{"id":30065,"date":"2021-10-14T22:47:40","date_gmt":"2021-10-14T20:47:40","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=30065"},"modified":"2021-10-14T22:47:40","modified_gmt":"2021-10-14T20:47:40","slug":"propozohet-kantonizimi-i-malit-te-zi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=30065","title":{"rendered":"PROPOZOHET KANTONIZIMI I MALIT T\u00cb ZI"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image is-style-rounded\"><figure class=\"alignleft size-full\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Nail-draga.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"305\" height=\"368\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Nail-draga.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-805\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Nail-draga.jpg 305w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Nail-draga-248x300.jpg 248w\" sizes=\"auto, (max-width: 305px) 100vw, 305px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><a><\/a><strong>Diskursi politik<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>N\u00eb opinion malazias ka koh\u00eb q\u00eb qarkullon \u00a0idea \u00a0\u00a0p\u00ebr decentralizimin e pushtetit n\u00eb Mal t\u00eb Zi, ne tre nivele, ku me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb \u00ebsht\u00eb riorganizmi\u00a0 territorial administrativ me formimin e n\u00ebnt\u00eb kantoneve\u00a0 nd\u00ebrsa n\u00eb aspektin zgjedhor formimi i pes\u00eb nj\u00ebsive zgjedhore, q\u00eb paraqet risi dhe mund\u00ebsi debati nga individ\u00eb e subjekte t\u00eb ndryshme qeveritare e\u00a0 shoq\u00ebria civile, sepse \u00e7\u00ebshtja e decentralizimit duhet t\u00eb trajtohet\u00a0 me profesionaliz\u00ebm dhe analogji me vendet e ndryshme evropiane<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nail&nbsp; Draga<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Autor\u00ebt e k\u00ebsaj iniciative nga OJQ\u201d<em>Inicijativa Direktne Demokratije-IDD<\/em>\u201d shpjegojn\u00eb me pak fjal\u00eb r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e saj p\u00ebr rirregullimin e sistemit politik n\u00eb Mal t\u00eb Zi, duke u thirur n\u00eb Kushtetut\u00ebn e Zvicr\u00ebs, q\u00eb si duket \u00ebsht\u00eb model edhe p\u00ebr Malin e Zi. Madje ata cekin se <strong>&nbsp;<\/strong>n\u00eb at\u00eb vend&nbsp; kushtetuta e cila \u00ebsht\u00eb&nbsp; bazuar n\u00eb demokracin\u00eb direkte \u00ebsht\u00eb&nbsp; miratuar&nbsp; n\u00eb vitin 1848,&nbsp; dhe deri m\u00eb tash dy her\u00eb \u00ebsht\u00eb verifikuar dhe \u00ebsht\u00eb avancuar n\u00eb vitin 1874 dhe 1999, duke d\u00ebshmuar seriozitetin n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet organizative shtet\u00ebrore.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sistemi i tash\u00ebm politik me dob\u00ebsi t\u00eb theksuara<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb arsyetimin e tyre m\u00eb tutje cekin se rregullimi i deritash\u00ebm i sistemit politik n\u00eb Mal t\u00eb Zi ka treguar shum\u00eb dob\u00ebsi, para se gjithash n\u00eb mund\u00ebsin\u00eb e vog\u00ebl q\u00eb qytetar\u00ebt t\u00eb ndikojn\u00eb direkt&nbsp; n\u00eb proceset politike. Elitat politike largohen nga qytetar\u00ebt&nbsp; dhe n\u00eb vend q\u00eb politikan\u00ebt&nbsp; t\u00eb jen\u00eb ekzekutuesit&nbsp; e vullnetit t\u00eb qytetar\u00ebve, ata paraqit\u00ebn&nbsp; si kreator, manipulues dhe uzurpator t\u00eb vullnetit. M\u00eb shum\u00eb&nbsp; thellojn\u00eb ndarjet(etnike, religjioze, gjuh\u00ebsore e politike) p\u00ebrmes t\u00eb cilave disa p\u00ebrfitojn\u00eb nd\u00ebrsa qytetar\u00ebt humbin. Rritet distanca etnike dhe \u00e7do distanc\u00eb tjet\u00ebr k\u00ebrcenon q\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhm\u00ebn t\u00eb shkat\u00ebrroi shoq\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Qe k\u00ebto probleme t\u00eb tejkalohen nd\u00ebrsa fuqia t`iu kthehet qytetar\u00ebve, propozojn\u00eb&nbsp; ndryshimin ter\u00ebsisht&nbsp; t\u00eb sistemit politik n\u00eb shtet.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pushteti &nbsp;n\u00eb tre nivele<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sipas k\u00ebtij propozimi pushteti duhet&nbsp; t\u00eb ndahet n\u00eb tre nivele: 1.<strong>n\u00eb nivelin e shtetit t\u00eb Malit t\u00eb Zi, 2.n\u00eb nivelin e kanton\u00ebve dhe 3.n\u00eb nivel t\u00eb komunave.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>1.Shteti-niveli i par\u00eb i pushtetit<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Organizimi i pushtetit n\u00eb nivelin shetet\u00ebror duhet t\u00eb jet\u00eb i definuar me Kushtetut\u00eb, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn duhet t\u00eb vendos\u00ebn t\u00eb gjitha ndryshimet p\u00ebrkat\u00ebse sipas modelit t\u00eb Kushtetut\u00ebs s\u00eb Zvicr\u00ebs, q\u00eb do t\u00eb mund\u00ebsohej&nbsp; ndarjen e pushtetit n\u00eb tre nivele dhe decentralizimin e t\u00ebr\u00ebsish\u00ebm, si dhe bartjen e pesh\u00ebs s\u00eb fuqis\u00eb se politikan\u00ebve te qytetar\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<p>Organi suprem ligjdh\u00ebn\u00ebs i pushtetit&nbsp; n\u00eb shtet duhet t\u00eb jet\u00eb Kuvendi i Malit t\u00eb Zi, t\u00eb cil\u00ebn do ta p\u00ebrb\u00ebnin dy dhoma.<\/p>\n\n\n\n<p>1<strong>.Dhoma &nbsp;shtet\u00ebrore (nacionale)<\/strong> e cila p\u00ebrfaq\u00ebson t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebt e Malit t\u00eb Zi dhe zgjidh\u00ebn n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb proporcionale sipas numrit t\u00eb banor\u00ebve n\u00eb pes\u00eb nj\u00ebsit\u00eb zgjedhore, \u00e7do nj\u00ebsi zgjedhore do t\u00eb kishte rreth 100.000 banor\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Risi n\u00eb k\u00ebt\u00eb propozim jan\u00eb regjionet p\u00ebrkat\u00ebsisht pes\u00eb nj\u00ebsit\u00eb zgjedhore &nbsp;q\u00eb do t\u00eb ishin:<\/p>\n\n\n\n<p>Regjioni 1-Hercegovina e vjet\u00ebr(Starohercegovacki) 116.355 votues-17deputet,<\/p>\n\n\n\n<p>Regjioni 2-Bregdeti-malazias(Crnogorski-primorski) 114.574 votues-16 deputet,<\/p>\n\n\n\n<p>Regjioni 3-Shkodr\u00ebs(Skadarski) 114.879 votues-16 deputet,<\/p>\n\n\n\n<p>Regjioni 4-Mora\u00e7\u00ebs(Moracki) 94.277 votues -16 deputet dhe<\/p>\n\n\n\n<p>Regjioni 5-Limit(Limski) 99.242 votues-16 deputet.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00eb gjith\u00eb s\u00eb bashku n\u00eb Kuvend jan\u00eb 81 deputet q\u00eb zgjidh\u00ebn p\u00ebrmes listave t\u00eb hapura.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2.Senati(K\u00ebshilli i kantonit<\/strong><strong>)<\/strong>n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn kanton\u00ebt delegojn\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e tyre, ku s\u00eb cili kanton zgjedh&nbsp; dy p\u00ebrfaq\u00ebsues n\u00eb zgjedhjet direkte. Duhet t\u00eb p\u00ebrcaktohet numri adekuat i kanton\u00ebve dhe hap\u00ebsir\u00ebn e tyre territoriale duke respektuar kontinuitetin historik, tradit\u00ebn, kultur\u00ebn etj.,duke mos getoizuar grup\u00ebt etnike&nbsp; por t\u00eb integrimi i tyre.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2.Kanton\u00ebt-niveli i dyt\u00eb i pushtetit<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb lidhje me nivelin e dyt\u00eb propozohet ndarja e territorit n\u00eb kantone e ate n\u00eb n\u00ebnt\u00eb(9) t\u00eb&nbsp; till\u00eb&nbsp; t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb: 1.Kantoni i Bok\u00ebs s\u00eb Kotorrit, 2.Kantoni bregdetar, 3.Kantoni i Zet\u00ebs, 4. Principata e Malit t\u00eb Zi, 5.Kantoni i Nikshiqit, 6.Kantoni i Piv\u00ebs-drobnjakut, 7.Kantoni i Limit-Mora\u00e7\u00ebs, 8.Kantoni i Beran\u00ebs-Rozhaj\u00ebs dhe 9. Kantoni i Plevl\u00ebs-Bijellopol\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Organizimin e pushtetit&nbsp; n\u00eb nivelin e kantonit e p\u00ebrcaktohet n\u00eb saj\u00eb t\u00eb kushtetut\u00ebs s\u00eb vet kantonit. Q\u00eb kushtetuta e kantonit t\u00eb realizohet n\u00eb praktik\u00eb ate duhet ta miratoj\u00eb Kuvendi i Malit t\u00eb Zi, e ai do ta miratoj\u00eb n\u00ebse kushtetuta e kantonit i plot\u00ebson dy kushtet themelore: 1.Duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb harmoni me ligjet dhe Kushtetut\u00ebn e Malit t\u00eb Zi dhe<\/p>\n\n\n\n<p>2.Q\u00eb qytetar\u00ebt e kantonit e kan\u00eb miratuar n\u00eb referendum<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3.Komuna &#8211; niveli tret\u00eb i pushtetit<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb propozim \u00e7do vendbanim merr kompetenca t\u00eb ve\u00e7anta&nbsp; sepse do t\u00eb fitonte statusin e Komun\u00ebs apo komun\u00ebs urbane. Komunat m\u00eb t\u00eb vogla do t\u00eb kishin <em>Tubimet e p\u00ebrgjithshme popullore <\/em>bazuar n\u00eb tradit\u00ebn malazeze,&nbsp; nd\u00ebrsa komunat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha mund t\u00eb zgjedhin q\u00eb t\u00eb ken\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e tyre t\u00eb cil\u00ebt do ti zgjedhin direkt p\u00ebrmes listave t\u00eb hapura apo do t\u00eb ken\u00eb kuvendin digjital ku do t\u00eb merrnin pjes\u00eb t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Arsyetime n\u00eb favor t\u00eb propozimit<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb form\u00eb t\u00eb ndarj\u00ebs s\u00eb pushtetit&nbsp;&nbsp; nga Iniciativa e Demokracis\u00eb Direkte, jan\u00eb dh\u00ebn\u00eb dhjet\u00eb&nbsp; arsyetime ku mes tjerash cekin se: pengohet getoizimi i grupeve etnike e fetare, qytetar\u00ebt pamarr\u00eb parasysh p\u00ebrkat\u00ebsin\u00eb etnike apo fetare do t\u00eb njihnin p\u00ebrkat\u00ebsin\u00eb territoriale atij kantoni dhe do t\u00eb k\u00ebrkonin zhvillimin e tij intenziv si shprehje te interesit t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebve, do t\u00eb zvoglohej distanca etnike, do t\u00eb rritet kohezioni ne mes popullsis\u00eb, do t\u00eb arrihet n\u00eb zhvillimin t\u00eb ballancuar regjional, do t\u00eb zvoglohej administrata, do t\u00eb zvoglohej korrupcioni,do rritej besueshm\u00ebria n\u00eb shtet dhe institucione &nbsp;etj.<a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/DirektnaDemokratija.me\/photos\/a.119107223381885\/189695982989675\/?__cft__%5b0%5d=AZXjn6s7w7qe-2HMuQUAdrVi-JbzavPIMhoE4dJOFXfuDclbPHc5Nso0qhqBHz3uACajX_Qvz50JLGUQ_ScK5f3OH-jeLfe0aQDWKxOzlbp3ppFEVQfl55zfpb1eP9Hb_tQqjqMJJEeHE6gc7YR3C3tr&amp;__tn__=EH-R\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/DirektnaDemokratija.me\/photos\/a.119107223381885\/189695982989675\/?__cft__%5b0%5d=AZXjn6s7w7qe-2HMuQUAdrVi-JbzavPIMhoE4dJOFXfuDclbPHc5Nso0qhqBHz3uACajX_Qvz50JLGUQ_ScK5f3OH-jeLfe0aQDWKxOzlbp3ppFEVQfl55zfpb1eP9Hb_tQqjqMJJEeHE6gc7YR3C3tr&amp;__tn__=EH-R\">&nbsp;<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb fund cekim se iniciativa e till\u00eb <em>&nbsp;<\/em>i \u00ebsht\u00eb drejtuar direkt kryeministrit t\u00eb Qeveris\u00eb, z.Zdravko Krivokapiq,&nbsp; ku nga ai&nbsp; presin &nbsp;t\u00eb iniconj\u00eb implementimin&nbsp; ligjor t\u00eb zgjidhjeve t\u00eb ofruara.<\/p>\n\n\n\n<p>Deri m\u00eb tash nuk kemi pasur ndonj\u00eb reagim publik ndaj iniciativ\u00ebs s\u00eb till\u00eb, &nbsp;nga asnj\u00eb subjekt politik, apo shoq\u00ebria civile, andaj duhet t\u00eb presim &nbsp;n\u00eb muajt n\u00eb vijim sepse kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb propozim i cili trajton decentralizimin territorial por edhe t\u00eb pushtetit n\u00eb Mal t\u00eb Zi, \u00e7\u00ebshtje e cila nuk \u00ebsht\u00eb trajtuar m\u00eb heret nga institucionet qeveritare e shoq\u00ebria civile.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/harta-malit-te-zi-9-kantone.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"427\" height=\"489\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/harta-malit-te-zi-9-kantone.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-30066\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/harta-malit-te-zi-9-kantone.jpg 427w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/harta-malit-te-zi-9-kantone-262x300.jpg 262w\" sizes=\"auto, (max-width: 427px) 100vw, 427px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/harta-malit-te-zi-5-kantone.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"357\" height=\"493\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/harta-malit-te-zi-5-kantone.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-30067\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/harta-malit-te-zi-5-kantone.jpg 357w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/harta-malit-te-zi-5-kantone-217x300.jpg 217w\" sizes=\"auto, (max-width: 357px) 100vw, 357px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Diskursi politik N\u00eb opinion malazias ka koh\u00eb q\u00eb qarkullon \u00a0idea \u00a0\u00a0p\u00ebr decentralizimin e pushtetit n\u00eb Mal t\u00eb Zi, ne tre nivele, ku me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb \u00ebsht\u00eb riorganizmi\u00a0 territorial administrativ me formimin e n\u00ebnt\u00eb kantoneve\u00a0 nd\u00ebrsa n\u00eb aspektin zgjedhor formimi i pes\u00eb nj\u00ebsive zgjedhore, q\u00eb paraqet risi dhe mund\u00ebsi debati nga individ\u00eb e subjekte t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":805,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-30065","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30065","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30065"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30065\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30068,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30065\/revisions\/30068"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/805"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30065"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30065"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30065"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}