{"id":29387,"date":"2021-07-03T10:52:46","date_gmt":"2021-07-03T08:52:46","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=29387"},"modified":"2021-07-03T17:26:42","modified_gmt":"2021-07-03T15:26:42","slug":"rendesia-e-vertete-e-kater-korrikut-per-amerikanet-dhe-per-boten","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=29387","title":{"rendered":"R\u00cbND\u00cbSIA E V\u00cbRTET\u00cb E KAT\u00cbR KORRIKUT P\u00cbR AMERIKAN\u00cbT DHE P\u00cbR BOT\u00cbN"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/adriatik-gjonbalaj-festimi-i-pavaresise-shba.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/adriatik-gjonbalaj-festimi-i-pavaresise-shba.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4314\" width=\"828\" height=\"621\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/adriatik-gjonbalaj-festimi-i-pavaresise-shba.jpg 533w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/adriatik-gjonbalaj-festimi-i-pavaresise-shba-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 828px) 100vw, 828px\" \/><\/a><figcaption>Ilustrim<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nga\u00a0Frank Shkrel<\/strong>i<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7do vit me 4 Korrik, Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs (SHBA) festojn\u00eb Dit\u00ebn e Pavar\u00ebsis\u00eb.&nbsp; Sivjet, 4 Korriku sh\u00ebnon 245-vjetorin e shpalljes s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb SHBA nga Britania e Madhe, kur 13 kolonit\u00eb e asaj kohe shpall\u00ebn pavar\u00ebsin\u00eb e tyre nga qeverisja britanike.&nbsp; Dokumenti i Shpalljes s\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb SHBA \u00ebsht\u00eb nj\u00ebri nd\u00ebr dokumentet &#8211; ndoshta dokumenti politik m\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi n\u00eb bot\u00eb &#8211; q\u00eb p\u00ebrcaktoi jo vet\u00ebm fatin dhe korniz\u00ebn p\u00ebr mbijetimin dhe rritjen e k\u00ebtij vendi, por \u00ebsht\u00eb gjithashtu edhe dokumenti i cili frym\u00ebzoi l\u00ebvizje t\u00eb nj\u00ebjta p\u00ebr pavar\u00ebsi, an\u00eb e mban\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gjat\u00eb gjith\u00eb historis\u00eb, popujt kan\u00eb besuar se t\u00eb drejtat e tyre vinin nga qeveria, nga mbreti ose pushteti cilido qoft\u00eb ai&nbsp;dhe si t\u00eb tilla, ato mund t\u00eb shkeleshin e t\u00eb mohoheshin sipas deshir\u00ebs e qejfit t\u00eb qeveris\u00eb, regjimit, despotit ose mbretit, pasi sipas tyre, ato ishin privilegje q\u00eb akordoheshin e hiqeshin sipas d\u00ebshir\u00ebs s\u00eb pushtetit n\u00eb fuqi.&nbsp; Shpallja e Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara hodhi posht\u00eb k\u00ebt\u00eb besim ose nocion, nj\u00ebher\u00eb e mir\u00eb,&nbsp;duke&nbsp;shpallur se t\u00eb drejtat,&nbsp;personit dhe popullit nuk i jepen nga qeveria, por nga vet Krijuesi.&nbsp; N\u00eb fraz\u00ebn ndoshta m\u00eb t\u00eb fam\u00ebshme tani t\u00eb nxjerr\u00eb nga teksti i Shpalljes s\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb Amerikane thuhet se, &#8221;Ne i konsiderojm\u00eb k\u00ebto t\u00eb v\u00ebrteta si krejt\u00ebsisht t\u00eb qarta, se t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit jan\u00eb krijuar me t\u00eb drejta t\u00eb barabarta, se Per\u00ebndia u ka fal\u00eb atyre disa t\u00eb Drejta t\u00eb pamohueshme, nd\u00ebr t\u00eb cilat jan\u00eb Jeta, liria dhe mund\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb ndjekur suksesin dhe lumturin\u00eb.&#8221;<br>Mesazhi kryesor i k\u00ebsaj dite &#8212; si p\u00ebr Amerikan\u00ebt ashtu edhe p\u00ebr popujt an\u00eb e mban\u00eb bot\u00ebs &#8211;\u00ebsht\u00eb se k\u00ebto mund t\u00eb jen\u00eb fjal\u00ebt m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb historin\u00eb e njer\u00ebzimit &#8211; se Per\u00ebndia dhe natyra dhe jo qeveria, mbreti ose parlamenti &#8211; jo vet\u00ebm amerikan\u00ebve por t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebz\u00ebve kudo, ua ka falur k\u00ebto t\u00eb drejta themelore dhe t\u00eb pamohueshme p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit kudo n\u00eb bot\u00eb.&nbsp; Dhe se qeverit\u00eb krijohen nga populli p\u00ebr t\u00eb vetmin q\u00ebllim e q\u00eb \u00ebsht\u00eb&nbsp;p\u00ebr t&#8217;u sh\u00ebrbyer njer\u00ebzve duke mbrojtur t\u00eb drejtat e tyre natyrore dhe duke I zbatuar ato n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb qytetar\u00ebve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shpallja e Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Amerik\u00ebs sh\u00ebnoi shk\u00ebputjen e kolonive nga Britania e Madhe 245 vjet\u00eb m\u00eb par\u00eb, por ajo ishte vet\u00ebm fillimi i vendosjes s\u00eb liris\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend, pasi n\u00eb at\u00eb koh\u00eb n\u00eb shum\u00eb koloni t\u00eb k\u00ebtij kontinenti praktikohej skllav\u00ebria, nd\u00ebrsa grat\u00eb nuk g\u00ebzonin t\u00eb gjitha t\u00eb drejtat p\u00ebr t\u00eb cilat b\u00ebhej thirrje n\u00eb Shpalljen e Pavar\u00ebsis\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb, fatkeq\u00ebsisht, indiano-amerikan\u00ebt vendas u detyruan nga kolon\u00ebt e ri t\u00eb shp\u00ebrnguleshin nga toka e tyre nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb kolon\u00ebt e ri kishin filluar t\u00eb vendoseshin an\u00eb e mban\u00eb k\u00ebtij vendi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por \u00e7&#8217;prej n\u00ebnshkrimit t\u00eb k\u00ebtij akti dramatik para pothuaj dy shekuj e gjys\u00ebm m\u00eb par\u00eb, p\u00ebrpjekjet n\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs p\u00ebr t\u00eb siguruar barazi dhe t\u00eb drejta t\u00eb barabarta p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, kan\u00eb triumfuar me shum\u00eb fitore gjat\u00eb dekadave t\u00eb kaluara, por prapseparap\u00eb ekziston vetdija se mbetet shum\u00eb p\u00ebr t&#8217;u b\u00ebr\u00eb dhe se ruajtja e k\u00ebtyre t\u00eb drejtave q\u00eb na i ka fal\u00eb P\u00ebr\u00ebndia dhe natyra, k\u00ebrkon vigjilenc\u00eb t\u00eb vazhdueshme p\u00ebr t\u2019i ruajtur ato, sidomos nga intervenimet e qeveris\u00eb e cila ka p\u00ebr detyr\u00eb t\u2019i mbroj\u00eb dhe jo t\u00eb shkat\u00ebrroj\u00eb lirit\u00eb dhe t\u00eb drejtat e popullit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Liria, q\u00eb sot konsiderohet n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb bot\u00ebs si e drejt\u00eb e e njeriut, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb u vendos n\u00eb sken\u00ebn bot\u00ebrore si nj\u00eb e drejt\u00eb e pamohueshme m\u00eb 4 Korrik 1776, me shpalljen e Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shteve t\u00eb Bashkuara.&nbsp; Ideja se njer\u00ebzit duhet t\u00eb g\u00ebzojn\u00eb k\u00ebto t\u00eb drejta t\u00eb pamohueshme, t\u00eb akorduara nga P\u00ebrendia dhe jo nga ndonj\u00eb pushtet i k\u00ebsaj bote, ose mbret a diktator i vet shpallur, ishte objekt talljeje nga bota e at\u00ebhershme e &#8221;qytet\u00ebruar&#8221;, madje edhe sot Shtetet e Bashkuara vazhdojn\u00eb t\u00eb urrehen gjithnj\u00eb n\u00eb shum\u00eb pjes\u00eb t\u00eb bot\u00ebs, nga diktator\u00eb e regjime shtyp\u00ebse por edhe nga individ\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt mendojn\u00eb se t\u00eb drejtat dhe lirit\u00eb e njeriut jan\u00eb privilegje q\u00eb ata i rregullojn\u00eb sipas d\u00ebshir\u00ebs dhe vullnetit t\u00eb vet.&nbsp; Ata i urrejn\u00eb gjithnj\u00eb Shtetet e Bashkuara se kan\u00eb mbrojtur dhe mbrojn\u00eb parimin e at\u00ebhersh\u00ebm radikal t\u00eb dalur nga Shpallja e Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Amerik\u00ebs, m\u00eb 4 Korrik 1776, p\u00ebr faktin se \u00ebsht\u00eb e drejta e \u00e7do populli kudo e n\u00eb \u00e7do vend t\u00eb ndryshoj\u00eb regjimin ose qeverin\u00eb dhe ta z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb at\u00eb me nj\u00eb tjet\u00ebr q\u00eb do t\u00eb mbroj\u00eb k\u00ebto t\u00eb drejta e liri t\u00eb pamohueshme, jo vet\u00ebm p\u00ebr amerikan\u00ebt, por p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb popujt an\u00eb e mban\u00eb bot\u00ebs. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mesazh edhe p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb p\u00ebr Kosov\u00ebn dhe p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt kudo &#8212; n\u00eb k\u00ebt\u00eb 30-vjetor t\u00eb rivendosjes s\u00eb marr\u00ebshp\u00ebnieve shqiptaro-amerikane. Ky pra \u00ebsht\u00eb edhe mesazhi i k\u00ebsaj dite amerikane edhe p\u00ebr popujt kudo t\u00eb cil\u00ebt vler\u00ebsojn\u00eb lirin\u00eb, pavar\u00ebsin\u00eb dhe demokracin\u00eb p\u00ebr veten dhe p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt! P\u00ebr t\u00eb siguruar se k\u00ebto t\u00eb drejta do t\u00eb ishin gur-themeli i shtetit t\u00eb ri, kolonit\u00eb amerikane&nbsp;miratuan Kushtetut\u00ebn e re m\u00eb 1789 me dhjet\u00eb amandamente t\u00eb cilat garantojn\u00eb lirit\u00eb baz\u00eb t\u00eb njeriut, p\u00ebrfshir\u00eb lirin\u00eb e fes\u00eb, lirin\u00eb e fjal\u00ebs dhe t\u00eb shtypit, si edhe shtesa t\u00eb tjera n\u00eb mbrojtje t\u00eb qytetarit nga abuzimet e mundsh\u00ebme nga shteti dhe qeverit\u00eb autoritare. Patrik Henri, nj\u00ebri prej udh\u00ebheq\u00ebsve t\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb Amerikane, ka th\u00ebn\u00eb se &#8220;Kushtetuta nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb instrument i qeveris\u00eb p\u00ebr t\u00eb kufizuar t\u00eb drejtat e popullit por \u00ebsht\u00eb nj\u00eb instrument i popullit p\u00ebr t\u00eb kufizuar veprimtarin\u00eb e qeveris\u00eb, p\u00ebr ndryshe, ajo do t\u00eb dominonte jet\u00ebn dhe t\u00eb drejtat tona&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cbsht\u00eb me vend q\u00eb k\u00ebto vlera e t\u00eb drejta t\u00eb pamohueshme t\u00eb njeriut t\u00eb festohen sot n\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrvjetor t\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Amerik\u00ebs, por \u00ebsht\u00eb gjithashtu e arsyeshme q\u00eb k\u00ebjo ngjarje historike t\u00eb kujtohet edhe nga popujt an\u00eb e mban\u00eb bot\u00ebs, pasi k\u00ebto parime t\u00eb mish\u00ebruara n\u00eb Shpalljen e Pavar\u00ebsis\u00eb Amerikane, pasqyrohen gjithashtu n\u00eb kushtetuta t\u00eb shum\u00eb vendeve dhe \u00e7ka \u00ebsht\u00eb m\u00eb e rend\u00ebsishme jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshira n\u00eb Deklarat\u00ebn Universale t\u00eb t\u00eb Drejtave t\u00eb Njeriut.&nbsp;&nbsp; Le t\u00eb jet\u00eb pra edhe ky 4 Korrik nj\u00eb festim i garancis\u00eb s\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, jo vet\u00ebm p\u00ebr \u00e7do shtetas amerikan kudo, por t\u00eb kujtohet gjithashtu edhe nga mbar\u00eb bota q\u00eb beson n\u00eb k\u00ebto vlera t\u00eb lirs\u00eb, demokracis\u00eb dhe pavar\u00ebsis\u00eb, e cila nga k\u00ebjo dit\u00eb e sh\u00ebnuar patriotike amerikane mund t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb se sipas Mark Twain, &#8221;Patriotiz\u00ebm do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb duash atdheun t\u00ebnd\u00eb gjithmon\u00eb, por t\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebsh qeverin\u00eb vet\u00ebm kur ajo e meriton t\u00eb mb\u00ebshtetet&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">As n\u00eb k\u00ebt\u00eb pr\u00ebvjetor t\u00eb Pavra\u00ebsis\u00eb s\u00eb saj, Amerika nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shtet as qeverei e p\u00ebrsosur! Si e till\u00eb, megjith\u00eb t\u00eb metat dhe mos-k\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb q\u00eb shprehen nga koha n\u00eb koha \u2013 edhe sot 245 vjet\u00eb pas Shpalljes s\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb saj\u00eb,\u00a0Amerika mbetet gjithnj\u00eb simboli i liris\u00eb, demokracis\u00eb dhe i pavar\u00ebsis\u00eb p\u00ebr popujt an\u00eb e mban\u00eb bot\u00ebs. Dita e Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara sh\u00ebnohet si nj\u00eb festim i vlerave t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta njer\u00ebzore, t\u00eb bazuara n\u00eb lirin\u00eb dhe t\u00eb drejtat e pamohueshme p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, t\u00eb pasqyruara n\u00eb Shpalljen e Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs due n\u00eb Deklarat\u00ebn Universale t\u00eb Drejtave t\u00eb Njeriut.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga\u00a0Frank Shkreli \u00c7do vit me 4 Korrik, Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs (SHBA) festojn\u00eb Dit\u00ebn e Pavar\u00ebsis\u00eb.&nbsp; Sivjet, 4 Korriku sh\u00ebnon 245-vjetorin e shpalljes s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb SHBA nga Britania e Madhe, kur 13 kolonit\u00eb e asaj kohe shpall\u00ebn pavar\u00ebsin\u00eb e tyre nga qeverisja britanike.&nbsp; Dokumenti i Shpalljes s\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb SHBA \u00ebsht\u00eb nj\u00ebri nd\u00ebr [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4314,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[2,5],"tags":[],"class_list":["post-29387","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-diaspora"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29387","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29387"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29387\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29390,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29387\/revisions\/29390"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4314"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}