{"id":29631,"date":"2021-08-12T09:00:00","date_gmt":"2021-08-12T07:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=29631"},"modified":"2021-08-12T09:20:51","modified_gmt":"2021-08-12T07:20:51","slug":"gjenocidi-serb-ne-shqiperi-1913","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=29631","title":{"rendered":"GJENOCIDI SERB N\u00cb SHQIP\u00cbRI \u2013 1913"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image is-style-rounded\"><figure class=\"alignleft size-full\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/nike-gashaj-malesia.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"433\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/nike-gashaj-malesia.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14722\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/nike-gashaj-malesia.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/nike-gashaj-malesia-208x300.jpg 208w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Nga <strong>NIK\u00cb GASHAJ<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>MASAKRAT E POPULLSIS\u00cb CIVILE<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb maj 1913 Fuqit\u00eb e M\u00ebdha u k\u00ebrkuan trupave serbe e malazeze t\u00eb t\u00ebrhiqeshin nga Shqip\u00ebria Qendrore dhe Veriore t\u00eb pushtuara prej tyre. Serbia, nga zem\u00ebrimi q\u00eb po humbte portet e Shkodr\u00ebs dhe t\u00eb Durr\u00ebsit, la pas nj\u00eb vazhd\u00eb shkat\u00ebrrimesh gjat\u00eb t\u00ebrheqjes s\u00eb trupave t\u00eb saj. Ashtu q\u00eb n\u00eb shtator 1913 shp\u00ebrtheu nj\u00eb val\u00eb e re mizorish. M\u00eb 20 shtator ushtria serbe mori me vete t\u00eb gjith\u00eb gjedh\u00ebt e Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Dibr\u00ebs. Barinjt\u00eb u munduan t\u00eb mbroheshin dhe luftuan, por u vran\u00eb t\u00eb gjith\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Serb\u00ebt vran\u00eb gjithashtu dy prij\u00ebs t\u00eb fisit t\u00eb Lum\u00ebs, Mehmet Ademin e Xhafer Elezin, dhe nis\u00ebn t\u00eb pla\u00e7kitnin e t\u00eb digjnin t\u00eb gjith\u00eb fshatrat q\u00eb hasnin gjat\u00eb rrug\u00ebs(dhjet\u00eb). N\u00eb t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta fshatra serb\u00ebt kryen akte masakrash t\u00eb tmerrshme dhe dhunime grash, f\u00ebmij\u00ebsh e pleqsh\u2026 Duke hyr\u00eb n\u00eb fshatrin e Por\u00e7asit, ushtria serbe i nxori t\u00eb gjith\u00eb burrat jasht\u00eb fshatit dhe pastaj d\u00ebrgoi atje grat\u00eb q\u00eb t\u2019u merrnin para si shp\u00ebrblim p\u00ebr lirimin e tyre; burrat e gjor\u00eb i kishin mbyllur n\u00eb xhami, t\u00eb cil\u00ebn e hodh\u00ebn n\u00eb er\u00eb me kat\u00ebr predha. N\u00eb fshatin e Sulpit 73 shqiptar\u00eb p\u00ebsuan nj\u00eb vdekje t\u00eb tmerrshme , kurse 57 t\u00eb tjer\u00eb nga fshati \u00c7olopek u vran\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sh\u00ebmtuar. Prefekti i Krushev\u00ebs i k\u00ebrkoi ushtris\u00eb serbe haptas q\u00eb t\u00eb digjnin t\u00eb gjitha fshatrat n\u00eb ndodheshin midis Krushev\u00ebs dhe Ohrit.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb nj\u00eb let\u00ebr t\u00eb nj\u00eb ushtari serb , q\u00eb u botua m\u00eb 22 tetor t\u00eb atij viti, thuhet: Nuk kam koh\u00eb t\u2019ju shkruaj gjat\u00eb, por do t\u2019ju tregoj p\u00ebr gj\u00ebrat e tmerrshme q\u00eb po ndodhin k\u00ebtej. Jam tmerruar prej tyre dhe vazhdimisht pyes veten se si mund t\u00eb b\u00ebhet njeriu kaq barbar, sa t\u00eb kryej\u00eb mizori t\u00eb tilla. \u00cbsht\u00eb e tmerrshme. Nuk ma mban t\u00eb them m\u00eb shum\u00eb, por mund t\u2019ju them se Luma (nj\u00eb fshat shqiptar an\u00ebs lumit me t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr),&nbsp; nuk ekziston m\u00eb. Nuk kan\u00eb mbetur ve\u00e7se kufoma, pluhur e hi. Ka fshatra me 100, 150 dhe 200 sht\u00ebpi, ku nuk gjendet m\u00eb k\u00ebmb\u00eb njeriu. Njer\u00ebzit i mbledhim n\u00eb tufa me nga dyzet a pes\u00ebdhjet\u00eb vet\u00eb dhe pastaj i shpojm\u00eb me bajoneta deri tek i fundit(Edwin Jacques: Historia e Popullit Shqiptar nga Lasht\u00ebsia deri n\u00eb dit\u00ebt sotme, Carolina, USA, 1995, f. 379).<\/p>\n\n\n\n<p>Bie er\u00eb pla\u00e7kitje gjithandej. Oficer\u00ebt u than\u00eb ushtar\u00ebve q\u00eb t\u00eb shkonin n\u00eb Prizren e t\u00eb shisnin gj\u00ebn\u00eb e vjedhur. Gazeta q\u00eb botoi k\u00ebt\u00eb let\u00ebr shtonte: \u201cMiku yn\u00eb na tregon&nbsp; p\u00ebr gj\u00ebra m\u00eb&nbsp; t\u00eb frikshme se k\u00ebto(!), mir\u00ebpo ato jan\u00eb aq t\u00eb tmerrshme dhe sfilit\u00ebse,&nbsp; saq\u00eb preferojm\u00eb t\u00eb mos i botojm\u00eb\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>At\u00eb tetor nj\u00eb ushtri serbe prej 60.000 vet\u00ebsh shkretoi krahinat e Dibr\u00ebs, Strug\u00ebs, Liqenit t\u00eb Ohrit dhe Gollobord\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb Qendrore, si&nbsp; edhe Gashin, Krasniqin e Valbon\u00ebn n\u00eb veri.<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\"><li>Peel Uillet, nj\u00eb agjent i ndihm\u00ebs amerikane, shkroi nj\u00eb raport rreth v\u00ebzhgimeve t\u00eb tij.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>N\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb Veriore trupat serbe shkat\u00ebrruan nj\u00ebqind fshatra pa paralajm\u00ebrim, pa asnj\u00eb provokim dhe pa kurrfar\u00eb arsyeje\u202612.000 sht\u00ebpi u dogj\u00ebn e u hodh\u00ebn n\u00eb er\u00eb, 8.000 bujq u vran\u00eb ose u dogj\u00ebn t\u00eb gjall\u00eb, 125.000 mbet\u00ebn t\u00eb pastreh\u00eb. T\u00eb gjith\u00eb bagtin\u00eb e rr\u00ebmbyen. K\u00ebshtu b\u00ebn\u00eb edhe&nbsp; me drith\u00ebrat e sapokorrura. Bujqit, si kafsh\u00eb t\u00eb p\u00ebrndjekura, merrnin arratin\u00eb p\u00ebr n\u00eb Elbasan, Tiran\u00eb, Shkod\u00ebr e fshatra t\u00eb larg\u00ebt. Tani sa jam kthyer nga nj\u00eb udh\u00ebtim , p\u00ebrmes k\u00ebtyre zonave t\u00eb goditura. Pash\u00eb fshatra t\u00eb rr\u00ebnuar dhe sht\u00ebpi t\u00eb djegura ose t\u00eb hedhura n\u00eb er\u00eb. Pash\u00eb refugjat\u00eb t\u00eb uritur. Pash\u00eb gra e f\u00ebmij\u00eb q\u00eb vdisnin nga uria.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Komisioni Karnegi p\u00ebrmblodhi v\u00ebzhgimet e tij si m\u00eb posht\u00eb:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Trupat e rregullta serbe nuk lan\u00eb gj\u00eb pa b\u00ebr\u00eb, q\u00eb nga dita e par\u00eb kur pushtuan Shqip\u00ebrin\u00eb, me q\u00ebllim q\u00eb t\u2019i detyronin banor\u00ebt t\u00eb linin komb\u00ebsin\u00eb e tyre ose t\u00eb shtypnin me eg\u00ebrsi rac\u00ebn shqiptare. Sht\u00ebpi e fshatra t\u00eb t\u00ebr\u00eb u b\u00ebn\u00eb shkrumb e hi, popullsia e pafajshme dhe e paarmatosur u masakrua n\u00eb mas\u00eb, u kryen akte t\u00eb sh\u00ebmtuara dhune, pla\u00e7kitje dhe mizorie, \u2013 t\u00eb tilla ishin mjetet q\u00eb p\u00ebrdor\u00ebn dhe vazhdojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorin ushtar\u00ebt serb\u00eb, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb transformojn\u00eb rr\u00ebnj\u00ebsisht karakterin etnik t\u00eb rajoneve t\u00eb banuara dikur vet\u00ebm nga shqiptar\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo luft\u00eb shfaros\u00ebse e s\u00ebrb\u00ebve p\u00ebrgjat\u00eb kufirit verior t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb u p\u00ebrshkrua edhe nga Edit Durham, bamir\u00ebsja britanike q\u00eb kaloi vite t\u00eb shumta midis fiseve t\u00eb mal\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb shqiptar, t\u00eb cilit i ra rruga nga Podgorica, deklaroi se n\u00eb vilajetin e Kosov\u00ebs n\u00eb shum\u00eb vende toka ishte mbuluar me trupat e grave e t\u00eb f\u00ebmijve dhe se kishte par\u00eb nj\u00eb gjymtyr\u00eb q\u00eb ende p\u00ebrp\u00eblitej mbi tok\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb oficer serb ishte mburrur gjith\u00eb g\u00ebzim: \u201c Fisin e Lum\u00ebs e shfaros\u00ebm. \u201c Pastaj ai p\u00ebrshkroi masakr\u00ebn e papar\u00eb t\u00eb burrave, grave e f\u00ebmij\u00ebve, si edhe djegjen e fshatrave. Oficer\u00ebt serb\u00eb kishin r\u00ebn\u00eb n\u00eb ujdi q\u00eb \u201ckur vendi t\u00eb b\u00ebhet s\u00ebrish i yni, nuk do t\u00eb ket\u00eb m\u00eb asnj\u00eb k\u00ebmb\u00eb myslimani\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Mir\u00ebpo, m\u00eb 7 n\u00ebntor 1913 Austria dhe Italia u k\u00ebrkuan serb\u00ebve q\u00eb t\u00eb evakuonin tokat shqiptare t\u00eb pushtuara, k\u00ebshtu q\u00eb ata, pa d\u00ebshir\u00eb, u t\u00ebrhoq\u00ebn n\u00eb kufijt\u00eb e p\u00ebrcaktuar nga Konferenca e Ambasador\u00ebve t\u00eb Londr\u00ebs. Disa muaj m\u00eb von\u00eb, m\u00eb 28 qershor 1914, nj\u00eb nacionalist serb e shfryu zhg\u00ebnjimin e tij t\u00eb thell\u00eb duke vrar\u00eb Princin Austriak, Franc Jozefin, n\u00eb Sarajev\u00eb. K\u00ebshtu, fal\u00eb ngatht\u00ebsis\u00eb s\u00eb Evrop\u00ebs n\u00eb trajtimin e \u00e7\u00ebshtjes shqiptare, fu\u00e7ia e barutit n\u00eb Ballkan shp\u00ebrtheu n\u00eb nj\u00eb Luft\u00eb Bot\u00ebrore.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>P\u00ebrfundim:<\/strong> Serbizmi i madh \u00ebsht\u00eb i gjall\u00eb, madje dhe n\u00eb ato momente kur duket se nuk ka kurr fare shans\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbijetuar, e jo m\u00eb p\u00ebr tu zbatuar. Sot jemi d\u00ebshmitar\u00eb, se funkcionar\u00ebt e lart\u00eb t\u00eb Shtetit t\u00eb Serbis\u00eb dhe t\u00eb Republik\u00ebs Serbe n\u00eb Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00eb parashtrojn\u00eb&nbsp; iden\u00eb dhe projektin e tyre politik: \u201cBota Serbe\u201d apo \u201cSerbia e Madhe\u201d. Idet\u00eb e tilla nuk kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me nj\u00eb politik reale, por mitologjike. Mir\u00ebpo, p\u00ebr mentaliteti e tyre nacional-shovinist&nbsp; nuk ka sh\u00ebrim. P\u00ebr ithtar\u00eb t\u00eb till\u00eb pushtimi i tokave t\u00eb huaja \u00ebsht\u00eb detyr\u00eb e shenjt\u00eb dhe nj\u00ebheri \u00ebsht\u00eb arsyeja e vetekzistenc\u00ebs s\u00eb tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>Ideja e Serbis\u00eb s\u00eb Madhe sikurse nj\u00eb s\u00ebmundje epidemike ekziston dhe mbijeton tashm\u00eb disa shekuj dhe se gjithmon \u00e7faqet n\u00eb koh\u00ebn kur p\u00ebr at\u00eb arrihen kushtet e volitshme. Ajo mund t\u00eb kap\u00ebrcej dhe gjenerata, periudha t\u00eb t\u00ebra, por kurr n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nuk shuhet apo vdes\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb konkluz\u00eb t\u00eb till\u00eb m\u00eb s\u00eb miri e v\u00ebrteton dhe hisoriania e njohur serbe, Llatinka Peroviq, e cila nd\u00ebr t\u00eb tjerat thot\u00eb: \u201c Serbia \u00ebsht\u00eb e lodhur nga luft\u00ebrat p\u00ebr pushtimin e territoreve t\u00eb huaja. Brenda 125 vjet\u00ebsh, ajo ka luftuar \u00e7do 14 vjet\u2026 Sot, kur nj\u00eb orientim i till\u00eb do t\u00eb duhej t\u00eb p\u00ebrfundoj dhe kur nj\u00eb model i till\u00eb politik do t\u00eb duhej t\u00eb jet\u00eb i zbrazur, b\u00ebhet e qart\u00eb se \u00ebsht\u00eb e nevojshme t\u00eb ndryshoj ajo q\u00eb quhet mentalitet. N\u00eb lidhje me at\u00eb, parashtrohet pyetja: a mund t\u00eb ndryshoj fare mentaliteti serb? Un\u00eb e pranoj se vet\u00eb po p\u00ebrmballe gjithnj\u00eb e m\u00eb tep\u00ebr me k\u00ebt\u00eb pyetje, por akoma nuk kam p\u00ebrgjegje?!<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Fatkeq\u00ebsisht, sikur po duket, elita politike shqiptare akoma nuk e ka t\u00eb njohur mentalitetin ekspansionist territorial serb, respektivisht t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb formimit t\u00eb \u201cSerbis\u00eb s\u00eb Madhe\u201d, si dhe pasojat e saj eventuale t\u00eb rrezikshme p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e p\u00ebrgjithshme komb\u00ebtare shqiptare, n\u00eb rend t\u00eb par\u00eb p\u00ebr rrezikimin e sovranitetit dhe integritetit territorial t\u00eb Kosov\u00ebs, por dhe t\u00eb Ship\u00ebris\u00eb. Meqen\u00ebse n\u00eb prapaskenat e politik\u00ebs serbe, ka indicione se Serbia ende nuk ka hequr dor\u00eb nga pretendimet e saja historike p\u00ebr daljen n\u00eb Adriatikun shqiptar, respektivisht t\u00eb p\u00ebrvet\u00ebsimit t\u00eb portit t\u00eb Durr\u00ebsit.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga NIK\u00cb GASHAJ MASAKRAT E POPULLSIS\u00cb CIVILE N\u00eb maj 1913 Fuqit\u00eb e M\u00ebdha u k\u00ebrkuan trupave serbe e malazeze t\u00eb t\u00ebrhiqeshin nga Shqip\u00ebria Qendrore dhe Veriore t\u00eb pushtuara prej tyre. Serbia, nga zem\u00ebrimi q\u00eb po humbte portet e Shkodr\u00ebs dhe t\u00eb Durr\u00ebsit, la pas nj\u00eb vazhd\u00eb shkat\u00ebrrimesh gjat\u00eb t\u00ebrheqjes s\u00eb trupave t\u00eb saj. Ashtu q\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14722,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-29631","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29631","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29631"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29631\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29632,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29631\/revisions\/29632"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14722"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29631"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29631"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29631"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}