur kritikon, p\u00ebrmes vetes simbolizon dukurit\u00eb dhe veset e individ\u00ebve dhe shoq\u00ebris\u00eb.<br>Poeti dialogon me n\u00ebn\u00ebn, me Fisht\u00ebn, me bot\u00ebn imagjinare. N\u00eb poezit\u00eb e tij nuk ka patriotiz\u00ebm patetik. Shabani tallet me patriotizmin e vet e p\u00ebrmes tij edhe t\u00eb shum\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve t\u00eb brezit ton\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt gjith\u00eb dit\u00ebn shesin patriotiz\u00ebm t\u00eb rrem\u00eb: \u201cM\u2019kallxo \u00e7ka me ba me veten teme\/ kur ma s\u2019paktit tri her\u00eb n\u2019dit\u00eb\/ m\u2019bahet me dal\u00eb p\u00ebr vedi\/ mbi atdhetarin\u00eb teme\/ a thue edhe mua eshtnat\/ kan\u00eb me m\u2019i hjedh\u2019 n\u2019lum.\u201d (Poezia \u201cLet\u00ebr Gjergj Fisht\u00ebs\u201d, fq. 74). N\u00eb k\u00ebt\u00eb poezi gjuha poetike i p\u00ebrshtatet mjesht\u00ebrisht autorit q\u00eb i kushtohet, pra, gegnishtes fishtiane.<br>\u201cAmerika m\u00eb merr me t\u00eb mir\u00eb\u201d (fq. 71) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga ato poezit\u00eb q\u00eb, n\u00ebse mund t\u00eb thuhet, poeti e parandien fatin e jet\u00ebs s\u00eb tij.<br>P\u00ebr ta p\u00ebrmbyllur, duhet th\u00ebn\u00eb se mesazhet poetike t\u00eb Haxhi Shabanit duhen kuptuar si nj\u00eb nevoj\u00eb dhe shqet\u00ebsim t\u00eb brendsh\u00ebm t\u00eb autorit, si nj\u00eb lloj katarsisi p\u00ebrmes fjal\u00ebs si arma m\u00eb e fuqishme e poetit.<br>Jam i vet\u00ebdijsh\u00ebm se sado q\u00eb t\u00eb flasim, prap\u00eb kemi mbetur di\u00e7ka pa th\u00ebn\u00eb, sepse \u00e7el\u00ebsat apo kodet e poezis\u00eb s\u00eb Shabanit jan\u00eb t\u00eb shumt\u00eb p\u00ebr t\u00eb zb\u00ebrthyer poezin\u00eb e tij.<\/p>\n\n\n\n<p><em>(V\u00ebshtrimi \u00ebsht\u00eb lexuar n\u00eb p\u00ebrurimin e librit n\u00eb Shkoll\u00ebn Fillore \u201cGjergj Kastrioti \u2013 Sk\u00ebnderbeu\u201d \u2013 Triesh, m\u00eb 15 tetor 2021)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\/Koha Javore\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Ismet Kallaba Haxhi Shabani b\u00ebn pjes\u00eb nd\u00ebr ata krijues me interesime t\u00eb shumta. Ai \u00ebsht\u00eb gjuh\u00ebtar, poet, studiues i let\u00ebrsis\u00eb, gazetar (publicist), m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebs (profesor) etj. Krijimtaria letrare \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00ebri nga segmentet e veprimtaris\u00eb s\u00eb tij t\u00eb gjithanshme. Ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb poet i formuar. Njohja e mir\u00eb e teoris\u00eb s\u00eb let\u00ebrsis\u00eb nga nj\u00ebra an\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12423,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[387],"class_list":["post-30174","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-ismet-kallaba"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30174","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30174"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30174\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30175,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30174\/revisions\/30175"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12423"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}